Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Մարտ, թիվ 4)

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է լեռնային գետերից ջրի վերցման համար նախատեսված ջրընդունիչ կառուցվածքների կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով լեռնային գետերի հիդրոլոգիական և հիդրավլիկական առանձնահատկությունները։ Լեռնային գետերը բնութագրվում են մեծ թեքություններով, հոսքի արագության զգալի տատանումներով, ջրի մակարդակի արագ փոփոխություններով, պինդ մասնիկների և նստվածքների մեծ քանակով, ինչպես նաև քարերի, խճի և այլ բեկորային նյութերի տեղափոխմամբ, ինչն էապես բարդացնում է ջրընդունիչների նախագծումը և շահագործումը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել գործող ջրընդունիչ համակարգերի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները և առաջարկել այնպիսի կառուցվածքային ու տեխնիկական լուծումներ, որոնք կապահովեն ջրի հուսալի ընդունում տարբեր հիդրոլոգիական պայմաններում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում ջրի ընդունման գործընթացի վրա գետի հոսքի արագության, ջրի ծախսի, հունի ձևի, թեքության, նստվածքների շարժման և սեզոնային փոփոխությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ջրընդունիչների աշխատանքի հետ կապված հիմնական խնդիրները, այդ թվում՝ մուտքային հատվածների խցանումը, նստվածքների կուտակումը, ջրի ընդունման արդյունավետության նվազումը, հիդրավլիկական ռեժիմի խախտումները և կառուցվածքների վնասման վտանգը։ Հնարավոր կատարելագործումները կարող են ներառել ջրի մուտքի կառուցվածքային ձևի փոփոխություն, պաշտպանիչ և մաքրող տարրերի կատարելագործում, նստվածքների հեռացման ավելի արդյունավետ համակարգերի կիրառում, ինչպես նաև ջրի հոսքի ուղղորդման և կարգավորման մեխանիզմների բարելավում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջրընդունիչի աշխատանքի հուսալիության ապահովումը ոչ միայն սովորական, այլև վարարումների և հոսքի կտրուկ փոփոխությունների ժամանակ։ Այդ նպատակով անհրաժեշտ է հաշվի առնել ծայրահեղ հիդրոլոգիական իրավիճակները և կառուցվածքի կայունությունը դրանց պայմաններում։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև հիդրավլիկական հաշվարկների կատարելագործման մեթոդները, լաբորատոր կամ մոդելային հետազոտությունների կիրառումը և տարբեր կառուցվածքային լուծումների համեմատական գնահատումը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընտրել այնպիսի ջրընդունիչի կառուցվածք, որը միաժամանակ ապահովում է անհրաժեշտ ջրի քանակի ընդունում, նվազեցնում է նստվածքների և բեկորների ներթափանցումը և երկարացնում է համակարգի շահագործման ժամկետը։ Թեման ունի գործնական կարևորություն ջրամատակարարման, ոռոգման, փոքր հիդրոէներգետիկայի և այլ ջրատնտեսական համակարգերի համար, որտեղ անհրաժեշտ է լեռնային գետերի ջրային ռեսուրսների արդյունավետ և անվտանգ օգտագործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հիդրոտեխնիկների, ջրաշինարարների, հիդրոլոգների, նախագծող ինժեներների, ջրային տնտեսության մասնագետների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակաուղղված է լեռնային գետերի բարդ հոսքային պայմաններին առավել լավ հարմարված, հուսալի և արդյունավետ ջրընդունիչ կառուցվածքների նախագծման ու շահագործման գիտատեխնիկական հիմքերի կատարելագործմանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում պայմանական կառուցվածքների միջոցով արտահայտվող բացահայտ և ներակա իմաստների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պայմանական հարաբերությունների իմաստային և գործաբանական բնույթն է՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն տեղեկատվությանը, որը խոսքում ուղղակիորեն չի արտահայտվում, սակայն ընկալվում է համատեքստի, հաղորդակցական իրավիճակի, խոսողի մտադրության և զրուցակիցների ընդհանուր գիտելիքների հիման վրա։ Քննվում են իրական, հավանական, ենթադրական և հակափաստական պայմաններ արտահայտող կառուցվածքները՝ պարզելու, թե դրանց քերականական ձևն ինչպես է փոխկապակցվում խոսքային իմաստի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դեպքերին, երբ պայմանական ասույթը բառացի նշանակությունից բացի փոխանցում է ենթադրություն, ակնարկ, նախազգուշացում, խորհուրդ, խնդրանք, խոստում, գնահատական, պատճառահետևանքային կապ կամ խոսողի վերաբերմունք։ Ուսումնասիրվում է համատեքստի դերը ներակա բովանդակության մեկնաբանման մեջ, քանի որ նույն քերականական կառուցվածքը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում կարող է ձեռք բերել տարբեր գործաբանական արժեքներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նախադրյալների, իմպլիկատուրաների և ենթատեքստային իմաստների հարաբերակցության վերլուծությունը՝ պայմանական ասույթի ամբողջական հաղորդակցական բովանդակությունը բացահայտելու նպատակով։ Դիտարկվում է նաև բայական ժամանակաձևերի, եղանակավորության, մոդալ բայերի և բառային ցուցիչների մասնակցությունը պայմանականության տարբեր աստիճանների արտահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել գրավոր և բանավոր խոսքից վերցված օրինակներ՝ բացահայտելու պայմանական կառույցների գործածության առանձնահատկությունները տարբեր խոսքային իրավիճակներում և ոճական միջավայրերում։ Անդրադարձ է կատարվում խոսողի և ունկնդրի միջև ընդհանուր գիտելիքի նշանակությանը, քանի որ ներակա իմաստի ճիշտ մեկնաբանությունը հաճախ պահանջում է ոչ միայն լեզվական կառուցվածքի ճանաչում, այլև տվյալ հաղորդակցական իրավիճակի վերաբերյալ համապատասխան պատկերացում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իմաստաբանության, լեզվագործաբանության, շարահյուսության և խոսույթի վերլուծության մոտեցումները՝ ժամանակակից անգլերենի պայմանական ասույթների իմաստային բազմաշերտությունը և դրանց հաղորդակցական գործառույթները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Другие предметы

Այս գեղարվեստական ստեղծագործությունը պատմում է սիրո, անձնազոհության և գեղեցկության արժեքի մասին՝ խորհրդանշական կերպարների միջոցով բացահայտելով մարդկային զգացմունքների խորությունը։ Սյուժեի կենտրոնում են վարդն ու սոխակը, որոնց փոխհարաբերությունները վերածվում են նվիրվածության, զոհաբերության և իդեալական սիրո խորհրդանիշների։ Ստեղծագործությունը հակադրում է անկեղծ զգացմունքները մարդկային անտարբերությանը, նյութապաշտությանը և արտաքին արժեքներին՝ ընթերցողին մղելով խորհելու սիրո իրական նշանակության, բարոյական ընտրության և ինքնազոհաբերության արժեքի շուրջ։ Բանաստեղծական լեզուն, հարուստ խորհրդանշաններն ու փիլիսոփայական ենթատեքստը ստեղծագործությանը հաղորդում են հուզական խորություն և համամարդկային արդիականություն։

Математика

Աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիա-մատրիցների դասում եռանկյունաձև մատրիցների մասնավոր ինդեքսների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, թե ինչպես կարելի է նկարագրել և հաշվարկել որոշակի հատուկ թվային կամ կառուցվածքային բնութագրեր, որոնք կապված են մատրիցա-ֆունկցիաների հատկությունների, դրանց սինգուլյարությունների և համապատասխան օպերատորային խնդիրների լուծելիության հետ։ Թեման առնչվում է ֆունկցիոնալ անալիզի և գծային հանրահաշվի այն հատվածներին, որտեղ մատրիցային ֆունկցիաները դիտարկվում են ոչ միայն որպես սովորական թվային մատրիցներ, այլև որպես փոփոխականից կախված օբյեկտներ, որոնց կառուցվածքը կարող է պարունակել կարևոր տեղեկատվություն տվյալ խնդրի մասին։ Եռանկյունաձև կառուցվածքը թույլ է տալիս ուսումնասիրությունը բաժանել ավելի պարզ բաղադրիչների, քանի որ մատրիցի հիմնական և որոշակի արտաանկյունագծային տարրերի փոխհարաբերությունները հաճախ ենթարկվում են հստակ կառուցվածքային օրինաչափությունների։ Մասնավոր ինդեքսների ուսումնասիրության կարևորությունը պայմանավորված է դրանց միջոցով մատրիցա-ֆունկցիայի վարքագծի որոշակի առանձնահատկություններ բնութագրելու հնարավորությամբ։ Դրանք կարող են կապված լինել մատրիցայի