Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ) (1981, Մարտ, թիվ 3)

Технология

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի գետերի հիդրոլոգիական դիտարկումների օպտիմալ դիտացանցի որոշման և տարածքային տեղաբաշխման խնդիրներին՝ ընդգծելով ջրային ռեսուրսների արդյունավետ մոնիթորինգի և կառավարման գիտական հիմքերը։ Նյութում վերլուծվում են գետային ավազանների առանձնահատկությունները, հոսքի ռեժիմների բազմազանությունը և կլիմայական ու ռելիեֆային գործոնների ազդեցությունը հիդրոլոգիական ցուցանիշների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիտակայանների տեղադրման սկզբունքներին՝ ապահովելու համար տվյալների ներկայացուցչականությունը, տարածքային համաչափ ծածկույթը և հիդրոլոգիական գործընթացների ճշգրիտ արձանագրումը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է դիտացանցի օպտիմալացման մեթոդները՝ ներառյալ մաթեմատիկական մոդելավորումը, վիճակագրական վերլուծությունը և GIS տեխնոլոգիաների կիրառումը, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել չափման սխալները և բարձրացնել կանխատեսումների հուսալիությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ջրային ռեսուրսների կառավարման, ջրհեղեղների կանխատեսման և էկոլոգիական մոնիթորինգի խնդիրները՝ որպես դիտացանցի արդյունավետ աշխատանքի հիմնական կիրառական ուղղություններ։

Медицина

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ուղեղի կիսագնդերի միջև ֆունկցիոնալ ասիմետրիայի ուսումնասիրությանը՝ դրա հոգեֆիզիոլոգիական դրսևորումների բնութագրմանը և ճանաչողական խանգարումների պայմաններում դրանց առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է ուղեղի ձախ և աջ կիսագնդերի ֆունկցիոնալ մասնագիտացումը, դրանց փոխազդեցության առանձնահատկությունները և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով կիսագնդերի համատեղ գործունեությունը մասնակցում է ճանաչողական գործընթացների իրականացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուշադրության, հիշողության, ընկալման, մտածողության, խոսքի և այլ բարձրագույն հոգեկան գործառույթների հետ կիսագնդային ասիմետրիայի փոխհարաբերություններին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տարբեր հոգեֆիզիոլոգիական ցուցանիշների միջոցով ֆունկցիոնալ ասիմետրիայի դրսևորումների ուսումնասիրությունը և դրանց փոփոխությունների համադրումը ճանաչողական գործունեության առանձնահատկությունների հետ։ Քննարկվում են նաև այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ ճանաչողական խանգարումների ժամանակ, ինչպես կարող են դրանք անդրադառնալ կիսագնդերի ֆունկցիոնալ փոխհարաբերությունների վրա և ինչ նշանակություն կարող են ունենալ ճանաչողական վիճակի գնահատման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ճանաչողական գործընթացները դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին հոգեբանական ֆունկցիաներ, այլև որպես ուղեղի տարբեր համակարգերի փոխկապակցված գործունեության արդյունք։ Աշխատության արդյունքները կարող են կարևոր լինել ճանաչողական խանգարումների մեխանիզմների ուսումնասիրման, հոգեֆիզիոլոգիական գնահատման մեթոդների կատարելագործման և նյարդահոգեբանական հետազոտությունների զարգացման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նյարդաբաններին, հոգեֆիզիոլոգներին, նյարդահոգեբաններին, կլինիկական հոգեբաններին, բժշկական և կենսաբանական գիտությունների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և հետազոտողներին։

