L'église arménienne, son histoire, sa doctrine, son régime, sa discipline, sa liturgie, sa littérature, son présent

История

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում բնակվող հայ համայնքի պատմության, հասարակական կյանքի, մշակութային ինքնության և սոցիալ-քաղաքական դրության ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են հայ բնակչության պատմական ներկայությունը տարածաշրջանում, Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանից մինչև Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորումը տեղի ունեցած փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը հայկական համայնքների զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայոց ցեղասպանության հետևանքներին, հայ բնակչության թվաքանակի և աշխարհագրական տեղաբաշխման փոփոխություններին, ինչպես նաև ազգային ինքնության, լեզվի, կրոնական ավանդույթների և մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին։ Քննարկվում են Ստամբուլի և Թուրքիայի այլ բնակավայրերի հայկական համայնքների հասարակական ու մշակութային գործունեությունը, հայկական եկեղեցու, կրթական հաստատությունների, մամուլի և համայնքային կազմակերպությունների դերը ազգային կյանքի շարունակականության ապահովման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազգային փոքրամասնությունների իրավական կարգավիճակին, հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական և ժամանակակից առանձնահատկություններին, հասարակական ընկալումներին և միջմշակութային փոխհարաբերություններին։ Դիտարկվում են համայնքի առջև ծառացած ժողովրդագրական, կրթական և մշակութային մարտահրավերները, ինչպես նաև հայկական պատմամշակութային ժառանգության պահպանման հիմնախնդիրները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, սփյուռքագետների, քաղաքագետների, մշակութաբանների և հայ-թուրքական հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Տնտեսագիտական, ձեռնարկատիրության կառավարման և մասնագիտական կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խորհրդատվական ծառայությունների և վերապատրաստման ծրագրերի դերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացման և արդյունավետության բարձրացման գործընթացներում։ Քննության են առնվում ձեռնարկատիրության զարգացման տեսական հիմքերը, գործարար միջավայրի առանձնահատկությունները և կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման վրա մասնագիտական գիտելիքների ու կառավարչական հմտությունների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բիզնես խորհրդատվության հիմնական ուղղություններին, կառավարման, ֆինանսական պլանավորման, շուկայավարման, ռազմավարական զարգացման և կազմակերպական գործընթացների կատարելագործման ոլորտներում դրա կիրառման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ձեռնարկատերերի վերապատրաստման, շարունակական կրթության, գործնական հմտությունների զարգացման և նորարարական մտածողության ձևավորման մեխանիզմները։ Քննարկվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների մասնագիտական աջակցության կարիքները, խորհրդատվական ծառայությունների հասանելիության խնդիրները և կրթական ծրագրերի համապատասխանությունը գործարար միջավայրի պահանջներին։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանում գործող ձեռնարկատիրության աջակցության կառույցների, մասնագիտական ուսուցման կենտրոնների և խորհրդատվական կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական աջակցության ծրագրերի, միջազգային համագործակցության, գործարար ցանցերի և փորձի փոխանակման նշանակությանը ձեռնարկատիրական կարողությունների զարգացման գործում։ Կարևորվում է խորհրդատվության և վերապատրաստման արդյունավետության գնահատումը՝ կազմակերպությունների արտադրողականության, կառավարման որակի, ֆինանսական կայունության և շուկայական դիրքերի բարելավման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ձեռնարկատիրության աջակցության համակարգի կատարելագործման, մասնագիտական զարգացման ծրագրերի նպատակային կազմակերպման և գործարար միջավայրի զարգացման հնարավորությունների հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ձեռնարկատիրության տնտեսագիտության, բիզնեսի կառավարման, մասնագիտական կրթության, կազմակերպական զարգացման և Հայաստանի փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Շիկահող պետական արգելոցի տարածքում տարածված մակրոսկոպիկ սնկերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը միկոլոգիական բնույթի է և նպատակ ունի բացահայտելու արգելոցի սնկային կենսաբազմազանության կազմը, տեսակային բազմազանությունը, տարածման օրինաչափությունները և էկոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության հիմքում ընկած է բնական անտառային էկոհամակարգում հանդիպող խոշոր պտղամարմիններ ձևավորող սնկերի ուսումնասիրությունը՝ դրանց տաքսոնոմիական պատկանելիության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և էկոլոգիական դերերի պարզաբանմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարբեր կարգաբանական խմբերի ներկայացուցիչներ, դրանց տարածվածությունը տարբեր բուսական համակեցություններում և բարձրության գոտիներում, ինչպես նաև սնկերի կապը ծառատեսակների ու այլ բույսերի հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի միկոռիզային սնկերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք սերտ փոխհարաբերություններ են ձևավորում բույսերի արմատային համակարգերի հետ և կարևոր դեր ունեն անտառային էկոհամակարգերի սննդանյութերի շրջանառության ու