Новая история стран Европы и Америки XVI-XIX века

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է շարժողական գործողությունների ճշգրտության կատարելագործման գիտական և մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մարդու շարժումների կառավարման և համակարգման օրինաչափությունները, շարժողական հմտությունների ձևավորման առանձնահատկությունները և նպատակային գործողությունների ճշգրիտ կատարման վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Վերլուծվում են շարժման տարածական, ժամանակային և ուժային բնութագրերը, դրանց փոխկապակցվածությունը և շարժողական առաջադրանքների կատարման արդյունավետության գնահատման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոորդինացիոն կարողությունների, շարժումների վերահսկման, ռեակցիայի, հավասարակշռության և շարժողական հիշողության զարգացման նշանակությանը։ Դիտարկվում են ուսուցման և մարզման տարբեր մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները, վարժությունների ընտրության սկզբունքները, կրկնությունների կազմակերպումը և շարժողական գործողությունների աստիճանական կատարելագործման մեթոդական պայմանները։ Քննարկվում է հետադարձ կապի դերը շարժումների սխալների հայտնաբերման և շտկման գործընթացում, ինչպես նաև տեսողական, լսողական և շարժողական տեղեկատվության նշանակությունը ճշգրիտ գործողությունների ձևավորման համար։ Կարևորվում են սովորողների և մարզիկների անհատական առանձնահատկությունների, պատրաստվածության մակարդակի և շարժողական փորձի հաշվառումը ուսուցման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում շարժումների ճշգրտության գնահատման չափանիշներին, փորձարարական ուսումնասիրության մեթոդներին և ստացված տվյալների կիրառմանը մարզման ծրագրերի կատարելագործման նպատակով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու շարժողական գործողությունների ճշգրտության զարգացման տեսական սկզբունքներն ու գործնական միջոցները և կարող է նպաստել ֆիզիկական դաստիարակության ու մարզական պատրաստության արդյունավետության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների, մարզիչների, մանկավարժների, սպորտային գիտությունների հետազոտողների և ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան մոնղոլների պատմության ուսումնասիրությանը՝ հայերեն պատմական աղբյուրների և ժամանակակիցների վկայությունների հիման վրա։ Այն արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ կենտրոնանում է մոնղոլական նվաճումների, Կովկասում և Առաջավոր Ասիայում նրանց հայտնվելու ու քաղաքական ազդեցության վերաբերյալ հայկական մատենագրության պահպանած տեղեկությունների համակարգման և վերլուծության վրա։ Հետազոտության հիմքում օգտագործված նյութերը ներառում են միջնադարյան հայ պատմիչների երկերից քաղված տեղեկություններ, մասնավորապես Վարդան Արևելցու, Ստեփանոս Օրբելյանի, Սմբատ Սպարապետի և Կիրակոս Գանձակեցու պատմական երկերը։ Կ. Պ. Պատկանովի կազմած երկհատորյակը հրատարակվել է 1873-1874 թվականներին. առաջին հատորում ներառված են Վարդանի, Ստեփանոս Օրբելյանի և Սմբատի աշխատություններից քաղված հատվածներ, իսկ երկրորդը նվիրված է Կիրակոս Գանձակեցու պատմությունից քաղված նյութերին։ Աշխատության մեջ հայ պատմական աղբյուրները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու մոնղոլական արշավանքների ընթացքը, նվաճված տարածքների քաղաքական իրավիճակը, տեղական իշխանությունների և մոնղոլական իշխանության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև բնակչության կրած սոցիալական և տնտեսական հետևանքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այն տեղեկությունները, որոնք վերաբերում են XIII դարի իրադարձություններին, մոնղոլական զորքերի առաջխաղացմանը դեպի Կովկաս և Մերձավոր Արևելք, տեղական իշխանների քաղաքական վարքագծին և նորաստեղծ իշխանական համակարգի հետ հարաբերություններին։ Հայկական աղբյուրների համադրումը թույլ է տալիս ոչ միայն վերականգնել առանձին իրադարձությունների ժամանակագրությունը, այլև ուսումնասիրել մոնղոլական տիրապետության ազդեցությունը տարածաշրջանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային կյանքի վրա։ Կարևոր է նաև աղբյուրագիտական մոտեցումը, քանի որ տարբեր պատմիչների հաղորդած տեղեկությունները կարող են տարբերվել ծավալով, շեշտադրումներով և իրադարձությունների մեկնաբանությամբ։ Այդ պատճառով նյութի համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների մասին։ Հետազոտությունը արժեքավոր է նաև այն առումով, որ հայկական միջնադարյան պատմագրությունը դիտարկվում է որպես մոնղոլների պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրային շերտ. ժամանակակից ուսումնասիրություններում նույնպես Կիրակոս Գանձակեցու, Վարդանի, Ստեփանոս Օրբելյանի և Սմբատի տեղեկությունները օգտագործվում են մոնղոլների՝ Կովկասում և Առաջավոր Ասիայում գործունեությունը վերականգնելու համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն նպաստում է հայ միջնադարյան պատմագրության տեղեկությունների հասանելիությանը և համակարգմանը՝ դրանք ներկայացնելով թարգմանության և բացատրական ծանոթագրությունների միջոցով։ Պատկանովի աշխատանքը կարևոր տեղ ունի մոնղոլական շրջանի ուսումնասիրության աղբյուրագիտական գրականության մեջ և հետագայում օգտագործվել է Կովկասի ու Արևմտյան Ասիայի XIII-XIV դարերի պատմությանը վերաբերող ուսումնասիրություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, միջնադարագետներին, արևելագետներին, մոնղոլագիտության և հայագիտության մասնագետներին, աղբյուրագետներին, ինչպես նաև Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Биология

