Отчёт по исполнению духовнаго завещания умершаго тайнаго советника Н.О. Эмина, бывшаго профессора Лазаревскаго Института восточных языков

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Միացյալ Նահանգներում ձևավորված հայ կերպարվեստի պատմական զարգացման, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում հայազգի արվեստագետների ստեղծագործական գործունեությունն է սփյուռքյան միջավայրում՝ ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման, նոր գեղարվեստական ազդեցությունների յուրացման և ինքնության արտահայտման փոխկապակցված գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր սերունդների նկարիչների, քանդակագործների և այլ կերպարվեստագետների ստեղծագործական ուղիները՝ բացահայտելով նրանց աշխատանքներում հայկական մշակութային հիշողության և ամերիկյան գեղարվեստական միջավայրի փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ներգաղթի և սփյուռքյան կյանքի փորձառության արտացոլմանը, հայրենիքի մասին պատկերացումներին, պատմական հիշողությանը, համայնքային կյանքին և մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրներին։ Միաժամանակ ամերիկահայ արվեստագետների ստեղծագործությունները կարող են դիտարկվել ԱՄՆ-ի արվեստի զարգացման տարբեր ուղղությունների հետ առնչությունների շրջանակում՝ ուսումնասիրելով գեղարվեստական լեզվի, ոճերի, տեխնիկաների և արտահայտչամիջոցների փոփոխությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարբեր ժամանակաշրջանների ստեղծագործական միտումների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես են փոխվել ազգային թեմաների մեկնաբանությունները և արվեստագետների վերաբերմունքը հայկական ու ամերիկյան մշակութային միջավայրերի նկատմամբ։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև դիմանկարչությունը, բնանկարը, պատմական և խորհրդանշական թեմաները, աբստրակտ արվեստը և ժամանակակից արտահայտչաձևերը՝ որպես ստեղծագործական բազմազանության դրսևորումներ։ Առանձին նշանակություն ունի սփյուռքյան մշակութային հաստատությունների, ցուցահանդեսների, արվեստագիտական շրջանակների և համայնքային նախաձեռնությունների դերը արվեստագետների գործունեության ներկայացման ու մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Ամերիկահայ կերպարվեստի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել ոչ միայն հայկական սփյուռքի մշակույթի բաղադրիչ, այլև ավելի լայն միջմշակութային փոխազդեցությունների արդյունք, որտեղ ազգային ավանդույթները շարունակաբար վերաիմաստավորվում են նոր հասարակական և գեղարվեստական պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է արվեստաբանության, սփյուռքագիտության և մշակութաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ամերիկահայ արվեստագետների ստեղծագործական ժառանգության զարգացման, ինքնության և գեղարվեստական փոխազդեցությունների ամբողջական պատկերը։

Лингвистика

Grammaire pratique du français-ը ֆրանսերենի գործնական քերականության ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տարբեր մակարդակի սովորողների համար և նպատակ ունի համակարգված ու կիրառական ձևով ներկայացնել ֆրանսերենի հիմնական քերականական կանոնները, աշխատությունում ընդգրկվում են բայի ժամանակաձևերը, համաձայնությունը (genre et nombre), դերանունները, նախդիրները, նախադասության կառուցվածքը և շարադասության հիմնական օրենքները, միաժամանակ յուրաքանչյուր թեմա ուղեկցվում է գործնական վարժություններով, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական նյութը իրական կիրառության միջոցով, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճիշտ գրավոր և բանավոր խոսքի ձևավորմանը, ինչպես նաև հաճախ հանդիպող սխալների կանխմանը, աշխատությունը նաև ծառայում է որպես ինքնուսուցման արդյունավետ աղբյուր՝ թույլ տալով աստիճանաբար զարգացնել լեզվական ճշգրտություն և հաղորդակցական հմտություններ ֆրանսերենում։

Химия

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է խոշորաչափ պոլիմերային արտադրատեսակների ստացման գործընթացների մակրոկինետիկ օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արտադրության արդյունավետությունը և պատրաստի արտադրանքի որակը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ջերմափոխանակության, զանգվածափոխանակության, պոլիմերացման, կարծրացման և կառուցվածքի ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը տարբեր տեխնոլոգիական պայմաններում։ Ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս կանխատեսել տեխնոլոգիական գործընթացների ընթացքը, օպտիմալացնել արտադրական պարամետրերը և նվազեցնել ներքին լարումների, դեֆորմացիաների ու կառուցվածքային արատների առաջացման հավանականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խոշոր չափերի պոլիմերային արտադրատեսակների արտադրության առանձնահատկություններին, որտեղ գործընթացների տևողությունը, ջերմային ռեժիմները և նյութի հատկությունների փոփոխությունները զգալի ազդեցություն են ունենում վերջնական արդյունքի վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պոլիմերագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի, նյութագիտության, արդյունաբերական արտադրության և ինժեներական նախագծման ոլորտներում աշխատող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

Экономика

Գրքում ներկայացվում են դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքները՝ կանխատեսումները, տոկոսադրույքները, փոխարժեքները և դրամական պրոֆիլները, որոնց միջոցով պետությունները և կենտրոնական բանկերը կառավարվում են մակրոտնտեսական ցուցանիշները՝ գնաճը, գործազրկությունը և տնտեսական աճը։ Հեղինակը շեշտում է, որ դրամավարկային քաղաքականությունը կարևոր գործիք է ոչ միայն պետության տնտեսական քաղաքականության իրականացման համար, այլ նաև բանկային համակարգի և համաշխարհային ֆինանսական շուկաների հարաբերությունների վերաձևման մեջ։ Աշխատությունում առանձնացվում են բանկային համակարգի կառուցվածքը, ֆունկցիաները, բանկերի դերակատարությունը տնտեսության մեջ, հատկապես փողի շրջանառության և տնտեսական ակտիվության խթանման հարցում։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև տնտեսության ֆինանսավորման տարբեր մոդելները՝ մանրամասնորեն վերլուծելով կոմերցիոն բանկերի և կենտրոնական բանկերի գործառույթները։ Գրքում բացատրվում է նաև, թե ինչպես բանկերի ու ֆինանսական հաստատությունների գործողությունները ազդում են դրամավարկային քաղաքականության վրա, ինչպես նաև որոնց պետք է դիմել կարգավորիչ մարմինները՝ կրճատելու բանկային համակարգի թերությունները, կանխելու ֆինանսական ճգնաժամերը և ապահովելու տնտեսական կայունություն։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, ֆինանսների, բանկային գործի, դրամավարկային քաղաքականության և ֆինանսական համակարգերի ուսանողների, ինչպես նաև տնտեսվարողների և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների համար։

Право

Սահմանադրության գերակայության ապահովումը սահմանադրականության հաստատման հիմնական երաշխիքներից մեկն է, որը նշանակում է, որ Սահմանադրությունը հանդիսանում է պետության բարձրագույն իրավական ուժ ունեցող ակտ, և բոլոր օրենքները, ենթաօրենսդրական ակտերը ու պետական մարմինների գործողությունները պետք է համապատասխանեն դրան։ Այս սկզբունքը ապահովում է իրավական համակարգի միասնականությունը, կանխում է իրավական հակասությունները և ամրապնդում է օրենքի գերակայությունը պետությունում։ Սահմանադրության գերակայության իրականացման համար գործում են մի շարք մեխանիզմներ, որոնցից ամենակարևորը սահմանադրական վերահսկողությունն է, որը իրականացնում է սահմանադրական դատարանը կամ համարժեք մարմինը՝ գնահատելով օրենքների և այլ ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։ Կարևոր դեր ունի նաև իշխանությունների բաժանման սկզբունքը, որը թույլ չի տալիս որևէ պետական մարմնի գերիշխել մյուսների նկատմամբ և ապահովում է փոխադարձ վերահսկողություն։ Սահմանադրության գերակայությունը նաև երաշխավորվում է դատական անկախ համակարգի միջոցով, քանի որ դատարանները պարտավոր են կիրառել Սահմանադրությանը համապատասխան օրենքներ և պաշտպանել մարդու իրավունքները։ Բացի այդ, մեծ նշանակություն ունի իրավական մշակույթը և հասարակության իրավագիտակցությունը, քանի որ քաղաքացիների կողմից Սահմանադրության ճանաչումն ու հարգումը նպաստում են դրա իրական գործողությանը։

