Միջազգային առևտրի ֆինանսավորումը

Литература

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Ղազարոս Աղայանի կյանքի և ստեղծագործական գործունեության մատենագիտական ամբողջական պատկերը՝ ընդգրկելով նրա գրական ժառանգությունը, մանկավարժական գործունեությունը և հասարակական-մշակութային ներդրումը 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի հայ իրականության մեջ։ Նյութում համակարգված կերպով ներկայացվում են նրա ստեղծագործությունները՝ հեքիաթներ, բանաստեղծություններ, արձակ գործեր, մանկավարժական և հրապարակախոսական հոդվածներ, ինչպես նաև դրանց հրատարակությունների ժամանակագրական և թեմատիկ դասակարգումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Աղայանի դերին հայ մանկական գրականության ձևավորման և զարգացման գործընթացում, որտեղ նա կարևորեց ժողովրդական բանահյուսության հիման վրա ստեղծված դաստիարակչական և բարոյական արժեքներով հարուստ ստեղծագործությունները։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև նրա գործունեությունը որպես ուսուցիչ և հասարակական գործիչ, որը նպաստել է կրթության տարածմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Մատենագիտական նյութը օգնում է ամբողջական պատկերացում կազմել Աղայանի գրական ավանդի մասին՝ ցույց տալով նրա ստեղծագործությունների բազմաժանր բնույթը և դրանց նշանակությունը հայ գրականության պատմության մեջ։

Лингвистика

A Grammar of the English Language աշխատությունը անգլերենի քերականության համակարգված ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է լեզվի կառուցվածքային հիմքերը՝ սկսած հնչյունաբանական և ձևաբանական առանձնահատկություններից մինչև շարահյուսական բարդ կառուցվածքներ, այն բացատրում է խոսքի մասերի գործառույթները, ժամանակների և ձևերի կիրառությունը, նախադասության կառուցման կանոնները, ինչպես նաև պաշտոնական և ոչ պաշտոնական լեզվական տարբերությունները, գիրքը միաժամանակ ծառայում է որպես տեսական և գործնական ուղեցույց՝ օգնելով ընթերցողին հասկանալ անգլերենի ներքին տրամաբանությունը և ճիշտ կիրառել այն թե՛ գրավոր, թե՛ բանավոր հաղորդակցության մեջ, ինչպես նաև զարգացնել լեզվական ճշգրտությունը և վերլուծական մտածողությունը լեզվի ուսումնասիրության գործընթացում։

Биология

Այս աշխատանքը նվիրված է սինովիալ հեղուկում ադենոզինդեզամինազայի (adenosine deaminase) ցիտրուլինացված ձևերի հայտնաբերմանը և դրանց նույնականացմանը որպես նոր աուտոանտիգեն ռևմատոիդ արթրիտի դեպքում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հիվանդության իմունաբանական մեխանիզմների նոր կողմերը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է սպիտակուցների հետթարգմանական փոփոխությունների, մասնավորապես ցիտրուլինացման գործընթացի դերը աուտոիմուն պատասխանների ձևավորման մեջ, ինչպես նաև դրա կապը հոդային բորբոքային գործընթացների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սինովիալ հեղուկի կենսաքիմիական վերլուծությանը, որտեղ գնահատվում են ադենոզինդեզամինազայի փոփոխված ձևերի առկայությունը և դրանց իմունոգեն հատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև ցիտրուլինացված սպիտակուցների դերը որպես հնարավոր կենսամարկերներ՝ ռևմատոիդ արթրիտի վաղ ախտորոշման և հիվանդության ընթացքի մոնիթորինգի համար։ Ստացված տվյալները կարող են նպաստել աուտոիմուն հիվանդությունների պաթոգենեզի ավելի խոր ըմբռնմանը և նոր ախտորոշիչ ու թերապևտիկ մոտեցումների մշակմանը։

