Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Նոյեմբեր, թիվ 11)

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է պետական սեփականության վրա հիմնված ձեռնարկությունների ապապետականացման գործընթացի կառավարման տնտեսական, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շուկայական հարաբերությունների անցման պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում պետական սեփականության կառուցվածքի փոփոխության, մասնավոր հատվածի ձևավորման, ձեռնարկությունների կառավարման նոր մեխանիզմների ներդրման և սեփականության իրավունքի վերափոխման գործընթացների փոխկապակցվածությունն է։ Ապապետականացումը դիտարկվում է որպես ավելի լայն տնտեսական վերափոխումների բաղադրիչ, որը կարող է ներառել ոչ միայն սեփականության փոխանցում մասնավոր սուբյեկտներին, այլև պետական մասնակցության ձևերի փոփոխություն, կառավարման ապակենտրոնացում, մրցակցային միջավայրի զարգացում և ձեռնարկությունների տնտեսական ինքնուրույնության ընդլայնում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անցումային տնտեսության պայմաններում համապատասխան քաղաքականության նպատակների, սկզբունքների և իրականացման մեխանիզմների ձևավորմանը։ Քննվում են պետական ձեռնարկությունների գնահատման, վերակազմակերպման և կառավարման արդյունավետության խնդիրները, ինչպես նաև այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել սեփականության կառուցվածքի փոփոխության տնտեսական հետևանքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կառավարման մարմինների դերը՝ իրավական և կազմակերպական միջավայրի ձևավորման, գործընթացների համակարգման, պետական գույքի կառավարման և իրականացվող ծրագրերի վերահսկման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ապապետականացման սոցիալական հետևանքներին՝ զբաղվածության, աշխատաշուկայի, ձեռնարկությունների սոցիալական պարտավորությունների և բնակչության տարբեր խմբերի տնտեսական հնարավորությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է մրցակցային միջավայրի ձևավորման նշանակությունը, քանի որ սեփականության ձևի փոփոխությունն ինքնին չի երաշխավորում արտադրողականության կամ կառավարման արդյունավետության բարձրացում, եթե համապատասխան շուկաներում բացակայում են մրցակցային պայմանները և արդյունավետ ինստիտուցիոնալ կարգավորումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ապապետականացման և սեփականաշնորհման տարբեր ձևերն ու դրանց կիրառման առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով սեփականության իրավունքի հստակեցմանը, ներդրումային միջավայրին և կորպորատիվ կառավարման մեխանիզմների ձևավորմանը։ Հայաստանի տնտեսական վերափոխումների փորձը դիտարկվում է հետխորհրդային համակարգից շուկայական տնտեսության անցման ընդհանուր գործընթացների համատեքստում՝ առանձնացնելով ազգային տնտեսության կառուցվածքային և կառավարչական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս գնահատել պետական ձեռնարկությունների վերափոխումը ոչ միայն որպես սեփականության ձևի փոփոխություն, այլև որպես տնտեսական կառավարման համակարգի ինստիտուցիոնալ վերակառուցման գործընթաց՝ կապված պետության, մասնավոր հատվածի և շուկայի միջև գործառույթների ու պատասխանատվության նոր հարաբերակցության ձևավորման հետ։

