Վարդան վարդապետի ընտիր առակները

Культура

Մատենագիտական տեղեկատուն նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակվող նոր գրականության համակարգված ներկայացմանը և համապատասխան տեղեկատվության տարածմանը։ Այն նախատեսված է մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներին առնչվող գրքերի, հոդվածների, գիտական աշխատությունների, ժողովածուների և այլ տպագիր նյութերի մասին ընթացիկ մատենագիտական տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական մշակույթի պատմությանը, գրականությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատերական արվեստին, կինեմատոգրաֆիային, ճարտարապետությանը և մշակութային ժառանգության պահպանության խնդիրներին վերաբերող հրապարակումներին։ Ներկայացվող նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու մշակութային և գեղարվեստական կյանքի ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններին, ծանոթանալու նոր հրատարակություններին և բացահայտելու հետազոտական հետաքրքրություն ներկայացնող աղբյուրները։ Կարևորվում են մատենագիտական նկարագրությունների ճշգրտությունը, տեղեկատվության կանոնավոր թարմացումը, նյութերի թեմատիկ դասակարգումը և ընթերցողների համար անհրաժեշտ գրականության որոնման դյուրացումը։ Տեղեկատուն կարող է ընդգրկել ինչպես մշակույթի և արվեստի առանձին գործիչների ստեղծագործական գործունեությանը, այնպես էլ մշակութային հաստատությունների, գեղարվեստական շարժումների, ժողովրդական ստեղծագործության և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների զարգացմանը վերաբերող հրապարակումներ։ Ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության տրամադրումը նպաստում է հրատարակչական արտադրանքի հաշվառմանը, գիտական ու մասնագիտական գրականության տարածմանը և մշակութային հետազոտությունների տեղեկատվական ապահովմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային կյանքի ուսումնասիրության, տպագիր ժառանգության մատենագիտական համակարգման և պատմամշակութային աղբյուրների հայտնաբերման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մշակութաբանների, արվեստաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, գիտաշխատողների և մշակույթի ու արվեստի բնագավառներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական բարեփոխումների նպատակների, ուղղությունների և դրանց իրականացման գործընթացում պետության դերակատարության ուսումնասիրությանը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության տնտեսական համակարգի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների անհրաժեշտությունը, պետական կարգավորման և շուկայական մեխանիզմների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական զարգացման նպատակներին հասնելու համար կիրառվող քաղաքականության ընդհանուր սկզբունքներն են։ Քննության են առնվում տնտեսական բարեփոխումների այնպիսի նպատակներ, ինչպիսիք են արտադրության արդյունավետության բարձրացումը, տնտեսական աճի խթանումը, զբաղվածության ընդլայնումը, ներդրումային ակտիվության բարելավումը, մրցակցային միջավայրի զարգացումը և բնակչության սոցիալական պաշտպանության ապահովումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետության՝ որպես տնտեսական քաղաքականություն մշակող, հանրային ռեսուրսներ կառավարող և տնտեսական հարաբերությունների ինստիտուցիոնալ պայմաններ ձևավորող սուբյեկտի գործառույթներին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել պետական և մասնավոր հատվածների հարաբերակցության, սեփականության կառուցվածքի փոփոխությունների, պետական ձեռնարկությունների վերափոխման, ֆինանսական համակարգի զարգացման և տնտեսության տարբեր ոլորտներում կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկաբյուջետային, դրամավարկային, ներդրումային և սոցիալական քաղաքականությունների