Повышение сопротивления усталости валов применением технологий термообработки

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Անիի հնությունների թանգարանի (Անիյսկի հնությունների թանգարան) 1915 թվականի հաշվետվությանը՝ որպես Կովկասի և Արևմտյան Հայաստանի հնագիտական ուսումնասիրությունների կարևոր աղբյուր, որը փաստագրում է Անիի միջնադարյան քաղաքատեղիում իրականացված պեղումների արդյունքները և թանգարանի գիտական գործունեությունը տվյալ տարվա ընթացքում։ Отчёт Анийского музея древностей за 1915 год Աշխատությունում ներկայացվում են հնագիտական գտածոների մանրամասն նկարագրություններ՝ ներառյալ ճարտարապետական մնացորդներ, քանդակներ, խեցեղեն, արձանագրություններ և կենցաղային իրեր, որոնք հայտնաբերվել են Անիի ավերակներում և հարակից տարածքներում՝ բացահայտելով քաղաքի միջնադարյան մշակույթի բազմաշերտ պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պեղումների կազմակերպման պայմաններին, որոնք իրականացվել են դժվար պատմական շրջանում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, ինչը զգալիորեն բարդացրել է գիտական աշխատանքների ընթացքը, բայց միևնույն ժամանակ չի խոչընդոտել նյութերի հավաքագրմանը և փաստագրմանը։ Գրքում ընդգծվում է նաև Նիկոլայ Մառի ղեկավարած գիտական դպրոցի դերը Անիի ուսումնասիրության մեջ, որի շրջանակներում ձևավորվել է նոր մոտեցում հայ միջնադարյան հնագիտության նկատմամբ՝ համադրելով լեզվաբանական, պատմական և հնագիտական մեթոդները։ Աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր սկզբնաղբյուր Անիի քաղաքային կյանքի, ճարտարապետության և մշակութային ժառանգության վերականգնման համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի պատմության ավելի ամբողջական գիտական ընկալմանը։

