Ոռոգելի հողերի հողաշինարարական կազմակերպման մեթոդների կատարելագործումը Արարատյան հարթավայրի և նախալեռնային գոտու պայմաններում

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ազոտ պարունակող հետերոցիկլային մոնոմերների էլեկտրաքիմիական պոլիմերացման գործընթացների ուսումնասիրությանը, դրանց ընթացքի օրինաչափությունների բացահայտմանը և ստացվող պոլիմերների հատկությունների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում այնպիսի օրգանական միացություններ են, որոնց մոլեկուլային կառուցվածքում առկա են ազոտ պարունակող հետերոցիկլային օղակներ, և որոնք կարող են էլեկտրաքիմիական ազդեցության պայմաններում վերածվել բարձրամոլեկուլային նյութերի։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում էլեկտրաքիմիական պոլիմերացման մեխանիզմներին, մոնոմերների օքսիդացման կամ վերականգնման գործընթացներին և էլեկտրոդի մակերևույթին պոլիմերային շերտի ձևավորմանը։ Հետազոտվում է էլեկտրաքիմիական պայմանների՝ կիրառվող պոտենցիալի, հոսանքի խտության, էլեկտրոլիտի բաղադրության, լուծիչի, ջերմաստիճանի և մոնոմերի կոնցենտրացիայի ազդեցությունը պոլիմերացման ընթացքի և վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ստացվող պոլիմերների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը, քանի որ հետերոցիկլային օղակների առկայությունը կարող է պայմանավորել նյութերի էլեկտրական հաղորդականությունը, օքսիդավերականգնողական ակտիվությունը, քիմիական կայունությունը և մակերևութային հատկությունները։ Աշխատանքը կարող է ներառել պոլիմերացման կինետիկայի, էլեկտրաքիմիական բնութագրերի և նյութի կառուցվածքի միջև կապերի ուսումնասիրություն՝ հնարավորություն տալով պարզելու, թե սինթեզի պայմանների փոփոխությունն ինչպես է ազդում ստացված պոլիմերային ծածկույթի հատկությունների վրա։ Կարևոր է նաև էլեկտրաքիմիական մեթոդի առավելությունների դիտարկումը․ այն հնարավորություն է տալիս պոլիմերային նյութերը ստանալ անմիջապես հաղորդիչ մակերևույթի վրա և որոշ դեպքերում վերահսկել ծածկույթի ձևավորման ընթացքը, հաստությունն ու կառուցվածքը։ Այս հատկությունը նյութերը հետաքրքիր է դարձնում էլեկտրաքիմիական սարքերի, սենսորների, պաշտպանիչ ծածկույթների, էներգիայի պահպանման համակարգերի և այլ ֆունկցիոնալ նյութերի մշակման համար։ Ուսումնասիրության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է ազոտ պարունակող հետերոցիկլային մոնոմերների պոլիմերացման առանձնահատկությունների և դրանցից ստացվող նյութերի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտմամբ։ Գործնական տեսանկյունից աշխատանքը կարող է հիմք ծառայել նոր էլեկտրոակտիվ պոլիմերային նյութերի և վերահսկվող հատկություններով ծածկույթների ստացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել օրգանական և ֆիզիկական քիմիայի, էլեկտրաքիմիայի, պոլիմերների քիմիայի, նյութագիտության և էլեկտրոնային նյութերի մշակման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է օրգանական մոնոմերների քիմիան, էլեկտրաքիմիական սինթեզը և պոլիմերային նյութագիտությունը՝ բացահայտելու ազոտ պարունակող հետերոցիկլային միացությունների հիման վրա ֆունկցիոնալ պոլիմերներ ստանալու հնարավորությունները։

История

Հրատարակությունը «Հիշատակարան» խորագրով մատենաշարի առանձին պրակներից է և ներկայացնում է տվյալ շարքի հերթական թողարկումը։ Այն դիտարկելի է որպես ժամանակաշրջանի հայ տպագիր մշակույթի և հասարակական մտքի ուսումնասիրության աղբյուր, որը կարող է տեղեկություններ պարունակել իր հրատարակման միջավայրի, ժամանակակից մտավոր ու մշակութային կյանքի և հայ համայնքի հետաքրքրությունների վերաբերյալ։ «Հիշատակարան» խորագիրը ենթադրում է հիշողության, գրանցման և անցյալի կամ ժամանակակից իրադարձությունների պահպանման հետ կապված բովանդակային ուղղվածություն, սակայն առանձին պրակի կոնկրետ նյութերի թեմատիկ շրջանակը պետք է որոշել հենց տպագիր բնագրի հիման վրա։ Որպես փոքրածավալ հրատարակություն՝ այն կարևոր է ոչ միայն իր հնարավոր բովանդակությամբ, այլև հայ գրքի պատմության, տպագրական ավանդույթների և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Նման նյութերը կարող են ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանի հայերեն գրավոր խոսքի, հրատարակչական նախաձեռնությունների և հասարակական հաղորդակցության առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ զբաղվող մատենագետներին, պատմաբաններին, գրականագետներին, աղբյուրագետներին և հայ տպագիր ժառանգության ուսումնասիրողներին։

Технология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրանց կառուցվածքի ու շահագործական հատկությունների ձևավորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեխնոլոգիական և նյութաբանական գործոնները, որոնք որոշում են ալյումինային հիմքով փոշեհամաձուլվածքների կառուցվածքը, մեխանիկական բնութագրերը և շփման ու մաշման նկատմամբ դիմադրությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են փոշեմետալուրգիական եղանակով նյութերի ստացման հիմնական փուլերը՝ ելանյութերի ընտրությունից և փոշիների նախապատրաստումից մինչև խառնում, ձևավորում, մամլում և ջերմային մշակման գործընթացներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համաձուլվածքի բաղադրության և տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությանը վերջնական նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միկրոկառուցվածքի ձևավորման ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ ալյումինային մատրիցի, ամրացնող կամ հակաշփական բաղադրիչների բաշխվածության, ծակոտկենության և միջֆազային փոխազդեցությունների վերլուծությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նյութերի կարծրության, ամրության, պլաստիկության, մաշակայունության և շփման գործակցի փորձարարական գնահատում՝ տարբեր աշխատանքային պայմաններում դրանց վարքագիծը պարզելու նպատակով։ Հակաշփական հատկությունների ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է այն դետալների և հանգույցների համար, որոնք շահագործվում են փոխադարձ շփման պայմաններում, քանի որ նման նյութերի կիրառումը կարող է նվազեցնել մաշումը, շփման կորուստները և սպասարկման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը կարող է նաև վերլուծել ստացման տեխնոլոգիական ռեժիմների և նյութի կառուցվածքի միջև կապը՝ պարզելու համար, թե ինչպես կարելի է նպատակային կերպով ձևավորել անհրաժեշտ ֆիզիկական, մեխանիկական և տրիբոլոգիական հատկություններ։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մեքենաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, սարքաշինության և այլ ոլորտներում օգտագործվող հակաշփական դետալների ու նյութերի արտադրության համար։ Նոր նյութերի մշակումը կարող է նպաստել թեթև, մաշակայուն և տեխնոլոգիապես արդյունավետ համաձուլվածքների ստեղծմանը՝ միաժամանակ ընդլայնելով փոշեմետալուրգիական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, մետալուրգներին, մեքենաշինության ինժեներներին, փոշեմետալուրգիայի և տրիբոլոգիայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, նախագծողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման և հատկությունների ձևավորման համալիր ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով տեխնոլոգիական գործընթացների, միկրոկառուցվածքի և նյութի վերջնական շահագործական բնութագրերի միջև փոխկապակցվածությունը։

