Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловГеография
Հին և նոր աշխարհագրություն՝ հայ դպրոցների տղաների համար
Աշխատությունը նախատեսված է հայ դպրոցների աշակերտներին աշխարհագրական գիտելիքներ հաղորդելու և նրանց պատկերացումները աշխարհի ու հայրենի երկրի մասին ընդլայնելու համար։ Դասագրքի վերնագրում հին և նոր աշխարհագրության համադրումը վկայում է աշխարհագրական գիտելիքները պատմական ու ժամանակակից դիտանկյուններից ներկայացնելու ձգտման մասին։ Այն ուղղված է սովորողներին ծանոթացնելու տարբեր երկրների, տարածքների, բնակավայրերի և աշխարհագրական առանձնահատկությունների հետ՝ միաժամանակ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի աշխարհագրական ու պատմական միջավայրին։ Պատմական աշխարհագրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոփոխվել տարածքների սահմանները, բնակավայրերի նշանակությունը և ժողովուրդների աշխարհագրական պատկերացումները։ Այսպիսի դասագրքերը կարևոր դեր են ունեցել դպրոցական կրթության զարգացման գործում՝ նպաստելով սովորողների տարածական մտածողության, դիտողականության և աշխարհի մասին համակարգված գիտելիքների ձևավորմանը։ Հայկական կրթական միջավայրի համար առանձնահատուկ նշանակություն ուներ աշխարհագրական տեղեկությունները մայրենի լեզվով ներկայացնելը, քանի որ դա միաժամանակ նպաստում էր ազգային ինքնագիտակցության և հայրենիքի վերաբերյալ գիտելիքների ամրապնդմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ դպրոցական կրթության, աշխարհագրության դասավանդման և Հայաստանի պատմական աշխարհագրության վերաբերյալ հայալեզու ուսումնական գրականության ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-11-04
Медицина
Клиническое значение иммунологических и бактериологических сдвигов у детей с неспецифическими заболеваниями органов дыхания, сопровождающимися кишечным синдромом
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է երեխաների մոտ շնչառական օրգանների ոչ սպեցիֆիկ հիվանդությունների այն դեպքերի համալիր ուսումնասիրությանը, երբ հիվանդության կլինիկական ընթացքը ուղեկցվում է աղիքային համախտանիշով։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է նման հիվանդությունների ժամանակ առաջացող իմունաբանական և բակտերիոլոգիական փոփոխությունների բացահայտման, դրանց կլինիկական նշանակության գնահատման և շնչառական ու աղիքային համակարգերի ախտաբանական գործընթացների փոխկապակցվածության ուսումնասիրման վրա։ Աշխատանքի թեման հատկապես կարևոր է մանկաբուժության տեսանկյունից, քանի որ երեխաների օրգանիզմում իմունային համակարգի առանձնահատկությունները և միկրոֆլորայի հարաբերական անկայունությունը կարող են էական դեր ունենալ վարակային և բորբոքային հիվանդությունների ընթացքի ու դրսևորումների մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել հիվանդ երեխաների իմունային համակարգի տարբեր ցուցանիշներ, դրանց փոփոխությունները հիվանդության տարբեր փուլերում, ինչպես նաև աղիքային միկրոֆլորայի կազմն ու հնարավոր շեղումները։ Բակտերիոլոգիական հետազոտությունների միջոցով ուշադրություն է դարձվում աղիքային միկրոօրգանիզմների հարաբերակցությանը, հնարավոր դիսբիոտիկ փոփոխություններին և դրանց կապին հիվանդության կլինիկական դրսևորումների հետ։ Միաժամանակ իմունաբանական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու օրգանիզմի պաշտպանական համակարգի արձագանքը և պարզելու, թե արդյոք իմունային փոփոխությունները կարող են կապված լինել հիվանդության ծանրության, տևողության կամ ընթացքի առանձնահատկությունների հետ։ Շնչառական և աղիքային համակարգերի միաժամանակյա ախտահարման ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ աղիքային միկրոբիոտան և իմունային համակարգը սերտորեն փոխկապակցված են, իսկ աղիքային մանրէային հավասարակշռության փոփոխությունները կարող են ուղեկցվել իմունային պատասխանի փոփոխություններով։ Այս պատճառով աշխատանքը դիտարկում է ոչ միայն առանձին լաբորատոր ցուցանիշներ, այլև դրանց հնարավոր փոխհարաբերությունները կլինիկական պատկերի հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել նման համակցված վիճակների ախտորոշման և կլինիկական գնահատման մոտեցումների կատարելագործմանը՝ օգնելով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հիվանդության ընթացքի մասին։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ նաև այն երեխաների տարբերակումը, որոնց մոտ շնչառական հիվանդության հետ միաժամանակ առկա են առավել արտահայտված աղիքային դրսևորումներ և միկրոբիոլոգիական շեղումներ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մանկաբույժներին, մանկական վարակաբաններին, կլինիկական իմունոլոգներին, մանրէաբաններին և լաբորատոր ախտորոշման մասնագետներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին, ասպիրանտներին և հետազոտողներին, որոնք ուսումնասիրում են մանկական շնչառական հիվանդությունների, աղիքային միկրոֆլորայի և իմունային համակարգի փոխազդեցության խնդիրները։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Է. Յու. Սիմոնյանի հեղինակած բժշկական գիտությունների թեկնածուի աստիճանի համար նախատեսված ատենախոսական աշխատանք է, որը ներկայացվել է Մ. Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարանում 2008 թվականին, ունի 25 էջ, ներառում է աղյուսակներ և նկարներ, իսկ գրականության ցանկը կազմված է 9 աղբյուրից։
