Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1986, թիվ 3)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Обновлено. 2026-11-02Сельское хозяйство
ՀՀ գյուղատնտեսության խորհրդատվական համակարգի արդյունավետությունը և գործունեության կատարելագործման ուղիները
Տնտեսագիտական և կառավարչական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում խորհրդատվական ծառայությունների համակարգի գործունեության արդյունավետության գնահատմանը և դրա զարգացման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական խորհրդատվության կազմակերպական կառուցվածքը, ծառայությունների մատուցման սկզբունքները և դրանց նշանակությունը գյուղացիական տնտեսությունների ու գյուղատնտեսական կազմակերպությունների գործունեության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական տեղեկատվության հասանելիությանը, նոր տեխնոլոգիաների և արտադրական մեթոդների տարածմանը, ինչպես նաև խորհրդատվական ծառայությունների ազդեցությանը կառավարչական որոշումների ընդունման վրա։ Վերլուծվում են համակարգի արդյունավետության գնահատման չափանիշները, առկա կազմակերպական և տնտեսական խնդիրները, մասնագետների պատրաստվածության ու տեղեկատվական ապահովման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև պետական կառույցների, գիտակրթական հաստատությունների և գյուղատնտեսական արտադրողների միջև համագործակցության զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու խորհրդատվական ծառայությունների որակի, հասանելիության և գործնական արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, գյուղատնտեսության կառավարման, խորհրդատվական ծառայությունների և գյուղական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-07
Религия
Սաղմոսների գիրք
Գիրքը ներկայացնում է աստվածաշնչյան սաղմոսների ժողովածուն, որը քրիստոնեական հոգևոր գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Սաղմոսները աղոթքի, փառաբանության, գոհության, ապաշխարության և Աստծուն ուղղված խնդրանքների բանաստեղծական արտահայտություններ են։ Դրանցում արտացոլված են մարդու և Աստծո հարաբերությունները, հավատքի ու վստահության, աստվածային ողորմության, արդարության, պաշտպանության և փրկության գաղափարները։ Սաղմոսների բովանդակությունը ներառում է ինչպես անհատական աղոթքներ ու հոգևոր խորհրդածություններ, այնպես էլ համայնական պաշտամունքի համար նախատեսված փառաբանական երգեր։ Դրանց պատկերավոր լեզուն, կրկնությունները, բանաստեղծական կառուցվածքն ու հուզական արտահայտչականությունը նպաստել են սաղմոսների լայն տարածմանը և դարավոր պահպանմանը։ Հայ քրիստոնեական ավանդության մեջ սաղմոսները կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայ առաքելական եկեղեցու ծիսական կյանքում․ դրանք կիրառվում են ժամերգությունների, եկեղեցական արարողությունների և անհատական աղոթքի ընթացքում։ Ժողովածուն նշանակալի է նաև հայերեն աստվածաշնչյան գրականության և հոգևոր ընթերցանության պատմության տեսանկյունից՝ նպաստելով սաղմոսերգության ավանդույթի շարունակականությանը և հավատացյալների շրջանում աստվածաշնչյան տեքստերի տարածմանը։
Обновлено. 2026-11-02
Религия
Հռոմեական հին տոմարի համառոտ նկարագրություն, որով ընդհանուր առմամբ առաջնորդվում է հայ ժողովուրդը
Ժամանակի հաշվարկման, օրացուցային համակարգերի պատմության և հայ ժողովրդի մեջ գործածված տոմարական ավանդույթների ուսումնասիրությանն ուղղված այս աշխատությունը ներկայացնում է հռոմեական հին տոմարի հիմնական սկզբունքները՝ ուշադրություն դարձնելով դրա կառուցվածքին, ժամանակի բաժանման եղանակներին և հայ իրականության մեջ ունեցած կիրառությանը։ Գրքի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել այն օրացուցային համակարգին, որի պատմական հիմքերը կապված են հին Հռոմի ժամանակագրական ավանդույթների հետ, և պարզաբանել դրա առանձնահատկությունները՝ հայ ժողովրդի մեջ տարածված ժամանակահաշվարկի համատեքստում։ Աշխատության թեմատիկ առանցքը տոմարական գիտելիքների համառոտ և համակարգված ներկայացումն է՝ ընդգրկելով տարվա, ամիսների, օրերի, շաբաթների և ժամանակային այլ միավորների հաշվարկման սկզբունքները։ Հատուկ նշանակություն ունի հռոմեական օրացուցային համակարգի