История

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Սասունում տեղի ունեցած հայ-քրդական բախումների, օսմանյան իշխանությունների քաղաքականության և հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված ռազմական գործողությունների պատմական ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը քննության է առնում դեպքերի վերաբերյալ տարածված պատմական պատումը և այն համադրում տարբեր սկզբնաղբյուրների ու հետազոտական նյութերի հետ՝ փորձելով պարզաբանել հակամարտության առաջացման պատճառները, մասնակից կողմերի գործողությունները և իրադարձությունների հաջորդականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական հայ և քուրդ բնակչության հարաբերություններին, հարկային ու սոցիալ-տնտեսական խնդիրներին, Օսմանյան կայսրության կենտրոնական և տեղական իշխանությունների դերակատարությանը, ինչպես նաև հայկական դիմադրության ձևավորմանը։ Քննարկվում են ռազմական ուժերի ներգրավումը, բնակավայրերի վրա գործողությունների ազդեցությունը և խաղաղ բնակչության կրած կորուստների վերաբերյալ տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տեղեկությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պատմական վկայությունների, վիճակագրական տվյալների և իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանությունների համեմատական քննությունը։ Քարտեզներն ու պատկերազարդ նյութերը լրացուցիչ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու իրադարձությունների աշխարհագրական միջավայրը և տարածաշրջանի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, օսմանագետների, հայագետների, աղբյուրագետների, ուսանողների և XIX դարի վերջի Օսմանյան կայսրության ու հայոց պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Педагогика

Թարգմանչական ուսումնասիրություններ-ի շրջանակում «մեթոդական համակարգը՝ անգլերեն լեզվի մասնագիտական դասընթացում բանավոր թարգմանության ուսուցման համար» վերաբերում է ուսուցման կազմակերպված մոտեցմանը, որի նպատակն է ձևավորել ուսանողների համաժամանակյա և հաջորդական բանավոր թարգմանության հմտությունները՝ հիմնված լեզվական, հաղորդակցական և մասնագիտական կարողությունների համադրության վրա։ Այս համակարգը սովորաբար ներառում է փուլային ուսուցում՝ սկսած լսողական ընկալման զարգացումից, բառապաշարի և մասնագիտական տերմինաբանության յուրացումից մինչև բարդ խոսքային կառուցվածքների արագ վերարտադրում և իրավիճակային թարգմանություն իրական ժամանակում։ Ուշադրություն է դարձվում նաև հիշողության զարգացմանը, արագ մտածողությանը, խոսքի սեղմմանը և մշակութային միջնորդության կարողություններին, քանի որ բանավոր թարգմանությունը չի սահմանափակվում միայն լեզվական փոխակերպմամբ, այլ նաև հաղորդագրության իմաստային ճշգրիտ փոխանցմամբ տարբեր մշակութային համատեքստերում։ Մեթոդական համակարգը կարող է ներառել դերային խաղեր, սիմուլյացիոն իրավիճակներ, աուդիո-վիդեո նյութերի վերլուծություն և իրական թարգմանչական պրակտիկա, ինչը նպաստում է մասնագիտական պատրաստվածության բարձր մակարդակին։ Այս մոտեցումը նպատակ ունի ապահովել ապագա թարգմանիչների գործնական պատրաստվածություն միջազգային հաղորդակցության ոլորտում։

