Художественная проза Рафаэла Патканяна

Գեղարվեստական ռուս․

Կոնստանտին Ֆեդինի ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է ռոմանիզմի ու վեպի խառնուրդ՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Ռուսաստանի քաղաքների և նրանց պատմության վրա։ Գիրքը ներկայացնում է հասարակության, քաղաքների և մարդկանց անցած ճանապարհը՝ նրանց փոփոխվող վիճակի ու ներքին աշխարհի շերտերի խորության միջոցով։ Ֆեդին փորձել է մաքրազարդել անցյալի շեղումներն ու բացահայտել այն շրջադարձային պահերը, որոնք կարող են նշանակալիորեն փոխել հասարակությունը։ Վեպի հիմնական թեման՝ քաղաքների և այդ քաղաքներում ապրող մարդկանց կյանքը, նրանց պայքարը կյանքի ու գոյության համար, փոխհարաբերություններն ու կյանքի իմաստը՝ ներկայացնում են ժամանակի սերն ու այնպիսի հարցեր, որոնք միշտ արդիական են։ Պատմությունը հնչեցնում է այն մեծ հարցը, թե ինչպես է քաղաքը՝ իր բնակիչների հետ, կարողանում լինել ժամանակի փոփոխությունների գերին ու ամենամեծ շունչը։ Ֆեդին վեպում ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդիկ ու քաղաքները ապրում են ամենօրյա դժվարություններով ու պայքարով՝ ըստ դրանց տարաբնույթ մթնոլորտների, ժամանակի ու ճակատագրի ծավալների։ **«Քաղաքներ և տարիներ»** գիրքը ժամանակի փիլիսոփայություն է՝ ներկայացնելով այն սերնդի պատմությունը, որը ապրում է պատերազմի, հեղափոխությունների ու անորոշության միջով։ Գրքում կան ոչ միայն պատմություններ մարդկանց ու քաղաքների մասին, այլև այն դրվագները, որոնք բացահայտում են մարդու հոգեբանությունն ու հասարակական կապերը՝ դուրս գալիս սովորական պատմություններից ու խորանալով դինամիկայի, հակասությունների ու մարդկային մտածողության մեջ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-550-1