պատմական զարգացումը, քանի որ հին Հռոմում ձևավորված ժամանակահաշվարկը հետագայում մեծ ազդեցություն է ունեցել եվրոպական և քրիստոնեական աշխարհի օրացուցային ավանդույթների վրա։ Հռոմեական տոմարի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են հին հասարակություններում ժամանակի հաշվարկը կապվել բնության պարբերական երևույթների, գյուղատնտեսական աշխատանքների, պետական կառավարման, կրոնական տոների և հասարակական կյանքի կազմակերպման հետ։ Օրացույցը ներկայացվում է ոչ միայն որպես օրերի և ամիսների հերթականությունը սահմանող գործիք, այլև որպես պատմականորեն ձևավորված գիտելիքների համակարգ, որն արտացոլում է տվյալ ժողովրդի աշխարհընկալումը, աստղագիտական պատկերացումները և մշակութային ավանդույթները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հայ ժողովրդի ժամանակագրական սովորույթների և գործածվող տոմարական համակարգերի դիտարկումը։ Հայկական պատմական ու եկեղեցական կյանքում ժամանակի հաշվարկը սերտորեն կապված է եղել ազգային ավանդույթների, կրոնական տոների, պահքերի, հիշատակությունների և պատմական իրադարձությունների թվագրման հետ։ Հետևաբար տոմարական գիտելիքները կարևոր նշանակություն են ունեցել ինչպես եկեղեցական արարողակարգի կազմակերպման, այնպես էլ պատմական հիշողության պահպանման և հասարակական կյանքի կարգավորման համար։ Հռոմեական տոմարի առանձնահատկությունների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս համադրելու տարբեր ժամանակագրական համակարգերը և ավելի հստակ պատկերացնելու դրանց ազդեցությունը հայոց ժամանակահաշվարկի վրա։ Աշխատության ճանաչողական արժեքը պայմանավորված է նաև օրացուցային համակարգերի փոփոխությունների և ժամանակի հաշվարկման պատմական օրինաչափությունների բացահայտման հնարավորությամբ։ Հին հռոմեական օրացույցը պատմական զարգացման ընթացքում ենթարկվել է փոփոխությունների, իսկ Հուլիոս Կեսարի օրոք իրականացված տոմարական բարեփոխումը կարևոր դեր է ունեցել հետագա օրացուցային համակարգերի ձևավորման գործում։ Այս պատմական իրողությունների ուսումնասիրությունը նպաստում է հին աշխարհի գիտական ժառանգության, աստղագիտական դիտարկումների և ժամանակագրական հաշվարկների զարգացման ընկալմանը։ Գրքի թեման կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ տոմարագիտությունը միավորում է պատմությունը, աստղագիտությունը, մաթեմատիկան, կրոնագիտությունը և մշակութաբանությունը՝ ցույց տալով ժամանակի հաշվարկման համակարգերի բազմակողմանի նշանակությունը մարդկային հասարակության կյանքում։ Պատմական և մշակութային առումով հրատարակությունը ներկայացնում է 19-րդ դարի հայ գիտակրթական միջավայրում ժամանակագրական գիտելիքների նկատմամբ հետաքրքրության կարևոր դրսևորումներից մեկը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել հայ պատմագիտական, լեզվաբանական, աստվածաբանական և բնագիտական գրականության զարգացման գործում։ Միաբանության հրատարակչական գործունեության շրջանակում տոմարագիտական նյութերի ներկայացումը նպաստում էր հայերեն գիտական բառապաշարի հարստացմանը, ժամանակագրական գիտելիքների տարածմանը և հայ ընթերցողի գիտական աշխարհայացքի ընդլայնմանը։ Գրական առումով աշխատությունը պատկանում է գիտահանրամատչելի և բացատրական բնույթի պատմագիտական գրականությանը, որի առանձնահատկություններն են հասկացությունների պարզաբանումը, ժամանակագրական տվյալների համակարգումը և մասնագիտական գիտելիքների մատչելի ներկայացումը։ Այն արժեքավոր է հռոմեական օրացույցի պատմությամբ, հայկական տոմարագիտությամբ, ժամանակագրությամբ, եկեղեցական օրացույցի զարգացմամբ և հայ գիտական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Աշխատությունն ունի նաև կարևոր գործնական ու կրթական նշանակություն, քանի որ նպաստում է օրացուցային համակարգերի տարբերությունների ընկալմանը, պատմական թվականությունների մեկնաբանմանը և ժամանակի հաշվարկման մշակութային հիմքերի ճանաչմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, տոմարագետների, աստղագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրողների համար՝ որպես հայերեն տոմարագիտական գրականության և պատմական ժամանակահաշվարկի ավանդույթների ճանաչման արժեքավոր նյութ։
Обновлено. 2026-11-12
