PASCAL ԾՐԱԳՐԱՎՈՐՈՒՄ

Психология

Իրավագիտական և իրավաբանական հոգեբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հուզական վիճակների՝ որպես հանցավոր արարքի սուբյեկտիվ կողմի տարրի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց կարգավորման հոգեբանական և իրավական հնարավորությունների վերլուծությանը։ Քննության են առնվում հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի հասկացությունը, դրա հիմնական հատկանիշները և անձի հոգեկան գործունեության նշանակությունը հանցավոր վարքագծի ձևավորման ու գնահատման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուզական լարվածության, վախի, զայրույթի, սթրեսի, աֆեկտի և այլ հուզական վիճակների ազդեցությանը անձի գիտակցության, կամային վերահսկողության, որոշումների ընդունման և վարքագծային արձագանքների վրա։ Վերլուծվում են հուզական վիճակների և հանցավոր արարքի շարժառիթների, նպատակների, մեղքի ձևերի ու անձի անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են ուժեղ հուզական գրգռվածության պայմաններում կատարված արարքների քրեաիրավական գնահատման, անձի հոգեկան վիճակի պարզաբանման և պատասխանատվության անհատականացման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դատահոգեբանական փորձաքննության, հոգեբանական ախտորոշման, հուզական ինքնակարգավորման և կոնֆլիկտային իրավիճակներում վարքագծի վերահսկման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում հուզական վիճակների կարգավորման հոգեբանական միջոցներին, կանխարգելիչ աշխատանքների նշանակությանը և հանցավոր վարքագծի առաջացման ռիսկերի նվազեցման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի, քրեագիտության, իրավաբանական և դատական հոգեբանության, դատահոգեբանական փորձաքննության և հանցավոր վարքագծի կանխարգելման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական բանջարաբուծության համար լոլիկի սորտերի ընտրության և կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են լոլիկի սելեկցիայի տեսական և գործնական հիմքերը, բարձր բերքատվությամբ, հիվանդությունների նկատմամբ դիմացկունությամբ, շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվողականությամբ և արդյունաբերական մշակության պահանջներին համապատասխանող սորտերի ստեղծման մեթոդները։ Աշխատությունում վերլուծվում են բույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, ժառանգական հատկանիշների փոխանցման օրինաչափությունները, հիբրիդացման և ընտրության մեթոդները, ինչպես նաև այն չափանիշները, որոնք կարևոր են վերամշակող արդյունաբերության համար նախատեսված լոլիկի արտադրության դեպքում։ Հեղինակը ներկայացնում է սելեկցիոն գործընթացների արդյունքները, փորձարարական գնահատման մեթոդները և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով բերքի որակի, պահպանման և տեխնոլոգիական մշակման պահանջները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի հատկանիշների ձևավորմանը, ինչպիսիք են պտղի միատարրությունը, մեխանիկական հավաքի համար հարմարավետությունը, արտադրողականությունը և կայունությունը տարբեր ագրոկլիմայական պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բանջարաբուծության զարգացման, սննդային անվտանգության ապահովման և գյուղատնտեսական արտադրության արդիականացման տեսանկյունից։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսների, բույսերի սելեկցիայի մասնագետների, ագրոնոմների, կենսաբանների, գիտահետազոտողների, գյուղատնտեսական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են լոլիկի մշակության և սորտային կատարելագործման խնդիրներով։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կշռային ֆունկցիոնալ տարածություններում էլիպտիկ տիպի դիֆերենցիալ հավասարումների համար սահմանային խնդիրների տեսության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են էլիպտիկ հավասարումների հիմնական հատկությունները, դրանց լուծումների գոյության, միակության և կանոնավորության պայմանները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կշռային տարածությունների կիրառությանը ոչ միատեսակ կամ առանձնահատուկ վարքագիծ ունեցող լուծումների վերլուծության մեջ։ Հեղինակը քննարկում է տարբեր տեսակի սահմանային պայմաններ, ներառյալ Դիրիխլեի, Նեյմանի և խառը խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման անալիտիկ մեթոդները։ Աշխատությունում լայնորեն կիրառվում են ֆունկցիոնալ անալիզի, Սոբոլևի կշռային տարածությունների, օպերատորների տեսության և մասնակի ածանցյալներով հավասարումների ժամանակակից մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ լուծումների վարքագիծը պայմանավորված է տիրույթի երկրաչափությամբ, սահմանային առանձնահատկություններով կամ հավասարման