Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1977, Մարտ, թիվ 3)

Технология

Այս թեման վերաբերում է գորշ (լիգնիտային) և թերթաքարային մետաղակիր ածուխներից ազնիվ մետաղների՝ հիմնականում ոսկու, արծաթի և պլատինային խմբի տարրերի կորզման տեխնոլոգիական գործընթացների մշակմանը, որտեղ ուսումնասիրվում են հումքի հանքաբանական կազմը, մետաղների կապակցվածության ձևերը և դրանց ազատման ու խտացման արդյունավետ մեթոդները։ Հետազոտության ընթացքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն փաստին, որ նման ածուխներում ազնիվ մետաղները հաճախ գտնվում են ցածր կոնցենտրացիաներով և բարդ հանքաբանական մատրիցայում, ինչը պահանջում է համակցված տեխնոլոգիական մոտեցումներ՝ ներառյալ նախնական հարստացում, ջերմաքիմիական մշակում, քիմիական լեաչինգ և ֆիզիկա-քիմիական տարանջատման մեթոդներ։ Թերթաքարային և գորշ ածուխների յուրահատուկ կառուցվածքը, բարձր օրգանական բաղադրությունը և հանքային խառնուրդների բազմազանությունը ստեղծում են ինչպես մարտահրավերներ, այնպես էլ հնարավորություններ՝ նորարարական կորզման տեխնոլոգիաների մշակման համար, որոնք կարող են բարձրացնել մետաղների վերականգնման արդյունավետությունը և նվազեցնել կորուստները։ Մշակվող տեխնոլոգիաների նպատակն է նաև շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցումը՝ թունավոր արտանետումների կրճատման, էներգաարդյունավետության բարձրացման և թափոնների վերամշակման միջոցով։ Այս հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հանքարդյունաբերության ոլորտում, քանի որ թույլ է տալիս ոչ ավանդական հումքային աղբյուրներից ստանալ ռազմավարական արժեք ունեցող մետաղներ՝ նպաստելով ռեսուրսների ավելի արդյունավետ և կայուն օգտագործմանը։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանավարների համար և արտացոլում է խորհրդային շրջանում գրադարանների առջև դրված գաղափարական, կազմակերպական և քարոզչական խնդիրները։ Նյութը կապված է ՍՄԿԿ 25-րդ համագումարի նախապատրաստման և դրա շուրջ իրականացվող հասարակական-քաղաքական աշխատանքների հետ՝ գրադարանային գործունեությունը դիտարկելով որպես բնակչության շրջանում քաղաքական և գաղափարական տեղեկատվության տարածման կարևոր միջոց։ Հրատարակության հիմնական նպատակներից է գրադարանավարներին մեթոդական աջակցություն տրամադրելը՝ թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրքային տեսությունների, ընթերցողների հետ հանդիպումների, բանավոր և գրավոր քարոզչական միջոցառումների ու գրադարանային այլ նախաձեռնությունների կազմակերպման գործում։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում համապատասխան գրականության ընտրությանը, դասակարգմանը և ընթերցողներին նպատակային ներկայացմանը։ Գրադարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման և տրամադրման վայր, այլև որպես խորհրդային հասարակության գաղափարական դաստիարակության համակարգի բաղադրիչ։ Հրատարակության բովանդակությունը կարելի է դիտարկել տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային մեթոդաբանության և քաղաքական մշակույթի համատեքստում։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես էին պետական և կուսակցական նշանակության իրադարձությունները ներառվում գրադարանների ամենօրյա աշխատանքում և ինչպես էին գրքային ֆոնդերը, տեղեկատվական միջոցները և մշակութային միջոցառումները ծառայեցվում հասարակական-քաղաքական օրակարգի տարածմանը։ Առանձին նշանակություն ունի գրադարանավարի մասնագիտական դերի ներկայացումը․ նրանից ակնկալվում էր ոչ միայն գրականության հետ աշխատելու տեխնիկական հմտություն, այլև ընթերցողների հետաքրքրությունների ուսումնասիրություն, համապատասխան թեմատիկ նյութերի ընտրություն և կազմակերպված քարոզչական աշխատանքի իրականացում։ Այս առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև գրադարանային աշխատանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային գրադարաններում կիրառվող միջոցառումների ձևերի, մեթոդական մոտեցումների