Особенности продуктов взаимодействия персульфата калия с четвертичными аммониевыми солями

Психология

Ժողովածուն ընդգրկում է՝ հոգեբանության՝ որպես գիտության բնույթի վերաբերյալ տարբեր տեսական մոտեցումներ, հարցադրումներ՝ արդյոք հոգեբանությունը հումանիտար, բնագիտական, թե սոցիալական գիտություն է, միջդիսցիպլինար մոտեցումների քննարկում, հոգեբանական երևույթների ուսումնասիրության մեթոդաբանական խնդիրներ, տարբեր գիտնականների դիրքորոշումների համեմատական վերլուծություն։ Այն օգտակար է՝ հոգեբանության և փիլիսոփայության ուսանողների համար, հետազոտողների և դասախոսների համար, ինչպես նաև գիտության տեսության և մեթոդաբանության հարցերով հետաքրքրվողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ժողովածուն նպաստում է հոգեբանության գիտական ինքնության շուրջ քննարկումների խորացմանը՝ ընդգծելով դրա միջանկյալ դիրքը հումանիտար և բնագիտական գիտությունների միջև։

Информатика

Աշխատանքը նվիրված է տարողություններում պահվող հեղուկ արտադրանքների հաշվառման և բաշխման գործընթացների ավտոմատացված համակարգերի նախագծման չափագիտական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ձևավորել այն տեսական, մեթոդական և տեխնիկական մոտեցումները, որոնք ապահովում են հեղուկների քանակի չափման, հաշվառման, վերահսկման և կառավարման ճշգրտությունն ու հուսալիությունը ավտոմատացված համակարգերում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ տարողություններում հեղուկ արտադրանքի փաստացի քանակի որոշումը պահանջում է մի շարք ֆիզիկական մեծությունների՝ մակարդակի, ծավալի, ջերմաստիճանի, ճնշման և անհրաժեշտության դեպքում այլ պարամետրերի ճշգրիտ չափում և դրանց փոխկապակցված հաշվարկ։ Աշխատանքում դիտարկվում են հեղուկ արտադրանքի հաշվառման համակարգերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, չափիչ միջոցների ընտրության սկզբունքները, չափումների արդյունքների մշակման մեթոդները և ավտոմատ կառավարման համակարգերի հետ դրանց ինտեգրման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չափման սխալների առաջացման աղբյուրներին։ Տարողություններում հեղուկի քանակի որոշման ժամանակ արդյունքի վրա կարող են ազդել տարողության երկրաչափական ձևն ու չափերը, հեղուկի ջերմաստիճանի փոփոխությունը, խտության փոփոխությունները, մակերևույթի տատանումները, չափիչ սարքերի տեխնիկական բնութագրերը և շրջակա միջավայրի պայմանները։ Այդ գործոնների հաշվառումը անհրաժեշտ է չափումների անորոշությունը նվազեցնելու և հաշվառման համակարգի metrological reliability-ը բարձրացնելու համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ հեղուկի մակարդակի չափման տարբեր մեթոդների և համապատասխան չափիչ սարքերի կիրառմանը։ Դրանց ընտրությունը կախված է պահվող արտադրանքի ֆիզիկական հատկություններից, տարողության կառուցվածքից, չափման պահանջվող ճշգրտությունից և շահագործման պայմաններից։ Ավտոմատացված համակարգում չափիչ սարքերից ստացվող տվյալները պետք է վերածվեն գործնական հաշվառման ցուցանիշների, ինչի համար անհրաժեշտ են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելներ, տրամաչափման տվյալներ և հաշվարկային ալգորիթմներ։ Կարևոր ուղղություն է տարողության ծավալային բնութագրերի որոշումը և մակարդակ-ծավալ կախվածության ձևավորումը։ Իրական տարողությունները կարող են ունենալ երկրաչափական շեղումներ, ուստի միայն տեսական երկրաչափական բանաձևերի օգտագործումը միշտ չէ, որ ապահովում է անհրաժեշտ ճշգրտությունը։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարողությունների չափագիտական տրամաչափման, ծավալային գրադուավորման և ստացված տվյալների ավտոմատ համակարգերում կիրառման մեթոդները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հեղուկ արտադրանքի բաշխման գործընթացի ավտոմատ կառավարմանը։ Հաշվառման համակարգը պետք է ոչ միայն արձանագրի տարողության մեջ առկա արտադրանքի քանակը, այլև հնարավորություն տա վերահսկելու դրա ընդունումը, պահպանումը, տեղափոխումը և տարբեր ուղղություններով բաշխումը։ Այդ նպատակով չափիչ համակարգերը կարող են միացվել կառավարման սարքավորումներին, տվյալների հավաքագրման և մշակման հանգույցներին, ինչպես նաև օպերատորի տեղեկատվական միջերեսներին։ Հետազոտության մեջ կարևոր նշանակություն ունի չափագիտական ապահովման ամբողջական համակարգի ձևավորումը՝ ներառյալ չափիչ սարքերի ընտրությունը, տրամաչափումը, ստուգաչափումը, չափումների հետագծելիության ապահովումը և համակարգի պարբերական տեխնիկական վերահսկողությունը։ Հուսալի հաշվառման համար անհրաժեշտ է, որ չափումների արդյունքները լինեն համադրելի և վերարտադրելի, իսկ սխալների գնահատումն ու վերահսկումը կատարվեն սահմանված մեթոդաբանությամբ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև չափումների արդյունքների ավտոմատ մշակման ալգորիթմների մշակման խնդիրներ։ Այդ ալգորիթմները կարող են նախատեսել ջերմաստիճանային ուղղումներ, չափիչ սարքերի ցուցմունքների շտկումներ, տարբեր աղբյուրներից ստացվող տվյալների համադրում և հաշվառվող քանակի վերջնական որոշում։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հյուսիսային Հայաստանի պղնձի հանքաքարի արդյունահանման և պղնձաձուլական արտադրության զարգացման տնտեսագիտական հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են հանքարդյունաբերության զարգացման տնտեսական նախադրյալները, հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, արտադրական հզորությունների ձևավորումն ու ընդլայնումը, ինչպես նաև արդյունահանման և վերամշակման կազմակերպման տնտեսական մեխանիզմները։ Հեղինակը քննարկում է արտադրության ծախսերի նվազեցման, ներդրումների արդյունավետության բարձրացման, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտադրողականության աճի և ոլորտի մրցունակության ապահովման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքավայրերի շահագործման տնտեսական գնահատմանը, պղնձաձուլական ձեռնարկությունների զարգացման հեռանկարներին, տարածաշրջանային արդյունաբերական քաղաքականությանը և ոլորտի ազդեցությանը երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, լեռնահանքային արդյունաբերության մասնագետների, արտադրության կազմակերպմամբ զբաղվող ղեկավարների, հետազոտողների, ուսանողների և բնական պաշարների արդյունավետ կառավարման ու արդյունաբերական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում ծառայությունների կազմակերպման արդյունավետության բարձրացման, դրանց որակի բարելավման և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում բանկային ծառայությունների ձևավորման, մատուցման և կառավարման գործընթացներն են՝ դիտարկված ֆինանսական շուկայի զարգացման, հաճախորդների պահանջների փոփոխության, մրցակցության և տեխնոլոգիական առաջընթացի համատեքստում։ Կարևորվում է բանկային ծառայությունների կազմակերպման տնտեսական բովանդակության բացահայտումը, դրանց դասակարգումը և առանձին ծառայությունների նշանակության գնահատումը բանկերի գործունեության ընդհանուր համակարգում։ Ուշադրություն է հատկացվում ավանդային, վարկային, վճարահաշվարկային, քարտային, փոխանցումային և հեռավար սպասարկման ծառայությունների կազմակերպման առանձնահատկություններին՝ դրանք դիտարկելով հաճախորդների սպասարկման արդյունավետության և բանկի մրցունակության տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ծառայությունների որակի գնահատումը, որը կարող է ներառել մատչելիությունը, արագությունը, հուսալիությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը, հաճախորդների պահանջներին համապատասխանությունը և սպասարկման գործընթացների կազմակերպվածությունը։ Առանձին նշանակություն ունի ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային բանկային լուծումների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ավտոմատացումը և հեռավար սպասարկման համակարգերի զարգացումը փոխում են ինչպես բանկերի ներքին գործընթացները, այնպես էլ հաճախորդների հետ փոխգործակցության ձևերը։ Քննվում են բանկային ծառայությունների զարգացման վրա ազդող մրցակցային, կազմակերպական և ֆինանսական գործոնները, ինչպես նաև ծառայությունների տեսականու ընդլայնման և հաճախորդների տարբեր խմբերի համար համապատասխան առաջարկների ձևավորման հնարավորությունները։ Ռազմավարական կառավարման շրջանակում կարևորվում են բանկի շուկայական դիրքի գնահատումը, նպատակային հաճախորդների ընտրությունը, ծառայությունների զարգացման առաջնահերթությունների սահմանումը, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը և երկարաժամկետ նպատակների ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ռիսկերի կառավարմանը, ֆինանսական կայունությանը և ծառայությունների զարգացման միջև հավասարակշռության պահպանմանը, քանի որ նոր ծառայությունների ներդրումը և գործառնությունների ընդլայնումը պետք է ուղեկցվեն համապատասխան վերահսկողական մեխանիզմներով։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բանկային մարքեթինգի, հաճախորդների հետ հարաբերությունների կառավարման, սպասարկման ուղիների բազմազանեցման և բանկային արտադրանքի մրցունակության բարձրացման խնդիրներին։ Հայաստանի բանկային համակարգի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ծառայությունների կազմակերպման առկա խնդիրները և համակարգել դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել բանկային կազմակերպությունների ռազմավարական կառավարման, սպասարկման գործընթացների օպտիմալացման և ֆինանսական ծառայությունների զարգացման վերաբերյալ տեսական ու կիրառական մոտեցումների ձևավորմանը։

