Парадигма политолого-теологического сдвига в развитии теории национальной безопасности

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Խաչատուր Աբովյանի կյանքի և ստեղծագործության երևանյան շրջանին՝ 1843-1848 թվականներին, ընդգծելով նրա գործունեության առանձնահատկությունները Երևանի միջավայրում և այդ ժամանակահատվածի ազդեցությունը նրա աշխարհայացքի ու գրական աշխատանքի վրա։ Դիտարկվում է Աբովյանի վերադարձը հայրենի միջավայր և նրա գործունեությունը որպես մանկավարժ, հասարակական գործիչ և լուսավորական գաղափարների տարածող՝ այն պայմաններում, երբ հայկական կրթական և մշակութային կյանքը գտնվում էր ձևավորման ու վերափոխման փուլում։ Աշխատանքում վերլուծվում է նրա մանկավարժական գործունեությունը, կրթական ծրագրերի մշակման և ուսուցման նոր մեթոդների կիրառման փորձերը, որոնք նպատակ ունեին բարձրացնել ուսման որակը և խթանել ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև նրա ստեղծագործական աշխատանքին, մասնավորապես այն գաղափարներին և թեմաներին, որոնք արտացոլվում էին նրա գրական ժառանգության մեջ՝ հայրենասիրություն, ժողովրդական կյանք, կրթության կարևորություն և ազգային վերածնունդ։ Քննարկվում են նաև այն դժվարությունները, որոնց նա բախվում էր վարչական և հասարակական սահմանափակումների պայմաններում, ինչպես նաև նրա հարաբերությունները ժամանակի մտավորական շրջանակների հետ։ Ընդգծվում է, որ 1843-1848 թվականների երևանյան շրջանը կարևոր փուլ էր Աբովյանի կյանքի և գործունեության մեջ՝ ձևավորելով նրա վերջին տարիների գաղափարական և ստեղծագործական ուղղվածությունը և նշանակալի ներդրում ունենալով հայկական լուսավորական շարժման զարգացման մեջ։

Финансы

Ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնելու համար պետական մարմինները ձևավորում են հատուկ լիազոր կառույցներ, որոնց հիմնական նպատակն է ապահովել պետական և մասնավոր ֆինանսական հոսքերի օրինականությունը, թափանցիկությունը և արդյունավետությունը, ինչպես նաև կանխել կոռուպցիոն ռիսկերը, հարկային խախտումները և բյուջետային միջոցների ոչ նպատակային օգտագործումը։ Այս համակարգում կենտրոնական դեր ունեն ֆինանսների նախարարության ենթակայությամբ գործող վերահսկողական ստորաբաժանումները, որոնք իրականացնում են պետական բյուջեի կատարողականի մոնիթորինգ, ծախսերի արդյունավետության գնահատում և ֆինանսական կարգապահության ապահովում։ Կարևոր դեր ունի նաև Հայաստանի Հանրապետության պետական եկամուտների կոմիտե-ը, որը վերահսկում է հարկերի, մաքսային վճարների հավաքագրումը և պայքարում է հարկային ու մաքսային խախտումների դեմ՝ ապահովելով պետական եկամուտների կայունությունը։ Ֆինանսական վերահսկողության համակարգում նշանակալի է նաև Հայաստանի Հանրապետության հաշվեքննիչ պալատ-ը, որը իրականացնում է անկախ պետական աուդիտ՝ գնահատելով պետական միջոցների օգտագործման օրինականությունն ու արդյունավետությունը։ Բացի այդ, ֆինանսական շուկաների վերահսկման ոլորտում կարևոր դեր ունի կենտրոնական բանկը, որը կարգավորում և վերահսկում է բանկային համակարգը, ապահովում ֆինանսական կայունություն և վերահսկում ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեությունը։ Այս բոլոր մարմինները միասին ձևավորում են ֆինանսական վերահսկողության բազմաստիճան համակարգ, որի նպատակն է ապահովել պետական ֆինանսների կայուն կառավարում և հանրային վստահության բարձրացում։

Политология

Այս թեման վերաբերում է Թուրքիայում կուսակցական համակարգի ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացին, որը սկսվում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական բարեփոխումներից և շարունակվում է Թուրքիայի Հանրապետության ստեղծումից հետո՝ բազմակուսակցական համակարգի աստիճանական հաստատմամբ։ Սկզբնական փուլում քաղաքական կյանքը մեծապես կենտրոնացած էր մեկ կուսակցության գերակայության շուրջ, որտեղ Հանրապետական ժողովրդական կուսակցությունը երկար ժամանակ հանդիսանում էր պետության հիմնական քաղաքական ուժը՝ ձևավորելով կենտրոնացված վարչական և գաղափարական համակարգ։ Ժամանակի ընթացքում, հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, ներքին և արտաքին քաղաքական գործոնների ազդեցությամբ սկսվեց բազմակուսակցական համակարգի աստիճանական զարգացումը, որը բերեց նոր քաղաքական ուժերի առաջացման և մրցակցային քաղաքական դաշտի ձևավորման։ Այս գործընթացը ուղեկցվեց ընտրական համակարգի փոփոխություններով, ռազմական հեղաշրջումների և սահմանադրական վերափոխումների փուլերով, որոնք հաճախ ընդհատում էին ժողովրդավարական զարգացման ընթացքը, սակայն միաժամանակ ձևավորում էին նոր ինստիտուցիոնալ կանոններ։ Ժամանակակից Թուրքիայում կուսակցական համակարգը բնութագրվում է բազմակուսակցական մրցակցությամբ, որտեղ կարևոր դեր ունեն ինչպես կենտրոնամետ, այնպես էլ գաղափարապես տարբեր ուղղվածության կուսակցություններ, իսկ քաղաքական դաշտը շարունակում է մնալ դինամիկ և հաճախ բևեռացված՝ արտացոլելով հասարակական, տնտեսական և գաղափարական բազմազան շահերը։

