Մլեհ Ռուբինյան. իշխանապետ Կիլիկիո հայոց

Экономика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է հոգեբանական գործոնների ազդեցությունը տնտեսական գործընթացների վրա՝ համադրելով տեսական մոտեցումները և գործնական դիտարկումները։ Այն բացահայտում է, թե ինչպես են անհատների և խմբերի վարքային առանձնահատկությունները՝ ինչպիսիք են ընկալումները, սպասումները, վախերը, վստահության մակարդակը և ռիսկի նկատմամբ վերաբերմունքը, ձևավորում տնտեսական որոշումների ընդունումը ինչպես միկրո, այնպես էլ մակրո մակարդակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարքաբանական տնտեսագիտության գաղափարներին, որոնք վիճարկում են ավանդական ռացիոնալ ընտրության մոդելը և ցույց են տալիս, որ տնտեսական սուբյեկտները հաճախ գործում են ոչ լիարժեք տեղեկատվության, հուզական ազդեցությունների և ճանաչողական շեղումների պայմաններում։ Վերլուծվում են նաև շուկաների վարքագծային տատանումները, սպառողական պահանջարկի փոփոխությունները, ներդրումային որոշումների հոգեբանական հիմքերը և ֆինանսական ճգնաժամերի առաջացման ոչ տնտեսական գործոնները։ Գործնական մասում ներկայացվում են օրինակներ իրական տնտեսություններից, որտեղ հոգեբանական գործոնները հանգեցրել են ինչպես աճի խթանման, այնպես էլ անկայունության խորացման։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ արդյունավետ տնտեսական քաղաքականություն մշակելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն դասական տնտեսական ցուցանիշները, այլ նաև հասարակության հոգեբանական տրամադրությունները և վարքային օրինաչափությունները։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ուսուցչի մասնագիտական գործունեության արդյունավետությունն ապահովող մանկավարժական ձեռնահասության ձևավորման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից կրթական պահանջների համատեքստում։ Մանկավարժական ձեռնահասությունը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված մասնագիտական գիտելիքների, կարողությունների, հմտությունների, արժեքային դիրքորոշումների և անձնային որակների ամբողջական համակարգ, որը հնարավորություն է տալիս ուսուցչին նպատակային կազմակերպել ուսուցման ու դաստիարակության գործընթացը, արձագանքել սովորողների տարբեր կարիքներին և գնահատել սեփական գործունեության արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում առանձնացվում են առարկայական, մեթոդական, հոգեբանամանկավարժական, հաղորդակցական, տեղեկատվական, հետազոտական և կազմակերպական կարողությունները՝ ուսումնասիրելով դրանց փոխազդեցությունն ուսուցչի մասնագիտական կայացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսանողակենտրոն և կարողունակությունների վրա հիմնված կրթական մոտեցումներին, որոնց պայմաններում ուսուցիչը հանդես է գալիս ոչ միայն գիտելիք փոխանցողի, այլև սովորողի ճանաչողական գործունեությունը կազմակերպող, ուղղորդող և աջակցող մասնագետի դերում։ Կարևորվում են դասի նպատակների սահմանման, ուսումնական բովանդակության ընտրության, արդյունավետ մեթոդների կիրառման, սովորողների առաջընթացի գնահատման և հետադարձ կապի կազմակերպման կարողությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև տարբեր կրթական կարիքներ և ուսուցման տեմպեր ունեցող սովորողների հետ աշխատանքի կազմակերպումը՝ ընդգծելով տարբերակված և ներառական մանկավարժական մոտեցումների նշանակությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է թվային ձեռնահասության զարգացումը, քանի որ ժամանակակից ուսուցիչը պետք է կարողանա նպատակային ընտրել և կիրառել թվային կրթական ռեսուրսները՝ դրանք համապատասխանեցնելով ուսումնական խնդիրներին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում մանկավարժական հաղորդակցությանը, ուսուցիչ–աշակերտ համագործակցությանը, դասարանում դրական սոցիալ-հոգեբանական միջավայրի ձևավորմանը և մասնագիտական էթիկային։ Մանկավարժական ռեֆլեքսիան դիտարկվում է որպես մասնագիտական զարգացման կարևոր մեխանիզմ, որի միջոցով ուսուցիչը վերլուծում է սեփական փորձը, բացահայտում ուժեղ և կատարելագործման ենթակա կողմերը և վերանայում կիրառվող մեթոդները։ Կարևորվում է նաև սկզբնական մասնագիտական պատրաստության և հետագա շարունակական զարգացման փոխկապակցվածությունը՝ վերապատրաստումների, ինքնակրթության, փորձի փոխանակման, մասնագիտական համայնքներում համագործակցության և հետազոտական գործունեության միջոցով։ Աշխատությունը մանկավարժական ձեռնահասության ձևավորումը ներկայացնում է որպես շարունակական և բազմաբաղադրիչ գործընթաց, որը զարգանում է տեսական գիտելիքի, գործնական փորձի, ինքնագնահատման և կրթական փոփոխություններին հարմարվելու փոխազդեցությամբ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի մանկավարժական կրթության և ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման համար՝ նպաստելով ժամանակակից դպրոցի պահանջներին համապատասխան մասնագետի պատրաստման ու շարունակական կատարելագործման համակարգային մոտեցումների ձևավորմանը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում ջրային ռեսուրսների արդյունավետ և խնայողաբար օգտագործման համար ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումների մշակման ու կիրառման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են ջրի հասանելիության և պահանջարկի փոփոխությունները, ջրային պաշարների սահմանափակման հնարավոր հետևանքները, ինչպես նաև տարբեր ոլորտներում ջրի կորուստների նվազեցման և օգտագործման արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական ջրօգտագործմանը, ոռոգման համակարգերի կատարելագործմանը, ջրի նպատակային բաշխմանը և այնպիսի տեխնոլոգիաների ներդրմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազագույն ջրային ծախսերով ապահովել անհրաժեշտ արդյունք։ Վերլուծվում են ջրի մատակարարման և կառավարման տեխնիկական լուծումները, ջրախնայող մեթոդների արդյունավետությունը, ջրային ռեսուրսների վերահսկման ու գնահատման հնարավորությունները և դրանց հարմարեցումը փոփոխվող կլիմայական պայմաններին։ Քննարկվում են նաև երաշտների, տեղումների ռեժիմի փոփոխության և ջերմաստիճանի բարձրացման պայմաններում ջրօգտագործման կազմակերպման խնդիրները։ Կարևորվում է նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը ոչ միայն ջրի սպառման նվազեցման, այլև ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանման, արտադրական արդյունավետության բարձրացման և շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունների սահմանափակման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում ջրօգտագործման կառավարման, տեխնոլոգիական նորարարությունների և կլիմայական փոփոխություններին հարմարվողականության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության, բնապահպանության, գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ճարտարագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Экономика

