Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловЭкономика
Փողի ծագումն ու էությունը
Փողի ծագումն ու էությունը կապված են հասարակության տնտեսական զարգացման երկարատև գործընթացի հետ, երբ պարզ ապրանքափոխանակությունը աստիճանաբար փոխարինվեց ավելի բարդ և կազմակերպված փոխանակման ձևերով։ Սկզբնական շրջանում մարդիկ փոխանակում էին ապրանքները անմիջականորեն՝ ապրանք առ ապրանք սկզբունքով, սակայն այս համակարգը ուներ սահմանափակումներ, քանի որ միշտ չէր լինում փոխադարձ կարիքների համընկնում։ Տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը հանգեցրեց համընդհանուր համարժեքի առաջացման անհրաժեշտությանը, որի միջոցով կարելի էր չափել և փոխանակել բոլոր ապրանքները։ Այդ համարժեքի դերը սկզբում կատարում էին տարբեր ապրանքներ՝ անասուններ, հացահատիկ, մորթիներ, սակայն ժամանակի ընթացքում առանձնացվեցին մետաղները՝ հատկապես ոսկին և արծաթը, որոնք իրենց հատկությունների՝ դիմացկունության, բաժանելիության և հազվադեպության շնորհիվ դարձան առավել հարմար փոխանակման միջոցներ։ Այսպիսով ձևավորվեց փողը՝ որպես համընդհանուր ապրանքային համարժեք։ Փողի էությունը կայանում է նրանում, որ այն հանդիսանում է ապրանքների և ծառայությունների արժեքի չափման, փոխանակման և կուտակման ունիվերսալ միջոց։ Այն կատարում է մի քանի հիմնական ֆունկցիաներ՝ արժեքի չափման, շրջանառության միջոցի, կուտակման, վճարման և համաշխարհային փողի ֆունկցիաներ։ Փողը նաև արտահայտում է հասարակական հարաբերություններ, քանի որ նրա միջոցով իրականացվում է արտադրողների և սպառողների միջև տնտեսական կապը։ Ժամանակակից պայմաններում փողը հիմնականում գոյություն ունի ոչ միայն կանխիկ ձևով, այլ նաև անկանխիկ՝ բանկային հաշիվների և էլեկտրոնային վճարումների տեսքով, ինչը ավելի է ընդլայնում նրա կիրառման հնարավորությունները։
Обновлено. 2026-10-23
Другие предметы
Каталог книг и рукописей библиотек Лазаревского института восточных языков
Այս աշխատությունը 19-րդ դարի վերջի կարևոր մատենագիտական հրատարակություններից է, որը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գրադարաններում պահվող գրքերի և ձեռագրերի համակարգված նկարագրությունը՝ ընդգրկելով ինստիտուտի արևելագիտական հարուստ ֆոնդերը։ Կատալոգը կառուցված է որպես գիտական-տեղեկատվական ամբողջություն և բաժանված է տարբեր գրադարանային բաժինների՝ ներառելով ինչպես հիմնական ֆունդամենտալ գրադարանը, այնպես էլ հատուկ դասարանների հավաքածուները, ինչպես նաև առանձին նվիրատվական ֆոնդեր։ Այն ընդգրկում է տարբեր լեզուներով՝ հայերեն, պարսկերեն, արաբերեն, թուրքերեն և այլ արևելյան լեզուներով ձեռագրեր, հնատիպ գրքեր և լիտոգրաֆիաներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր արևելագիտության, պալեոգրաֆիայի և գրքագիտության ուսումնասիրությունների համար։ Նյութում մանրամասն գրանցված են նաև հազվագյուտ ձեռագրական հավաքածուներ, որոնք ձևավորվել են ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր նվիրատվությունների միջոցով՝ արտացոլելով 19-րդ դարի գիտական հետաքրքրությունների լայն շրջանակը և արևելյան մշակույթների նկատմամբ եվրոպական գիտության աճող ուշադրությունը։ Այս կատալոգը միաժամանակ ունի ոչ միայն գրադարանագիտական, այլ նաև պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ փաստագրում է արևելագիտական գիտելիքի ձևավորման կարևոր փուլերից մեկը Ռուսական կայսրությունում և ներկայացնում է ձեռագրական ժառանգության կազմակերպման վաղ փորձերից մեկը։
Обновлено. 2026-09-10
Биология
Разработка применение перспективных методов микробиологического катализа для получения физиологически активных соединений