Обновлено. 2026-09-17
История
„Ethnische Säuberungen in Bergkarabach“: Armenien greift Aserbaidschan im UN-Sicherheitsrat scharf an
Այս հրատարակությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հայ-ադրբեջանական հակամարտության համատեքստում էթնիկ զտումների վերաբերյալ հնչեցված մեղադրանքներին և այդ հարցի միջազգային քաղաքական ու իրավական քննարկմանը։ Նյութի կենտրոնում Հայաստանի կողմից ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի շրջանակում Ադրբեջանի գործողությունների և քաղաքականության վերաբերյալ ներկայացված քննադատական դիրքորոշումն է, ինչպես նաև հակամարտության հետևանքով տարածաշրջանի բնակչության անվտանգության, իրավունքների և տեղահանության խնդիրները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես են հակամարտության ընթացքում առաջացած հումանիտար և քաղաքական խնդիրները ներկայացվում միջազգային կազմակերպությունների հարթակներում և ինչպիսի փաստարկներ են օգտագործվում կողմերի կողմից իրենց դիրքորոշումները հիմնավորելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության բռնի տեղահանության, էթնիկ կազմի փոփոխության, անվտանգության երաշխիքների, մարդու իրավունքների պաշտպանության և միջազգային մարդասիրական իրավունքի հետ կապված հարցերին։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում նաև ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի դերին՝ որպես միջազգային խաղաղության և անվտանգության հարցերի քննարկման կարևորագույն կառույցի, որտեղ հակամարտող կամ շահագրգիռ պետությունները կարող են ներկայացնել իրենց գնահատականները, պահանջներն ու մտահոգությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տեղեկատվական և քաղաքական հակադրության տեսանկյունից, քանի որ նման հարցերի շուրջ տարբեր կողմերը հաճախ ներկայացնում են իրարից էապես տարբերվող մեկնաբանություններ՝ հիմնվելով պատմական, իրավական, քաղաքական և հումանիտար փաստարկների վրա։ Նյութը կարող է օգնել ընթերցողին հասկանալու Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի միջազգայինացման գործընթացը, դրա շուրջ ձևավորված դիվանագիտական բանավեճերը և միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում հայտնված հումանիտար խնդիրները։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկել հակամարտության հետևանքները ոչ միայն երկկողմ հարաբերությունների, այլև միջազգային իրավունքի, մարդու իրավունքների պաշտպանության և տարածաշրջանային անվտանգության ավելի լայն շրջանակում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, իրավագիտության և ժամանակակից պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության քաղաքական ու դիվանագիտական զարգացումներին հետևող ընթերցողներին։
Обновлено. 2026-09-08
Медицина
Հայաստանի տարբեր շրջաններում ծիրանենիների (Armeniaca vulgaris lam.) կամեդարտադրողականությունը, կամեդի ֆիզիկաքիմիական, ապրանքագիտական առանձնահատկությունների և կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրումը և կիրառման հեռանկարները դեղագիտության բնագավառում
Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարբեր շրջաններում աճող ծիրանենիների կամեդարտադրողականության, ստացվող կամեդի ֆիզիկաքիմիական և ապրանքագիտական հատկությունների, ինչպես նաև կենսաբանական ակտիվության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դեղագիտության մեջ դրա հնարավոր կիրառման հեռանկարների գնահատման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ծիրանենու տարբեր պայմաններում աճող ծառերի կողմից կամեդի առաջացման և արտազատման առանձնահատկությունները, դրա քանակական ցուցանիշները և շրջակա միջավայրի պայմանների ազդեցությունը կամեդարտադրողականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված բնական հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկություններին, կառուցվածքին, լուծելիությանը, խոնավությանը, մաքրությանը, կայունությանը և այլ որակական ցուցանիշներին, որոնք կարևոր են դրա հետագա օգտագործման հնարավորությունները գնահատելու համար։ Ապրանքագիտական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս բնութագրելու տարբեր տարածաշրջաններից ստացված կամեդի որակը, համեմատելու նմուշների հատկությունները և բացահայտելու դրանց կիրառական արժեքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությունը, որի միջոցով գնահատվում է բնական նյութի հնարավոր ազդեցությունը