Литература

Այս գիրքը ներկայացնում է արտասահմանյան գրականության զարգացման պատմական ընթացքը՝ սկսած հին քաղաքակրթություններից մինչև նորագույն ժամանակաշրջան՝ ընդգծելով գրական ուղղությունների, ժանրերի և գաղափարների էվոլյուցիան տարբեր մշակույթներում։ Այն անդրադառնում է հին հունական և հռոմեական գրականությանը, միջնադարյան քրիստոնեական և իսլամական գրական ավանդույթներին, Վերածննդի շրջանին, ինչպես նաև դասականության, ռոմանտիզմի, ռեալիզմի և մոդեռնիզմի կարևոր փուլերին։ Գրքում ներկայացվում են նաև տարբեր երկրների՝ եվրոպական, ամերիկյան և մասամբ արևելյան գրական ավանդույթները՝ ցույց տալով դրանց փոխազդեցությունները և ընդհանուր զարգացումները համաշխարհային գրական գործընթացի շրջանակում։ Հեղինակը վերլուծում է գրական ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակությունը, գեղարվեստական առանձնահատկությունները և պատմական համատեքստը՝ ընդգծելով գրականության դերը մարդու աշխարհայացքի և մշակութային ինքնության ձևավորման մեջ։ Նյութը համադրված է հեղինակների, ուղղությունների և ստեղծագործությունների օրինակներով, որոնք օգնում են ձևավորել համակարգված պատկերացում համաշխարհային գրական ժառանգության մասին։ Գիրքը օգտակար է բանասիրության ուսանողների, գրականագետների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել արտասահմանյան գրականության պատմական զարգացումն ու բազմազանությունը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է վահանաձև գեղձի հանգուցային գոյացությունների կլինիկական և մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր տեսակի հանգուցային փոփոխությունների առաջացման պատճառները, տարածվածությունը, կլինիկական դրսևորումները և ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է հիվանդների կլինիկական տվյալները, պատկերային հետազոտությունների արդյունքները, բջջաբանական և հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարբեր հանգուցային գոյացությունների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ բնութագրերը։ Քննարկվում են բարորակ և չարորակ փոփոխությունների տարբերակիչ հատկանիշները, դրանց ախտորոշման դժվարությունները, ինչպես նաև վաղ հայտնաբերման և ճիշտ դասակարգման կարևորությունը բուժման արդյունավետ կազմակերպման համար։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են նաև վահանաձև գեղձի հիվանդությունների պաթոգենետիկ մեխանիզմները, ռիսկի գործոնները և կլինիկական պրակտիկայում կիրառվող ախտորոշիչ չափանիշները։ Գիրքը նախատեսված է էնդոկրինոլոգների, պաթոլոգների, վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար՝ որպես մասնագիտական և գիտական արժեքավոր աղբյուր։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի տարածքային խոսվածքների և բարբառային տարբերակների ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ լեզվական նյութերի հավաքագրմանը, համակարգմանը և գիտական քննությանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ բարբառագիտության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարբեր բնակավայրերում և պատմաազգագրական շրջաններում գործածված խոսքի հնչյունական, բառապաշարային, ձևաբանական ու շարահյուսական առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը հատկացվում է կենդանի ժողովրդական խոսքի փաստերին, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել գրական լեզվից տարբերվող տեղական լեզվական ձևերը և դրանց տարածքային բաշխվածությունը։ Նյութերը կարող են ներառել առանձին բառեր, բառաձևեր, արտահայտություններ, դարձվածքներ, նախադասություններ, բանավոր պատմություններ և բանահյուսական բնագրեր, որոնք միաժամանակ լեզվաբանական ու ազգագրական արժեք ունեն։ Հնչյունաբանական մակարդակում կարևորվում են ձայնավորների և բաղաձայնների արտասանական տարբերությունները, պատմական հնչյունափոխությունները և տարբեր խոսվածքներում դրանց դրսևորման օրինաչափությունները։ Ձևաբանական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու գոյականների հոլովման, բայերի խոնարհման, դերանունների և այլ խոսքի մասերի տեղական ձևերը, իսկ բառապաշարային նյութը բացահայտում է տարբեր շրջաններին բնորոշ բառային միավորները, հնաբանությունները, փոխառությունները և իմաստային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բարբառային տվյալների աշխարհագրական համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել լեզվական երևույթների տարածման սահմանները և տարբեր խոսվածքների միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հավաքված նյութերը կարևոր են նաև հայերենի պատմական զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ բարբառները հաճախ պահպանում են լեզվական այնպիսի հին հատկանիշներ, որոնք գրական լեզվում փոփոխվել կամ դուրս են եկել գործածությունից։ Միաժամանակ տեղական բառապաշարն ու բանավոր խոսքի օրինակները տեղեկություններ են հաղորդում ավանդական կենցաղի, զբաղմունքների, սովորույթների և ժողովրդական աշխարհընկալման մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բարբառագիտության, պատմական լեզվաբանության, լեզվական աշխարհագրության և բանահյուսական նյութերի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի բարբառային բազմազանության փաստագրմանը, դասակարգմանը և լեզվի պատմության առավել ամբողջական վերականգնմանը։