կայունության պահպանման գործում։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև սապրոտրոֆ, մակաբույծ և այլ էկոլոգիական խմբերի ներկայացուցիչների առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն՝ ցույց տալով սնկերի բազմազան գործառույթները էկոհամակարգում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հազվագյուտ, օգտակար, բուժիչ կամ թունավոր տեսակների բացահայտումն ու բնութագրումը։ Շիկահողի արգելոցի մակրոսնկերի վերաբերյալ հետագա ուսումնասիրություններում նույնպես արձանագրվել են Հայաստանի համար նոր տեսակներ և ցեղեր, ինչպես նաև ուսումնասիրվել են սնկերի օգտակար և վնասակար հատկությունները, ինչը վկայում է տարածքի բարձր միկոլոգիական արժեքի մասին։ Առանձնահատուկ արժեք ունի տեսակների տարածման կապի ուսումնասիրությունը բուսականության ուղղաձիգ գոտիականության և տարբեր բուսական համայնքների հետ, քանի որ այդպիսի տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատելու շրջակա միջավայրի պայմանների ազդեցությունը սնկային կենսաբազմազանության ձևավորման վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ Շիկահողի բնական էկոհամակարգերի կենսաբազմազանության գնահատման և պահպանության համար, քանի որ սնկերը ոչ միայն էկոհամակարգերի բաղադրիչներ են, այլև մասնակցում են օրգանական նյութի քայքայմանը, հողի ձևավորմանը, սննդանյութերի շրջանառությանը և բույսերի հետ փոխադարձ օգտակար կապերի հաստատմանը։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է հազվագյուտ և պահպանության կարիք ունեցող սնկային տեսակների բացահայտման տեսանկյունից, ինչը կարող է հիմք ծառայել դրանց տարածման վերահսկման և կենսաբազմազանության պահպանության միջոցառումների մշակման համար։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն համալրում է Հայաստանի պահպանվող տարածքների միկոլոգիական ուսումնասիրությունների բազան և հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու երկրի սնկային կենսաբազմազանության մասին։ Հեղինակի գիտական աշխատանքների շարքում առկա են նաև Շիկահողի արգելոցի գաստերոիդ բազիդիոմիցետների, միկոռիզային սնկերի, բուժիչ մակրոսնկերի և մակրոսկոպիկ սնկերի տաքսոնոմիական բազմազանության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, որոնք լրացնում են այս հետազոտության ընդհանուր գիտական ուղղվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Շիկահողի պետական արգելոցի մակրոսկոպիկ սնկերի բազմազանության, տարածման և էկոլոգիական նշանակության ուսումնասիրություն՝ համադրելով միկոլոգիական, տաքսոնոմիական և էկոլոգիական մոտեցումները և ընդգծելով սնկային կենսաբազմազանության պահպանության ու հետագա ուսումնասիրման կարևորությունը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդար դատաքննության իրավունքի սահմանադրաիրավական հիմքերի, բովանդակության և պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ մարդու հիմնարար իրավունքների և դատական իշխանության գործունեության համատեքստում։ Քննարկվում են արդար դատաքննության իրավունքի հասկացությունը, դրա իրավական բնույթը, պատմական զարգացումը և տեղը սահմանադրական իրավունքների ու ազատությունների համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ ամրագրված դատական պաշտպանության երաշխիքներին, անկախ և անաչառ դատարանի կողմից գործի քննության պահանջներին, դատավարության հրապարակայնությանը, ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրականացմանը և կողմերի դատավարական հավասարության սկզբունքին։ Ուսումնասիրվում են դատարանի մատչելիության, իրավաբանական օգնություն ստանալու, պաշտպանության իրավունքի իրականացման, մրցակցային դատավարության և դատական ակտերի հիմնավորվածության հետ կապված սահմանադրաիրավական հարցերը։ Դիտարկվում են արդար դատաքննության իրավունքի սահմանափակման թույլատրելիության, դատավարական երաշխիքների արդյունավետության և անձի իրավունքների պաշտպանության ընթացքում առաջացող իրավական հակասությունների հիմնախնդիրները։ Կարևորվում են դատական իշխանության անկախության, դատավորների անաչառության, դատարանների նկատմամբ հանրային վստահության և իրավունքի գերակայության ապահովման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված երաշխիքներին, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումներին և դրանց նշանակությանը Հայաստանի իրավական համակարգի զարգացման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել սահմանադրական դրույթները, դատավարական օրենսդրության կարգավորումները, Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի որոշումները և միջազգային դատական պրակտիկան՝ բացահայտելու արդար դատաքննության իրավունքի իրացման առանձնահատկությունները։ Առանձնացվում են դատական պաշտպանության արդյունավետության բարձրացման, դատավարական իրավունքների խախտումների կանխարգելման, օրենսդրական կարգավորումների կատարելագործման և միջազգային իրավական չափանիշներին համապատասխանության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի սահմանադրական արդարադատության, մարդու իրավունքների պաշտպանության, դատական համակարգի զարգացման և իրավական պետության սկզբունքների ամրապնդման հիմնախնդիրների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավապաշտպանների, սահմանադրական իրավունքի հետազոտողների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է գերմանացի բանաստեղծ և արձակագիր Հայնրիխ Հայնեի ստեղծագործական ժառանգության և հայ գրականության միջև ձևավորված առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների պատմությունը, դրանց տարածումը հայկական ընթերցողական