Философия

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Դաշտային Արցախի տարածքում հայտնաբերված մարդակերպ կոթողների համակողմանի քննությանը՝ դրանց տեղագրության, ձևաբանական և տիպաբանական առանձնահատկությունների, հնարավոր գործառույթների ու պատմամշակութային համատեքստի ուսումնասիրման միջոցով։ Աշխատության հիմնական նպատակն է այդ հուշարձանները դիտարկել ոչ թե առանձին և մեկուսացված հնագիտական առարկաների շարքում, այլ որպես որոշակի ժամանակաշրջանի հասարակության աշխարհայացքը, ծիսական պատկերացումները, սոցիալական կառուցվածքը և տարածքի յուրացման ձևերը արտացոլող մշակութային երևույթ։ Մարդակերպ կոթողները հնագիտական կարևոր սկզբնաղբյուր են, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հնագույն հասարակությունների պատկերացումները մարդու, նախնիների, մահվան, հիշողության, իշխանության և սրբազան տարածության վերաբերյալ։ Դրանց ձևը, տեղադրությունը, չափերը, պատկերագրական կամ քանդակային մանրամասները և շրջակա միջավայրի հետ կապը կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել այն հասարակությունների մասին, որոնք ստեղծել կամ օգտագործել են դրանք։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը կոթողների տեղագրության քննությունն է։ Հուշարձանի գտնվելու վայրը հաճախ պատահական չէ․ այն կարող է կապված լինել բնակավայրերի, դամբարանադաշտերի, ճանապարհների, ջրային աղբյուրների, բարձունքների, հովիտների կամ այլ բնական և մշակութային նշանակություն ունեցող տարածքների հետ։ Տեղագրական տվյալների համադրումը հնագիտական նյութի հետ հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպիսի տարածական օրինաչափություններ են առկա մարդակերպ կոթողների տեղադրման մեջ։ Եթե դրանց որոշակի խմբեր կենտրոնացած են կոնկրետ աշխարհագրական գոտիներում, դա կարող է վկայել տվյալ տարածքում ձևավորված հատուկ մշակութային կամ ծիսական ավանդույթի մասին։ Տեղագրության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հուշարձանների սկզբնական միջավայրի վերականգնման համար։ Ժամանակի ընթացքում բնական և մարդածին գործընթացները կարող են փոխել լանդշաֆտը, իսկ առանձին կոթողներ կարող են տեղափոխվել իրենց նախնական տեղից։ Հետևաբար անհրաժեշտ է տարբերակել ներկայիս գտնվելու վայրը սկզբնական տեղադրությունից և հնարավորության դեպքում ուսումնասիրել հուշարձանի կապը իր նախնական հնագիտական համատեքստի հետ։ Այսպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել կոթողի նշանակությունը միայն նրա արտաքին տեսքից եզրակացնելու վտանգից։ Տիպաբանական ուսումնասիրությունը կազմում է աշխատանքի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Մարդակերպ կոթողները կարող են միմյանցից տարբերվել մարմնի ընդհանուր ձևի, գլխի և դեմքի ներկայացման, ձեռքերի դիրքի, հագուստի կամ այլ տարրերի պատկերման, քարի մշակման եղանակի, չափերի և այլ հատկանիշների հիման վրա։ Տարբեր ձևերի դասակարգումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել կոթողների խմբեր և բացահայտել դրանց միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Տիպաբանությունը կարևոր է նաև ժամանակագրական հարցերի լուծման համար, քանի որ որոշ ձևաբանական հատկանիշներ կարող են բնորոշ լինել որոշակի ժամանակաշրջանի կամ մշակութային միջավայրի։ Սակայն նման դասակարգումը պետք է հիմնված լինի ոչ միայն արտաքին նմանության, այլև հնագիտական համատեքստի, նյութի, տեխնիկական առանձնահատկությունների և համադրելի հուշարձանների ուսումնասիրության վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի կոթողների գործառույթի խնդիրը։ Մարդակերպ քարե հուշարձանների նշանակությունը կարող էր տարբեր լինել՝ հիշատակից և գերեզմանային գործառույթից մինչև ծիսական, պաշտամունքային կամ տարածքային նշանակություն։ Որոշ դեպքերում դրանք կարող էին կապված լինել մահացած անձի հիշատակի հետ, իսկ այլ իրավիճակներում՝ ունենալ ավելի ընդհանրական խորհրդանշական կամ ծիսական դեր։ Գործառույթի որոշումը բարդ խնդիր