փոխկապակցվածությունը տնտեսական բարեփոխումների ընդհանուր ռազմավարության հետ։ Իրանի տնտեսության օրինակով կարող են դիտարկվել նաև բնական ռեսուրսներից ստացվող եկամուտների նշանակությունը, տնտեսության բազմազանեցման անհրաժեշտությունը, մասնավոր ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների ազդեցությունը ներքին տնտեսական գործընթացների վրա։ Բարեփոխումների արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոփոխության, այլև եկամուտների բաշխման, զբաղվածության, սոցիալական կայունության և բնակչության բարեկեցության տեսանկյունից։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել պետական միջամտության սահմանների և շուկայական ինքնակարգավորման հնարավորությունների վերաբերյալ տեսական մոտեցումների համեմատությանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է տնտեսական քաղաքականության, պետական կարգավորման, զարգացման տնտեսագիտության և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տնտեսական բարեփոխումների նպատակների ձևավորման տրամաբանությունը և պետության գործառույթների նշանակությունը կառուցվածքային ու սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների իրականացման ընթացքում։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հասարակական և համայնական աղոթքի կարգավորմանն ու եկեղեցական աղոթական կյանքի կազմակերպմանը։ Այն ներկայացնում է եկեղեցու ընդհանուր աղոթքի ավանդույթը՝ որպես քրիստոնեական պաշտամունքի, հոգևոր հաղորդակցության և հավատացյալ համայնքի միասնական կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Հասարակաց աղոթքը քրիստոնեական եկեղեցու հոգևոր կյանքի հիմնարար արտահայտություններից է, որի միջոցով հավատացյալները միավորվում են Աստծուն ուղղված աղոթքի, փառաբանության, գոհության և խնդրանքի մեջ։ Ի տարբերություն անհատական աղոթքի՝ այն կատարվում է համայնքի մասնակցությամբ, եկեղեցական սահմանված կարգով և հոգևորականների առաջնորդությամբ՝ արտահայտելով եկեղեցու միասնական հավատքն ու հավաքական հոգևոր ինքնությունը։ Աշխատության թեմատիկ առանցքը եկեղեցական աղոթքների կազմակերպված ընթացքն է, աղոթական արարողությունների հաջորդականությունը և պաշտամունքային կյանքի կանոնակարգված իրականացումը։ Հայ եկեղեցու ծիսական ավանդության մեջ հասարակաց աղոթքը ներառում է օրվա տարբեր ժամերին կատարվող աղոթական արարողություններ, սաղմոսերգություն, աստվածաշնչյան ընթերցումներ, շարականների երգեցողություն և հոգևորականների ու հավատացյալների համատեղ մասնակցություն։ Այս արարողությունները ձևավորում են եկեղեցական տարվա և օրվա հոգևոր ռիթմը՝ հավատացյալներին մշտապես հաղորդակից դարձնելով քրիստոնեական հավատքի հիմնական գաղափարներին։ Աղոթքի կարգավորումը կարևոր է ոչ միայն արարողությունների արտաքին հաջորդականության պահպանման, այլև դրանց հոգևոր բովանդակության ամբողջական ընկալման համար։ Եկեղեցական յուրաքանչյուր աղոթք ունի իր աստվածաբանական նշանակությունը, իր տեղը պաշտամունքի ընդհանուր կառուցվածքում և իր դերը հավատացյալի հոգևոր կյանքի կազմակերպման մեջ։ Հասարակաց աղոթքի միջոցով արտահայտվում են Աստծո մեծության փառաբանությունը, մեղքերի թողության խնդրանքը, աստվածային ողորմության հայցումը, հոգևոր լուսավորության ակնկալիքը և աշխարհի խաղաղության համար կատարվող բարեխոսությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև եկեղեցու միասնական աղոթական ձայնի գաղափարը, որի համաձայն՝ համայնքի յուրաքանչյուր անդամ իր մասնակցությամբ դառնում է ընդհանուր հոգևոր կյանքի կրողը։ Հայ եկեղեցու ծիսական ավանդույթում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն սաղմոսները, որոնք աստվածաշնչյան աղոթական ժառանգության կարևոր մասն են և արտահայտում են մարդու հոգևոր ապրումների լայն շրջանակը՝ ապաշխարությունից ու վշտից մինչև գոհություն, վստահություն