Обобщенная теория расчета полей в дисперсных системах и определение интегральных параметров

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է գրաբարի՝ հայոց լեզվի դասական գրական ձևի քերականական կառուցվածքի և լեզվական կանոնների ներկայացմանը։ «Համաձայնություն» եզրույթը քերականության մեջ վերաբերում է բառերի միջև քերականական կապերին և դրանց ձևերի համապատասխանությանը, ուստի գիրքը կարելի է դիտարկել որպես գրաբարի շարահյուսական և ձևաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանն ու ուսուցմանը միտված ձեռնարկ։ Նման աշխատություններում ուշադրություն է դարձվում բառերի քերականական հատկանիշների փոխկապակցվածությանը, նախադասության անդամների միջև հարաբերություններին, ինչպես նաև լեզվական ձևերի ճիշտ կիրառության կանոններին։ Գրաբարի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերենի պատմական զարգացման, հին մատենագրության, եկեղեցական և դասական գրական ժառանգության ըմբռնման համար։ Ձեռնարկը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ այն մարդկանց համար, ովքեր ուսումնասիրում էին գրաբարի քերականությունը, ցանկանում էին խորացնել լեզվական գիտելիքները կամ զբաղվում էին հին հայերեն բնագրերի ընթերցմամբ և մեկնաբանությամբ։ Այն արժեքավոր է նաև հայ լեզվաբանական մտքի պատմության և գրաբարի դասավանդման ավանդույթների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Другие предметы

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1827 թվականի օրացուցային համակարգը՝ համադրելով Քրիստոսի ծննդյան թվականով ընդունված ժամանակագրությունը և հայկական թվականությունը։ «Ըստ հին տոմարի» նշումը կարևոր է, քանի որ մատնանշում է ժամանակի հաշվարկման այն ավանդական համակարգը, որը կիրառվում էր եկեղեցական և համայնքային կյանքում՝ ի տարբերություն նոր տոմարական հաշվարկի։ Օրացույցը նախատեսված էր տարվա օրերի, ամիսների և շաբաթական հաջորդականության կազմակերպման, ինչպես նաև կրոնական ու հասարակական կյանքի ժամանակացույցը պահպանելու համար։ Նման հրատարակություններում սովորաբար նշվում էին եկեղեցական տոները, սրբերի հիշատակության օրերը, պահքի շրջանները և այլ ծիսական նշանակության ամսաթվեր, որոնք օգնում էին ընթերցողներին կողմնորոշվել տարվա հոգևոր ու առօրյա ընթացքի մեջ։ Հայկական թվականության և քրիստոնեական թվագրության զուգահեռ ներկայացումը վկայում է տարբեր ժամանակագրական համակարգերի համատեղ գործածության մասին և հնարավորություն է տալիս համեմատելու դրանց համապատասխանությունը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ օրացուցային ավանդույթի, եկեղեցական ժամանակագրության և 19-րդ դարի հայ տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է օրացույցի գործնական նշանակությունը՝ որպես ժամանակի հաշվառման, տոնական օրերի պահպանման և համայնքային կյանքի կազմակերպման անհրաժեշտ ուղեցույց։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է վինիլացետատ–ջուր համակարգում պոլիմերների ջրային դիսպերսիաների ստացման բաղադրատոմսերի մշակմանը՝ ստատիկ, առանց էմուլգատորի պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ջրային միջավայրում պոլիմերացման գործընթացի կազմակերպման և կառավարման խնդիրը, որի լուծումը պահանջում է հաշվի առնել մոնոմերի, ջրի և ռեակցիայի այլ բաղադրիչների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև պոլիմերացման կինետիկական և ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են առանց էմուլգատորի համակարգերում կայուն պոլիմերային դիսպերսիաների ձևավորման պայմանները, գործընթացի վրա ազդող հիմնական գործոնները և ստացվող արտադրանքի հատկությունների փոփոխությունը տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմների դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրության ընտրությանը, բաղադրիչների հարաբերակցություններին, պոլիմերացման պայմաններին և այնպիսի պարամետրերի վերահսկմանը, որոնք որոշում են դիսպերսիայի կայունությունը, մասնիկների բնութագրերը և պոլիմերային նյութի որակը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացված դիսպերսիաների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատումը և դրանց կապի բացահայտումը սինթեզի պայմանների հետ։ Առանց էմուլգատորի համակարգի կիրառումը հետաքրքրություն է ներկայացնում այն պատճառով, որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պոլիմերացման մեխանիզմներն ավելի պարզեցված բաղադրությամբ և ստանալ նյութեր, որոնց հատկությունների վրա չեն ազդում ավանդական մակերևութաակտիվ հավելումների մնացորդները։ Աշխատանքը կարող է ընդգրկել նաև ստացված դիսպերսիաների կայունության, մասնիկների չափերի, պոլիմերային բաղադրության, ռեակցիայի ընթացքի և վերջնական արտադրանքի կիրառական հատկությունների համեմատական գնահատում։ Առաջարկվող բաղադրատոմսերի մշակումը նպատակ ունի որոշել այն պայմանների համակցությունները, որոնց դեպքում հնարավոր է ստանալ պահանջվող բնութագրերով ջրային պոլիմերային համակարգեր և ապահովել սինթեզի վերարտադրելիություն։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է պոլիմերների քիմիայի և տեխնոլոգիայի տեսանկյունից, քանի որ ջրային դիսպերսիաները լայնորեն կիրառվում են ծածկույթների, սոսինձների, կապակցանյութերի և այլ պոլիմերային նյութերի արտադրության մեջ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պոլիմերային քիմիայի, կոլոիդային քիմիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի և նյութագիտության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես վինիլային մոնոմերների ջրային միջավայրում պոլիմերացման և էմուլգատորազուրկ դիսպերսիաների ստացման ուսումնասիրության նյութ։

Социология

Աշխատությունը նվիրված է հայ հասարակության արդի կյանքում տոների դերին, դրանց պահպանմանն ու փոփոխություններին, ինչպես նաև տոնական ավանդույթների և ժամանակակից սոցիալական հարաբերությունների փոխազդեցությանը։ Ուսումնասիրության առանցքում տոնն է՝ որպես ոչ միայն ուրախության, հանգստի և ժամանցի առիթ, այլև հասարակական հիշողության, ազգային ինքնության, մշակութային ժառանգության և համայնքային համախմբվածության կարևոր արտահայտություն։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են հայերի տոնական կենցաղի ձևավորման առանձնահատկությունները, ավանդական տոնակատարությունների շարունակականությունն ու դրանց հարմարեցումը հասարակական նոր պայմաններին, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունենում տոների ընկալման, կազմակերպման և նշման ձևերում։ Էթնոսոցիոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տոնական երևույթները դիտարկել ոչ միայն մշակութային սովորույթների տեսանկյունից, այլև հասարակության կառուցվածքի, մարդկանց վարքագծի, արժեքային պատկերացումների և միջանձնային կապերի համատեքստում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ավանդույթի և արդիականության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը․ ինչպես են պահպանվում սերունդներից սերունդ փոխանցվող տոնական սովորույթները, ինչպիսի նոր տարրեր են ներմուծվում դրանց մեջ, և ինչպես են սոցիալական ու մշակութային փոփոխություններն ազդում տոնակատարությունների բովանդակության վրա։ Հայկական տոնական մշակույթը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ համակարգ, որում միահյուսվում են կրոնական, ազգային, պատմական, ընտանեկան և հասարակական բաղադրիչները։ Տոների միջոցով արտահայտվում են ժողովրդի պատմական հիշողությունը, հավատալիքները, աշխարհընկալումը, բարոյական արժեքները և համայնքային պատկանելության զգացումը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև տոնական արարողությունների հասարակական նշանակությունը՝ ընտանիքի անդամների, հարազատների, ընկերների և տարբեր համայնքների միջև կապերի ամրապնդման, համատեղ մասնակցության և փոխադարձ հաղորդակցության տեսանկյունից։ Տոնական սովորույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հասարակության տարբեր սերունդներ յուրացնում մշակութային ժառանգությունը, ինչ նշանակություն են տալիս ավանդական տոներին և ինչպես են դրանք ներառում իրենց առօրյա կյանքում։ Միաժամանակ ուշադրության կենտրոնում է տոների՝ որպես մշակութային ինքնության պահպանման և վերարտադրության միջոցի նշանակությունը ժամանակակից հասարակության պայմաններում։ Աշխատանքը արժեքավոր է հայոց արդի կենցաղի, տոնական մշակույթի և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար, քանի որ ներկայացնում է տոները ոչ թե մեկուսացված ծիսական իրադարձությունների, այլ հասարակական կյանքի և մշակութային գործընթացների անբաժանելի մասի տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրությամբ, էթնոսոցիոլոգիայով, մշակութաբանությամբ և հայ ժողովրդի ավանդական ու ժամանակակից մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ նպաստելով հայկական տոնական սովորույթների շարունակականության, փոփոխությունների և ժամանակակից