գործակիցների ոչ միատարրությամբ։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես մաքուր, այնպես էլ կիրառական մաթեմատիկայի համար, քանի որ նման խնդիրները լայն կիրառություն ունեն ֆիզիկայում, մեխանիկայում, ինժեներական հաշվարկներում և մաթեմատիկական մոդելավորման տարբեր ոլորտներում։ Այն նախատեսված է մաթեմատիկոսների, կիրառական գիտությունների հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է X–XVIII դարերի հայ միջնադարյան բանաստեղծական մշակույթի ժանրային համակարգի և չափածո խոսքի կառուցվածքային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տաղերգության ձևավորման ու զարգացման պատմական ընթացքի, տարբեր բանաստեղծական ժանրերի բնորոշ հատկանիշների, դրանց թեմատիկ բովանդակության և տաղաչափական կառուցվածքի վրա։ Քննության են առնվում միջնադարյան հայ քնարերգության հոգևոր և աշխարհիկ ուղղությունները՝ բացահայտելով դրանց փոխհարաբերությունները, զարգացման փուլերը և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների փոփոխությունները տարբեր դարաշրջաններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տաղի՝ որպես միջնադարյան հայ պոեզիայի կարևոր ժանրային ձևերից մեկի կառուցվածքին, թեմատիկ բազմազանությանը և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են հոգևոր, ծիսական, խրատական, սիրային, բնության, հայրենասիրական և այլ թեմատիկ ուղղվածություն ունեցող բանաստեղծական ստեղծագործությունների առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի գրական, կրոնական և մշակութային միջավայրի համատեքստում։ Կարևորվում է միջնադարյան բանաստեղծական ժանրերի փոխազդեցությունը և այն հանգամանքը, որ առանձին ստեղծագործություններում տարբեր ժանրերի հատկանիշները կարող են միահյուսվել՝ ձևավորելով բարդ և բազմաշերտ գեղարվեստական կառուցվածք։ Տաղաչափության ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում բանաստեղծական տողի կառուցման սկզբունքները, վանկերի քանակը, շեշտադրությունը, տողերի և տների հարաբերակցությունը, հանգավորման ձևերը, ռիթմական կազմակերպումը և կրկնությունների դերը։ Առանձին նշանակություն է տրվում չափական ձևերի պատմական զարգացմանը՝ բացահայտելով տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց պահպանման, փոփոխման և նոր ձևերով հարստացման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև չափածո խոսքի և երաժշտական կատարման փոխհարաբերությունը, քանի որ միջնադարյան բազմաթիվ բանաստեղծական ստեղծագործություններ կապված էին երգային ավանդույթի հետ և նախատեսված էին ոչ միայն ընթերցման, այլև երաժշտական կատարման համար։ Այդ կապը հնարավորություն է տալիս տաղաչափական կառուցվածքը դիտարկել ռիթմի, մեղեդայնության և բանաստեղծական խոսքի միասնական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում նշանավոր միջնադարյան հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությանը՝ նրանց պոեզիայի միջոցով ցույց տալով ժանրային և տաղաչափական ձևերի զարգացման տարբեր փուլերը։ Գրական նյութի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հեղինակային անհատականության, գրական ավանդույթի և ժամանակաշրջանի գեղագիտական պատկերացումների փոխազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ժողովրդական բանահյուսության և գրավոր բանաստեղծական մշակույթի կապերին, որոնք կարող էին արտահայտվել լեզվական ձևերի, պատկերային համակարգի, ռիթմի և բանաստեղծական կառուցվածքի մեջ։ Լեզվական տեսանկյունից կարևորվում են գրաբարի, միջին հայերենի և հետագա լեզվական ձևերի ազդեցությունները տաղերգության զարգացման վրա՝ ցույց տալով, թե լեզվի պատմական փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել բանաստեղծական խոսքի կառուցվածքի և արտահայտչական հնարավորությունների վրա։ Երկար ժամանակահատված ընդգրկող նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել հայ չափածո գրականության ժանրային և կառուցվածքային շարունակականությանը, ինչպես նաև բացահայտել նորարարական միտումները, որոնք աստիճանաբար նախապատրաստել են հետագա շրջանի բանաստեղծական մշակույթի զարգացումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության պատմության, պոետիկայի և տաղաչափության տեսության ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել միջնադարագետների, գրականագետների, բանասերների, երաժշտագետների, հայոց լեզվի ու գրականության մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է մարդու լիմֆոցիտներում կալիումի և ջրածնի իոնների փոխանակման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կալցիումի իոններից կախված և անկախ գործընթացների համեմատական վերլուծության միջոցով։ Քննարկվում են բջջային թաղանթով իոնների տեղափոխման