Экономика

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության համակարգում տնտեսական անվտանգության դերին, տնտեսական սպառնալիքների բացահայտմանը, դրանց հնարավոր հետևանքների գնահատմանը և հաղթահարման արդյունավետ ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ ազգային անվտանգությունը չի սահմանափակվում միայն ռազմական կամ քաղաքական պաշտպանվածությամբ․ պետության կայունությունն ու ինքնիշխանությունը մեծապես կախված են նաև տնտեսության դիմակայունությունից, ֆինանսական համակարգի կայունությունից, արտադրական ներուժից, էներգետիկ և պարենային ապահովվածությունից, արտաքին տնտեսական հարաբերությունների հավասարակշռվածությունից և բնակչության սոցիալ-տնտեսական բարեկեցությունից։ ՀՀ ազգային անվտանգության ռազմավարական մոտեցումներում ևս կայուն զարգացումը և տնտեսական աճը դիտարկվում են ազգային անվտանգության ապահովման կարևոր բաղադրիչներ։ Աշխատանքի շրջանակում տնտեսական սպառնալիքները կարող են դիտարկվել ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին ծագման տեսանկյունից։ Դրանց շարքում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել տնտեսության արտաքին շուկաներից և ներմուծումից չափազանց մեծ կախվածությունը, արտահանման սահմանափակ դիվերսիֆիկացիան, արտաքին առևտրային անհավասարակշռությունները, ֆինանսական և մակրոտնտեսական անկայունության ռիսկերը, պետական պարտքի և բյուջետային սահմանափակումների հետ կապված խնդիրները, գործազրկությունը, տարածքային տնտեսական անհամաչափությունները, ցածր արտադրողականությունը և տեխնոլոգիական հետընթացը։ ՀՀ տնտեսության վերաբերյալ նախկին ռազմավարական ծրագրերում որպես անվտանգության տեսանկյունից կարևոր ռիսկեր առանձնացվել են արտաքին աղբյուրներից կախվածության աճը, ներմուծման գերազանցումը արտահանման նկատմամբ, արտահանման ցածր դիվերսիֆիկացիան, տեխնոլոգիական և ինովացիոն զարգացման բացը, տարածքային անհամաչափ զարգացումը և ենթակառուցվածքների ու ներքին խնայողությունների անբավարար մակարդակը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը և դրանց կապը ազգային անվտանգության հետ։ Փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները կարող են արագ փոխանցվել ներքին շուկա՝ ազդելով առևտրի, ներդրումների, փոխարժեքի, գների, զբաղվածության և պետական եկամուտների վրա։ Այդ պատճառով տնտեսական անվտանգության ամրապնդումը պահանջում է ոչ միայն ընթացիկ տնտեսական ցուցանիշների բարելավում, այլև երկարաժամկետ դիմակայունության ձևավորում։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունի տնտեսության դիվերսիֆիկացումը՝ արտադրության և արտահանման կառուցվածքում ավելի մեծ թվով մրցունակ ոլորտների ձևավորման միջոցով։ Կարևոր է նաև տեղական արտադրական կարողությունների զարգացումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը, նորարարությունների խթանումը և բարձր ավելացված արժեք ստեղծող ոլորտների ընդլայնումը։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև ֆինանսական անվտանգության բաղադրիչը, որը ներառում է բանկային և ֆինանսական համակարգի կայունությունը, պետական ֆինանսների արդյունավետ կառավարումը, գնաճային և արժութային ռիսկերի վերահսկումը, ինչպես նաև տնտեսության նկատմամբ ներդրողների և քաղաքացիների վստահության պահպանումը։ ՀՀ ֆինանսական քաղաքականության ռազմավարական մոտեցումներում տնտեսական անվտանգության կարևոր նախապայման է դիտարկվում կայուն մակրոտնտեսական միջավայրը, իսկ տնտեսական աճի կայունության համար կարևորվում են տնտեսության բազմազանեցումը, արդյունավետ հարկաբյուջետային քաղաքականությունը և ֆինանսական միջնորդության զարգացումը։ Առանձին ուշադրության են արժանի էներգետիկ և պարենային անվտանգության խնդիրները, քանի որ կենսական նշանակության ապրանքների և էներգակիրների մատակարարման արտաքին կախվածությունը կարող է տնտեսական վտանգները վերածել ավելի լայն ազգային անվտանգության սպառնալիքների։ Այս տեսանկյունից կարևոր են էներգետիկ աղբյուրների և մատակարարման ուղիների բազմազանեցումը, վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը, ռազմավարական պաշարների ձևավորումը, գյուղատնտեսության արտադրողականության բարձրացումը և պարենային շղթաների կայունության ապահովումը։ Տնտեսական անվտանգության ժամանակակից ընկալման մեջ կարևոր է նաև տեխնոլոգիական և թվային բաղադրիչը, քանի որ տնտեսության թվայնացման խորացումը միաժամանակ ստեղծում է նոր հնարավորություններ և նոր խոցելիություններ։ Տեղեկատվական համակարգերի խափանումները, կիբեռսպառնալիքները կամ կարևոր ենթակառուցվածքների նկատմամբ տեխնոլոգիական կախվածությունը կարող են ունենալ ուղղակի տնտեսական հետևանքներ, ուստի տնտեսական դիմակայունությունը պահանջում է նաև ենթակառուցվածքների և տվյալների պաշտպանության բարձր մակարդակ։ Հայաստանի ազգային անվտանգության փաստաթղթերում տեղեկատվական անվտանգությունը դիտարկվում է ազգային անվտանգության բաղկացուցիչ մաս։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ տնտեսական սպառնալիքների հաղթահարումը պահանջում է համակարգված պետական քաղաքականություն՝ ներառելով հարկաբյուջետային և դրամավարկային կայունություն, ներդրումային միջավայրի բարելավում, արտահանման խթանում, տնտեսական մրցակցության զարգացում, մարդկային կապիտալի և կրթության ներդրումների ավելացում, ենթակառուցվածքների կատարելագործում և տարածաշրջանային տնտեսական անհամաչափությունների նվազեցում։ Միաժամանակ կարևոր է ոչ միայն արդեն գոյություն ունեցող սպառնալիքների չեզոքացումը, այլև դրանց վաղ հայտնաբերման և կանխատեսման մեխանիզմների ձևավորումը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը տնտեսական անվտանգությունը ներկայացնում է որպես ազգային անվտանգության բազմաշերտ համակարգի առանցքային բաղադրիչ և փորձում է բացահայտել այն ներքին ու արտաքին տնտեսական գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել Հայաստանի կայուն զարգացումը, ինչպես նաև առաջարկել դրանց ազդեցությունը նվազեցնելու և երկրի տնտեսական դիմակայունությունը բարձրացնելու հիմնական ուղղությունները։

Медицина

Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում երեխաների շրջանում տուբերկուլյոզի կլինիկո-էպիդեմիոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով հիվանդության տարածվածության մակարդակը, սեռային և տարիքային խմբերի նկատմամբ ազդեցությունը, ինչպես նաև հիվանդության հարուցիչի, փոխանցման ուղիների և նախնական պաթոլոգիական գործոնների դերը։ Աշխատությունը վերլուծում է ախտանիշների դրսևորման առանձնահատկությունները, հիվանդության ընթացքը և հայտնաբերման միջոցները, ընդգրկելով ինչպես կլինիկական, այնպես էլ լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները, ինչը հնարավորություն է տալիս կազմել հիվանդության ընթացքի և ծանրության տարբեր պրոֆիլներ։ Ներկայացվում են հիվանդության կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և բուժման ռազմավարությունները, ինչպես նաև պետական առողջապահական քաղաքականության և մանկական առողջության պահպանման ծրագրերի ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարևոր տեղեկատվական հիմք է հանդիսանում մանկական տուբերկուլյոզի վերահսկման, էպիդեմիոլոգիական մշտադիտարկման և առողջապահական միջոցառումների արդյունավետ պլանավորման համար՝ նպաստելով Հայաստանի երեխաների առողջության բարձրացմանն ու հիվանդության տարածման կանխարգելմանը։