Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые (1976, թիվ 10)

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արյան բջիջներում կալցիումի և կալիումի իոնային հոսքերի փոխկապակցված գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց վրա որոշ դեղաբանական նյութերի ազդեցության վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է Արմենիկումի, ինչպես նաև հիստամինային H₁ և H₂ ընկալիչների արգելակիչների ազդեցությունը բջջային թաղանթների իոնային փոխանակության, ներբջջային ազդանշանային մեխանիզմների և ֆիզիոլոգիական գործընթացների վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արյան բջիջներում Ca²⁺ և K⁺ իոնների շարժի առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցված դերը բջջային ակտիվության կարգավորման գործում, ինչպես նաև դեղանյութերի հնարավոր ազդեցության մեխանիզմները։ Հետազոտությունը հիմնված է կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական մեթոդների կիրառման վրա՝ նպատակ ունենալով բացահայտել իոնային հոսքերի փոփոխությունները և դրանց նշանակությունը բջիջների գործունեության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել կենսաբանության, բժշկության, դեղագիտության և կենսաֆիզիկայի ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին ու հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են բջջային մեխանիզմները, դեղերի ազդեցությունը և օրգանիզմի կարգավորիչ համակարգերը։

Математика

Հանրահաշիվ - Ա. Ալեքսանյան աշխատությունը բարձրագույն կամ միջին-բարձր մակարդակի մաթեմատիկական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնել հանրահաշվի հիմնական բաժինները՝ թվաբանական և հանրահաշվական արտահայտություններ, հավասարումներ և անհավասարումներ, ֆունկցիաների հատկություններ, բազմությունների և հարաբերությունների տարրական հասկացություններ, ինչպես նաև ավելի զարգացած թեմաներ՝ կախված դասընթացի մակարդակից, իսկ նյութը սովորաբար կառուցված է տեսական բացատրությունների, կանոնների և բազմաթիվ լուծված օրինակների համադրությամբ, որպեսզի սովորողը կարողանա ոչ միայն հասկանալ սահմանումները, այլ նաև կիրառել դրանք խնդիրների լուծման մեջ, ինչը կարևոր է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն կրթության մաթեմատիկական հիմքերի ամրապնդման համար, և ընդհանուր նպատակն է զարգացնել տրամաբանական մտածողություն ու հաշվարկային հմտություններ։