և տեղեկատվական աշխատանքի սկզբունքների մասին։ Հրատարակության արժեքը հատկապես մեծ է որպես ժամանակաշրջանի սկզբնաղբյուրային նյութ, քանի որ այն արտացոլում է ոչ միայն գրադարանավարության գործնական մեթոդները, այլև այն գաղափարական պահանջները, որոնց շրջանակում կազմակերպվում էր մշակութային և տեղեկատվական աշխատանքը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, գրադարանային գործի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, խորհրդային շրջանի մշակույթի և քարոզչական համակարգի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Հայաստանի խորհրդային շրջանի հասարակական-մշակութային կյանքի վերաբերյալ հետազոտություններ կատարող մասնագետներին։

Религия

Այս կարճ աշխատության վերնագիրը բարձրացնում է հարստության և աղքատության տարբերության, ինչպես նաև մարդու իրական արժեքը գնահատելու չափանիշների հարցը։ Հարստության և աղքատության թեման կարևոր տեղ է զբաղեցրել հասարակական ու բարոյախոսական գրականության մեջ, քանի որ այն առնչվում է նյութական բարեկեցությանը, սոցիալական անհավասարությանը, աշխատանքի արժեքին և մարդկանց միջև փոխհարաբերություններին։ Նման հարցադրումը կարող է ընթերցողին մղել խորհելու այն մասին, թե արդյոք մարդու հարստությունը պետք է գնահատել միայն ունեցվածքով ու նյութական հնարավորություններով, թե նաև նրա գիտելիքներով, առաքինություններով, վարքագծով և հասարակության հանդեպ վերաբերմունքով։ Հարստության ու աղքատության հակադրությունը հաճախ օգտագործվել է բարոյական դատողություններ ներկայացնելու և հասարակական պատկերացումները քննարկելու համար՝ ուշադրություն հրավիրելով արտաքին պայմանների և մարդկային արժանիքների միջև տարբերության վրա։ Վերնագրի հարցական ձևը մատնանշում է քննարկման կամ մտորումների խթանման նպատակ՝ ընթերցողին առաջարկելով ինքնուրույն գնահատել նյութական վիճակի և իրական արժեքի փոխհարաբերությունը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն հասարակական ու բարոյախոսական գրականության, սոցիալական թեմաների և կարճ դաստիարակչական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հայ հասարակական մտքի պատմությամբ և ժամանակաշրջանի տպագիր մշակույթով հետաքրքրվողներին։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ և 20-րդ դարերում Եգիպտոսի թատերական արվեստի և դրամատուրգիայի ձևավորման, զարգացման ու գեղարվեստական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պատմական, հասարակական, մշակութային և գրական գործընթացների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում են եգիպտական ժամանակակից թատրոնի առաջացման նախադրյալները, ազգային դրամատուրգիական ավանդույթների ձևավորումը, եվրոպական թատերարվեստի ազդեցությունը և արաբական մշակութային միջավայրում նոր գեղարվեստական ուղղությունների տարածումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 19-րդ դարի երկրորդ կեսին Եգիպտոսում տեղի ունեցած հասարակական և մշակութային վերափոխումներին, որոնք նպաստեցին ժամանակակից թատերական հաստատությունների ստեղծմանը, բեմարվեստի մասնագիտական զարգացմանը և դրամատիկական գրականության տարածմանը։ Ուսումնասիրվում են ավանդական ժողովրդական ներկայացումների, բանավոր պատմողական արվեստի, երաժշտական և երգիծական կատարումների ու եվրոպական թատերական ձևերի փոխազդեցությունները, որոնց արդյունքում աստիճանաբար ձևավորվեցին եգիպտական ազգային թատրոնի ինքնատիպ արտահայտչամիջոցները։ Քննարկվում են արաբական մշակութային վերածննդի՝ Նահդայի ազդեցությունը թատերական կյանքի զարգացման վրա, գրական լեզվի և խոսակցական արաբերենի կիրառման առանձնահատկությունները, թարգմանական դրամատուրգիայի նշանակությունը և եվրոպական դասական ստեղծագործությունների տեղայնացման գործընթացները։ Կարևորվում է եգիպտական թատրոնի սկզբնական զարգացման փուլերում Յակուբ Սաննուի և այլ մշակութային գործիչների գործունեությունը, նրանց ներդրումը թատերական ներկայացումների կազմակերպման, հասարակական երգիծանքի զարգացման