Աշխատությունը նվիրված է միկրոօրգանիզմների և նրանց կենսաբանական կատալիտիկ համակարգերի կիրառմամբ ֆիզիոլոգիապես ակտիվ միացությունների ստացման նորարարական մեթոդների մշակմանը և կիրառմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը միկրոբիոլոգիական կատալիզի հնարավորությունների բացահայտումն է՝ որպես քիմիական սինթեզի այլընտրանք կամ լրացնող մոտեցում կենսաբանական նշանակություն ունեցող նյութերի ստացման գործընթացներում։ Աշխատանքում դիտարկվում են տարբեր միկրոօրգանիզմների, ֆերմենտների և կենսաքիմիական գործընթացների օգտագործման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել թիրախային միացությունների ստացման արդյունավետությունը, ընտրողականությունը և արտադրողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակային առանձնահատկություններին, ֆերմենտային ակտիվությանը, կենսասինթեզի ընթացքին և այն պայմաններին, որոնք կարող են ազդել վերջնական արտադրանքի քանակական ու որակական ցուցանիշների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել սննդարար միջավայրի կազմը, մշակման պայմանները, ջերմաստիճանը, pH-ը, թթվածնի հասանելիությունը, միկրոօրգանիզմների աճի առանձնահատկությունները և գործընթացի կառավարման այլ գործոններ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ստացված կենսաակտիվ նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությունը և դրանց հնարավոր կիրառությունների գնահատումը բժշկության, դեղագործության, սննդարդյունաբերության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։ Միկրոբիոլոգիական կատալիզի կիրառումը հնարավորություն է տալիս որոշ դեպքերում իրականացնել բարդ քիմիական փոխակերպումներ ավելի մեղմ պայմաններում և ստանալ բարձր ընտրողականությամբ նյութեր՝ նվազեցնելով կողմնակի արտադրանքների առաջացման հավանականությունը։ Աշխատանքում մշակվող մոտեցումները կարող են ուղղված լինել նաև արտադրական գործընթացների օպտիմալացմանը, կենսասինթեզի արդյունավետության բարձրացմանը և ստացվող միացությունների ինքնարժեքի նվազեցմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է միկրոօրգանիզմների կենսաբանական ներուժի օգտագործման գիտական և գործնական հնարավորությունները՝ ֆիզիոլոգիապես ակտիվ միացությունների ստացման համար և կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսատեխնոլոգիայի, դեղագործական քիմիայի և արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում մասնագիտացող հետազոտողների ու ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-09-13
Медицина
Հակահամաճարակային միջոցառումների արդյունավետությունը Ջրառատի թռչնաբուծական համալիրում
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ջրառատի թռչնաբուծական համալիրում իրականացվող հակահամաճարակային միջոցառումների արդյունավետության գնահատմանը և թռչունների վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման մեթոդների ուսումնասիրմանը։ Գրքում ներկայացվում են թռչնաբուծական տնտեսություններում կենսաանվտանգության ապահովման սկզբունքները, հիվանդությունների տարածման հիմնական ուղիները և դրանց վերահսկման ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է կանխարգելիչ միջոցառումների համակարգը, ներառյալ պատվաստումները, սանիտարահիգիենիկ ռեժիմի պահպանումը, ախտահանման աշխատանքները, անասնաբուժական վերահսկողությունը և արտադրական պայմանների ազդեցությունը թռչունների առողջության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հետազոտությունների արդյունքներ, որոնց միջոցով գնահատվում է կիրառվող միջոցառումների արդյունավետությունը և դրանց դերը հիվանդությունների տարածման նվազեցման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի թռչնաբուծական տնտեսությունների կայուն աշխատանքի, կենդանիների առողջության պահպանման և գյուղատնտեսական արտադրության անվտանգության բարձրացման համար։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույժների, թռչնաբուծության մասնագետների, կենսաանվտանգության ոլորտի աշխատակիցների, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և կենդանիների հիվանդությունների կանխարգելմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։
Обновлено. 2026-09-02
Лингвистика
Անգլերենից նորագույն պատճենումներն ու ազատ թարգմանությունները ֆրանսերենում
Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսերենում անգլերենի ազդեցությամբ ձևավորված լեզվական միավորների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես պատճենումների և ազատ թարգմանությունների կառուցվածքային, իմաստային ու գործառական առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում լեզվական փոխառության այն ձևերն են, որոնց դեպքում օտար բառը կամ արտահայտությունը ֆրանսերեն չի ներթափանցում իր սկզբնական հնչյունական և գրավոր տեսքով, այլ վերարտադրվում է ֆրանսերենի սեփական բառային ու բառակազմական միջոցներով։ Քննվում են բառային, իմաստային և դարձվածաբանական պատճենումների ձևավորման սկզբունքները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ անգլերեն հասկացությունը փոխանցվում է համեմատաբար ազատ ֆրանսերեն համարժեքով՝ պահպանելով սկզբնական հաղորդակցական կամ իմաստային բովանդակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անգլերենի միջազգային ազդեցության ուժեղացման պայմաններում ֆրանսերենի բառապաշարում տեղի ունեցող փոփոխություններին և նոր հասկացությունների անվանման անհրաժեշտությանը։ Նյութը կարող է ընդգրկել զանգվածային հաղորդակցության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, տնտեսության, մշակույթի, հասարակական կյանքի և առօրյա հաղորդակցության ոլորտներում տարածված նոր լեզվական երևույթներ։ Կարևոր խնդիր է պատճենումը սովորական բառային փոխառությունից տարբերակելը, քանի որ առաջին դեպքում ֆրանսերենը հիմնականում օգտագործում է սեփական լեզվական նյութը՝ ընդօրինակելով օտար միավորի իմաստային կամ կառուցվածքային մոդելը։ Ազատ թարգմանությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպես է սկզբնական անգլերեն հասկացությունը հարմարեցվում ֆրանսախոս միջավայրի լեզվական նորմերին և հաղորդակցական պահանջներին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել նաև նոր միավորների գործածության հաճախականությունը, ոճական արժեքը, տարածման միջավայրերը և լեզվական նորմի հետ դրանց հարաբերակցությունը։ Առանձին նշանակություն ունի լեզվական նորարարությունների նկատմամբ ֆրանսերենի պաշտպանական և կարգավորիչ միտումների ուսումնասիրությունը, քանի որ օտար ազդեցության պայմաններում հաճախ ստեղծվում կամ տարածվում են ֆրանսերեն համարժեքներ։ Համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոչ միայն երկու լեզուների բառապաշարային փոխազդեցությունը, այլև լեզվական համակարգերի՝ նոր սոցիալական ու տեխնոլոգիական իրողություններին հարմարվելու մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է բառագիտության, թարգմանագիտության, լեզվական շփումների տեսության և սոցիոլեզվաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ժամանակակից անգլերեն-ֆրանսերեն լեզվական փոխազդեցության կարևոր դրսևորումներից մեկը։
Обновлено. 2026-09-27
История
Отчет находящагося под Высоким Покровительством Его Святейшества Католикоса всех армян Александр. Армянск. Комитета "Братской помощи" с 1 ноября 1914 г. по 1-ое мая 1915 г.
Պատմական և փաստագրական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Ալեքսանդրապոլում գործող հայկական բարեգործական կառույցի գործունեությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբնական ժամանակաշրջանում՝ 1914 թվականի նոյեմբերից մինչև 1915 թվականի մայիսը։ Փաստաթղթում ամփոփվում են կազմակերպության իրականացրած օգնության աշխատանքները, ֆինանսական միջոցների հավաքագրումն ու օգտագործումը, նվիրատվությունները, ծախսերը և կարիքավոր բնակչությանը տրամադրված աջակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատերազմի հետևանքով ծանր դրության մեջ հայտնված մարդկանց, փախստականների և այլ օգնության կարիք ունեցող խմբերի սոցիալական ու նյութական խնդիրներին։ Ներկայացվող հաշվետվական տվյալները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու բարեգործական գործունեության կազմակերպման ձևերը, օգնության բաշխման մեխանիզմները և հասարակական մասնակցության դերը ճգնաժամային պայմաններում։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է հանդիսանալ նաև հայկական հասարակական և բարեգործական կազմակերպությունների պատմության, եկեղեցական հովանավորության և պատերազմի տարիներին ձևավորված մարդասիրական նախաձեռնությունների ուսումնասիրության համար։ Ֆինանսական ու կազմակերպական տեղեկությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու կառույցի գործունեության ծավալների, առաջնահերթությունների և աշխատանքի ուղղությունների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, աղբյուրագետների, հայագետների, բարեգործության պատմության հետազոտողների, ուսանողների և XX դարի սկզբի հայկական հասարակական կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-10-03