Педагогика
Սովորողների գեղարվեստական կրթության մանկավարժական պայմանները միջին մասնագիտական կրթօջախներում
Գիտամանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միջին մասնագիտական կրթական հաստատություններում սովորողների գեղարվեստական կրթության կազմակերպման և արդյունավետ իրականացման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են գեղարվեստական կրթության նպատակները, բովանդակությունը, ուսուցման ձևերն ու մեթոդները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սովորողների ստեղծագործական մտածողության, գեղագիտական ճաշակի, երևակայության և մշակութային ընկալումների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն կրթական միջավայրի ստեղծմանը, որը նպաստում է սովորողների ստեղծագործական կարողությունների բացահայտմանը, ինքնուրույն աշխատանքի խրախուսմանը և արվեստի տարբեր տեսակների նկատմամբ հետաքրքրության զարգացմանը։ Վերլուծվում են դասավանդողի մասնագիտական և մանկավարժական գործունեության առանձնահատկությունները, ուսուցման ավանդական ու ժամանակակից մեթոդների համադրման հնարավորությունները, անհատական մոտեցման նշանակությունը և տեսական գիտելիքների ու գործնական ստեղծագործական աշխատանքի փոխկապակցվածությունը։ Դիտարկվում են նաև ուսումնական ծրագրերի, մասնագիտական պատրաստվածության և գեղարվեստական դաստիարակության միջև կապերը՝ կարևորելով սովորողի ոչ միայն մասնագիտական, այլև մշակութային ու ստեղծագործական զարգացումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, արվեստի և մասնագիտական կրթության ոլորտի մասնագետների, կրթական ծրագրեր մշակողների, հետազոտողների, ուսանողների և միջին մասնագիտական կրթության կազմակերպման խնդիրներով զբաղվողների համար։
Обновлено. 2026-10-02
Биология
Mechanisms of Macrovipera lebetina obtusa snake venom influence on the artificial bilayer lipid membranes
Աշխատությունը նվիրված է Macrovipera lebetina obtusa տեսակի օձի թույնի՝ արհեստական երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է թույնի կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչների և բջջային թաղանթները մոդելավորող լիպիդային համակարգերի փոխազդեցության բացահայտումը։ Արհեստական երկշերտ լիպիդային թաղանթները հնարավորություն են տալիս վերահսկվող պայմաններում ուսումնասիրել թույնի ազդեցությունը թաղանթի կառուցվածքի, կայունության և ֆիզիկական հատկությունների վրա՝ առանձնացնելով այն գործընթացները, որոնք կարող են տեղի ունենալ կենսաբանական թաղանթներում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են թույնի տարբեր բաղադրիչները փոխազդում լիպիդային շերտի հետ, ինչ փոփոխություններ են առաջացնում դրա թափանցելիության և ամբողջականության մեջ, ինչպես նաև ինչ մեխանիզմներով կարող են ձևավորվել թաղանթային խախտումներ կամ իոնների տեղափոխության փոփոխություններ։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են օձերի թույնի բջջային մակարդակում գործողության մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնման համար, քանի որ թաղանթների վնասումը կամ դրանց ֆունկցիոնալ հատկությունների փոփոխությունը կարող է նշանակալի դեր ունենալ թույնի կենսաբանական ազդեցությունների ձևավորման գործում։ Հետազոտությունը միավորում է թունաբանության, կենսաֆիզիկայի և կենսաքիմիայի մեթոդներն ու մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով գնահատել թույնի և լիպիդային թաղանթների փոխազդեցության քանակական ու որակական առանձնահատկությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել ինչպես օձի թույնի բաղադրիչների կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրման, այնպես էլ թաղանթային փոխազդեցությունների ընդհանուր մեխանիզմների բացահայտման տեսանկյունից։ Դրանք կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ թունավոր նյութերի ազդեցության ուսումնասիրության, կենսաակտիվ միացությունների հետազոտության և կենսաբանական թաղանթների մոդելավորման ոլորտներում։ Աշխատությունը հատկապես հետաքրքիր է կենսաֆիզիկայով, թունաբանությամբ, կենսաքիմիայով և թաղանթների կառուցվածքաֆունկցիոնալ հատկություններով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-09-11