և բեմարվեստի ժողովրդականացման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում 20-րդ դարի սկզբին թատերական խմբերի, մասնագիտական դերասանական կազմերի և մշակութային հաստատությունների ձևավորմանը, ինչպես նաև թատրոնի՝ որպես հասարակական գաղափարների արտահայտման և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման միջոցի նշանակությանը։ Առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Թաուֆիկ ալ-Հաքիմի և եգիպտական դրամատուրգիայի մյուս նշանավոր ներկայացուցիչների ստեղծագործական ժառանգության, նրանց գեղարվեստական սկզբունքների, դրամատիկական կառուցվածքների և գաղափարական որոնումների ուսումնասիրության հարցերը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են պատմական, սոցիալական, քաղաքական, հոգեբանական և փիլիսոփայական դրամաների զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կատակերգության, երգիծանքի, երաժշտական թատրոնի և փորձարարական բեմարվեստի դերը եգիպտական մշակութային կյանքում։ Կարևորվում են գաղութատիրության, ազգային անկախության համար պայքարի, հասարակական արդիականացման, սոցիալական անհավասարության, կրթության, կանանց հասարակական դիրքի և ավանդական արժեքների վերափոխման թեմաների արտացոլումները դրամատիկական ստեղծագործություններում։ Ուսումնասիրվում է թատրոնի փոխհարաբերությունը հասարակական կարծիքի, քաղաքական գաղափարախոսությունների և մշակութային ինքնության հետ՝ ընդգծելով բեմարվեստի ազդեցությունը հասարակական քննարկումների և գեղարվեստական մտածողության զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում 20-րդ դարի երկրորդ կեսի եգիպտական դրամատուրգիայի նորարարական միտումները, ռեալիստական և խորհրդանշական արտահայտչամիջոցների կիրառումը, ազգային պատմության վերաիմաստավորումը և ժամանակակից մարդու հոգեբանական ու սոցիալական խնդիրների ներկայացումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև թատերական ռեժիսուրայի, դերասանական արվեստի, բեմանկարչության, ներկայացումների գեղարվեստական կազմակերպման և հանդիսատեսի հետ հաղորդակցության ձևերի զարգացմանը։ Կարևորվում է Եգիպտոսի դերը արաբական աշխարհի թատերական մշակույթի զարգացման գործում, եգիպտական դրամատուրգիայի ազդեցությունը տարածաշրջանի այլ երկրների գրականության և բեմարվեստի վրա, ինչպես նաև միջազգային մշակութային փոխանակումների նշանակությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ պատկերացում կազմելու եգիպտական թատրոնի պատմական զարգացման հիմնական փուլերի, ազգային և եվրոպական գեղարվեստական ավանդույթների փոխազդեցության, դրամատուրգիական ժանրերի բազմազանության և թատերական արվեստի հասարակական գործառույթների մասին։ Հետազոտությունն ունի գրականագիտական, պատմամշակութային և արվեստաբանական նշանակություն՝ նպաստելով արաբական դրամատուրգիայի զարգացման օրինաչափությունների, եգիպտական ազգային թատրոնի ինքնատիպության և 19–20-րդ դարերի մշակութային վերափոխումների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել թատերագետների, գրականագետների, արևելագետների, արաբագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, արվեստաբանների, դասախոսների, ուսանողների և համաշխարհային թատրոնի ու արաբական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական և կոմբինատոր կառուցվածքների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով գծայնացված ծածկույթներին, դրանց կառուցման սկզբունքներին և հիմնական հատկություններին։ Հետազոտության կենտրոնում վերջավոր դաշտերի վրա սահմանված գծային ու գծայնացված օբյեկտների փոխհարաբերություններն են, որոնք հնարավորություն են տալիս ծածկույթի խնդիրը ներկայացնել հանրահաշվական մեթոդներով և ուսումնասիրել դրա կառուցվածքային օրինաչափությունները։ Քննվում են վերջավոր դաշտերի վեկտորական տարածությունների հատկությունները, ենթատարածությունների համակարգերը, գծային արտապատկերումները և այն պայմանները, որոնց դեպքում համապատասխան կառուցվածքների միջոցով