հասարակության մեջ դրանց ունեցած նշանակության ավելի ամբողջական ընկալմանը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի թանգարաններում կրթական ծրագրերի իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով ժամանակակից թանգարանային գործունեության, կրթական գործընթացի և հասարակության մշակութային պահանջների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում թանգարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես մշակութային արժեքների պահպանման և ցուցադրման վայր, այլև որպես կրթական միջավայր, որտեղ այցելուների տարբեր խմբերի համար հնարավոր է ստեղծել գիտելիքի ձեռքբերման, ճանաչողական զարգացման, ստեղծագործական մտածողության և մշակութային արժեքների ընկալման արդյունավետ պայմաններ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում թանգարանային կրթական ծրագրերի բովանդակությանը, նպատակներին, կազմակերպման ձևերին և կիրառվող մեթոդներին, ինչպես նաև դրանց համապատասխանությանը տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի առանձնահատկություններին։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Հայաստանի թանգարանների փորձի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելու այն հիմնական դժվարություններն ու սահմանափակումները, որոնք կարող են առաջանալ կրթական ծրագրերի մշակման, իրականացման, մասնագիտական կադրերի պատրաստման, ֆինանսավորման, տեխնիկական հագեցվածության և այցելուների ներգրավման գործընթացներում։ Քննարկվում են նաև դպրոցների, բուհերի և այլ կրթական հաստատությունների հետ թանգարանների համագործակցության հնարավորությունները, քանի որ նման փոխգործակցությունը կարող է նպաստել թանգարանային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ կիրառմանը կրթական նպատակներով։ Աշխատությունը կարևորում է ինտերակտիվ և մասնակցային մեթոդների կիրառումը, ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներգրավումը և այցելուների անհատական փորձառության վրա հիմնված կրթական մոտեցումների զարգացումը։ Միաժամանակ դիտարկվում է կրթական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման անհրաժեշտությունը՝ հասկանալու համար, թե որքանով են դրանք նպաստում գիտելիքի յուրացմանը, մշակութային ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը և թանգարան այցելելու շարունակական մոտիվացիայի ստեղծմանը։ Հայաստանի թանգարանների օրինակների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնել ոլորտի առկա վիճակը, առանձնացնել զարգացման հիմնական ուղղությունները և առաջարկել կրթական գործունեության կատարելագործման հնարավոր մոտեցումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թանգարանագետների, մշակութաբանների, մանկավարժների, կրթության և մշակույթի ոլորտի մասնագետների, թանգարանային կրթությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների համար։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ոչխարների սարկոսպորիդիոզի տարածվածության, հարուցչի կենսաբանական առանձնահատկությունների և հիվանդության զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել դրա ազդեցությունը ոչխարաբուծության արդյունավետության և կենդանիների առողջության վրա։ Նյութում վերլուծվում են սարկոսպորիդիաների կենսացիկլը, զարգացման փուլերը և փոխանցման մեխանիզմները՝ ընդգծելով միջանկյալ և վերջնական տեր կենդանիների դերը մակաբույծի կենսաբանական շրջանառության մեջ։ Քննարկվում են վարակի տարածվածության վրա ազդող գործոնները, այդ թվում՝ արոտավայրերի պայմանները, կենդանիների պահվածքի առանձնահատկությունները, սեզոնայնությունը և գյուղատնտեսական տնտեսությունների կառավարման եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության ախտորոշման մեթոդներին՝ մակրոսկոպիկ, հյուսվածաբանական և լաբորատոր հետազոտություններին, ինչպես նաև մկանային հյուսվածքներում առաջացող ախտաբանական փոփոխություններին և դրանց տնտեսական հետևանքներին՝ մսի որակի նվազեցման և արտադրական կորուստների տեսանկյունից։ Աշխատությունը նաև քննարկում է կանխարգելման և վերահսկման միջոցառումները, ներառյալ կենսաանվտանգության պահանջների պահպանումը, վերջնական տեր կենդանիների վերահսկումը և վարակման շղթայի խզմանն ուղղված անասնաբուժական միջոցառումները։ Հետազոտությունը համադրում է համաճարակաբանական, մակաբուծաբանական և կենսաբանական տվյալները՝ ներկայացնելով Հայաստանում ոչխարների սարկոսպորիդիոզի տարածվածության և կենսաբանության համալիր գնահատական։