Այս գիտատնտեսագիտական և բնապահպանական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական գործունեության բնապահպանական վերահսկողության համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բնապահպանական վերահսկողության իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, պետական կարգավորման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը տնտեսական գործունեության էկոլոգիական անվտանգության ապահովման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արտադրական և տնտեսական գործընթացների բնապահպանական ռիսկերը՝ ներառյալ օդի, ջրի և հողի աղտոտումը, բնական ռեսուրսների ոչ կայուն օգտագործումը և էկոհամակարգերի դեգրադացիան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման գործիքներին՝ մոնիթորինգային համակարգերի զարգացում, բնապահպանական ստանդարտների ներդրում, վարչական պատասխանատվության մեխանիզմներ և տնտեսական խթաններ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև միջազգային փորձը և կայուն զարգացման սկզբունքների կիրառումը ՀՀ բնապահպանական քաղաքականության մեջ։ Հեղինակը առաջարկում է վերահսկողության համակարգի կատարելագործման ուղղություններ՝ ուղղված ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդմանը, վերահսկողական գործընթացների թափանցիկության բարձրացմանը և տնտեսական զարգացման ու բնապահպանական անվտանգության միջև հավասարակշռության ապահովմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է բնապահպանների, տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Технология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գորշ ածխից հեղուկ վառելանյութի ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը, տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը և դրանց արդյունավետության գնահատմանը։ Գրքում ներկայացվում են գորշ ածխի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրա վերամշակման հիմնական մեթոդները և հեղուկ վառելիքի ստացման ժամանակ տեղի ունեցող քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունները։ Հեղինակը վերլուծում է հումքի նախապատրաստման, փոխակերպման և մաքրման տեխնոլոգիական փուլերը, տարբեր գործընթացային պայմանների ազդեցությունը ստացվող արտադրանքի քանակական և որակական ցուցանիշների վրա, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են գործընթացի էներգետիկ և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգրկում է փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, տեխնոլոգիական սխեմաների վերլուծություն և գիտագործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել տեղական էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և այլընտրանքային հեղուկ վառելիքների արտադրության զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է քիմիական տեխնոլոգիայի, վառելիքաէներգետիկայի, արդյունաբերական քիմիայի և նյութագիտության ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ճարտարագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Лингвистика

Աշխատանքը նվիրված է տրանսցենդենտալ գերկոնցեպտների լեզվամշակութային ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն լեզվական նյութը համադրելով հայերենի հետ։ Հետազոտության կենտրոնում այն բարդ և վերացական մտային կազմավորումներն են, որոնք դուրս են գալիս առանձին բառերի կամ պարզ հասկացությունների սահմաններից և արտացոլում են մարդու աշխարհընկալման, արժեքային համակարգի, մշակութային հիշողության և հոգևոր-փիլիսոփայական պատկերացումների խորքային շերտերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում գերկոնցեպտները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական միավորներ, այլև որպես որոշակի մշակույթի ներկայացուցիչների գիտակցության մեջ ձևավորված բազմաշերտ իմաստային և արժեքային համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց լեզվական արտահայտության ձևերին, կառուցվածքին, բաղադրիչների փոխհարաբերություններին և տարբեր խոսքային ու մշակութային համատեքստերում գործածությանը։ Անգլերենի և հայերենի համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր լեզվամշակույթներում ընդհանուր համամարդկային գաղափարների և ազգային-մշակութային յուրահատկությունների փոխհարաբերությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են պատմական փորձը, կրոնական և փիլիսոփայական պատկերացումները, ազգային արժեքները և հասարակական ավանդույթները ազդում վերացական հասկացությունների լեզվական ընկալման և արտահայտման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գերկոնցեպտների անվանման, փոխաբերականացման, ասոցիատիվ կապերի և իմաստային դաշտերի ուսումնասիրությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և մշակույթի փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմները։ Համեմատական մոտեցումը կարող է նպաստել անգլախոս և հայախոս մշակույթների աշխարհընկալման ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև միջմշակութային հաղորդակցության ընթացքում հնարավոր իմաստային անհամապատասխանությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է լեզվամշակութաբանության և ճանաչողական լեզվաբանության տեսանկյունից, քանի որ այն լեզուն դիտարկում է որպես տվյալ ժողովրդի մշակութային գիտակցության, արժեքների և աշխարհընկալման արտացոլման միջոց։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, լեզվամշակութաբաններին, թարգմանիչներին, օտար լեզուների մասնագետներին, միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողներին և անգլերենի ու հայերենի համեմատական ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտնականներին։