Վարդան վարդապետի ընտիր առակները

Литература

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Վահան Թեքեյանի և Վահան Տերյանի գրական առնչությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու մեծանուն հայ բանաստեղծների ստեղծագործական ընդհանրությունները, տարբերությունները, գեղագիտական ընկալումները և նրանց պոեզիայի հնարավոր փոխազդեցության դրսևորումները։ Ուսումնասիրության առանցքում 20-րդ դարասկզբի հայ քնարերգության զարգացման այն գործընթացներն են, որոնց շրջանակում ձևավորվում էին նոր բանաստեղծական մտածողություն, անհատական քնարական աշխարհ, լեզվական ու ոճական նոր մոտեցումներ։ Երկու հեղինակների ստեղծագործության համադրությունը հնարավորություն է տալիս առավել հստակ պատկերացնելու այդ ժամանակաշրջանի հայ պոեզիայի բազմազանությունն ու զարգացման ներքին օրինաչափությունները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նրանց գրական աշխարհայացքի հիմնական հատկանիշները, բանաստեղծական թեմաները և գեղարվեստական սկզբունքները։ Երկու բանաստեղծների պոեզիայում կարևոր տեղ են զբաղեցնում սերը, կարոտը, մենությունը, հայրենիքը, հոգևոր որոնումները, ժամանակի զգացողությունը և մարդկային ներաշխարհը։ Սակայն նույն թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությունը նրանց ստեղծագործություններում ունի տարբեր երանգներ և կառուցվածքային լուծումներ, ինչը թույլ է տալիս խոսել ոչ միայն ընդհանրությունների, այլև ինքնատիպության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել քնարական հերոսի կերպարին։ Երկու հեղինակների մոտ էլ բանաստեղծական խոսքը հաճախ կառուցվում է անհատի ներքին ապրումների և հոգեբանական վիճակների բացահայտման շուրջ, սակայն այդ ներաշխարհի արտահայտման ձևերը պայմանավորված են յուրաքանչյուր հեղինակի անհատական գեղագիտական համակարգով։ Համեմատական վերլուծությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես են անձնական զգացմունքները վերածվում ավելի լայն մշակութային և ազգային իմաստ ունեցող գեղարվեստական պատկերների։ Կարևոր ուղղություն է նաև հայրենիքի թեմայի ուսումնասիրությունը։ Թեքեյանի և Տերյանի ստեղծագործություններում հայրենիքի գաղափարը կապված է ոչ միայն տարածքի կամ պատմական հիշողության, այլև հոգևոր պատկանելության, ազգային ինքնության և կորուստների զգացողության հետ։ Այս թեմայի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու բանաստեղծների ազգային մտածողության առանձնահատկությունները և նրանց պոեզիայի պատմամշակութային ենթատեքստը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սիրային և փիլիսոփայական քնարերգության ընդհանրություններին։ Սերը նրանց ստեղծագործություններում հաճախ հանդես է գալիս որպես մարդու ներաշխարհը բացահայտող և գոյության ավելի խոր իմաստների հասնելու միջոց։ Մենության, անցողիկության և կորուստի թեմաները նույնպես ձեռք են բերում ոչ միայն անձնական, այլև համամարդկային նշանակություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվական և ոճական համեմատությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել բառապաշարի ընտրությունը, պատկերավորման միջոցները, խորհրդանշական պատկերները, երաժշտականությունը, ռիթմը, ինտոնացիան և բանաստեղծական ձևի առանձնահատկությունները։ Այս տեսանկյունից երկու հեղինակների համադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ քնարերգության արդիականացման տարբեր ուղիներ և յուրաքանչյուրի ներդրումը ժամանակակից բանաստեղծական լեզվի զարգացման գործում։ «Գրական առնչություններ» հասկացությունը կարող է ուսումնասիրվել ինչպես ուղղակի ազդեցությունների և փոխադարձ արձագանքների, այնպես էլ ավելի լայն գրական-մշակութային համատեքստի տեսանկյունից։ Կարևոր է տարբերակել փաստացի կենսագրական կամ ստեղծագործական կապերը թեմատիկ ու գեղագիտական ընդհանրություններից՝ խուսափելով միայն նմանությունների հիման վրա ուղղակի ազդեցություն ենթադրելուց։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել երկու հեղինակների հարաբերությունը հայ գրականության ընդհանուր զարգացման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ներկայացնել Թեքեյանի և Տերյանի ստեղծագործությունները ոչ թե միայն զուգահեռաբար, այլև միմյանց հետ փոխհարաբերության և նույն գրական դարաշրջանի համատեքստում։ Նրանց պոեզիայի համեմատական քննությունը կարևոր է հայ նորագույն քնարերգության գեղագիտական բազմազանությունը, ազգային և անհատական թեմաների փոխկապակցվածությունը և 20-րդ դարասկզբի հայ բանաստեղծական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է տեղեկատվության հաջորդական փոխանցման համար նախատեսված ունիվերսալ միկրոէլեկտրոնային սարքի կառուցվածքային սկզբունքների մշակմանը և դրա հիմնական տեխնիկական ու գործառական բնութագրերի հետազոտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում թվային տվյալների հաջորդական ձևով փոխանցման կազմակերպումն է, որի դեպքում տեղեկատվական բիթերը հաղորդվում են սահմանված հերթականությամբ՝ համապատասխան համաժամացման և կառավարման ազդանշանների միջոցով։ Ուսումնասիրվում են սարքի տրամաբանական կառուցվածքի ձևավորման, առանձին ֆունկցիոնալ հանգույցների փոխգործակցության և տարբեր տեղեկատվական համակարգերում կիրառելիության ապահովման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ունիվերսալության սկզբունքին, որը ենթադրում է սարքի հարմարեցման հնարավորություն տվյալների փոխանցման տարբեր պայմաններին և թվային համակարգերի տարբեր կառուցվածքներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել տվյալների ընդունման, ժամանակավոր պահպանման, հաջորդականացման, փոխանցման և կառավարման գործառույթները, ինչպես նաև դրանց միջև ժամանակային համապատասխանության ապահովումը։ Կարևոր խնդիր է փոխանցման արագության, հուսալիության, ազդանշանների կայունության և սարքի ապարատային բարդության միջև արդյունավետ հարաբերակցության ձևավորումը։ Միկրոէլեկտրոնային իրականացման տեսանկյունից ուսումնասիրվում են տրամաբանական տարրերի և ֆունկցիոնալ բլոկների կառուցման սկզբունքները, ինտեգրման հնարավորությունները, էներգասպառման և չափային բնութագրերի ընդհանուր ազդեցությունը համակարգի արդյունավետության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի սարքի աշխատանքի մոդելավորումն ու փորձարարական գնահատումը, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել նախագծային լուծումները և ստուգել ընտրված կառուցվածքի գործառական համապատասխանությունը նախատեսված պահանջներին։ Հաջորդական փոխանցման համակարգերում կարևորվում է նաև տվյալների ամբողջականության պահպանումը և փոխանցման ընթացքում հնարավոր սխալների հայտնաբերման ընդհանուր մեխանիզմների դիտարկումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ սարքի համատեղելիությանը տարբեր թվային հանգույցների հետ և դրա կիրառման հնարավորություններին հաշվողական, չափիչ, կառավարման ու կապի համակարգերում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, տեղեկատվության փոխանցման և էլեկտրոնային սարքերի նախագծման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել արդյունավետ և բազմակիրառելի տեխնիկական լուծում հաջորդական տվյալափոխանակության կազմակերպման համար։

