L'église arménienne, son histoire, sa doctrine, son régime, sa discipline, sa liturgie, sa littérature, son présent

Մշակույթ

Հայ ընտանիք աշխատությունը նվիրված է հայ ընտանիքի կառուցվածքին, ավանդույթներին, բարոյական և մշակութային արժեքներին, ինչպես նաև նրա դերին հայ ժողովրդի սոցիալական և պատմական կյանքում։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ընտանեկան հարաբերությունները, ծնողների ու երեխաների դերերը, ամուսնական և տոհմային կապերը, ընտանիքում ընդունված սովորույթները և ավանդույթների փոխանցման մեխանիզմները, ինչպես նաև սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը ընտանիքի գործունեության վրա։ Հեղինակը առանձնացնում է հայ ընտանիքի յուրահատուկ ինքնությունը, նշում նրա դերը ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և մշակութային ժառանգության պահպանման գործում, դիտարկում է ընտանիքի սոցիալական, տնտեսական և դաստիարակչական նշանակությունը։ Աշխատությունը համադրում է պատմական, մշակութաբանական և սոցիոլոգիական վերլուծություններ, տալիս օրինակներ և դիտարկումներ՝ ընթերցողին տրամադրելով ամբողջական պատկերացում հայ ընտանիքի էության և արժեքների մասին։ Գիրքը օգտակար է թե ուսանողների, թե մշակութաբանների, թե սոցիոլոգների, ինչպես նաև լայն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել հայկական ընտանիքի կառուցվածքը, ավանդույթները և հասարակության մեջ նրա դերը։

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի ուշ բրոնզեդարյան պատմության կարևորագույն պետական կազմավորումներից մեկի՝ Հայասսա-Ազզիի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակ՝ Ռոբերտ Ղազարյան, աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծում է մ․թ․ա․ II հազարամյակում Հայկական լեռնաշխարհում ձևավորված քաղաքական, ռազմական և մշակութային գործընթացները՝ հիմնվելով խեթական սեպագիր արձանագրությունների, հնագիտական նյութերի և պատմագիտական տարբեր ուսումնասիրությունների վրա։ Գիրքը կարևոր տեղ ունի հայ հնագույն պատմության ուսումնասիրության մեջ, քանի որ Հայասսա-Ազզին հաճախ դիտարկվում է որպես հայկական պետականության ձևավորման վաղագույն նախադրյալներից մեկը։ Հեղինակը ներկայացնում է Հայասսա-Ազզիի աշխարհագրական տեղադրության վերաբերյալ տարբեր տեսություններ, անդրադառնում է այդ պետության հարաբերություններին Խեթական թագավորության հետ, ռազմական բախումներին, դիվանագիտական կապերին և տարածաշրջանային ազդեցությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև բնակչության էթնիկական կազմին, հավատալիքներին, տնտեսությանը, հասարակական կառուցվածքին և մշակութային առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ փորձ է արվում վերականգնել Հայասսա-Ազզիի քաղաքական պատմության ամբողջական պատկերը՝ համադրելով տարբեր աղբյուրների տվյալները և ներկայացնելով դրանց գիտական մեկնաբանությունները։ Գիրքը կարևոր է ոչ միայն պատմաբանների և արևելագետների, այլ նաև բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրվում են Հայաստանի հնագույն պատմությամբ, Հայկական լեռնաշխարհի քաղաքակրթություններով և հայ ժողովրդի ծագումնաբանական խնդիրներով։ Այն աչքի է ընկնում գիտական լեզվով, աղբյուրագիտական հարուստ հենքով և թեմայի համակարգված ներկայացմամբ։

Ինֆորմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է ոչ ինքնավար մատրիցների բնութագրերի որոշման նոր մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային գործընթացների ավտոմատացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական և կիրառական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են բարդ մատրիցային համակարգերի հատկությունների ճշգրիտ գնահատմանը, հաշվարկների արդյունավետության բարձրացմանը և մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են թվային վերլուծության, գծային հանրահաշվի և ալգորիթմական լուծումների արդիական խնդիրները, ներկայացվում են հաշվարկային ալգորիթմների կառուցման սկզբունքները, դրանց ծրագրային իրագործման առանձնահատկությունները և ավտոմատացված հաշվարկային համակարգերում կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկների ճշգրտության, արագագործության և հուսալիության բարձրացմանը, ինչպես նաև գիտական և ինժեներական խնդիրների լուծման ընթացքում մշակված մեթոդների գործնական կիրառությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, համակարգչային գիտության և ինժեներական ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ծրագրավորողներին, ասպիրանտներին և բուհերի ուսանողներին, որոնք զբաղվում են մաթեմատիկական մոդելավորմամբ, թվային հաշվարկներով և ալգորիթմների մշակմամբ։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանի գրքային ֆոնդերի ուսումնասիրության կազմակերպմանը և գրադարանավարներին այդ գործընթացում անհրաժեշտ մեթոդական աջակցության տրամադրմանը։ Գրքային ֆոնդը գրադարանի գործունեության հիմնական հիմքերից է, քանի որ դրա բովանդակային կազմը, ամբողջականությունը, արդիականությունը, պահպանվածության աստիճանը և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանությունը անմիջականորեն ազդում են գրադարանի ծառայությունների որակի վրա։ Այդ պատճառով ֆոնդի պարբերական ուսումնասիրությունը կարևոր միջոց է դրա զարգացման ուղղությունները որոշելու, առկա թերությունները բացահայտելու և գրականության ընտրության ու համալրման աշխատանքը կատարելագործելու համար։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել գրքային ֆոնդի ուսումնասիրության մեթոդները և ցույց տալ, թե ինչպես կարող է գրադարանավարը համակարգված կերպով գնահատել ֆոնդի վիճակը։ Ուսումնասիրության ընթացքում անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել ոչ միայն գրքերի քանակին, այլև դրանց թեմատիկ, լեզվական, ժանրային և ժամանակագրական կազմին, ընթերցողների պահանջներին համապատասխանությանը և օգտագործման հաճախականությանը։ Ֆոնդի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե որ գրականությունն է առավել պահանջված, որ բաժիններն են բավարար համալրված, որտեղ կան բացեր, իսկ որ նյութերը երկար ժամանակ չեն օգտագործվում։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում գրքային ֆոնդի վիճակագրական և բովանդակային վերլուծությանը։ Գրադարանավարը կարող է ուսումնասիրել գրքերի շրջանառությունը, ընթերցողների հարցումները, տրամադրումների հաճախականությունը, առանձին թեմատիկ բաժինների օգտագործման մակարդակը և ֆոնդի համալրման դինամիկան։ Այս տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված որոշումներ ընդունել գրականության ձեռքբերման, դասակարգման, տեղափոխման կամ պահպանման վերաբերյալ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությունը։ Գրադարանը պետք է իր ֆոնդը ձևավորի ոչ միայն առկա գրականության ավանդույթի, այլև տվյալ համայնքի, ուսումնական հաստատության կամ ընթերցողների խմբերի իրական տեղեկատվական պահանջների հիման վրա։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել հարցումներ, զրույցներ, առաջարկությունների գրանցում, ընթերցողների նախասիրությունների դիտարկում և գրադարանային վիճակագրության վերլուծություն։ Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել ֆոնդի համալրման առաջնահերթությունները որոշելու համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆոնդի համալրման և թարմացման խնդիրներին։ Գրականության ընտրության ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել տվյալ ոլորտի զարգացման մակարդակը, նոր հրատարակությունների առկայությունը, ընթերցողների պահանջարկը և գրադարանի ֆինանսական հնարավորությունները։ Միաժամանակ կարևոր է պահպանել ֆոնդի թեմատիկ ամբողջականությունը և բացառել պատահական կամ չհիմնավորված համալրումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆոնդի մաքրման և վերանայման գործընթացին։ Երկար ժամանակ չօգտագործվող, բովանդակային առումով հնացած, վնասված կամ կրկնվող օրինակների առկայությունը կարող է նվազեցնել ֆոնդի արդյունավետ օգտագործումը։ Սակայն նման գրականության դուրսբերումը պետք է իրականացվի մասնագիտական չափանիշների հիման վրա՝ հաշվի առնելով տվյալ նյութի պատմական, մշակութային կամ տեղագիտական արժեքը։ Գրքային ֆոնդի պահպանության հարցը ևս կարևոր բաղադրիչ է։ Գրադարանավարը պետք է հետևի գրքերի ֆիզիկական վիճակին, պահպանման պայմաններին, խոնավության, ջերմաստիճանի, լուսավորության և փոշու ազդեցությանը, ինչպես նաև վնասված գրականության ժամանակին վերականգնմանը։ Պատշաճ պահպանությունը երկարացնում է գրքային ֆոնդի օգտագործման ժամկետը և նվազեցնում նոր օրինակներ ձեռք բերելու անհրաժեշտությունը։ Մեթոդական օգնության տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է նրանով, որ կարող է գրադարանավարին տրամադրել ֆոնդի ուսումնասիրության կազմակերպման հաջորդական և գործնական մոտեցումներ։ Դրանք կարող են ներառել ուսումնասիրության նպատակի սահմանում, անհրաժեշտ տվյալների հավաքագրում, գրականության բովանդակային և վիճակագրական վերլուծություն, ընթերցողների պահանջների գնահատում, արդյունքների ամփոփում և հետագա աշխատանքների պլանավորում։ Նման համակարգված մոտեցումը թույլ է տալիս գրադարանավարին հիմնավորել ֆոնդի զարգացման վերաբերյալ որոշումները և ավելի արդյունավետ կազմակերպել առօրյա աշխատանքը։ Կարևոր է նաև ֆոնդի ուսումնասիրության արդյունքների փաստաթղթավորումը։ Հաշվետվությունները, վերլուծական տեղեկանքները, վիճակագրական աղյուսակները և դիտարկումների արդյունքները կարող են ծառայել որպես հետագա համալրման և կազմակերպչական աշխատանքների հիմք։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ժամանակի ընթացքում համեմատել ֆոնդի փոփոխությունները և գնահատել իրականացված միջոցառումների արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը գրքային ֆոնդի ուսումնասիրությունը ներկայացնում է որպես գրադարանային գործունեության շարունակական և նպատակային գործընթաց, որը միավորում է ֆոնդի բովանդակային գնահատումը, ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությունը, վիճակագրական վերլուծությունը, համալրումը, մաքրումը և պահպանությունը։ Այն ունի գործնական-մեթոդական նշանակություն և կարող է օգնել գրադարանավարներին ավելի արդյունավետ կառավարել գրքային ռեսուրսները, բարելավել ընթերցողների սպասարկումը և ձևավորել տվյալ գրադարանի խնդիրներին ու օգտվողների պահանջներին համապատասխան, հավասարակշռված և կենսունակ գրքային ֆոնդ։

