Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель

Математика

Այս աշխատությունը նվիրված է ոչ համասեռ համակարգերի էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկական բնութագրերի միջև առկա փոխկապակցվածությունը։ Ոչ համասեռ համակարգերը ներառում են տարբեր նյութերից, փուլերից կամ կառուցվածքային բաղադրիչներից կազմված միջավայրեր, որոնց հատկությունները կարող են էապես տարբերվել միատարր նյութերի հատկություններից։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է այն հարցը, թե համակարգի ներքին անհամասեռությունը, բաղադրիչների տարածական բաշխումը, միջերեսները և կառուցվածքային տատանումները ինչպես են ազդում էլեկտրոնների շարժի, էներգետիկ վիճակների և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման հետ նյութի փոխազդեցության վրա։ Էլեկտրոնային հատկությունների ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքը, լիցքակիրների տեղաբաշխումը և շարժունակությունը, հաղորդականության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև միջավայրի կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությունը էլեկտրոնային վիճակների ձևավորման վրա։ Օպտիկական հատկությունների տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում լույսի կլանմանը, անդրադարձմանը, անցմանը, ցրմանը և նյութի հետ փոխազդեցության այլ երևույթներին։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում այն հանգամանքը, որ կառուցվածքային անհամասեռությունները կարող են առաջացնել նոր օպտիկական և էլեկտրոնային երևույթներ, որոնք բացակայում են միատարր համակարգերում։ Աշխատության մեջ կարող են կիրառվել քվանտային մեխանիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի և վիճակագրական ֆիզիկայի տեսական մեթոդներ՝ համակարգերի հատկությունները մաթեմատիկական մոդելների միջոցով նկարագրելու համար։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև նյութի բաղադրության, կառուցվածքային չափերի, միջավայրի դիէլեկտրական հատկությունների և այլ պարամետրերի ազդեցությունը դիտարկվող ֆիզիկական բնութագրերի վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել բարդ նյութերի էլեկտրոնային կառուցվածքի և օպտիկական արձագանքի ավելի խոր ըմբռնմանը, ինչպես նաև նոր ֆունկցիոնալ նյութերի և միկրո- ու նանոկառուցվածքների հատկությունների կանխատեսմանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն ժամանակակից օպտոէլեկտրոնիկայի, ֆոտոնիկայի, կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների, սենսորային համակարգերի և նյութերի ֆիզիկայի զարգացման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, նյութագետների, օպտիկայի և ֆոտոնիկայի մասնագետների, էլեկտրոնիկայի ոլորտի հետազոտողների, ասպիրանտների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է անապատացման գործընթացների պատճառահետևանքային կապերի և դրանց տարածաժամանակային գնահատման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ Armenia-ի օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են հողերի դեգրադացիայի հիմնական պատճառները՝ ներառյալ կլիմայական փոփոխությունները, անտրոպոգեն ճնշումը, ոչ կայուն գյուղատնտեսական գործունեությունը և բնական ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է անապատացման դինամիկան տարբեր աշխարհագրական գոտիներում՝ կիրառելով տարածական վերլուծության, մոդելավորման և ժամանակային շարքերի գնահատման մեթոդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողային ծածկույթի փոփոխությունների քարտեզագրմանը, էրոզիոն գործընթացներին և կենսաբազմազանության նվազման ազդեցությանը էկոհամակարգերի կայունության վրա։ Քննարկվում են նաև կանխարգելիչ և վերականգնողական միջոցառումները, որոնք ուղղված են հողերի պահպանմանը, ռացիոնալ օգտագործմանը և էկոլոգիական հավասարակշռության վերականգնմանը։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է կայուն զարգացման և բնապահպանական քաղաքականության ձևավորման ոլորտում՝ առաջարկելով գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ անապատացման կանխման համար։

