Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1975, թիվ 5)

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական և քաղաքական դրությանը Հուստինիանոս I-ի իշխանության ժամանակաշրջանում՝ 6-րդ դարի առաջին կեսին, երբ Բյուզանդական կայսրությունը ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը Արևելքում և վերականգնել վերահսկողությունը կայսրության սահմանամերձ տարածքների նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Հայաստանի և Բյուզանդական կայսրության փոխհարաբերություններն են, ինչպես նաև այն քաղաքական, ռազմական, վարչական և սոցիալական փոփոխությունները, որոնք տեղի ունեցան տարածաշրջանում այդ ժամանակաշրջանում։ Աշխատության շրջանակում կարող են քննարկվել Հայաստանի տարածքային բաժանումը Բյուզանդական և Սասանյան ազդեցության գոտիների միջև, հայ իշխանական տների դրությունը, տեղական ինքնավարության սահմանափակումները և կայսերական վարչական քաղաքականության փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հուստինիանոսի բարեփոխումներին, որոնք անդրադարձան նաև հայկական նահանգների կառավարմանը և նպատակ ունեին ուժեղացնել կենտրոնական իշխանության վերահսկողությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայ բնակչության և իշխանական վերնախավի հարաբերությունը բյուզանդական վարչական համակարգի հետ, ինչպես նաև կրոնական և մշակութային գործոնների ազդեցությունը քաղաքական գործընթացների վրա։ Քննարկվում է նաև Հայաստանի ռազմավարական նշանակությունը Բյուզանդիայի և Սասանյան Իրանի հակամարտության պայմաններում, քանի որ երկիրը գտնվում էր երկու խոշոր տերությունների շահերի բախման գոտում և կարևոր դեր ուներ ռազմական հաղորդակցության ու սահմանային պաշտպանության համակարգում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ 6-րդ դարի հայկական ապստամբություններին, բյուզանդական բանակում հայերի մասնակցությանը և տարածաշրջանում ընթացող պատերազմների ազդեցությանը Հայաստանի բնակչության ու քաղաքական կառույցների վրա։ Պատմական աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել այդ ժամանակաշրջանի Հայաստանի քաղաքական և հասարակական կյանքի ընդհանուր պատկերը և գնահատել կայսերական քաղաքականության երկարաժամկետ հետևանքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայ-բյուզանդական հարաբերությունների պատմության տեսանկյունից, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես էին հայկական տարածքները ներառվում կայսրության վարչական և ռազմական համակարգում և ինչպիսի փոխազդեցություններ էին ձևավորվում տեղական և կայսերական իշխանությունների միջև։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, բյուզանդագետներին, միջնադարագետներին, միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և պատմության մասնագիտությամբ ուսանողներին։

Право

Այս աշխատությունը վերաբերում է արհմիությունների իրավական կարգավիճակի և գործունեության հիմնական ուղղությունների իրավական կարգավորման համեմատական ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում և Եվրոպական Միությունում՝ ընդգծելով աշխատանքային իրավունքի, սոցիալական գործընկերության և մարդու հիմնարար սոցիալական իրավունքների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել արհմիությունների ստեղծման, գործունեության և իրավունքների իրականացման իրավական հիմքերը երկու իրավական համակարգերում, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդյունավետությունը աշխատողների շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են արհմիությունների սահմանադրական և օրենսդրական երաշխիքները, անդամակցության ազատության սկզբունքը, կոլեկտիվ բանակցությունների իրավունքը և գործադուլի իրավական կարգավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Եվրոպական միության սոցիալական քաղաքականությանը, ԵՄ հիմնարար իրավունքների խարտիային և Աշխատանքային իրավունքի եվրոպական նորմերին, որոնք ձևավորում են սոցիալական երկխոսության միասնական չափորոշիչներ անդամ պետությունների համար։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսդրության զարգացումը, արհմիությունների ինստիտուցիոնալ հնարավորությունները և գործնական սահմանափակումները՝ ընդգծելով սոցիալական գործընկերության մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են երկու համակարգերի մոտեցումների նմանություններն ու տարբերությունները՝ հատկապես աշխատողների իրավունքների պաշտպանության, գործատու–աշխատող հարաբերությունների կարգավորման և պետական միջամտության աստիճանի առումով։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է համեմատական աշխատանքային իրավունքի ոլորտում՝ նպաստելով արհմիությունների իրավական կարգավորման համակարգի կատարելագործմանը ինչպես ՀՀ-ում, այնպես էլ եվրոպական իրավական տարածքում։