է, քանի որ հնագիտական նյութում հազվադեպ են պահպանվում գրավոր բացատրություններ, որոնք անմիջականորեն պարզաբանում են կոթողի նշանակությունը։ Հետևաբար անհրաժեշտ է համադրել ձևաբանական, տեղագրական, հնագիտական և համեմատական տվյալները։ Պատմամշակութային համատեքստի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մարդակերպ կոթողները կապել Դաշտային Արցախի ավելի լայն մշակութային գործընթացների հետ։ Տարածաշրջանը պատմականորեն գտնվել է տարբեր մշակութային ազդեցությունների փոխազդեցության գոտում, և այստեղ հայտնաբերված հուշարձանների ուսումնասիրությունը կարևոր է տեղական ավանդույթների և հարակից տարածքների մշակութային երևույթների փոխհարաբերությունները հասկանալու համար։ Համեմատական վերլուծությունը կարող է ցույց տալ՝ արդյոք տվյալ կոթողները ձևավորվել են տեղական մշակութային հիմքի վրա, թե դրանցում առկա են այլ տարածաշրջանների հետ մշակութային կապերի արդյունք հանդիսացող հատկանիշներ։ Այս տեսանկյունից մարդակերպ կոթողները կարող են դիտարկվել որպես մշակութային հաղորդակցության և փոխազդեցության ուսումնասիրության աղբյուր։ Հուշարձանների պատկերագրական և խորհրդանշական համակարգը ևս կարևոր հետազոտական խնդիր է։ Մարդու կերպարի ընտրությունը ինքնին կարող է կապված լինել որոշակի աշխարհայացքային պատկերացումների հետ։ Մարդակերպ ձևը կարող էր ներկայացնել կոնկրետ անհատի, նախնու, հերոսացված կերպարի կամ ընդհանրացված սրբազան կերպարի գաղափարը։ Դեմքի, մարմնի կամ հագուստի տարրերի շեշտադրումը կարող էր ունենալ ոչ միայն գեղարվեստական, այլև խորհրդանշական նշանակություն։ Այդ պատճառով կոթողների ուսումնասիրությունը պետք է ներառի նաև դրանց պատկերային լեզվի հնարավոր մեկնաբանությունը՝ խուսափելով այնուամենայնիվ այնպիսի եզրահանգումներից, որոնք չեն հաստատվում հնագիտական տվյալներով։ Աշխատանքի կարևոր նշանակությունն այն է, որ կոթողները դիտարկվում են իրենց բնական և մշակութային միջավայրում։ Հուշարձանի առանձին ուսումնասիրությունը կարող է տալ սահմանափակ տեղեկություն, մինչդեռ դրա կապը շրջակա դամբարանների, բնակավայրերի, ճանապարհների, պաշտամունքային վայրերի և այլ հուշարձանների հետ կարող է բացահայտել ավելի լայն համակարգ։ Այս մոտեցումը ժամանակակից հնագիտության կարևոր սկզբունքներից է, քանի որ մշակութային օբյեկտի իմաստը հաճախ պայմանավորված է ոչ միայն նրա ֆիզիկական հատկություններով, այլև այն միջավայրով, որտեղ այն ստեղծվել և օգտագործվել է։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր լինել նաև Արցախի պատմամշակութային ժառանգության փաստագրման տեսանկյունից։ Հնագիտական հուշարձանների գիտական նկարագրությունը, տեղագրական տվյալների գրանցումը, չափագրումը, լուսանկարագրումը և տիպաբանական դասակարգումը անհրաժեշտ են դրանց հետագա ուսումնասիրության և պահպանության համար։ Հատկապես արժեքավոր են այն հետազոտությունները, որոնք հուշարձանների մասին տվյալները համակարգում են և ստեղծում համեմատական ուսումնասիրությունների համար կիրառելի գիտական բազա։ Մարդակերպ կոթողների դեպքում փաստագրումը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ դրանց առանձին օրինակներ կարող են ենթարկվել բնական քայքայման կամ մարդկային միջամտության։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Դաշտային Արցախի մարդակերպ կոթողները ներկայացնում է որպես բազմաշերտ հնագիտական և մշակութային երևույթ։ Դրանց տեղագրության, տիպաբանության, գործառույթի և պատմամշակութային միջավայրի համատեղ քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի հնագույն մշակութային գործընթացների, տարածքային կազմակերպման, ծիսական պատկերացումների և հասարակության աշխարհընկալման մասին։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել հնագետների, պատմաբանների, արվեստաբանների, ազգագրագետների և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հատկապես Արցախի հնագիտական ժառանգության և հնագույն քարե հուշարձանների համակարգված ուսումնասիրման տեսանկյունից։