Преобразование пространства на основе плоских круговых преобразований и их применение в автоматизации геометрического моделирования объектов

История

Այս աշխատությունը պատկանում է հայ մատենագրական և բանասիրական ժառանգության ուսումնասիրման ու պահպանմանն առնչվող գրականությանը։ Այն իր վերնագրով մատնանշում է գրավոր ստեղծագործությունների, հեղինակների, գրական երկերի և մատենագրական ժառանգության ներկայացման ու համակարգման ուղղվածություն՝ ընդգրկելով հայ մտավոր և գրական մշակույթի ուսումնասիրության համար կարևոր ոլորտներ։ Մատենագրությունը որպես գիտական և մշակութային գործունեության բնագավառ առանձնահատուկ նշանակություն ունի ժողովրդի պատմական հիշողության պահպանման, գրավոր ժառանգության ճանաչման և տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված մտավոր արժեքների փոխանցման գործում։ Այսպիսի աշխատությունների կարևորագույն նպատակներից է գրավոր մշակույթի բազմազան դրսևորումների բացահայտումը, գրական ստեղծագործությունների և դրանց հեղինակների վերաբերյալ գիտելիքների ամբողջացումը, ինչպես նաև անցյալի գրական ու գիտական ժառանգության նկատմամբ համակարգված հետաքրքրության ձևավորումը։ Հայ մատենագրական ավանդույթը դարերի ընթացքում ձևավորել է հարուստ ու բազմաշերտ ժառանգություն, որի մեջ ընդգրկված են պատմագրական, աստվածաբանական, փիլիսոփայական, մեկնողական, գեղարվեստական, լեզվաբանական և գիտական երկեր։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի, կրթության, հասարակական հարաբերությունների և մշակութային ինքնության պատմական զարգացումը։ Աշխատության վերնագրով մատնանշվող թեմատիկ ուղղությունը կարևոր է հատկապես գրավոր ժառանգության ամբողջական ընկալման տեսանկյունից, քանի որ մատենագրական ուսումնասիրությունը չի սահմանափակվում առանձին երկերի հիշատակմամբ, այլ առնչվում է դրանց ստեղծման, պահպանման, տարածման և մշակութային նշանակության հարցերին։ Հայ գրավոր մշակույթի պատմության մեջ մատենագրական ժառանգությունը կարևոր դեր է ունեցել ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և պատմական շարունակականության պահպանման գործում։ Հայ հեղինակների ստեղծագործությունները դարեր շարունակ ծառայել են որպես գիտելիքի փոխանցման, կրոնական ուսուցման, պատմական իրադարձությունների արձանագրման և հասարակական մտքի զարգացման միջոց։ Դրանց միջոցով պահպանվել են ոչ միայն անցյալի իրադարձությունների ու գաղափարների մասին տեղեկություններ, այլև լեզվական, գրական և գեղարվեստական արժեքներ, որոնք կազմում են ազգային մշակույթի հիմնարար շերտերից մեկը։ Այս տեսանկյունից մատենագրական բնույթի աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեն գրական ժառանգության ճանաչման և տարբեր դարաշրջանների մտավոր ձեռքբերումների փոխկապակցվածությունը բացահայտելու համար։ Դրանք նպաստում են նաև այնպիսի գիտական հետաքրքրությունների զարգացմանը, որոնք առնչվում են հեղինակային ժառանգության ուսումնասիրությանը, գրական երկերի դասակարգմանը, ձեռագրական ավանդույթներին և գրքի պատմությանը։ Մատենագրական ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև հայ գրավոր մշակույթի բազմալեզու և բազմամշակութային միջավայրի ճանաչումը։ Հայ հեղինակները տարբեր ժամանակներում ստեղծագործել են պատմական ու աշխարհագրական տարբեր միջավայրերում՝ պահպանելով իրենց լեզվական և մշակութային ինքնությունը, միաժամանակ հաղորդակցվելով այլ ժողովուրդների գիտական ու գրական ավանդույթների հետ։ Այս հանգամանքը հայ մատենագրությունը դարձնում է ոչ միայն ազգային, այլև համաշխարհային մշակութային պատմության ուսումնասիրության կարևոր աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ մտավորականության մասնակցությունը տարբեր ժամանակաշրջանների գիտական, կրոնական և գրական գործընթացներին։ Գրականագիտական և բանասիրական տեսանկյունից նման բնույթի աշխատությունները նպաստում են գրավոր խոսքի, գրական ժառանգության և հեղինակային ստեղծագործության նկատմամբ գիտական մոտեցման ձևավորմանը։ Մատենագրական ուսումնասիրությունը պահանջում է ուշադրություն լեզվի, ոճի, ստեղծագործության կառուցվածքի, պատմական միջավայրի և գաղափարական բովանդակության նկատմամբ։ Այն նաև կարևոր նշանակություն ունի գրական երկերի պատմական արժեքը գնահատելու և դրանց տեղը ազգային մշակույթի ընդհանուր զարգացման համատեքստում որոշելու համար։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ գրահրատարակչական և մտավոր կյանքի