Педагогика

Նյութը նվիրված է պորտֆոլիոյի տեխնոլոգիայի կիրառմանը ռուսաց լեզվի ապագա ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության գործընթացում։ Ուսումնասիրության հիմքում այն մոտեցումն է, որ ապագա ուսուցչի մասնագիտական զարգացումը պետք է ներառի ոչ միայն տեսական գիտելիքների յուրացում, այլև սեփական գործունեությունը գնահատելու, ձեռքբերումները համակարգելու, մասնագիտական կարողությունները ներկայացնելու և շարունակական ինքնակրթություն իրականացնելու հմտությունների ձևավորում։ Պորտֆոլիոն այս համատեքստում հանդես է գալիս որպես ուսանողի կրթական և մասնագիտական առաջընթացը փաստագրող համակարգված գործիք, որի միջոցով հնարավոր է տեսանելի դարձնել գիտելիքների, կարողությունների, գործնական փորձի և անհատական մասնագիտական ձեռքբերումների զարգացումը։ Ռուսաց լեզվի ապագա ուսուցիչների պատրաստման ժամանակ նման մոտեցումը կարող է ներառել դասերի պլաններ, մեթոդական մշակումներ, ուսումնական առաջադրանքներ, մանկավարժական պրակտիկայի արդյունքներ, ստեղծագործական աշխատանքներ, հետազոտական նախագծեր, ինքնավերլուծության նյութեր և մասնագիտական զարգացման անհատական նպատակներ։ Պորտֆոլիոյի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն չի սահմանափակվում ուսանողի վերջնական արդյունքների մեխանիկական հավաքագրմամբ, այլ ենթադրում է դրանց ընտրության, դասակարգման և վերլուծության գիտակցված գործընթաց։ Այդ պատճառով տեխնոլոգիան կարող է նպաստել ինքնագնահատման և ռեֆլեքսիայի հմտությունների զարգացմանը՝ ուսանողին հնարավորություն տալով հասկանալ սեփական ուժեղ կողմերը, բացահայտել դժվարությունները և որոշել հետագա մասնագիտական աճի ուղղությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել պորտֆոլիոյի տարբեր տեսակներն ու կառուցվածքային բաղադրիչները, դրա ձևավորման փուլերը, գնահատման չափանիշները և դասավանդման գործընթացում կիրառման մեթոդները։ Կարևոր խնդիր է գնահատման օբյեկտիվության ապահովումը, քանի որ պորտֆոլիոյի բովանդակությունը հաճախ ունի անհատական և ստեղծագործական բնույթ։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է մշակել հստակ չափանիշներ, որոնք հնարավորություն կտան գնահատելու ոչ միայն ներկայացված նյութերի քանակը, այլև դրանց որակը, մասնագիտական նշանակությունը, առաջընթացի դինամիկան և ինքնավերլուծության խորությունը։ Ապագա ռուսաց լեզվի ուսուցիչների համար պորտֆոլիոն կարող է նպաստել նաև մեթոդական մտածողության ձևավորմանը, քանի որ ուսանողը ստիպված է հիմնավորել ուսուցման տարբեր մեթոդների ընտրությունը, գնահատել դրանց արդյունավետությունը և կապել տեսական գիտելիքները իրական մանկավարժական իրավիճակների հետ։ Պորտֆոլիոյի կիրառումը կարող է ամրապնդել նաև ուսանողակենտրոն ուսուցման սկզբունքները՝ բարձրացնելով սովորողի ակտիվությունը, ինքնուրույնությունը և պատասխանատվությունը սեփական կրթական արդյունքների համար։ Թվային տեխնոլոգիաների զարգացման պայմաններում պորտֆոլիոն կարող է ձևավորվել նաև էլեկտրոնային միջավայրում, ինչը հեշտացնում է նյութերի պահպանումը, թարմացումը, դասակարգումը և ուսուցչի կամ դասախոսի կողմից դրանց գնահատումը։ Ընդհանուր առմամբ, թեման պորտֆոլիոյի տեխնոլոգիան դիտարկում է որպես ապագա ռուսաց լեզվի ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության արդյունավետ մանկավարժական գործիք, որը միավորում է ուսուցումը, գործնական փորձը, ինքնագնահատումը, ռեֆլեքսիան և մասնագիտական ինքնազարգացումը՝ նպաստելով ավելի ինքնուրույն, գիտակցված և մասնագիտական գործունեությանն առավել պատրաստ ուսուցչի ձևավորմանը։