Литература

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ միջնադարյան առակագրության արժեքավոր ժառանգության ընտրանի՝ ընթերցողին ծանոթացնելով Վարդան վարդապետի առակների գեղարվեստական, բարոյախոսական և խրատական աշխարհին։ Վարդան Այգեկցու և Վարդան վարդապետի անվան հետ կապվող առակագրական ավանդույթը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ գրականության պատմության մեջ՝ միավորելով ժողովրդական իմաստությունը, կյանքի դիտարկումները, հասարակական քննադատությունը և բարոյական դաստիարակության սկզբունքները։ Առակների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ մարդկային կյանքի բարդ երևույթները, հասարակական հարաբերությունները և բարոյական հակասությունները ներկայացվում են պարզ, պատկերավոր ու հաճախ այլաբանական պատմությունների միջոցով։ Կենդանիների, թռչունների, մարդկանց և տարբեր առարկաների կերպարները հանդես են գալիս որպես մարդկային բնավորությունների, հասարակական խավերի և վարքագծային առանձնահատկությունների խորհրդանշական արտահայտություններ։ Նրանց գործողությունների ու փոխհարաբերությունների միջոցով բացահայտվում են ագահության, նախանձի, խաբեության, կեղծավորության, տգիտության, հպարտության և անարդարության բացասական հետևանքները, միաժամանակ ընդգծվում են խոհեմության, ազնվության, համեստության, աշխատասիրության, արդարության և ողջախոհության արժեքները։ Առակների կարևոր գաղափարական առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք բարոյական ճշմարտությունները ներկայացնում են ոչ թե վերացական դատողությունների, այլ կյանքի հետ կապված պատկերավոր իրավիճակների միջոցով։ Ընթերցողը պատմությունների ընթացքի և ավարտի հիման վրա ինքնուրույն հանգում է որոշակի եզրակացությունների՝ ճանաչելով մարդկային բնավորության թերություններն ու առաքինությունները։ Այս առումով առակը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես գեղարվեստական պատմություն, հասարակական դիտարկում և դաստիարակչական միջոց։ Ժողովածուի գաղափարական աշխարհում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մարդկային փոխհարաբերությունների քննությունը։ Առակներում արտահայտվող հակադրությունները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու ուժի և թուլության, իմաստության և հիմարության, ճշմարտության և ստի, արդարության և անարդարության, անհատական շահի և ընդհանուր բարօրության խնդիրներին։ Այլաբանական կերպարների միջոցով քննադատվում են հասարակական արատները, իշխանության չարաշահումը, կեղծ հեղինակությունը և մարդկային հարաբերություններում դրսևորվող եսասիրությունը։ Միաժամանակ առակագրական խոսքը կարևորում է փորձից քաղված դասերը և խրախուսում է ողջամիտ, շրջահայաց ու բարոյապես պատասխանատու վարքագիծը։ Գրական առումով ստեղծագործությունների կարևոր արժանիքներից են սեղմ ու դիպուկ պատմողական կառուցվածքը, կենդանի խոսքը, պատկերավոր արտահայտությունները, հումորը, երգիծանքը և այլաբանության վարպետ կիրառությունը։ Առակների սյուժեները սովորաբար կառուցվում են որոշակի հակասության կամ անսպասելի իրավիճակի շուրջ, որի հանգուցալուծումը բացահայտում է պատմության բարոյական իմաստը։ Այս պարզ, բայց խորիմաստ կառուցվածքը ստեղծագործություններին հաղորդում է հիշվող բնույթ և ապահովում դրանց հասանելիությունը տարբեր տարիքի ու կրթական մակարդակի ընթերցողների համար։ Ժողովածուի առանձնահատուկ արժեքն այն է, որ ընտրված առակները ներկայացնում են հայ միջնադարյան գրականության այն ավանդույթը, որտեղ գեղարվեստական պատումը սերտորեն կապված է կյանքի ճանաչողության և հասարակական մտածողության հետ։ Հայ առակագրությունը ձևավորվել է ժողովրդական բանահյուսության, արևելյան առակային ավանդույթների և քրիստոնեական բարոյախոսության փոխազդեցությամբ՝ ստեղծելով ինքնատիպ գրական ժառանգություն, որն արտահայտում է հայ ժողովրդի կենսափորձը, աշխարհընկալումը և բարոյական պատկերացումները։ Վարդան վարդապետի անունով հայտնի առակագրական ժառանգությունը կարևոր դեր ունի այդ ավանդույթի պահպանման և հետագա սերունդներին փոխանցման գործում։ Պատմական ու մշակութային առումով ժողովածուն նշանակալի է նաև հայ գրականության տարածման և եվրոպական հրատարակչական միջավայրում հայկական գրավոր ժառանգության ներկայացման տեսանկյունից։ Փարիզում հայերեն առակների հրատարակությունը վկայում է հայ գրական մշակույթի միջազգային տարածման, ազգային գրավոր ժառանգության պահպանման և հայ ընթերցողական շրջանակների ընդլայնման ձգտման մասին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան գրականության, առակագրության պատմության, ժողովրդական իմաստության, երգիծանքի և բարոյախոսական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է նաև երեխաների և պատանիների դաստիարակության տեսանկյունից, քանի որ առակների միջոցով զարգացնում է բարոյական դատողությունը, քննադատական մտածողությունը, երևակայությունը և մարդկային վարքի նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը։ Միաժամանակ ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականագետների, բանասերների, մանկավարժների և հայ մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես հայ առակագրական ավանդույթի պահպանման ու տարածման նշանակալի վկայություն։

Право

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական դատավարության շրջանակում վերաքննիչ դատարանի լիազորությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց իրավական բնույթին, սահմաններին, իրականացման պայմաններին և գործնական կիրառման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում վերաքննիչ ատյանի դերն է քաղաքացիական գործերի դատական քննության համակարգում, ինչպես նաև առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտերի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման գործընթացը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են վերաքննիչ վարույթի հիմնական սկզբունքները, վերաքննության առարկան, բողոքարկման ենթակա դատական ակտերի շրջանակը, վերաքննիչ բողոքի ներկայացման և քննության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերաքննիչ դատարանի կողմից գործի փաստական և իրավական հանգամանքների գնահատման հնարավոր սահմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպիսի լիազորություններ պետք է ունենա վերաքննիչ դատարանը՝ դատական սխալները արդյունավետորեն ուղղելու և միաժամանակ չխախտելու դատական ատյանների իրավասությունների տարանջատման, կողմերի մրցակցության և դատավարական հավասարության սկզբունքները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է վերաքննիչ դատարանի կողմից առաջին ատյանի դատական ակտի փոփոխման, բեկանման, նոր դատական ակտ կայացնելու կամ գործը նոր քննության ուղարկելու հնարավորությունների վերլուծությունը։ Քննարկվում են նաև նոր փաստերի և ապացույցների ներկայացման, ապացույցների վերագնահատման, դատավարական խախտումների հայտնաբերման և դրանց հետևանքների որոշման հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ վերաքննիչ դատարանի լիազորությունների իրականացման ընթացքում առաջացող իրավական անորոշություններին, դատական պրակտիկայի տարաբնույթ մոտեցումներին և օրենսդրական կարգավորումների կատարելագործման անհրաժեշտությանը։ Կարևորվում է նաև վերաքննության և առաջին ատյանի քննության միջև ճիշտ հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ վերաքննիչ վարույթը պետք է միաժամանակ ծառայի դատական սխալների շտկմանը և չվերածվի գործի ամբողջական կրկնակի քննության՝ առանց դրա համար նախատեսված դատավարական հիմքերի։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև դատական պաշտպանության արդյունավետության, ողջամիտ ժամկետում գործի քննության, կողմերի իրավունքների պաշտպանության և իրավական որոշակիության ապահովման խնդիրները։ Վերաքննիչ դատարանի լիազորությունների ճիշտ սահմանումը կարևոր նշանակություն ունի քաղաքացիական արդարադատության արդյունավետության և դատական համակարգի նկատմամբ վստահության ամրապնդման համար, քանի որ այն անմիջականորեն կապված է դատական սխալների վերացման և անձի խախտված իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության հնարավորության հետ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, դատախազների, իրավագիտության դասախոսների, հետազոտողների և իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համակողմանիորեն դիտարկել վերաքննիչ դատարանի դատավարական կարգավիճակը, բացահայտել դրա լիազորությունների կիրառման հիմնական խնդիրները և ներկայացնել դրանց իրավական ու գործնական լուծումների հնարավոր ուղղությունները՝ քաղաքացիական դատավարության արդյունավետության և արդարադատության որակի բարձրացման նպատակով։