հնարավոր է ստանալ ամբողջ տարածքը կամ դրա որոշակի ենթաբազմությունները ընդգրկող համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գծայնացման գաղափարին, որի միջոցով սկզբնական կոմբինատոր կամ երկրաչափական խնդիրը կապվում է գծային հանրահաշվի գործիքների հետ՝ հնարավորություն տալով կիրառել մատրիցային ներկայացումներ, ռանգի վերաբերյալ փաստարկներ և վերջավորաչափ վեկտորական տարածությունների տեսությունը։ Ուսումնասիրվում են ծածկույթների գոյության պայմանները, դրանց նվազագույն կամ օպտիմալ պարամետրերի գնահատման խնդիրները, տարբեր կառուցվածքների համարժեքությունը և հնարավոր դասակարգման սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վերջավոր երկրաչափության հետ կապը, քանի որ վերջավոր դաշտերի վրա կառուցված վեկտորական և պրոյեկտիվ տարածությունները բնական միջավայր են նման համակարգերի երկրաչափական մեկնաբանության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև գծայնացված բազմանդամներ և դրանց հետ կապված արտապատկերումներ, որոնց հանրահաշվական հատկությունները կիրառվում են վերջավոր դաշտերի ենթատարածքային կառուցվածքները նկարագրելու համար։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում կառուցողական մեթոդները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է ստանալ պահանջվող պարամետրերով նոր օրինակներ և համեմատել դրանք արդեն հայտնի դասերի հետ։ Նման խնդիրներն առնչվում են նաև կոդավորման տեսության, կոմբինատոր դիզայնների և դիսկրետ մաթեմատիկայի այլ ուղղությունների հետ, որտեղ վերջավոր դաշտերի կառուցվածքային հատկությունները լայն կիրառություն ունեն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է վերջավոր դաշտերի տեսության, գծային հանրահաշվի, վերջավոր երկրաչափության և կոմբինատորիկայի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գծայնացված ծածկույթների կառուցման, նկարագրման և դասակարգման մաթեմատիկական օրինաչափությունները։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է գրաֆների ինտերվալային ներկումների ուսումնասիրությանը՝ նախապես սահմանված սահմանափակումների առկայության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում գրաֆների կողերի կամ գագաթների ներկման այնպիսի եղանակներն են, որոնց դեպքում յուրաքանչյուր գագաթին հարակից կողերի համար օգտագործվող գույների բազմությունը պետք է բավարարի որոշակի հաջորդականության, հարակիցության կամ այլ կառուցվածքային պայմանների։ Ուսումնասիրությունը համատեղում է գրաֆների տեսության և կոմբինատորիկայի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սահմանափակված ինտերվալային ներկումների գոյության, կառուցման և բնութագրման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախապես տրված սահմանափակումների ազդեցությանը ներկման հնարավորությունների վրա, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչ պայմաններում կարելի է կառուցել պահանջվող հատկություններին համապատասխանող ներկում։ Քննարկվում են գրաֆների կառուցվածքային բնութագրերը, ներկումների պարամետրերը, գույների քանակի և դասավորվածության հետ կապված պայմանները, ինչպես նաև տարբեր տեսակի գրաֆների համար ստացվող արդյունքները։ Աշխատանքում կիրառվող մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն առանձին գրաֆների ներկման հնարավորությունները, այլև ավելի ընդհանուր տեսական հարցեր՝ կապված ներկումների գոյության չափանիշների, անհրաժեշտ և բավարար պայմանների, կառուցողական մեթոդների և սահմանափակումների համատեղելիության հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ընդլայնել ինտերվալային ներկումների վերաբերյալ տեսական պատկերացումները և նպաստել գրաֆների ներկման խնդիրների հետագա ուսումնասիրմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել կոմբինատորիկայի, դիսկրետ մաթեմատիկայի և գրաֆների տեսության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են գրաֆների ներկման խնդիրները և դրանց մաթեմատիկական կիրառությունները։