Другие предметы

«Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ» տիպի հրատարակությունը ներկայացնում է տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի պարբերական կամ բյուլետենային ցանկ, որի նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետությունում լույս տեսած նոր գրքերը՝ ըստ տարբեր հրատարակչությունների, թեմատիկ ուղղությունների և գիտական կամ գրական ոլորտների։ Նման ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար պատրաստվում են գրադարանային համակարգերի, ազգային գրադարանի կամ տեղեկատվական կենտրոնների կողմից և ծառայում են որպես կարևոր գործիք ընթերցողների, հետազոտողների և գրադարանավարների համար՝ նոր հրատարակությունների արագ կողմնորոշման և ընտրության նպատակով։ Աշխատության մեջ ընդգրկվում են ինչպես գիտական և ուսումնական գրքեր, այնպես էլ գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և այլ բնույթի հրատարակություններ՝ ներկայացված մատենագիտական կարճ նկարագրությամբ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակման վայր, տարեթիվ և երբեմն նաև էջաքանակ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության ճշգրտությանը և պարբերական թարմացմանը, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների զարգացման միտումներին Հայաստանում։ Այսպիսի ցանկերը նաև կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային գործի կազմակերպման, գրքային շուկայի վերլուծության և գիտական տեղեկատվության տարածման գործում՝ ապահովելով կապը հրատարակիչների և ընթերցողական հանրության միջև։ Այսպիսով, տվյալ ինֆորմացիոն ցանկը հանդես է գալիս որպես գրքային նորությունների համակարգված աղբյուր՝ նպաստելով տեղեկատվության հասանելիության բարձրացմանը և ընթերցողական մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է Candida ցեղին պատկանող սնկերի տարածվածության և համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը աղիքային միկրոբիոցենոզի խանգարումների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռության փոփոխություններն են և դրանց հնարավոր կապը Candida սնկերի քանակական ու տարածական դրսևորումների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ աղիքային միկրոբիոցենոզը մարդու օրգանիզմի բնականոն կենսաբանական հավասարակշռության կարևոր բաղադրիչներից է, իսկ միկրոօրգանիզմների հարաբերակցության խախտումները կարող են փոխել տարբեր պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների, այդ թվում՝ Candida ցեղի սնկերի, կենսաբանական վարքագիծն ու տարածվածությունը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում Candida սնկերի հայտնաբերման հաճախականությանը, դրանց տեսակային կազմին, հնարավոր ռիսկային գործոններին և աղիքային միկրոֆլորայի վիճակի հետ ունեցած փոխկապակցվածությանը։ Համաճարակաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձանագրել սնկերի առկայությունը, այլև գնահատել դրանց տարածվածության օրինաչափությունները տարբեր խմբերում և տարբեր պայմաններում՝ բացահայտելով հնարավոր նշանակալի գործոնները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև աղիքային միկրոբիոցենոզի փոփոխությունների բնույթը, մանրէային և սնկային բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, Candida-ի գերաճի կամ պահպանման համար նպաստավոր պայմանները և դրանց հնարավոր կլինիկական նշանակությունը։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի բժշկական մանրէաբանության, համաճարակաբանության, գաստրոէնտերոլոգիայի և կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման տեսանկյունից, քանի որ այն նպաստում է աղիքային միկրոէկոհամակարգում սնկային բաղադրիչի դերի ավելի լավ ըմբռնմանը։ Աշխատանքը նաև կարող է արժեքավոր լինել կանխարգելիչ և ախտորոշիչ մոտեցումների մշակման համար՝ օգնելով առանձնացնել այն պայմանները, որոնց դեպքում Candida սնկերի տարածվածության բարձրացումը կարող է առավել հավանական լինել։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է միկրոբիոլոգիական և համաճարակաբանական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով նկարագրել Candida ցեղի սնկերի տարածվածությունը աղիքային միկրոբիոցենոզի խանգարումների պայմաններում, բացահայտել դրա հիմնական օրինաչափությունները և գնահատել ուսումնասիրվող երևույթի գիտագործնական նշանակությունը։