կենսաբանական համակարգերի վրա և դրա պոտենցիալ դեղաբանական նշանակությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ կամեդի կիրառման հնարավորություններին որպես դեղագործական օժանդակ նյութ, կառուցվածքաստեղծ կամ կայունացնող բաղադրիչ, ինչպես նաև այնպիսի դեղաձևերի մշակման հեռանկարներին, որոնցում բնական պոլիսախարիդային հումքը կարող է ունենալ տեխնոլոգիական կամ կենսաբանական նշանակություն։ Հայաստանի տարբեր շրջանների նմուշների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աշխարհագրական և էկոլոգիական պայմանների ազդեցությունը հումքի հատկությունների վրա և որոշելու առավել արժեքավոր հումքի ստացման հնարավոր աղբյուրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ տեղական բնական հումքի արդյունավետ օգտագործման, դրա որակի ստանդարտացման, նոր դեղագործական բաղադրիչների որոնման և հայրենական բուսական ռեսուրսների հիման վրա կիրառական նշանակություն ունեցող դեղագիտական լուծումների մշակման համար։
Обновлено. 2026-09-13
Математика
Поведение на бесконечности одного класса многочленов и их почти гипоэллиптичность
Այս աշխատությունը նվիրված է բազմանդամների որոշակի դասի վարքի ուսումնասիրությանը անսահմանությունում և դրանց գրեթե հիպոէլիպտիկության հատկությունների հետազոտությանը։ Աշխատության կենտրոնում բազմանդամների ասիմպտոտիկ վարքի և դրանց առաջացրած դիֆերենցիալ կամ օպերատորային կառուցվածքների միջև կապն է, որը կարևոր նշանակություն ունի մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների և օպերատորների տեսության մի շարք խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության ընթացքում ուսումնասիրվում են բազմանդամների արժեքների և ածանցյալների վարքը մեծ մոդուլ ունեցող փոփոխականի դեպքում, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց առկայությամբ հնարավոր է նկարագրել դրանց աճի, նվազման կամ զրոների բաշխման առանձնահատկությունները անսահմանությանը մոտենալիս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրեթե հիպոէլիպտիկության գաղափարին, որը կապված է դիֆերենցիալ օպերատորների սիմվոլների և դրանց ածանցյալների որոշակի գնահատականների հետ։ Այս հատկությունը կարևոր է, քանի որ այն կարող է ապահովել հավասարումների լուծումների կանոնավորության, կայունության և գնահատելիության վերաբերյալ տեսական արդյունքների ստացման հնարավորություն։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել բազմանդամների առաջատար անդամների, աստիճանի, զրոների և ածանցյալների միջև փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև այդ բնութագրերի ազդեցությունը համապատասխան օպերատորների ասիմպտոտիկ վարքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այն չափանիշների բացահայտումը, որոնց միջոցով կարելի է որոշել տվյալ դասի բազմանդամների գրեթե հիպոէլիպտիկության աստիճանը կամ դրա հետ կապված անհրաժեշտ և բավարար պայմանները։ Տեսական վերլուծությունը կարող է հիմնվել բազմանդամային գնահատականների, ասիմպտոտիկ մեթոդների, կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների հատկությունների և դիֆերենցիալ օպերատորների տեսության գործիքների վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են ընդլայնել պատկերացումները բազմանդամների վարքի և հիպոէլիպտիկության հետ կապված դասերի կառուցվածքի վերաբերյալ, ինչպես նաև կիրառվել ավելի բարդ օպերատորային և դիֆերենցիալ խնդիրների ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատության նշանակությունը հատկապես դրսևորվում է մաթեմատիկական անալիզի այն ուղղություններում, որտեղ անհրաժեշտ է վերահսկել ֆունկցիաների կամ օպերատորների վարքը անսահման մեծ արժեքների դեպքում և ստանալ ճշգրիտ գնահատականներ դրանց կառուցվածքային հատկությունների համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիաների տեսության, դիֆերենցիալ հավասարումների և օպերատորների տեսության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և մաթեմատիկայի համապատասխան ուղղություններն ուսումնասիրող ուսանողներին։
Обновлено. 2026-09-22
Экономика
Բնակչության եկամուտների սղաճային կորուստների գնահատումը տնտեսական հավասարակշռության մոդելներում
Վերջին շրջանում խիստ կարևորվում է ՀՀ-ում բնակչության բարեկեցության սղաճային կորուստների գնահատման հիմնախնդիրը՝ պայմանավորված նաև ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո ԱՊՀ երկրներում, այդ թվում մեր հանրապետությունում տեղ գտած գերսղաճով և, որպես հետևանք, աղքատության խնդրի սրմամբ / Диссертация посвящена разработке методологической основы для оценки инфляционных издержек благосостояния в РА и эмпирической оценке инфляционных потерь при помощи моделирования Հրատ.՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, 2008, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/2742] [dspace.nla.am]
Обновлено. 2026-09-25