История

«Անիի հնությունների թանգարանի 1916 թվականի հաշվետվությունը» ներկայացնում է թանգարանի տարեկան պաշտոնական ամփոփումը՝ նվիրված միջնադարյան Անի քաղաքի հնագիտական ուսումնասիրությունների, պեղումների և հավաքածուների գիտական մշակման աշխատանքներին։ Հրատարակությունը լույս է տեսել Պետրոգրադում 1918 թվականին՝ կազմված Գ. Ն. Չուբինովի կողմից և ներառված է «Անիական հնություններ» շարքում։ Հաշվետվության մեջ մանրամասն նկարագրվում են Անիի տարածքում իրականացված պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութական մշակույթի նմուշները՝ ներառյալ ճարտարապետական բեկորներ, քանդակային տարրեր, խեցեղեն, մետաղական իրեր, արձանագրություններ և կենցաղային առարկաներ։ Դրանք համակարգվում և դասակարգվում են ըստ նյութի տեսակի և գտնվելու վայրի՝ ապահովելով գիտական վերլուծության հիմք։

Французский

Գիրքը ֆրանսերենի ուսուցմանն ուղղված քերականական ձեռնարկ է՝ հիմնված Օլենդորֆի մեթոդի վրա, որը հայտնի է օտար լեզուների գործնական ուսուցման և աստիճանական յուրացման սկզբունքներով։ Այս մեթոդը կարևորում է լեզվի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, բառապաշարի ընդլայնումը և քերականական կանոնների կիրառումը օրինակների ու վարժությունների միջոցով։ Ձեռնարկի հիմնական նպատակը ֆրանսերենի քերականական համակարգի յուրացմանը նպաստելն է՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկություններին և զարգացնելու լեզվական գիտելիքները։ Ֆրանսերենի քերականության ուսումնասիրությունը ներառում է բառերի ձևափոխության, խոսքի մասերի, նախադասության կառուցվածքի, բայական ձևերի, ժամանակների, հոլովական հարաբերությունների և շարահյուսական կապերի ըմբռնումը։ Օլենդորֆի ուսուցման մոտեցումը սովորաբար հիմնվում է նոր նյութի հաջորդական ներկայացման, կրկնության և գործնական առաջադրանքների վրա՝ սովորողին օգնելով աստիճանաբար անցնելու պարզ լեզվական կառուցվածքներից ավելի բարդ ձևերի։ Այսպիսի ձեռնարկները կարող էին օգտակար լինել ինչպես ինքնուրույն սովորողների, այնպես էլ ուսուցիչների համար՝ լեզվի դասավանդման և քերականական գիտելիքների համակարգման ընթացքում։ Ֆրանսերենի ուսուցումը կարևոր նշանակություն է ունեցել օտար լեզուների ուսումնառության, կրթական կապերի և եվրոպական գրականության ու մշակույթի ճանաչման գործում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայերեն լեզվաուսուցողական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես ֆրանսերենի ուսուցման համար նախատեսված ծավալուն քերականական ձեռնարկ։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, ֆրանսերենի ուսուցիչներին, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին և հայ կրթական գրականության պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու լեզվի գործնական ուսուցման մեթոդների տարածումը և ֆրանսերենի դասավանդման ավանդույթների զարգացումը հայալեզու կրթական միջավայրում։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ալկոհոլային խմիչքների շուկայի ձևավորման, զարգացման և մրցակցային միջավայրի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ շուկայի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մրցակցության վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև շուկայի արդյունավետ կազմակերպման և կարգավորման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել ալկոհոլային խմիչքների տարբեր հատվածները՝ գինու, կոնյակի և բրենդիի, օղու, գարեջրի և այլ արտադրատեսակների շուկաները՝ հաշվի առնելով դրանց արտադրության, իրացման, ներմուծման և արտահանման առանձնահատկությունները։ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների ոլորտի վերաբերյալ հետազոտություններում շեշտադրվում են արտադրության կառուցվածքը, արտահանման հնարավորությունները, շուկայի զարգացման միտումները և առանձին արտադրատեսակների մրցակցային պայմանները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է շուկայի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը և տնտեսավարող սուբյեկտների միջև մրցակցության մակարդակի գնահատումը։ Մասնագիտական ուսումնասիրությունները, մասնավորապես հայկական