և փառաբանություն։ Շարականների երգեցողությունը ևս կարևոր դեր ունի ընդհանուր աղոթքի մեջ՝ միավորելով աստվածաբանական միտքը, բանաստեղծական արտահայտությունը և հոգևոր երաժշտությունը։ Եկեղեցական աղոթքի այս բաղադրիչները ոչ միայն լրացնում են միմյանց, այլև ստեղծում են պաշտամունքային միասնական միջավայր, որտեղ խոսքը, երգեցողությունը և ծիսական գործողությունները ծառայում են մեկ ընդհանուր նպատակի՝ հավատացյալի հոգևոր հաղորդակցությանը Աստծո հետ։ Աշխատության կարևոր նշանակությունը կապված է նաև եկեղեցական կարգապահության և ծիսական միասնականության պահպանման հետ։ Աղոթական արարողությունների հստակ կազմակերպումը նպաստում է տարբեր եկեղեցիներում և համայնքներում պաշտամունքի ավանդական ձևերի շարունակականությանը՝ կանխելով կամայական փոփոխությունները և ապահովելով եկեղեցական ժառանգության փոխանցումը հաջորդ սերունդներին։ Այսպիսի կարգավորումները կարևոր են հոգևորականների ծառայության, եկեղեցական երգեցողության կազմակերպման և հավատացյալների մասնակցության պատշաճ իրականացման համար։ Աստվածաբանական տեսանկյունից հասարակաց աղոթքը մարմնավորում է եկեղեցու՝ որպես հավատացյալների հոգևոր միասնության գաղափարը։ Այն արտահայտում է ոչ միայն անհատի և Աստծո հարաբերությունը, այլև քրիստոնեական համայնքի հավաքական պատասխանատվությունը միմյանց, եկեղեցու և ամբողջ աշխարհի հանդեպ։ Ընդհանուր աղոթքի միջոցով հավատացյալները մասնակցում են հոգևոր համերաշխության ձևավորմանը, սովորում են աղոթել ոչ միայն սեփական կարիքների, այլև մյուսների բարօրության, հասարակական խաղաղության և համընդհանուր բարության համար։ Գրական և ծիսագիտական առումով աշխատությունը պատկանում է եկեղեցական կարգագրքերի և ծիսական ձեռնարկների ավանդույթին, որոնց հիմնական նպատակը պաշտամունքի կազմակերպման կանոնների համակարգումն ու դրանց հետևողական կիրառության ապահովումն է։ Նման աշխատություններում կարևոր են աղոթքների հերթականությունը, եկեղեցական արարողությունների կառուցվածքը և ավանդական ծիսական ձևերի պահպանումը։ Դրանք միաժամանակ ունեն գործնական, կրթական և հոգևոր նշանակություն՝ ծառայելով որպես ուղեցույց եկեղեցական ծառայողների և պաշտամունքային կյանքին մասնակցող անձանց համար։ Պատմական և մշակութային առումով գիրքը կարևոր տեղ ունի Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսական գրականության և հայ հոգևոր մշակույթի պատմության մեջ։ Հայ եկեղեցական ավանդույթը դարերի ընթացքում ձևավորել է աղոթքի, ժամերգության, սաղմոսերգության և համայնական պաշտամունքի հարուստ համակարգ, որը դարձել է ազգային հոգևոր ինքնության կարևոր բաղադրիչ։ Եկեղեցական կարգերի գրավոր ամրագրումը նպաստել է ծիսական ժառանգության պահպանմանը, պաշտամունքային միասնականության ամրապնդմանը և հոգևոր գիտելիքների փոխանցմանը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայ կրոնական, աստվածաբանական և ծիսագիտական գրականության հրատարակման գործում։ Միաբանության գործունեությունը նպաստել է հայ եկեղեցական ավանդության ուսումնասիրմանը, հոգևոր գրականության տարածմանը և ազգային կրոնական ժառանգության պահպանմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ ծիսագիտության, եկեղեցական արարողակարգի, ժամերգության պատմության և Հայ Առաքելական Եկեղեցու հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, հոգևորականների, ծիսագետների, եկեղեցական երաժշտության ուսումնասիրողների, հայագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայ հոգևոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Իր գործնական և հոգևոր նշանակությամբ այն արտացոլում է համայնական աղոթքի կազմակերպման, եկեղեցական ավանդության պահպանման և հավատացյալների միասնական պաշտամունքային կյանքի շարունակականության կարևորությունը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է