Социология

Նյութը ներկայացնում է հայ գյուղական համայնքներում գրքի, ընթերցանության և դրանց նկատմամբ ձևավորված վերաբերմունքի սոցիոլոգիական ուսումնասիրության արդյունքների մեկնաբանությունը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչ տեղ և նշանակություն ունեն գիրքն ու ընթերցանությունը գյուղական բնակչության առօրյա կյանքում, կրթական և մշակութային միջավայրում, ինչպես նաև հասկանալ ընթերցողական վարքագիծը պայմանավորող սոցիալական, տնտեսական, կրթական և մշակութային գործոնները։ Հետազոտության արդյունքների մեկնաբանությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ընթերցանությունը ոչ միայն որպես անհատական զբաղմունք, այլև որպես հասարակական և մշակութային գործընթաց, որը կապված է մարդու կրթության, աշխարհայացքի, տեղեկատվական պահանջների և սոցիալական միջավայրի հետ։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել գյուղական բնակավայրերի բնակիչների կողմից ընթերցվող գրականության տեսակների ուսումնասիրությունը՝ գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի, ուսումնական, մասնագիտական և այլ գրականության նկատմամբ հետաքրքրության համեմատությամբ։ Առանձին ուշադրության է արժանի ընթերցանության հաճախականությունը, գրքերի ձեռքբերման և օգտագործման եղանակները, գրադարաններից օգտվելու մակարդակը, ինչպես նաև ընտանիքի և կրթական հաստատությունների ազդեցությունը ընթերցողական սովորությունների ձևավորման վրա։ Սոցիոլոգիական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր տարիքային, կրթական և սոցիալական խմբերի ընթերցողական նախասիրությունների հնարավոր տարբերությունները։ Գյուղական միջավայրի առանձնահատկությունները կարևոր են նաև գրքի հասանելիության տեսանկյունից, քանի որ գրադարանների վիճակը, գրքային ֆոնդերի բազմազանությունը, նոր հրատարակությունների հասանելիությունը և մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը կարող են էապես ազդել բնակչության ընթերցողական ակտիվության վրա։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև այն պատճառներին, որոնք խոչընդոտում են կանոնավոր ընթերցանությանը, օրինակ՝ ժամանակի պակասը, գրքերի սահմանափակ հասանելիությունը, տնտեսական պայմանները, այլ տեղեկատվական աղբյուրների տարածումը կամ ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության նվազումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչ դեր ունեն գիրքն ու գրադարանը գյուղական համայնքի մշակութային կյանքի պահպանման և զարգացման գործում։ Հատկապես կարևոր է դիտարկել ընթերցանության կապը կրթության հետ, քանի որ դպրոցական և երիտասարդ բնակչության շրջանում ընթերցողական մշակույթի ձևավորումը կարող է երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ կրթական առաջընթացի և մշակութային մասնակցության վրա։ Ժողովածուի սոցիոլոգիական ուղղվածությունը թույլ է տալիս ոչ միայն ներկայացնել փաստական տվյալներ, այլև դրանց հիման վրա բացահայտել ընթերցանության նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման օրինաչափություններն ու առկա խնդիրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման, գյուղական բնակավայրերում մշակութային ծրագրերի մշակման և ընթերցանության խթանման միջոցառումների կազմակերպման համար։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարևոր է հայ գյուղի սոցիալական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է գրքի և ընթերցանության դերը գյուղական համայնքի կրթական, տեղեկատվական ու մշակութային միջավայրում և հնարավորություն է տալիս սոցիոլոգիական տվյալների միջոցով գնահատելու ընթերցողական մշակույթի վիճակն ու զարգացման հնարավորությունները։

Право

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անչափահասների խմբային հանցավորության կանխարգելման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով սոցիալական, հոգեբանական և իրավական գործոնների փոխազդեցությունը, որոնք նպաստում են անչափահասների ներգրավմանը հանցավոր խմբավորումներում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են խմբային հանցավոր վարքագծի ձևավորման պատճառները, այդ թվում՝ ընտանեկան անբարենպաստ միջավայրը, սոցիալ-տնտեսական դժվարությունները, կրթական համակարգում առկա խնդիրները, հասակակիցների ազդեցությունը և անչափահասների հոգեբանական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ մեխանիզմներին՝ ներառյալ իրավապահ մարմինների, կրթական հաստատությունների և սոցիալական ծառայությունների համագործակցությունը, ինչպես նաև վերականգնողական և սոցիալական ադապտացիայի ծրագրերի արդյունավետությունը։ Քննարկվում են նաև իրավական կարգավորումների դերը անչափահասների պաշտպանության և պատասխանատվության համակարգում՝ ընդգծելով, որ կանխարգելման հաջողությունը կախված է ոչ միայն պատժողական միջոցներից, այլ նաև սոցիալական կանխարգելման, դաստիարակչական աշխատանքի և վաղ միջամտության համալիր համակարգից։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ անչափահասների խմբային հանցավորության նվազեցման համար անհրաժեշտ է բազմամակարդակ մոտեցում՝ համադրելով պետական քաղաքականությունը, կրթական նախաձեռնությունները և համայնքային աջակցությունը:

Педагогика

«Կենցաղ կամ դաստիարակություն» վերնագիրը մատնանշում է մարդու առօրյա կյանքի, վարքագծի և դաստիարակության փոխկապակցվածության թեման։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են ընտանեկան միջավայրը, հասարակական հարաբերությունները, սովորությունները և անձնական վարքը նպաստում մարդու բնավորության ու արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Վերնագրի հիման վրա կարելի է ենթադրել, որ գիրքը կարող էր ունենալ կրթական կամ բարոյախրատական ուղղվածություն՝ ընթերցողին ներկայացնելով կենցաղային վարքականոնների, անձնական պատասխանատվության, կարգապահության, բարեկրթության և ուրիշների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի կարևորությունը։ Հնարավոր է, որ այնտեղ քննարկվել են նաև ընտանեկան դաստիարակության, երեխաների ու երիտասարդների վարքի ձևավորման, հասարակության մեջ ընդունված բարոյական նորմերի և առօրյա կյանքում դրանց կիրառման հարցեր։ Նման աշխատությունները կարող էին ծառայել որպես ուղեցույց ընտանիքների, ուսուցիչների և երիտասարդ ընթերցողների համար՝ նպաստելով ոչ միայն գիտելիքների ձեռքբերմանը, այլև վարքի ու մտածելակերպի ձևավորմանը։ Վերնագրում «կենցաղ» և «դաստիարակություն» հասկացությունների համադրությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ հեղինակը կարևորել է դաստիարակության դերը մարդու առօրյա կյանքի և հասարակական վարքի մեջ։ Այնուամենայնիվ, առանց գրքի բովանդակությանը կամ տիտղոսաթերթին ծանոթանալու հնարավոր չէ հաստատել՝ աշխատությունն իրականում ինչ թեմաներ է ընդգրկում, ում է ուղղված և ինչ մեթոդներով է ներկայացնում դաստիարակության հարցերը։

Политология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1988–1994 թվականներին Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության զարգացման դինամիկայի ուսումնասիրությանը՝ դրա քաղաքական, ռազմական և հասարակական գործընթացների փոխկապակցվածության վերլուծությամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հակամարտության ձևավորման նախադրյալները, սկզբնական քաղաքական զարգացումները, ազգային շարժման ակտիվացումը, միջհամայնքային հարաբերությունների սրումը և հետագա ռազմական առճակատման վերածվելու գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1988 թվականից սկսված քաղաքական գործընթացներին, Խորհրդային Միության փլուզման պայմաններում տարածաշրջանում իշխանության և անվտանգության համակարգերի փոփոխությանը, ինչպես նաև Հայաստանի, Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հարաբերությունների աստիճանական սրմանը։ Աշխատանքում վերլուծվում են ռազմական գործողությունների հիմնական փուլերը, ռազմաքաղաքական իրավիճակի փոփոխությունները, տարածքային վերահսկողության դինամիկան և հակամարտության մեջ ներգրավված կողմերի ռազմավարական նպատակները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև միջազգային միջնորդության ձևավորմանը և հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ իրականացված առաջին դիվանագիտական նախաձեռնություններին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են քաղաքական պահանջները, անվտանգության խնդիրները, ռազմական զարգացումները և տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական գործոնները փոխազդել միմյանց հետ՝ ձևավորելով հակամարտության ընթացքը։ Ուսումնասիրվում են նաև բնակչության տեղաշարժերը, հումանիտար հետևանքները և պատերազմի ազդեցությունը տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական իրավիճակի վրա։ 1994 թվականին ռազմական գործողությունների դադարեցմանն ու հրադադարի հաստատմանը նախորդած գործընթացների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հակամարտության այդ փուլի հիմնական արդյունքները և հետագա բանակցային գործընթացի ձևավորման նախադրյալները։ Աշխատանքը կարևոր է հակամարտությունների զարգացման մեխանիզմների, հետխորհրդային տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումների և Հարավային Կովկասի անվտանգության խնդիրների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը 1988–1994 թվականների իրադարձությունները դիտարկում է որպես փոխկապակցված քաղաքական և ռազմական գործընթացների ամբողջություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հակամարտության սրման հիմնական պատճառները, զարգացման փուլերը, ներգրավված դերակատարների գործողությունները և 1994 թվականի հրադադարով ձևավորված նոր իրավիճակի նախադրյալները։