գինու շուկայի օրինակով, ցույց են տվել, որ որոշ հատվածներում մրցակցությունը կարող է սահմանափակված լինել և շուկան ունենալ օլիգոպոլիստական բնույթ, ինչը կարևոր է մրցակցային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել շուկա մուտք գործելու խոչընդոտները, արտադրության ծավալները, ընկերությունների շուկայական մասնաբաժինները, գնագոյացման առանձնահատկությունները, ապրանքանիշերի ազդեցությունը, սպառողների նախասիրությունները և տեղական ու ներմուծվող արտադրանքի միջև մրցակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման ազդեցությանը մրցակցային միջավայրի ձևավորման վրա։ Ալկոհոլային խմիչքների արտադրության որոշ տեսակներ ՀՀ-ում ենթակա են հատուկ կարգավորման, իսկ ոլորտում գործում են արտադրության և իրացման նկատմամբ սահմանված իրավական ու վարչական պահանջներ։ Այս պայմաններում պետական քաղաքականությունը կարող է միաժամանակ հետապնդել շուկայի կարգավորման, հարկային եկամուտների ապահովման, արտադրանքի որակի վերահսկողության և մրցակցային միջավայրի պահպանման նպատակներ։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև հարկային քաղաքականության ազդեցությունը մրցակցության վրա, քանի որ հարկային բեռի և դրա կիրառման մեխանիզմների տարբերությունները կարող են անդրադառնալ արտադրողների ծախսերի, վերջնական գների և շուկայում մրցակցելու հնարավորությունների վրա։ ՀՀ-ում սպիրտային խմիչքների շուկաների մրցակցային պայմանների վերաբերյալ ուսումնասիրություններում հենց հարկման մեթոդաբանությունն է դիտարկվել որպես մրցակցային միջավայրի վրա ազդող կարևոր գործոն։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է տեղական արտադրության և արտաքին առևտրի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների ոլորտի համար արտահանումը կարող է ունենալ առանձնահատուկ տնտեսական նշանակություն՝ նպաստելով արտադրության ընդլայնմանը, արտաքին շուկաների յուրացմանը և ոլորտի միջազգային մրցունակության բարձրացմանը։ Միաժամանակ ներմուծվող արտադրանքի առկայությունը ներքին շուկայում ձևավորում է լրացուցիչ մրցակցային ճնշում և արտադրողներին դրդում է կատարելագործել արտադրանքի որակը, տեսականին, գնային քաղաքականությունը և շուկայավարման մեխանիզմները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել նաև շուկայի մրցակցային միջավայրի բարելավման առաջարկություններ՝ ուղղված նոր մասնակիցների մուտքի հնարավորությունների ընդլայնմանը, անբարեխիղճ մրցակցության սահմանափակմանը, շուկայի թափանցիկության բարձրացմանը, հավասար մրցակցային պայմանների ապահովմանը և տեղական արտադրողների արդյունավետության բարձրացմանը։ Այս համատեքստում կարևոր է նաև սպառողների շահերի պաշտպանությունը և արտադրանքի որակի ու մակնշման նկատմամբ վերահսկողությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների շուկայի տնտեսական կառուցվածքի, մրցակցային հարաբերությունների և պետական կարգավորման փոխազդեցության ուսումնասիրության համար՝ առաջարկելով շուկայի զարգացման և մրցակցային միջավայրի կատարելագործման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մոտեցումներ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է բանկային պարտավորությունների պահուստավորման համակարգի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Վերլուծվում են պարտադիր և կամավոր պահուստավորման մեխանիզմները, դրանց դերը բանկային համակարգի կայունության, իրացվելիության ապահովման և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են կենտրոնական բանկի կարգավորող գործառույթները, պահուստավորման նորմատիվների ազդեցությունը առևտրային բանկերի գործունեության, վարկավորման ծավալների և դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են միջազգային փորձը, բանկային վերահսկողության ժամանակակից մոտեցումները և ֆինանսական համակարգի կայուն զարգացմանն ուղղված բարեփոխումների հնարավորությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել բանկային ոլորտի կարգավորման կատարելագործմանը, ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը և Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի արդյունավետ զարգացմանը։