Педагогика

Այս աշխատանքը նվիրված է իրավաբանական մասնագիտություն ընտրած ուսանողների հրապարակային մենախոսական խոսքի պատրաստման և զարգացման մեթոդական խնդիրներին՝ ուսուցման գործընթացում գործարար խաղերի կիրառման միջոցով։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ապագա իրավաբանի մասնագիտական պատրաստվածությունը չի սահմանափակվում միայն իրավական գիտելիքների յուրացմամբ․ մասնագիտական գործունեության մեջ մեծ նշանակություն ունեն սեփական մտքերը հստակ, տրամաբանված, համոզիչ և լսարանին հասանելի ձևով ներկայացնելու կարողությունը։ Հանրային մենախոսական խոսքը հատկապես կարևոր է իրավաբանի համար, քանի որ այն կիրառվում է դատական ելույթների, բանավեճերի, իրավական դիրքորոշումների ներկայացման, մասնագիտական քննարկումների, խորհրդատվության և այլ իրավիճակներում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ուսանողների բանավոր խոսքի զարգացման հիմնական դժվարությունները, դրանց առաջացման պատճառները և նպատակային մանկավարժական միջամտության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոսքի կառուցվածքային կազմակերպմանը՝ թեմայի բացահայտմանը, փաստարկների տրամաբանական հաջորդականությանը, հիմնական մտքի ձևակերպմանը, եզրակացությունների ներկայացմանը և լսարանի հետ արդյունավետ հաղորդակցությանը։ Ուսուցման կարևոր բաղադրիչ է դիտարկվում նաև մասնագիտական բառապաշարի և իրավական տերմինաբանության ճիշտ օգտագործումը, քանի որ ապագա իրավաբանը պետք է կարողանա միաժամանակ պահպանել մասնագիտական ճշգրտությունը և իր խոսքը դարձնել հասկանալի ու համոզիչ։ Աշխատանքի առանձնահատկությունը գործարար խաղերի կիրառման մեթոդի ուսումնասիրությունն է։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսանողներին հայտնվել մասնագիտական իրավիճակներին մոտ պայմաններում և գործնականում փորձարկել տարբեր հաղորդակցական դերեր։ Ուսանողները կարող են հանդես գալ որպես փաստաբան, դատախազ, դատավոր, իրավաբանական խորհրդատու կամ դատավարության այլ մասնակից և համապատասխան իրավիճակում կառուցել ու ներկայացնել սեփական մենախոսական ելույթը։ Այսպիսի ուսուցումը թույլ է տալիս տեսական գիտելիքը կապել գործնական հմտությունների հետ, զարգացնել արագ կողմնորոշվելու, փաստարկելու, հարցերին արձագանքելու և սահմանափակ ժամանակում սեփական դիրքորոշումը ձևակերպելու կարողությունները։ Գործարար խաղերի ընթացքում կարող են գնահատվել ոչ միայն խոսքի բովանդակությունն ու իրավական հիմնավորվածությունը, այլև արտասանությունը, խոսքի տեմպը, ձայնի ինտոնացիան, ոչ բառային հաղորդակցությունը, լսարանի հետ տեսողական կապը և ընդհանուր խոսքային վարքագիծը։ Աշխատությունը կարևորում է նաև ուսանողի ինքնավերլուծության և փոխադարձ գնահատման դերը, քանի որ սեփական ելույթի ուժեղ և թույլ կողմերի գիտակցումը նպաստում է հետագա մասնագիտական կատարելագործմանը։ Գործարար խաղերի պարբերական կիրառումը կարող է նպաստել ուսանողների խոսքային ակտիվության բարձրացմանը, հաղորդակցական անհանգստության նվազեցմանը և մասնագիտական ինքնավստահության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել իրավաբանական բուհերի դասախոսներին, մանկավարժներին, խոսքի մշակույթի մասնագետներին, մեթոդիստներին և այն հետազոտողներին, ովքեր զբաղվում են մասնագիտական հաղորդակցության ու իրավաբանական կրթության խնդիրներով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ապագա իրավաբանների հրապարակային խոսքի պատրաստումը որպես գործնական մասնագիտական կարողությունների ձևավորման կարևոր բաղադրիչ և առաջարկում է գործարար խաղերի միջոցով ուսուցման ավելի ակտիվ, իրավիճակային և մասնագիտական գործունեությանը մոտեցված կազմակերպման մոտեցում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է առնետների ենթաստամոքսային գեղձում օրնիթինային ցիկլի և պրոլինի կենսասինթեզի հետ կապված ֆերմենտային համակարգերի կենսաքիմիական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամինաթթուների նյութափոխանակությանը մասնակցող ֆերմենտների ակտիվության, դրանց փոխկապակցվածության և հյուսվածքային նյութափոխանակության գործընթացներում ունեցած նշանակության բացահայտումն է։ Օրնիթինը դիտարկվում է որպես մի շարք փոխկապակցված կենսաքիմիական ուղիների կարևոր միջանկյալ նյութ, իսկ դրա փոխակերպումները կապված են ազոտային միացությունների նյութափոխանակության և այլ ամինաթթուների առաջացման գործընթացների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում օրնիթինի և պրոլինի նյութափոխանակային կապերին, քանի որ այդ միացությունների փոխակերպումները կարող են ընդգրկվել ընդհանուր միջանկյալ նյութափոխանակային համակարգերում և կարգավորվել համապատասխան ֆերմենտների գործունեությամբ։ Քննվում են ենթաստամոքսային գեղձի հյուսվածքում այդ ֆերմենտային համակարգերի առկայությունը և գործառութային առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով օրգանի նյութափոխանակային մասնագիտացումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ տարբեր ֆերմենտների հարաբերական ակտիվությանը, դրանց միջև նյութափոխանակային կապերին և այն հարցին, թե ինչպես են առանձին կենսաքիմիական ուղիները ինտեգրվում բջջի ընդհանուր ամինաթթվային նյութափոխանակությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պրոլինի կենսասինթեզի ուսումնասիրությունը՝ որպես սպիտակուցների կառուցվածքի և բջջային նյութափոխանակության համար նշանակություն ունեցող ամինաթթվի առաջացման գործընթաց։ Ֆերմենտային ակտիվությունների համադրական գնահատումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ենթաստամոքսային գեղձում ազոտային նյութափոխանակության կազմակերպման և առանձին մետաբոլիկ ուղիների փոխհարաբերությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է նաև նպաստել տարբեր հյուսվածքներում ամինաթթուների փոխանակության առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ ցույց տալով, որ նույն նյութափոխանակային ուղիների նշանակությունը կարող է տարբեր լինել՝ կախված օրգանի ֆունկցիոնալ և կենսաքիմիական առանձնահատկություններից։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ֆերմենտաբանության, ամինաթթուների կենսաքիմիայի և հյուսվածքային նյութափոխանակության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել օրնիթինի փոխակերպման և պրոլինի կենսասինթեզի ֆերմենտային հիմքերը ենթաստամոքսային գեղձում։