Технология

Գիրքը նվիրված է լիսեռների կոռոզիոն հոգնածության փորձարկումների օպտիմալացման և դրանց ծրագրային ապահովման մշակման խնդիրներին։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են մետաղական տարրերի վնասման մեխանիզմները, կոռոզիոն միջավայրի ազդեցությունը նյութերի հոգնածային ամրության վրա, փորձարկումների կազմակերպման մեթոդները և ստացված տվյալների մշակման եղանակները։ Քննարկվում են փորձարարական գործընթացների ավտոմատացման, չափումների ճշգրտության բարձրացման, փորձարկման ռեժիմների ընտրության և մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները։ Ներկայացվում են ծրագրային լուծումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս արդյունավետ կառավարել փորձարկումները, վերլուծել արդյունքները, կանխատեսել տարրերի ծառայության ժամկետը և բարձրացնել մեքենաշինական հանգույցների հուսալիությունը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության մասնագետների, նյութագետների, ինժեներների, հուսալիության տեսությամբ զբաղվող հետազոտողների, ավտոմատացման ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների և տեխնիկական բուհերի ուսանողների համար։

Экономика

Экономическая теория денег, банковского дела и финансовых рынков աշխատությունը մակրոտնտեսագիտության և ֆինանսական տնտեսագիտության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է փողի, բանկային համակարգի և ֆինանսական շուկաների տեսական հիմքերը և փոխկապակցվածությունը, այն բացատրում է փողի էությունը, գործառույթները և դրամաշրջանառության մեխանիզմները, ինչպես նաև կենտրոնական բանկի դերակատարությունը դրամավարկային քաղաքականության իրականացման մեջ, գիրքը անդրադառնում է առևտրային բանկերի գործունեությանը, տոկոսադրույքների ձևավորմանը, վարկային համակարգին և ֆինանսական միջնորդության գործընթացներին, միաժամանակ ընդգրկելով արժեթղթերի շուկաների կառուցվածքը, ֆինանսական ակտիվների գնահատումը և ռիսկերի կառավարման հիմնական մոտեցումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, ֆինանսների և բանկային գործի ուսանողների և հետազոտողների համար։

Социология

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է կոռուպցիայի երևույթը անցումային հասարակություններում՝ վերլուծելով դրա ձևավորման պատճառները, դրսևորումները և սոցիալական հետևանքները։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են քաղաքական և տնտեսական համակարգերի վերափոխման փուլերում ինստիտուցիոնալ թուլությունները, վերահսկողության մեխանիզմների անկատարությունը և հասարակական արժեքային փոփոխությունները նպաստում կոռուպցիոն վարքագծերի տարածմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անցումային շրջանի սոցիալական դինամիկային՝ ներառյալ անհավասարության աճը, վստահության նվազումը պետական կառույցների նկատմամբ և հասարակական հարաբերությունների վերափոխումը։ Աշխատությունը նաև քննարկում է հակակոռուպցիոն քաղաքականությունների արդյունավետությունը, իրավական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական հասարակության դերը կոռուպցիայի սահմանափակման գործընթացում՝ ներկայացնելով համապարփակ սոցիոլոգիական և քաղաքական վերլուծություն։