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է XX դարի սկզբին կնքված միջազգային պայմանագրերի իրավական վավերականության և դրանցում Հայաստանի տարածքային շահերին վերաբերող դրույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն միջազգային-իրավական փաստաթղթերն են, որոնք ձևավորվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Օսմանյան կայսրության փլուզման և հետպատերազմյան միջազգային հարաբերությունների վերակազմավորման շրջանում և որոնցով փորձ էր արվում կարգավորել տարածաշրջանի պետությունների տարածքային և քաղաքական կարգավիճակը։ Աշխատությունը կարևորում է պայմանագրերի իրավական ուժի հարցը՝ ուսումնասիրելով դրանց կնքման պայմանները, կողմերի իրավական կարգավիճակը, վավերացման գործընթացները և միջազգային իրավունքի այն սկզբունքները, որոնց շրջանակում պետք է գնահատվի պայմանագրերի գործողությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարբերությանը, որը կարող է գոյություն ունենալ պայմանագրի ստորագրման և դրա միջազգային-իրավական ուժի մեջ մտնելու միջև։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրվում են վավերացումը, ուժի մեջ մտնելը, միջազգային ճանաչումը և պայմանագրային պարտավորությունների կատարման հարցերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Սևրի պայմանագրի ուսումնասիրությունը, քանի որ այն նախատեսում էր Հայաստանի Հանրապետության հետ կապված տարածքային և քաղաքական նշանակալի դրույթներ և նախատեսում էր նաև ԱՄՆ նախագահի արբիտրաժային դերակատարությունը որոշ սահմանային հարցերում։ Սակայն պայմանագրի հետագա իրավական ճակատագիրը կապված էր այն հանգամանքի հետ, որ այն ամբողջությամբ չմտավ գործող միջազգային պայմանագրային համակարգի մեջ։ Այդ պատճառով հետազոտությունը դիտարկում է ոչ միայն պայմանագրերում ամրագրված տարածքային դրույթների բովանդակությունը, այլև դրանց իրավական իրագործելիության հարցը։ Աշխատության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն նաև Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը, որոնք ձևավորվեցին տարածաշրջանի ռազմական և քաղաքական ուժերի փոփոխությունից հետո և էական ազդեցություն ունեցան Հայաստանի ու հարևան պետությունների միջև սահմանային հարաբերությունների հետագա ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ հարաբերակցություն կա տարբեր ժամանակներում կնքված պայմանագրերի միջև, և ինչպես պետք է գնահատել դրանց իրավական ուժը՝ հաշվի առնելով միջազգային իրավունքի ժամանակակից սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի իրավահաջորդության, պայմանագրերի շարունակականության, տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների ինքնորոշման և սահմանների միջազգային ճանաչման սկզբունքները։ Այս համատեքստում աշխատանքը փորձում է տարբերակել պատմական-քաղաքական նշանակությունը և գործող միջազգային իրավունքի տեսանկյունից պայմանագրերի անմիջական իրավական հետևանքները։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է պայմանագրերի կատարման հնարավորությունը և այն քաղաքական ու իրավական հանգամանքները, որոնք կարող էին խոչընդոտել դրանց իրականացմանը։ Կարևոր է նաև պատմական ժամանակաշրջանի միջազգային համակարգի առանձնահատկությունը․ XX դարի սկզբի պայմանագրերը պետք է դիտարկվեն այն ժամանակ գործող միջազգային իրավական նորմերի և պետությունների փոխհարաբերությունների համատեքստում, այլ ոչ միայն ժամանակակից իրավական չափանիշներով։ Աշխատության գիտական նշանակությունն այն է, որ Հայաստանի տարածքային հարցերը դիտարկվում են միջազգային իրավունքի տեսանկյունից՝ փորձելով առանձնացնել իրավական փաստը քաղաքական մեկնաբանությունից։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի համակարգված ուսումնասիրել Հայաստանի հետ կապված միջազգային պայմանագրերի ծագումը, իրավական բնույթը, վավերացման գործընթացը, գործողության պայմանները և հետագա պատմական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքով, պայմանագրային իրավունքով, Հայաստանի դիվանագիտական պատմությամբ և տարածաշրջանի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող իրավաբանների, պատմաբանների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։