Химия

Ֆիզիկական քիմիայի և քիմիական կինետիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հեղուկ ֆազայում ընթացող արգելակված օքսիդացման ռեակցիաների մեխանիզմների թվային մոդելավորմանը և դրանց ընթացքի վրա ազդող գործոնների վերլուծությանը։ Քննության են առնվում օքսիդացման շղթայական ռեակցիաների հիմնական փուլերը, ազատ ռադիկալների առաջացման և փոխազդեցության գործընթացները, ինչպես նաև ինհիբիտորների ազդեցությունը ռեակցիաների արագության և զարգացման օրինաչափությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քիմիական ռեակցիաների կինետիկական մոդելների կառուցմանը, համապատասխան մաթեմատիկական հավասարումների թվային լուծմանը և ռեակցիոն համակարգի վարքագծի կանխատեսման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ռեագենտների և ինհիբիտորների կոնցենտրացիաների, ջերմաստիճանի, ռեակցիայի արագության հաստատունների և այլ ֆիզիկաքիմիական պարամետրերի ազդեցությունները օքսիդացման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են նաև ռեակցիոն մեխանիզմների առանձին փուլերի նշանակության գնահատման, մոդելների զգայունության վերլուծության և տեսական հաշվարկների ու փորձարարական տվյալների համադրման մեթոդաբանական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հեղուկֆազային օքսիդացման ռեակցիաների արգելակման մեխանիզմների և դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոնների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական քիմիայի, քիմիական կինետիկայի, հաշվողական քիմիայի և օքսիդացման գործընթացների վերահսկման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Պատմատնտեսական և փաստաթղթային բնույթի այս նյութը վերաբերում է Հայաստանի խորհրդային ժամանակաշրջանում գործող սպառողական ընկերություններից մեկի գործունեության ստուգման և վերահսկման գործընթացին։ Քննության են առնվում կազմակերպության տնտեսական և վարչական գործունեությունը, հաշվապահական հաշվառման վիճակը, ֆինանսական միջոցների օգտագործումը, ապրանքաշրջանառության կազմակերպումը և կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընկերության փաստաթղթերի, եկամուտների ու ծախսերի, նյութական արժեքների հաշվառման և պատասխանատու մարմինների աշխատանքի ստուգմանը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու սպառողական կոոպերացիայի համակարգում վերահսկողության մեխանիզմները, ֆինանսատնտեսական կարգապահության ապահովման եղանակները և տեղական կազմակերպությունների գործունեության գնահատման սկզբունքները։ Միաժամանակ այն կարող է տեղեկություններ պարունակել տվյալ ժամանակաշրջանի առևտրային հարաբերությունների, տեղական տնտեսության և բնակչության սպառողական սպասարկման կազմակերպման վերաբերյալ։ Փաստաթղթային տվյալների ուսումնասիրությունը նպաստում է խորհրդային Հայաստանի տնտեսական կառավարման և կոոպերատիվ համակարգի գործունեության առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսական պատմության, կոոպերացիայի պատմության, տեղական կառավարման և արխիվային աղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների ինքնագնահատման կարողության ձևավորման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երեխայի անձնային զարգացման և կրթական գործընթացի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ինքնագնահատման էությունը, կառուցվածքը, զարգացման առանձնահատկությունները և դրա նշանակությունը կրտսեր դպրոցականների ինքնագիտակցության, ինքնավստահության ու ուսումնական գործունեության արդյունավետության ձևավորման գործում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ուսուցչի դերը, կրթական միջավայրի ազդեցությունը, գնահատման մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են երեխայի կողմից սեփական հնարավորությունների, հաջողությունների և դժվարությունների օբյեկտիվ ընկալմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ինքնագնահատման կարողության զարգացման մեթոդներ և գործնական մոտեցումներ՝ ներառելով համագործակցային ուսուցման, ինքնավերլուծության, հետադարձ կապի և խրախուսման արդյունավետ ձևեր։ Հետազոտությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ ճիշտ ձևավորված ինքնագնահատումը նպաստում է ոչ միայն ուսումնական առաջադիմությանը, այլև երեխայի սոցիալական հարմարվողականությանը, պատասխանատվության զգացմանը և ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու կարողությանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տարրական դպրոցի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, հոգեբանների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են երեխայի անձնային զարգացման և կրթական գործընթացի կատարելագործման հարցերով։

Биология

Մանրէաբանական և կենսատեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հողերից ինուլինազային ակտիվություն ցուցաբերող որոշ միկրոօրգանիզմների առանձնացմանը, բնութագրմանը և դրանց կենսատեխնոլոգիական ներուժի գնահատմանը։ Քննության են առնվում հողային նմուշներից համապատասխան մանրէաբանական շտամների մեկուսացման, ընտրության և նույնականացման մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինուլինը քայքայող ֆերմենտների արտադրությանը, ֆերմենտային ակտիվության գնահատմանը և դրա վրա աճեցման պայմանների ու սննդային միջավայրի ազդեցությանը։ Վերլուծվում են ընտրված միկրոօրգանիզմների աճի առանձնահատկությունները, ֆերմենտների սինթեզի համար նպաստավոր պայմանները և բարձր ակտիվություն ունեցող շտամների ընտրության հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ստացված մանրէաբանական կուլտուրաների և դրանց արտադրած ֆերմենտների հնարավոր կիրառությունները սննդի արդյունաբերության, կենսատեխնոլոգիական արտադրության և կենսաբանական ակտիվ նյութերի ստացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է Հայաստանի հողային մանրէաբազմազանության կենսատեխնոլոգիական արժեքի բացահայտմանը և արդյունաբերական նշանակություն ունեցող միկրոօրգանիզմների որոնմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, ֆերմենտաբանության և կիրառական կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Право

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությանը որպես պետության հիմնական պարտականությանը՝ ընդգծելով իրավական, քաղաքական և ինստիտուցիոնալ ապահովման մեխանիզմների կարևորությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային և ազգային իրավակարգերը, պետության պարտականությունները իրավունքների հարգման, խախտումների կանխարգելման և իրավասու մարմինների կողմից վերահսկողության ապահովման ոլորտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենքի գերակայության, դատական պաշտպանության, անկախ գրասենյակների և հումանիտար-մարդասիրական ինստիտուտների դերին, ինչպես նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության արդյունավետության գնահատմանը և բարեփոխումների անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրությունը ընդգրկում է պետության պատասխանատվության ձևերը, իրավապաշտպանական քաղաքականության մշակումն ու իրականացման մեխանիզմները, հանրային գիտակցության և քաղաքացիական մասնակցության խթանումը՝ նպատակ ունենալով ապահովել մարդու արժանապատվությունը և սահմանադրական իրավունքների պաշտպանությունը։ Աշխատությունը կարևոր է իրավաբանների, պետական կառավարման մարմինների, իրավապաշտպան կազմակերպությունների և հասարակական գործունեությամբ հետաքրքրված մասնագետների համար՝ նպաստելով մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը և պետության բարեփոխումների կայունությանը։