կորիզի, ռանգի, զրոների, սինգուլյար կետերի կամ համապատասխան ֆունկցիոնալ հավասարումների լուծումների կառուցվածքի հետ։ Այդպիսի բնութագրերի միջոցով հնարավոր է ավելի խորությամբ ուսումնասիրել այն պայմանները, որոնց դեպքում համակարգը ունի լուծում, լուծումը միարժեք է կամ առաջանում են լրացուցիչ ազատության աստիճաններ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել եռանկյունաձև մատրիցա-ֆունկցիաների տարբեր դասեր և դրանց ներկայացման ձևերը։ Դրանց կառուցվածքային պարզությունը հնարավորություն է տալիս առանձին դիտարկել անկյունագծային տարրերի և դրանց հետ կապված մնացած բաղադրիչների ազդեցությունը։ Այս մոտեցումը կարող է նպաստել ինդեքսների հաշվարկման ավելի պարզ բանաձևերի և անհրաժեշտ ու բավարար պայմանների ստացմանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև մատրիցա-ֆունկցիաների գործոնացման և նորմալ ձևերի ուսումնասիրություն։ Գործոնացումը կարևոր գործիք է ֆունկցիայի կառուցվածքը պարզեցնելու և դրա հիմնական բնութագրերը առանձնացնելու համար։ Եթե մատրիցա-ֆունկցիան հնարավոր է ներկայացնել ավելի պարզ գործոնների արտադրյալի տեսքով, ապա մասնավոր ինդեքսների որոշումը կարող է վերածվել այդ գործոնների հատկությունների ուսումնասիրության։ Հետազոտության տեսական մասը կարող է կապված լինել նաև մատրիցա-ֆունկցիաների սինգուլյարության և դեգեներացված վիճակների հետ։ Այն դեպքերում, երբ որոշիչը զրոյանում է կամ մատրիցայի ռանգը նվազում է, կարող են առաջանալ հատուկ ինդեքսային բնութագրեր։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի մանրամասն նկարագրել այն կետերը կամ միջակայքերը, որտեղ համակարգի վարքագիծը էապես փոխվում է։ Կարևոր է նաև մասնավոր ինդեքսների և դասական ինդեքսային հասկացությունների փոխհարաբերության բացահայտումը։ Այդ կապը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես են ավելի ընդհանուր տեսական կառուցվածքները դրսևորվում եռանկյունաձև մատրիցա-ֆունկցիաների հատուկ դասում և ինչ լրացուցիչ հնարավորություններ է տալիս դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունը։ Աշխատանքում կարող են ձևակերպվել և ապացուցվել թեորեմներ, որոնք նկարագրում են ինդեքսների հաշվարկման կամ դրանց գոյության պայմանները։ Տեսական արդյունքները կարող են հիմնավորվել օրինակներով, որոնց միջոցով ցուցադրվում է տարբեր կառուցվածք ունեցող մատրիցա-ֆունկցիաների դեպքում ինդեքսների վարքը։ Նման օրինակները կարևոր են վերացական արդյունքների կիրառական մեկնաբանության համար։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարող է կապ ունենալ նաև ինտեգրալ և դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերի հետ։ Մատրիցա-ֆունկցիաները հաճախ հանդես են գալիս նման համակարգերի սահմանային պայմանների, սինգուլյար ինտեգրալ օպերատորների կամ օպերատորային հավասարումների նկարագրության մեջ։ Այդ համատեքստում ինդեքսային բնութագրերը կարող են տեղեկություն հաղորդել լուծումների գոյության, քանակի և կառուցվածքի վերաբերյալ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառելի լինել նաև օպերատորների տեսության և ֆունկցիոնալ հավասարումների ուսումնասիրության այլ խնդիրներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կենտրոնանում է եռանկյունաձև մատրիցա-ֆունկցիաների հատուկ կառուցվածքի և դրա հիման վրա սահմանվող մասնավոր ինդեքսների հատկությունների բացահայտման վրա։ Այն համադրում է մատրիցների տեսության, կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների, ֆունկցիոնալ անալիզի և օպերատորների տեսության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել մատրիցա-ֆունկցիաների կառուցվածքային բնութագրերի վերաբերյալ տեսական պատկերացումները։ Թեման կարևոր է մաթեմատիկական հետազոտությունների համար, քանի որ նման ինդեքսային մեթոդները կարող են օգտագործվել բարդ օպերատորային խնդիրների կառուցվածքը պարզեցնելու, դրանց լուծելիության պայմանները ձևակերպելու և ֆունկցիոնալ հավասարումների համակարգերի ավելի խորը