Педагогика

Основания педагогики աշխատությունը մանկավարժության տեսական հիմքերին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կրթության և դաստիարակության գործընթացների հիմնական սկզբունքները, նպատակները և օրենքաչափությունները, այն վերլուծում է ուսուցման կազմակերպման ձևերը, մանկավարժական մեթոդները, ուսուցչի և սովորողի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կրթական միջավայրի ձևավորման գործոնները, գիրքը անդրադառնում է մանկավարժական համակարգերի պատմական զարգացմանը, կրթության հոգեբանական հիմքերին և ժամանակակից կրթական մոտեցումներին, միաժամանակ ընդգծելով արժեքային դաստիարակության, անհատական մոտեցման և սոցիալականացման դերը ուսումնական գործընթացում, և ներկայացնելով կրթության արդյունավետության գնահատման հիմնական չափանիշները, այն կարևոր աղբյուր է ուսուցիչների, մանկավարժների և կրթության ոլորտի հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է պատմական Հայաստանի կարևորագույն գավառներից մեկի՝ Տարոնի պատմությանը՝ ներկայացնելով նրա աշխարհագրական դիրքը, բնակավայրերը, պատմական անցյալը և հայ ժողովրդի կյանքում ունեցած նշանակությունը։ Տարոնը, որը գտնվում էր Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգում, առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել հայկական պատմական հիշողության, հոգևոր կյանքի և մշակութային ժառանգության մեջ։ Նրա տարածքը կապված է բազմաթիվ պատմական իրադարձությունների, ավանդությունների, նշանավոր անձանց և հոգևոր կենտրոնների հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի Մուշ քաղաքի և շրջակա բնակավայրերի պատմական դերը, ինչպես նաև Սուրբ Կարապետի վանքի նման նշանավոր ուխտավայրերի ազդեցությունը տարածաշրջանի կրոնական և հասարակական կյանքի վրա։ Նման պատմական շարադրանքում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել Տարոնի իշխանական տոհմերի գործունեությունը, քաղաքական իրադարձությունները, բնակչության կենցաղը, տեղական սովորույթները և հարևան գավառների հետ ունեցած կապերը։ Տարոնի պատմությունը ներկայացնելը միաժամանակ նշանակում է անդրադառնալ հայկական պետականության, եկեղեցական կյանքի և ազգային մշակույթի զարգացման տարբեր փուլերին։ Աշխատությունը կարևոր է պատմական Հայաստանի տեղական պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ճանաչելու առանձին գավառների անցյալը, դրանց աշխարհագրական ու մշակութային առանձնահատկությունները և հայ ժողովրդի հավաքական հիշողության մեջ պահպանված պատմական ժառանգությունը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է գինու արտադրության մեջ հանդիպող միկրոօրգանիզմների հակաբիոտիկառեզիստենտության կենսաքիմիական ասպեկտների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով միկրոօրգանիզմների դիմադրության ձևավորման, պահպանման և դրսևորման մեխանիզմներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գինու խմորման և հասունացման գործընթացներին մասնակցող միկրոօրգանիզմների, հատկապես խմորասնկերի և տարբեր բակտերիալ խմբերի, փոխազդեցությունները հակամանրէային նյութերի հետ։ Հակաբիոտիկառեզիստենտությունը դիտարկվում է որպես բարդ կենսաբանական երևույթ, որի հիմքում կարող են ընկած լինել բջջային թաղանթի և պատի փոփոխությունները, նյութափոխանակային գործընթացների վերակազմավորումը, դեղանյութերի նկատմամբ թիրախային կառուցվածքների փոփոխությունը և բջջից օտար միացությունների հեռացման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև միկրոօրգանիզմների զգայունության համեմատական գնահատում տարբեր հակամանրէային նյութերի նկատմամբ, աճի և կենսունակության փոփոխությունների դիտարկում և դիմադրության ֆենոտիպային դրսևորումների վերլուծություն։ Կարևոր է գինու արտադրական միջավայրի առանձնահատկությունների դիտարկումը, քանի որ էթանոլի, օրգանական թթուների, ցածր pH-ի, սննդանյութերի սահմանափակության և այլ սթրեսային գործոնների համակցությունը կարող է ազդել միկրոօրգանիզմների ֆիզիոլոգիական վիճակի և հակամանրէային նյութերի նկատմամբ նրանց արձագանքի վրա։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև հակաբիոտիկառեզիստենտության հնարավոր տարածման և պահպանման կենսաբանական նշանակությունը՝ հաշվի առնելով սննդային շղթայի և արտադրական միջավայրի մանրէաբանական անվտանգության խնդիրները։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել գինու արտադրության մանրէաբանական գործընթացների ավելի լավ վերահսկմանը, անցանկալի միկրոօրգանիզմների տարածման կանխարգելմանը և արտադրանքի որակի ու անվտանգության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել սննդի մանրէաբաններին, կենսաքիմիկոսներին, գինեգործության և կենսատեխնոլոգիայի մասնագետներին, մանրէների հակամանրէային դիմադրությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։