Քաղբևեռ-ը նյարդային և մկանային բջիջներում առաջացող էլեկտրաքիմիական երևույթ է, որը հանդիսանում է ազդակների փոխանցման հիմնական մեխանիզմը կենդանի օրգանիզմներում։ Այն առաջանում է բջջաթաղանթի պոտենցիալի արագ փոփոխության արդյունքում, երբ նատրիումի և կալիումի իոնների շարժը թաղանթի միջով խախտում է հանգստի վիճակի հավասարակշռությունը և ստեղծում է էլեկտրական իմպուլս, որը տարածվում է նյարդաթելով։ Քաղբևեռի առաջացման ընթացքում տեղի են ունենում երեք հիմնական փուլեր՝ դեպոլյարիզացիա, երբ բջջի ներսը դառնում է ավելի դրական, ռեպոլյարիզացիա, երբ պոտենցիալը վերադառնում է ելքային վիճակին, և կարճ հիպերբոլյարիզացիա, երբ բջիջը ժամանակավորապես դառնում է ավելի բացասական, քան հանգստի վիճակում։ Այս գործընթացը ապահովում է տեղեկատվության արագ փոխանցում նյարդային համակարգում՝ թույլ տալով օրգանիզմին արձագանքել արտաքին և ներքին գրգռիչներին։ Քաղբևեռի հիմնական ազդանշանները ներառում են շեմային գրգռիչի հասնելը, իոնային անցուղիների բացումն ու փակումը և գործող պոտենցիալի ինքնատարածման ունակությունը, ինչը ապահովում է նյարդային ազդակի մեկ ուղղությամբ տարածումը։ Այս մեխանիզմը կենսական նշանակություն ունի զգայության, շարժման, ռեֆլեքսների և ուղեղի բարձրագույն գործառույթների իրականացման համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիական «Աննալների» պատմագիտական դպրոցի տեսական և մեթոդաբանական սկզբունքների կիրառման հնարավորություններին հայ առևտրական կապիտալի պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են պատմության ուսումնասիրության այն մոտեցումները, որոնք պատմական իրադարձությունների պարզ ժամանակագրական շարադրանքի փոխարեն կարևորում են երկարատև տնտեսական ու հասարակական կառուցվածքների, առօրյա կյանքի, աշխարհագրական միջավայրի, ժողովրդագրական գործընթացների, մտածողության ձևերի և սոցիալական խմբերի գործունեության համակողմանի վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայ վաճառականության ձևավորմանը, առևտրական կապիտալի կուտակման պայմաններին, ապրանքաշրջանառության կազմակերպմանը և հայկական առևտրական համայնքների մասնակցությանը տարածաշրջանային ու միջազգային տնտեսական հարաբերություններին։ Քննվում են առևտրական ուղիների, քաղաքային կենտրոնների, շուկաների և միջտարածաշրջանային կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև այն տնտեսական ու քաղաքական պայմանները, որոնց ներքո հայ վաճառականները կարողացել են ստեղծել և պահպանել առևտրային ցանցեր։ Վերլուծվում են կապիտալի ձևավորման և շրջանառության մեխանիզմները, առևտրական գործունեության կազմակերպման ձևերը, գործընկերային և ընտանեկան հարաբերությունների դերը, վարկային գործառնությունները և առևտրային վստահության նշանակությունը։ Կարևորվում է տնտեսական պատմության ուսումնասիրությունը հասարակական կառուցվածքի հետ համադրելու մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս առևտրական կապիտալը դիտարկել ոչ միայն որպես ֆինանսական երևույթ, այլև որպես սոցիալական հարաբերությունների և պատմական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են օգտագործվել առևտրական փաստաթղթեր, նամակագրություն, հաշվեմատյաններ, պայմանագրեր, ճանապարհորդական նկարագրություններ և այլ սկզբնաղբյուրներ՝ տնտեսական հարաբերությունների իրական կառուցվածքը վերականգնելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայ վաճառականների գործունեության աշխարհագրությանը, տարբեր տնտեսական կենտրոնների միջև նրանց միջնորդական դերակատարությանը և առևտրի միջոցով մշակութային ու տեղեկատվական փոխանակումների զարգացմանը։ «Աննալների» դպրոցի միջգիտակարգային մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը ուսումնասիրել տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, պատմական աշխարհագրության և մշակութային պատմության տվյալների համադրությամբ։ Նման տեսանկյունը նպաստում է հայ տնտեսական պատմության գործընթացների առավել ամբողջական մեկնաբանմանը և հնարավորություն է տալիս դրանք դիտարկել ավելի լայն տարածաշրջանային ու համաշխարհային տնտեսական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել պատմագիտության, հայոց պատմության, տնտեսական պատմության, առևտրի պատմության և պատմագիտական մեթոդաբանության խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Психология