История

Աշխատությունը նվիրված է Կովկասի տարածքում օբսիդիանի հումքի աղբյուրների, տարածման և օգտագործման ուսումնասիրությանը՝ նեոլիթից մինչև վաղ երկաթի դարաշրջանն ընդգրկող ժամանակահատվածում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հնագիտական գտածոների և բնական օբսիդիանի նմուշների համադրական ուսումնասիրությունը՝ նեյտրոնային ակտիվացման վերլուծության միջոցով դրանց քիմիական կազմը և հնարավոր ծագման աղբյուրները որոշելու նպատակով։ Ուսումնասիրվում են օբսիդիանի հանքավայրերի աշխարհագրական տարածվածությունը, հումքի ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները և տարբեր հնագիտական բնակավայրերում հայտնաբերված օբսիդիանի առարկաների ու հումքի միջև հնարավոր կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի ձեռքբերման, տարածման և փոխանակման ուղիների բացահայտմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հնագույն հասարակությունների տնտեսական գործունեության, շարժունակության և միջտարածաշրջանային կապերի մասին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Կովկասի նախապատմական մշակույթների ուսումնասիրման համար, քանի որ օբսիդիանի ծագման որոշումը թույլ է տալիս վերականգնել հումքի տեղաշարժի աշխարհագրությունը և բացահայտել տարբեր համայնքների միջև գոյություն ունեցած կապերը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետների, երկրաբանների, հնագիտական նյութագիտության մասնագետների, պատմաբանների, մարդաբանների և Կովկասի նախապատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է մարդու՝ բարենպաստ, անվտանգ և առողջ շրջակա միջավայրում ապրելու հետ կապված իրավունքների իրավական բնույթի, բովանդակության և պաշտպանության միջազգային մեխանիզմների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում շրջակա միջավայրի պահպանության և մարդու իրավունքների պաշտպանության փոխկապակցվածությունն է՝ դիտարկելով, թե բնապահպանական խնդիրներն ինչպես կարող են անդրադառնալ կյանքի, առողջության, մասնավոր և ընտանեկան կյանքի, սեփականության, տեղեկատվության մատչելիության և արդյունավետ իրավական պաշտպանության հետ կապված իրավունքների իրականացման վրա։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել էկոլոգիական իրավունքների դասակարգմանը՝ տարբերակելով նյութական և ընթացակարգային բաղադրիչները։ Նյութական բաղադրիչը վերաբերում է շրջակա միջավայրի այնպիսի պայմանների ապահովմանը, որոնք համատեղելի են մարդու արժանապատիվ և անվտանգ կենսագործունեության հետ, իսկ ընթացակարգային բաղադրիչը ներառում է բնապահպանական տեղեկատվություն ստանալու, շրջակա միջավայրին վերաբերող որոշումների ընդունմանը մասնակցելու և իրավական պաշտպանության միջոցներից օգտվելու հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է միջազգային իրավունքի դերը համապատասխան չափանիշների ձևավորման գործում՝ ուշադրություն դարձնելով համընդհանուր և տարածաշրջանային իրավական համակարգերի փոխազդեցությանը։ Առանձին նշանակություն ունի միջազգային պայմանագրերի, հռչակագրերի, բնապահպանական համաձայնագրերի, մարդու իրավունքների պաշտպանության մարմինների և միջազգային դատական ու վերահսկողական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Իրավական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պետությունների պարտավորությունների բնույթը՝ ներառյալ շրջակա միջավայրին հասցվող վնասների կանխարգելումը, բնապահպանական ռիսկերի գնահատումը, հանրությանը համապատասխան տեղեկատվության տրամադրումը և արդյունավետ պաշտպանության մեխանիզմների ստեղծումը։ Կարող են քննության առնվել նաև անդրսահմանային բնապահպանական խնդիրները, քանի որ աղտոտումը, կլիմայական փոփոխությունները և բնական ռեսուրսների օգտագործման հետևանքները հաճախ չեն սահմանափակվում մեկ պետության տարածքով և պահանջում են միջազգային համագործակցություն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է միջազգային չափանիշների և ներպետական իրավակարգավորման փոխհարաբերությունը՝ պարզելու, թե միջազգային պարտավորություններն ինչ մեխանիզմներով են արտացոլվում ազգային օրենսդրության և իրավակիրառ պրակտիկայի մեջ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մարդու իրավունքների միջազգային իրավունքի և միջազգային բնապահպանական իրավունքի մոտեցումները՝ ներկայացնելով էկոլոգիական իրավունքների պաշտպանության իրավական հիմքերը, դրանց իրականացման երաշխիքները և միջազգային իրավական գործիքակազմի նշանակությունը մարդու ու շրջակա միջավայրի արդյունավետ պաշտպանության համար։