միջավայրում, ինչպես նաև նրա պոեզիայի ու գեղարվեստական մտածողության ազդեցության հնարավոր դրսևորումներն են հայ հեղինակների ստեղծագործություններում։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված թարգմանությունները՝ ուշադրություն դարձնելով բնագրի պատկերային համակարգի, քնարական հնչերանգի, ռիթմի, հեգնանքի և լեզվաոճական առանձնահատկությունների հայերեն փոխանցման խնդիրներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայ թարգմանիչների գործունեությանը, քանի որ նրանց աշխատանքի միջոցով գերմանական գրականության նշանավոր ներկայացուցչի ստեղծագործությունները ներառվել են հայկական մշակութային շրջանառության մեջ։ Հետազոտությունը կարող է բացահայտել, թե Հայնեին բնորոշ սիրային քնարերգությունը, բնության պատկերները, ռոմանտիկական զգացողությունների և հեգնական վերաբերմունքի համադրությունը, հասարակական թեմատիկան ու ազատության գաղափարը ինչպես են ընկալվել և մեկնաբանվել հայկական գրական միջավայրում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հայ բանաստեղծների ստեղծագործությունների և Հայնեի պոեզիայի միջև թեմատիկ, ոճական ու պատկերային ընդհանրություններին՝ տարբերակելով անմիջական գրական ազդեցությունը ընդհանուր գրական-գեղագիտական զուգահեռներից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հայկական մամուլում, գրական քննադատության և գրականագիտական ուսումնասիրությունների մեջ գերմանացի հեղինակի ստեղծագործության ընդունելության պատմությունը։ Այդ նյութերի քննությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են փոխվել նրա գրական ժառանգության գնահատման սկզբունքները և որ ստեղծագործական հատկանիշներն են առավել մեծ հետաքրքրություն առաջացրել հայ ընթերցողների ու գրողների շրջանում։ Համեմատական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև գերմանա-հայկական գրական կապերի ընդհանուր զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը՝ ցույց տալով թարգմանության կարևոր դերը ազգային գրականությունների միջև մշակութային հաղորդակցության ձևավորման գործում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը համադրում է համեմատական գրականագիտության, թարգմանագիտության և գրական փոխազդեցությունների պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայնեի ստեղծագործական ժառանգության տեղն ու ընկալումը հայկական գրական-մշակութային միջավայրում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում «Ֆիզիկական կուլտուրա» առարկայի ծրագրով նախատեսված ընտրովի նյութի դասավանդման և դրա կատարելագործման մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այնպիսի մանկավարժական և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան ընտրովի ուսումնական նյութը համապատասխանեցնել սովորողների տարիքային, ֆիզիկական և անհատական առանձնահատկություններին և միաժամանակ բարձրացնել դասերի արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ֆիզիկական դաստիարակության նպատակներն ու խնդիրները, դպրոցականների շարժողական կարողությունների զարգացման առանձնահատկությունները և ուսումնական գործընթացում ընտրովի նյութի ճիշտ ընտրության նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր ֆիզիկական վարժությունների, մարզաձևերի և շարժողական գործողությունների ուսուցման կազմակերպմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների պատրաստվածության մակարդակը, հետաքրքրությունները և առողջական ու ֆիզիկական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել դասի կառուցվածքը, ուսուցման հաջորդականությունը, վարժությունների կրկնությունների և ծանրաբեռնվածության չափաբաժինը, ինչպես նաև հանգստի և վերականգնման ճիշտ կազմակերպումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ուսուցման այնպիսի մեթոդների կիրառմանը, ինչպիսիք են ցուցադրումը, բացատրությունը, գործնական վարժանքը, խաղային և մրցակցային մեթոդները, անհատական և խմբային աշխատանքը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ընտրովի նյութի միջոցով աշակերտների արագության, ուժի, ճկունության, դիմացկունության, ճարպկության և շարժումների կոորդինացման զարգացման հնարավորություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սովորողների մոտ ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորումը, քանի որ ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն շարժողական արդյունքներով, այլև առողջ ապրելակերպի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմամբ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել կամ փորձարկվել դասերի կազմակերպման տարբերակներ, որոնք թույլ են տալիս ավելի ճկուն կերպով կիրառել ծրագրի ընտրովի բաղադրիչը և այն համապատասխանեցնել կոնկրետ դասարանի կամ սովորողների խմբի կարիքներին։ Կարևոր է նաև ուսուցման արդյունքների գնահատումը՝ շարժողական թեստերի, դիտարկումների և այլ մանկավարժական չափումների միջոցով, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզել առաջարկվող մեթոդիկայի արդյունավետությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված մոտեցումները կարող են կիրառվել դպրոցական ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացում՝ դասերի բովանդակությունը կատարելագործելու, շարժողական ակտիվությունը բարձրացնելու և սովորողների ֆիզիկական պատրաստվածությունը նպատակային զարգացնելու համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, մանկավարժներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և դպրոցական սպորտի կազմակերպման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։