պիեզոէլեկտրական միջավայրերում մակերեսային էլեկտրաուժային ալիքների տարածման ընթացքում առաջացող ոչ գծային երևույթների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ալիքային գործընթացների ֆիզիկական մեխանիզմներն ու դրանց կախվածությունը նյութի հատկություններից։ Հեղինակը վերլուծում է մակերեսային ալիքների տարածման հիմնական օրենքները պիեզոէլեկտրիկ միջավայրերում՝ հաշվի առնելով էլեկտրամեխանիկական կապը և լարվածությունների ու էլեկտրական դաշտերի փոխազդեցությունը։ Գրքում դիտարկվում են ոչ գծային ազդեցությունները՝ ալիքի ամպլիտուդային կախված արագություն, ներդաշնակությունների առաջացում, էներգիայի վերաբաշխում և դիսպերսիոն հատկությունների փոփոխություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական մոդելավորմանը՝ ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումների կիրառմամբ, ինչպես նաև սահմանային պայմանների ազդեցությանը ալիքների վարքագծի վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև փորձարարական և կիրառական կողմերը՝ ակուստոէլեկտրոնային սարքերում նման ալիքների օգտագործման հնարավորությունները, ներառյալ սենսորային տեխնոլոգիաները և ազդանշանների մշակման համակարգերը։ Աշխատությունը ընդգծում է պիեզոէլեկտրական նյութերում ոչ գծային ալիքային երևույթների կարևորությունը ժամանակակից ֆիզիկայի և ինժեներական կիրառությունների համար։ Այն օգտակար է ֆիզիկոսների, նյութագետների և ակուստոէլեկտրոնիկայի մասնագետների համար։

Экономика

Գիրքը ներկայացնում է վարկի էությունը, տեսակները և տնտեսական ֆունկցիաները՝ բացահայտելով վարկային հարաբերությունների դերը ժամանակակից ֆինանսական համակարգում և տնտեսության զարգացման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են վարկի հիմնական տեսակները՝ բանկային, սպառողական, առևտրային, պետական և միջազգային վարկեր, ինչպես նաև դրանց առանձնահատկությունները, տրամադրման պայմանները և կիրառման ոլորտները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է վարկի ֆունկցիաներին՝ բաշխիչ, խթանիչ, վերարտադրական և վերահսկողական, որոնք ապահովում են ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ շրջանառությունը և տնտեսական ակտիվության աճը։ Գրքում քննարկվում են նաև վարկային համակարգի կառուցվածքը, տոկոսադրույքների ձևավորման մեխանիզմները, վարկային ռիսկերի գնահատումը և վարկունակության որոշման չափանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկի դերին ներդրումային գործընթացների, արտադրության ընդլայնման, սպառողական պահանջարկի ձևավորման և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում վարկի տեսակների և ֆունկցիաների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է հյուսվածքների in vitro մշակույթի կիրառմանը լոլիկի սելեկցիայի գործընթացում՝ որպես ժամանակակից կենսատեխնոլոգիական մեթոդի։ Գրքում ուսումնասիրվում են բույսերի բջջային և հյուսվածքային մշակույթի տեսական հիմունքները, լաբորատոր պայմաններում բույսերի վերականգնման մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները նոր սորտերի ստեղծման և արժեքավոր հատկանիշների ընտրության գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է սննդարար միջավայրերի կազմի, աճի կարգավորիչների ազդեցության, կալուսի առաջացման, ռեգեներացիայի և միկրոբազմացման գործընթացների առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում լոլիկի գենետիկական բարելավմանը, հիվանդությունների և շրջակա միջավայրի անբարենպաստ պայմանների նկատմամբ կայուն ձևերի ստացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բույսերի կենսատեխնոլոգիայի, սելեկցիայի և գյուղատնտեսական գիտությունների մասնագետների համար՝ ներկայացնելով in vitro տեխնոլոգիաների դերը ժամանակակից բուսաբուծության զարգացման և բարձրարժեք մշակաբույսերի ստեղծման գործընթացում։