Այլ առարկաներ

Երևանյան 3-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը, որը անցկացվել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 11-ից մինչև հոկտեմբերի 23-ը Երևանում, համարվում է ժամանակի կարևորագույն մշակութային իրադարձություններից մեկը, որը միավորել է դասական երաժշտության միջազգային բարձրակարգ կատարողներին, դիրիժորներին և նվագախմբերին մեկ մեծ երաժշտական հարթակում։ Փառատոնը կազմակերպվել էր Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի նախաձեռնությամբ և իրականացվում էր Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության աջակցությամբ՝ նպատակ ունենալով զարգացնել և միջազգային մակարդակի վրա բարձրացնել Հայաստանի երաժշտական կյանքը, ինչպես նաև Երևանը դարձնել դասական երաժշտության կարևոր կենտրոններից մեկը տարածաշրջանում։ Փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարներն էին դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանը և բջջիստ Ալեքսանդր Չաուշյանը, որոնց ղեկավարությամբ ձևավորվել էր բազմաբնույթ և բարձրակարգ ծրագիր, ներառելով սիմֆոնիկ և կամերային համերգներ, մենակատարային ելույթներ, ինչպես նաև համաշխարհային դասական և ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։ Փառատոնի բացումը նշանավորվել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգով՝ Արամ Խաչատրյան համերգասրահում, որտեղ հնչել են Տիգրան Մանսուրյանի ստեղծագործությունները, Դմիտրի Շոստակովիչի սիմֆոնիաներից մեկը, ինչպես նաև այլ դասական հեղինակների գործեր՝ ընդգծելով ծրագրի միջազգային և միաժամանակ ազգային ուղղվածությունը։ Փառատոնի ընթացքում Հայաստան են ժամանել տարբեր երկրներից հայտնի երաժիշտներ՝ Գերմանիայից, Մեծ Բրիտանիայից, Իտալիայից, Ֆրանսիայից, Ավստրիայից, Ռուսաստանից, Բելգիայից, Ճապոնիայից և այլ երկրներից, որոնք հանդես են եկել համերգներով և համագործակցել հայկական երաժշտական կոլեկտիվների հետ՝ ստեղծելով մշակութային փոխանակման բարձր մակարդակ։ Փառատոնի առանձնահատկություններից էր նաև այն, որ այն ներառում էր ոչ միայն դասական համերգային ծրագրեր, այլև կրթական բաղադրիչներ՝ վարպետության դասեր երիտասարդ երաժիշտների համար, ինչը նպաստում էր տեղական երաժշտական դպրոցի զարգացմանը և միջազգային փորձի փոխանցմանը։ Բացի այդ, ծրագրում ընդգրկված էին տարբեր դարաշրջանների կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ՝ Բեթհովենից և Մոցարտից մինչև Չայկովսկի, Վերդի և Ռախմանինով, ինչը ապահովում էր բազմաժանր և բազմաշերտ երաժշտական փորձառություն հանդիսատեսի համար։ Այս փառատոնը նաև կարևոր դեր է ունեցել Հայաստանի մշակութային դիվանագիտության մեջ՝ նպաստելով երկրի միջազգային ճանաչելիության բարձրացմանը և հաստատելով Երևանը որպես տարածաշրջանային նշանակալի երաժշտական կենտրոն։

Մաթեմատիկա

Հանրահաշիվ - Ա. Ալեքսանյան աշխատությունը բարձրագույն կամ միջին-բարձր մակարդակի մաթեմատիկական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնել հանրահաշվի հիմնական բաժինները՝ թվաբանական և հանրահաշվական արտահայտություններ, հավասարումներ և անհավասարումներ, ֆունկցիաների հատկություններ, բազմությունների և հարաբերությունների տարրական հասկացություններ, ինչպես նաև ավելի զարգացած թեմաներ՝ կախված դասընթացի մակարդակից, իսկ նյութը սովորաբար կառուցված է տեսական բացատրությունների, կանոնների և բազմաթիվ լուծված օրինակների համադրությամբ, որպեսզի սովորողը կարողանա ոչ միայն հասկանալ սահմանումները, այլ նաև կիրառել դրանք խնդիրների լուծման մեջ, ինչը կարևոր է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն կրթության մաթեմատիկական հիմքերի ամրապնդման համար, և ընդհանուր նպատակն է զարգացնել տրամաբանական մտածողություն ու հաշվարկային հմտություններ։