առանձնահատկությունները, իոնային հավասարակշռության պահպանման մեխանիզմները և դրանց նշանակությունը լիմֆոցիտների բնականոն կենսագործունեության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ca²⁺-կախյալ և Ca²⁺-անկախ K⁺/H⁺ փոխանակման գործընթացների կարգավորմանը, դրանց ֆունկցիոնալ տարբերություններին և բջջային նյութափոխանակության հետ ունեցած փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրվում են ներբջջային կալցիումի մակարդակի փոփոխությունների ազդեցությունը իոնային փոխադրման ակտիվության, բջջային միջավայրի թթվահիմնային հավասարակշռության և լիմֆոցիտների ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Դիտարկվում են առողջ օրգանիզմի և ուռուցքային աճի պայմաններում լիմֆոցիտների թաղանթային փոխադրական համակարգերի գործունեության հնարավոր տարբերությունները։ Կարևորվում են իոնային փոխանակման գործընթացների դերը բջջային ծավալի կարգավորման, ներբջջային pH-ի պահպանման, ազդանշանային համակարգերի ակտիվացման և իմունային բջիջների կենսաբանական գործառույթների իրականացման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կենսաքիմիական, կենսաֆիզիկական և բջջաբանական մեթոդներ՝ իոնային հոսքերի, թաղանթային փոխադրման ակտիվության և կալցիումային կարգավորման առանձնահատկությունների գնահատման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ուռուցքային գործընթացների զարգացման պայմաններում օրգանիզմի իմունային համակարգում առաջացող փոփոխություններին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը լիմֆոցիտների իոնափոխանակային մեխանիզմների վրա։ Առանձնացվում են բջջային թաղանթի թափանցելիության, իոնային փոխադրիչների ակտիվության, նյութափոխանակային փոփոխությունների և բջջային ազդանշանման միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Կարևորվում են նաև առողջ և ախտաբանական պայմաններում ստացված ցուցանիշների համեմատությունը, իոնային փոխանակման կարգավորման օրինաչափությունների բացահայտումը և դրանց կենսաբանական նշանակության գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել լիմֆոցիտների թաղանթային փոխադրման համակարգերի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, ուռուցքային հիվանդությունների ժամանակ իմունային բջիջների ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրմանը և բջջային կարգավորման մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել բջջային ֆիզիոլոգիայի, կենսաֆիզիկայի, իմունաբանության և ուռուցքաբանության ոլորտներում։ Այն օգտակար է կենսաբանների, կենսաքիմիկոսների, կենսաֆիզիկոսների, իմունաբանների և բժշկակենսաբանական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է Հաարի և Ուոլշի ֆունկցիոնալ համակարգերով, ինչպես նաև դրանց ընդհանրացումներով ներկայացվող շարքերի զուգամիտության և միակության հիմնախնդիրների տեսական ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են օրթոգոնալ ֆունկցիոնալ համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց մաթեմատիկական հատկությունները և կիրառությունը ֆունկցիաների ներկայացման ու մոտարկման տեսության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հաարի և Ուոլշի շարքերի զուգամիտության պայմաններին, մասնակի գումարների վարքագծին, կետային և գրեթե ամենուրեք զուգամիտության հարցերին, ինչպես նաև տարբեր ֆունկցիոնալ տարածություններում շարքերի ներկայացման հնարավորություններին։ Քննարկվում են օրթոգոնալ շարքերի միակության խնդիրները, այն պայմանները, որոնց դեպքում ֆունկցիան կարող է միարժեքորեն որոշվել իր շարքի միջոցով, և զրոյական շարքերի հետ կապված տեսական հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում Հաարի և Ուոլշի համակարգերի ընդհանրացումներին, դրանց օրթոգոնալության, լրիվության և բազիսային հատկություններին, ինչպես նաև դասական ֆունկցիոնալ համակարգերի հետ ունեցած առնչություններին։ Կարևորվում են իրական անալիզի, չափի տեսության և ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդների կիրառումը զուգամիտության ու միակության վերաբերյալ մաթեմատիկական պնդումների ուսումնասիրության ընթացքում։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել նաև շարքերի գումարման եղանակների, գործակիցների հատկությունների և ֆունկցիաների տարբեր դասերի համար ներկայացման խնդիրների վերլուծությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել օրթոգոնալ շարքերի տեսության զարգացմանը, ֆունկցիաների ներկայացման մաթեմատիկական հիմքերի խորացմանը և դիսկրետ օրթոգոնալ համակարգերի կիրառական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի, օրթոգոնալ շարքերի տեսության և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների ու ուսանողների համար։