История

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության Սեբաստիայի նահանգի վարչատարածքային կառուցվածքի և ժողովրդագրական պատկերի ուսումնասիրությանը 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի պատմական ժամանակահատվածում։ Հետազոտության կենտրոնում նահանգի վարչական բաժանումները, բնակավայրերի համակարգը, բնակչության թվաքանակը, տարածքային բաշխումը և տարբեր կրոնական ու համայնքային խմբերի ժողովրդագրական հարաբերակցություններն են։ Ուսումնասիրվում է նահանգի վարչական կազմակերպումը՝ սանջակների, գավառների և ավելի փոքր վարչական միավորների փոխհարաբերությունների շրջանակում, ինչպես նաև ժամանակի ընթացքում վարչական սահմանների և կառավարման համակարգի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Սեբաստիայի, Ամասիայի, Թոքատի և Շապին-Գարահիսարի վարչական շրջաններին ու դրանց բնակավայրային կառուցվածքին։ Ժողովրդագրական պատկերը դիտարկվում է քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցության, բնակչության տեղաբաշխման, բնական աճի և տեղաշարժերի համատեքստում։ Կարևորվում է նահանգի բազմաբնակչական և բազմադավան բնույթը՝ ուսումնասիրելով հայ, թուրք, հույն և այլ բնակչական խմբերի տարածական տեղաբաշխումն ու սոցիալ-տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունները։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմքը կարող են կազմել օսմանյան մարդահամարները, նահանգային տարեգրքերը, վարչական փաստաթղթերը, եկեղեցական տվյալները, ճանապարհորդական նկարագրությունները և ժամանակաշրջանի այլ վիճակագրական նյութերը։ Հատուկ ուշադրության է արժանի տարբեր աղբյուրներում ներկայացված ժողովրդագրական տվյալների համեմատական քննությունը, քանի որ բնակչության հաշվառման սկզբունքները և խմբերի դասակարգման եղանակները տարբեր աղբյուրներում կարող էին տարբերվել։ Վարչաժողովրդագրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս նաև ուսումնասիրելու բնակչության տեղաշարժերի, տնտեսական պայմանների, վարչական բարեփոխումների և հասարակական փոփոխությունների ազդեցությունը նահանգի բնակավայրային ու ժողովրդագրական կառուցվածքի վրա։ Քաղաքների, ավանների և գյուղերի բնակչության վերաբերյալ տվյալների համադրումը նպաստում է տարածաշրջանի պատմական աշխարհագրության և բնակեցման առանձնահատկությունների առավել ամբողջական վերականգնմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պատմական ժողովրդագրության, վարչական պատմության, պատմական աշխարհագրության և աղբյուրագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Սեբաստիայի նահանգի վարչատարածքային կազմակերպման ու բնակչության կառուցվածքի բազմակողմ պատկերը Օսմանյան կայսրության վերջին տասնամյակների համատեքստում։

История

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Աղվանքի պատմաաշխարհագրական զարգացման քննությանը մ.թ.ա. I դարից մինչև մ.թ. VI դարը՝ ընդգծելով տարածաշրջանի քաղաքական կառուցվածքը, բնակեցման ձևերը, տնտեսական հարաբերությունները և մշակութային փոխազդեցությունները հարակից քաղաքակրթությունների հետ։ Աշխատությունում վերլուծվում է Աղվանք-ի տարածքային ձևավորման գործընթացը, դրա սահմանների փոփոխությունները տարբեր պատմական փուլերում, ինչպես նաև պետականության զարգացման առանձնահատկությունները՝ կապված հելլենիստական, պարթևական և հետագայում սասանյան ազդեցությունների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի էթնիկ կազմին, լեզվական բազմազանությանը և կրոնական պատկերացումների փոփոխությանը՝ հատկապես քրիստոնեության տարածման վաղ փուլերում։ Քննարկվում են նաև տնտեսական կյանքի հիմնական ուղղությունները՝ գյուղատնտեսություն, անասնապահություն և առևտրային ուղիների վերահսկում, որոնք կարևոր դեր են ունեցել Աղվանքի ռազմավարական նշանակության ձևավորման մեջ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ Աղվանքի պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ Կովկասի հին աշխարհի քաղաքական և մշակութային փոխկապակցվածությունը։