Ագրեսիվ հեռուստատեսությունը վերաբերում է այն հեռուստահաղորդումներին, ֆիլմերին կամ ծրագրերին, որոնք պարունակում են բռնության, կոնֆլիկտների, վիրավորական վարքագծի կամ բարձր լարվածության տեսարաններ։ Նման բովանդակությունը կարող է ազդել դիտողների հոգեբանական վիճակի, վարքագծի և սոցիալական վերաբերմունքի վրա, հատկապես երեխաների և դեռահասների մոտ։ Հնարավոր հետևանքներից են ագրեսիվ վարքագծի ձևավորման ռիսկի աճը, քանի որ հաճախակի բռնության տեսարանների դիտումը կարող է նվազեցնել զգայունությունը բռնության նկատմամբ և նպաստել այն որպես նորմալ երևույթի ընկալմանը։ Բացի այդ, այն կարող է առաջացնել վախ, անհանգստություն, սթրես և աշխարհի նկատմամբ բացասական ընկալում։ Երեխաների մոտ ագրեսիվ բովանդակության ազդեցությունը կարող է արտահայտվել նաև սոցիալական հարաբերությունների վատթարացմամբ, ուշադրության կենտրոնացման խնդիրներով և վարքային խանգարումներով։ Սակայն ազդեցությունը կախված է նաև ընտանիքի միջավայրից, դաստիարակությունից և դիտման վերահսկողությունից։ Ագրեսիվ հեռուստատեսության բացասական հետևանքների նվազեցման համար կարևոր է մեդիագրագիտության զարգացումը, ծնողական վերահսկողությունը և համապատասխան տարիքային սահմանափակումների պահպանումը։

Другие предметы

Սույն ուսումնական ձեռնարկը ներկայացնում է արտակարգ իրավիճակների առաջացման հիմնական պատճառները, դրանց տեսակները և դրանց կանխարգելման ու կառավարման համակարգերը՝ ընդգծելով պետության, կառույցների և քաղաքացիների դերը անվտանգության ապահովման գործընթացում։ Այն անդրադառնում է նաև քաղաքացիական պաշտպանության հիմնարար սկզբունքներին, բնակչության պաշտպանության կազմակերպման մեխանիզմներին, ռիսկերի գնահատման և նվազեցման մոտեցումներին, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակներում գործողությունների ճիշտ կազմակերպման փուլերին։ Գրքում ներկայացված են ճգնաժամային կառավարման հիմունքները, արտակարգ իրավիճակների դեպքում արձագանքման համակարգերը, փրկարարական և վթարավերականգնողական աշխատանքների կազմակերպման ձևերը, ինչպես նաև տեղեկատվական և կառավարման համակարգերի դերը վտանգների կանխման ու հետևանքների նվազեցման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև բնական և տեխնածին աղետների ազդեցություններին, դրանց կանխարգելման միջոցառումներին և հասարակության պատրաստվածության բարձրացման անհրաժեշտությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս ձևավորել անվտանգ վարքագծի մշակույթ և արդյունավետ արձագանքման կարողություններ։