Մշակույթ

Մարտիրոս Սարյանը հայ կերպարվեստի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից և գեղանկարչության խոշոր վարպետներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները մեծապես նպաստել են հայ ազգային գեղանկարչության ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Նա ծնվել է Նոր Նախիջևանում և վաղ տարիքից հետաքրքրվել է արվեստով՝ հետագայում ուսանելով Մոսկվայի գեղարվեստական ուսումնարանում, որտեղ ստացել է բարձր մասնագիտական կրթություն։ Սարյանի արվեստը առանձնանում է վառ գույներով, արևային լուսավորությամբ և բնության հանդեպ առանձնահատուկ սիրով, որի միջոցով նա կարողացել է ստեղծել իր ուրույն գեղարվեստական աշխարհը։ Նրա նկարներում հաճախ պատկերված են Հայաստանի բնաշխարհը, լեռները, գյուղերը, ինչպես նաև արևելյան կոլորիտը, որը նրան առանձնացնում է եվրոպական գեղանկարչական դպրոցներից։ Սարյանի ստեղծագործությունները համադրում են իրականությունն ու հուզական ընկալումը՝ ստեղծելով կենսախինդ և դրական տրամադրությամբ լի պատկերներ։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայաստան», «Արարատյան դաշտ», «Ծաղկած լեռներ», ինչպես նաև բազմաթիվ դիմանկարներ և բնանկարներ, որոնք համարվում են հայ գեղանկարչության դասական նմուշներ։ Սարյանը մեծ դեր է ունեցել նաև հայկական արվեստի կազմակերպման և զարգացման գործում՝ մասնակցելով արվեստի հաստատությունների ստեղծմանը և նոր սերնդի նկարիչների կրթությանը։ Նրա արվեստը գնահատվել է ոչ միայն Հայաստանում, այլև միջազգային ցուցահանդեսներում, որտեղ նա ստացել է բարձր պարգևներ և ճանաչում։ Մարտիրոս Սարյանի ստեղծագործական ժառանգությունը համարվում է հայ մշակույթի անգնահատելի հարստություն, իսկ նրա նկարները պահվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում։ Նրա անունը այսօր խորհրդանշում է հայկական գեղանկարչության պայծառությունը, ազգային ինքնությունը և ստեղծագործական ազատությունը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է սահմանափակ մեղսունակության իրավական և դատահոգեբուժական հիմնախնդիրների բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ վերլուծելով դրա էությունը, իրավական նշանակությունը և կիրառման առանձնահատկությունները քրեական դատավարության շրջանակներում։ Քննարկվում են անձի հոգեկան վիճակի գնահատման չափանիշները, մեղսունակության տարբեր աստիճանների սահմանազատման հարցերը, փորձագիտական եզրակացությունների դերը և դրանց ազդեցությունը քրեական պատասխանատվության ու պատժի նշանակման գործընթացում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև տարբեր երկրների օրենսդրական մոտեցումների համեմատական վերլուծությանը, իրավակիրառական պրակտիկայում առաջացող խնդիրներին և դրանց հնարավոր լուծումներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, դատախազների, փաստաբանների, դատահոգեբույժների, իրավագիտության ուսանողների և քրեական արդարադատության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի մշակույթի կառավարման մարմինների գործունեության կազմակերպաիրավական հիմքերի համակողմանի ուսումնասիրությանը 1920–2000 թվականների ընթացքում։ Վերլուծվում են պետական կառավարման համակարգի ձևավորման և զարգացման փուլերը, մշակութային քաղաքականության իրականացման իրավական մեխանիզմները, ինչպես նաև մշակույթի ոլորտի կառավարման մարմինների լիազորությունները, կառուցվածքն ու գործառույթները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Քննարկվում են իրավական ակտերի, վարչական բարեփոխումների և պետական ինստիտուտների գործունեության ազդեցությունը մշակութային կյանքի կազմակերպման, մշակութային ժառանգության պահպանման և մշակութային հաստատությունների կառավարման վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև ոլորտի զարգացման պատմաիրավական առանձնահատկությունները, պետական և հասարակական կառույցների փոխգործակցության ձևերը և կառավարման համակարգի վերափոխման հիմնական միտումները։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, պատմաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, մշակույթի ոլորտի հետազոտողների, ինչպես նաև բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Մարդու էկոլոգիան գիտական միջդիսցիպլինար ուղղություն է, որը ուսումնասիրում է մարդու և շրջակա միջավայրի փոխազդեցությունը՝ ներառելով ինչպես բնական, այնպես էլ սոցիալական, տնտեսական և մշակութային գործոնները։ Այն դիտարկում է, թե ինչպես են մարդիկ հարմարվում իրենց միջավայրին, ինչպես են օգտագործում բնական ռեսուրսները, ինչպես են քաղաքները, գյուղական տարածքները և տեխնոլոգիական զարգացումները ազդում էկոհամակարգերի վրա, և հակադարձաբար՝ ինչպես է բնությունը ազդում մարդու առողջության, վարքագծի և կենսակերպի վրա։ Այս գիտակարգը միավորում է կենսաբանության, էկոլոգիայի, բժշկության, սոցիոլոգիայի և տնտեսագիտության գիտելիքները՝ փորձելով բացատրել մարդ-բնություն հավասարակշռության խախտման պատճառները և առաջարկել կայուն զարգացման լուծումներ։ Մարդու էկոլոգիան նաև ուշադրություն է դարձնում բնապահպանական խնդիրներին, ինչպիսիք են օդի և ջրի աղտոտումը, կլիմայական փոփոխությունները, անտառահատումները և կենսաբազմազանության կորուստը՝ ուսումնասիրելով դրանց ազդեցությունը մարդու կյանքի որակի վրա։ Այս ոլորտը կարևոր է ժամանակակից աշխարհում, քանի որ արագ քաղաքայնացումը և տեխնոլոգիական առաջընթացը նոր մարտահրավերներ են ստեղծում շրջակա միջավայրի պահպանման և մարդկային հասարակության կայուն զարգացման համար։ Այն օգնում է հասկանալ, որ մարդը ոչ թե բնությունից առանձին գոյություն ունեցող էակ է, այլ նրա անբաժանելի մասնիկը, և յուրաքանչյուր գործողություն ունի էկոլոգիական հետևանքներ։

Գեղարվեստական ռուս․

«Արևահարություն» Իվան Բունինի ստեղծագործությունը (հնարավոր է, որ սա վեպ կամ պատմվածքների ժողովածուի վերնագիր է) սովորաբար բնութագրվում է որպես խոր հոգեբանական, հուզական ու նրբագեղ գրականություն։ Բունինը հայտնի է իր լեզվի պարզությամբ, սակայն հուզական խորությամբ, և նրա գրքերում հաճախ ընդգծվում է բնության, սիրո, անցողիկության և մարդու ներքին աշխարհում տեղի ունեցող փոփոխությունների թեման։ Այս ստեղծագործության հիմքում կարող են լինել՝ հուզական խորը զգացմունքներ, մարդկային հարաբերությունների բարդությունը, ցավն ու կորուստը, և մարդու կյանքի «անցողիկության» գաղափարը։ Բունինը սովորաբար նկարագրում է այն պահերը, երբ մարդը հասկանում է, որ երջանկությունը կամ խաղաղությունը կարող է լինել անցողիկ, և որ կյանքը՝ ինչպես արևի լույսը, կարող է շուտով մթնել։ «Արևահարություն» վերնագիրը կարող է խորհրդանշել հենց այդ՝ մարդու հոգու «այրվելը»՝ սիրուց, հուսահատությունից կամ կյանքի անարդարությունից։ Այս գիրքը ընթերցողին ստիպում է դանդաղ ընթերցել, մտորել և զգալ՝ ինչպես գրողը պատկերացնում է մարդկային ապրումները՝ մաքուր ու անխափան գեղարվեստականությամբ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-543-3