Культура

Այս հաշվետվությունը ներկայացնում է Կովկասի Գեղեցիկ արվեստների խրախուսման ընկերության գործունեության տարեկան կամ մի քանի տարվա ամփոփ պատկերը՝ ընդգրկելով կազմակերպության մշակութային նախաձեռնությունները, կազմակերպված ցուցահանդեսները, կրթական ծրագրերը, ֆինանսական հաշվետվությունները, անդամակցության տվյալները և արվեստի զարգացմանն ուղղված ծրագրերը։ Հրատարակությունը մանրամասն արտացոլում է ընկերության դերը Թիֆլիսի և ամբողջ Կովկասի գեղարվեստական կյանքի ձևավորման գործում՝ ներկայացնելով տեղացի և արտասահմանյան նկարիչների մասնակցությամբ իրականացված միջոցառումները, երիտասարդ արվեստագետների աջակցության նախաձեռնությունները, արվեստի դպրոցների գործունեությունը և մշակութային համագործակցության ուղղությունները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է արվեստի պատմության, մշակութային կազմակերպությունների գործունեության և տարածաշրջանի գեղարվեստական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Կովկասում կերպարվեստի զարգացման, հասարակական նախաձեռնությունների և մշակութային միջավայրի ձևավորման մասին։

Литература

Ժողովածուն ներառում է հայ դասական արձակագիր Ակսել Բակունց-ի մի շարք առավել խորհրդանշական պատմվածքներ, որոնք համարվում են նրա ստեղծագործական բարձրագույն նվաճումներից։ Այս պատմվածքներում Բակունցը ներկայացնում է հայ գյուղաշխարհի և լեռնային բնության խորքային պատկերը՝ միաժամանակ բացահայտելով մարդու ներաշխարհը, նրա մենակությունը, երազանքները և հաճախ նաև սոցիալական ծանր իրականությունը։ «Անձրևը» պատմվածքում զգացվում է մարդկային զգացմունքների նուրբ լարվածություն և բնության ու մարդու հոգեվիճակի զուգահեռ պատկերում, «Ալպիական մանուշակ»-ում կենտրոնը տեղափոխվում է գեղեցկության, սիրո և անցողիկության խորհրդանշական ընկալման վրա, իսկ «Մթնաձոր»-ը առանձնանում է իր մռայլ, լեգենդային մթնոլորտով, որտեղ բնությունն ու մարդկային ճակատագիրը միահյուսվում են դրամատիկ կերպով։ Բակունցի լեզուն այստեղ չափազանց պատկերավոր է, հագեցած բնության մանրակրկիտ նկարագրություններով և հոգեբանական խորությամբ, ինչը ստեղծում է և՛ իրական, և՛ խորհրդանշական աշխարհ։ Այս ժողովածուն համարվում է հայ արձակի կարևոր մասերից մեկը, քանի որ այն միավորում է բնության գեղարվեստական ընկալումը և մարդու կյանքի փիլիսոփայական մեկնաբանությունը։

Педагогика

Մանկավարժական և լեզվամեթոդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միջնակարգ դպրոցում հայոց լեզվի շարահյուսական համակարգի կարևոր բաղադրիչներից մեկի ուսուցման տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում համապատասխան շարահյուսական միավորների քերականական առանձնահատկությունները, նախադասության կառուցվածքում դրանց դերը և սովորողների կողմից նյութի յուրացման ընթացքում առաջացող հիմնական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական գիտելիքների մատչելի ներկայացմանը, քերականական երևույթների ճանաչման և տարբերակման հմտությունների ձևավորմանը, ինչպես նաև կետադրական կանոնների գիտակցված կիրառմանը։ Վերլուծվում են դասավանդման տարբեր մեթոդների, վարժությունների, օրինակների և ինքնուրույն աշխատանքների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև սովորողների լեզվական մտածողության, գրավոր ու բանավոր խոսքի զարգացման և շարահյուսական վերլուծության կարողությունների կատարելագործման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու ուսուցման արդյունավետ մեթոդական մոտեցումները և նպաստելու քերականական նյութի առավել համակարգված յուրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչներին, մանկավարժներին, լեզվաբաններին, մեթոդիստներին և բանասիրական կրթություն ստացող ուսանողներին։