վերլուծություն իրականացնելու նպատակով։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ուսումնադաստիարակչական գործընթացում սովորողների գեղագիտական մտածողության ձևավորման մանկավարժական հիմքերի և արդյունավետ մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են գեղագիտական դաստիարակության նպատակները, բովանդակությունը և սկզբունքները, ինչպես նաև արվեստի, գրականության, մշակույթի և ստեղծագործական գործունեության դերը անձի գեղագիտական ճաշակի, արժեքային համակարգի և ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրթական գործընթացում կիրառվող մեթոդներն ու ձևերը, որոնք նպաստում են սովորողների գեղագիտական ընկալման, ստեղծագործական ինքնարտահայտման և մշակութային արժեքների գնահատման կարողությունների ձևավորմանը։ Քննարկվում են ուսուցչի, կրթական միջավայրի և արտադասարանական գործունեության նշանակությունը գեղագիտական դաստիարակության իրականացման գործում, ինչպես նաև ներկայացվում են ուսումնադաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման մեթոդական մոտեցումներ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, ուսուցիչների, ուսանողների և կրթության ու գեղագիտական դաստիարակության հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողների համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է 1998–2009 թվականներին Սիրիայի և Թուրքիայի միջպետական հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Մերձավոր Արևելքի քաղաքական և աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Քննարկվում են երկու պետությունների միջև հարաբերությունների պատմական նախադրյալները, քաղաքական հակասությունների հիմնական պատճառները և երկկողմ համագործակցության ձևավորման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1998 թվականի սիրիա-թուրքական ճգնաժամին, անվտանգության ոլորտում առաջացած տարաձայնություններին և Ադանայի համաձայնագրի նշանակությանը հարաբերությունների հետագա կարգավորման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են սահմանային անվտանգության, քրդական հարցի, տարածաշրջանային ազդեցության և ջրային ռեսուրսների օգտագործման հետ կապված հիմնախնդիրները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ազդեցություն են ունեցել երկու երկրների արտաքին քաղաքական հարաբերությունների վրա։ Դիտարկվում են քաղաքական երկխոսության ակտիվացման, դիվանագիտական շփումների ընդլայնման և փոխադարձ վստահության ամրապնդման գործընթացները։ Կարևորվում են 2000-ական թվականներին երկկողմ հարաբերությունների զարգացման նոր միտումները, բարձր մակարդակի պաշտոնական այցելությունները, տնտեսական կապերի ընդլայնումը և առևտրային համագործակցության խորացումը։ Անդրադարձ է կատարվում Թուրքիայի տարածաշրջանային արտաքին քաղաքականության փոփոխություններին, Սիրիայի միջազգային դիրքավորմանը և Մերձավոր Արևելքում ձևավորվող քաղաքական հարաբերությունների ազդեցությանը երկու պետությունների համագործակցության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել դիվանագիտական փաստաթղթերը, միջպետական համաձայնագրերը, պաշտոնական հայտարարությունները և միջազգային հարաբերությունների վերաբերյալ գիտական ուսումնասիրությունները։ Առանձնացվում են երկկողմ հարաբերությունների կարգավորման քաղաքական նախադրյալները, անվտանգության շահերի փոխհամաձայնեցման հնարավորությունները և տարածաշրջանային համագործակցության զարգացմանը նպաստող գործոնները։ Դիտարկվում են նաև Իրաքում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների, միջազգային ուժային կենտրոնների քաղաքականության և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրների ազդեցությունները սիրիա-թուրքական հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության, Թուրքիայի և Սիրիայի արտաքին քաղաքականության, ինչպես նաև տարածաշրջանային միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, արևելագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։