պատմության մեջ։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում գործող Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել հայ մատենագրության ուսումնասիրման, հին գրական ժառանգության պահպանման, գիտական հրատարակությունների պատրաստման և հայերեն գրքի տարածման գործում։ Միաբանության անդամների գործունեությունը նպաստել է հայ բանասիրության, պատմագիտության, լեզվաբանության և գրականագիտության զարգացմանը՝ ձևավորելով գիտական աշխատանքի և ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության ամուր ավանդույթ։ Սուրբ Ղազարի տպարանում հրատարակված այս աշխատությունը ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանի հայ մտավոր միջավայրի հետաքրքրությունը գրավոր ժառանգության հավաքման, ուսումնասիրման և գիտական շրջանառության մեջ դնելու նկատմամբ։ Այն կարևոր է նաև Վենետիկի Մխիթարյանների հրատարակչական գործունեության և հայ մշակութային կյանքի միջազգային կապերի պատմության տեսանկյունից։ Գրքի ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայ մատենագրության, գրականագիտության, բանասիրության, պատմագրության և հայ գրքի պատմության հետազոտողների համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև գրադարանագետների, մատենագետների, ձեռագրագետների և ազգային գրավոր ժառանգության պահպանությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է մատենագրական մշակույթի և գրավոր ժառանգության պատմական նշանակության բացահայտմամբ, ինչպես նաև հայ մտավոր կյանքի բազմադարյան շարունակականության ճանաչման հնարավորությամբ։ Աշխատությունը տեղավորվում է այն գիտական ու մշակութային ավանդույթի շրջանակում, որի հիմնական նպատակն է պահպանել, ուսումնասիրել և հաջորդ սերունդներին փոխանցել հայ ժողովրդի ստեղծած գրավոր արժեքները՝ ընդգծելով մատենագրության դերը ազգային հիշողության, գիտելիքի զարգացման և մշակութային ինքնության պահպանման գործում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հարկային համակարգի զարգացման ուղղությունները, առկա խնդիրները և դրանց լուծման հնարավոր մոտեցումները։ Վերլուծվում են հարկային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները, հարկային եկամուտների հավաքագրման գործընթացը, հարկային վարչարարության արդյունավետությունը և տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա հարկային մեխանիզմների ազդեցությունը։ Քննարկվում են հարկային բեռի օպտիմալացման, ստվերային տնտեսության կրճատման, հարկային կարգապահության բարձրացման և ժամանակակից թվային գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրմանը և դրա կիրառելիությանը Հայաստանի պայմաններում՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ավելի արդյունավետ, թափանցիկ և կայուն հարկային համակարգ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գազատեղափոխման համակարգի գործունեության հետ կապված տնտեսագիտական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով գազի փոխադրման ենթակառուցվածքների արդյունավետ օգտագործման, ծախսերի կառավարման, ներդրումների և համակարգի տնտեսական կայունության խնդիրների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գազատարների, կոմպրեսորային կայանների և համակարգի մյուս բաղադրիչների շահագործման տնտեսական առանձնահատկությունները, գազի տեղափոխման ինքնարժեքի ձևավորման մեխանիզմները, տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման ծախսերը, ինչպես նաև արտադրական հզորությունների արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գազատրանսպորտային համակարգի զարգացման համար անհրաժեշտ կապիտալ ներդրումների գնահատմանը, ներդրումային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետությանը և ենթակառուցվածքների արդիականացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գազի փոխադրման սակագնային քաղաքականությանը, եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությանը, համակարգի ֆինանսական արդյունքներին և շուկայի փոփոխությունների ազդեցությանը գազափոխադրման ոլորտի վրա։ Կարևոր ուղղություն է գազի կորուստների նվազեցման, էներգիայի սպառման օպտիմալացման և տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությունը։ Գազատեղափոխման համակարգի արդյունավետությունը դիտարկվում է նաև ավելի լայն էներգետիկ համակարգի համատեքստում՝ հաշվի առնելով գազի մատակարարման հուսալիությունը, պահանջարկի փոփոխությունները, արտաքին շուկաների ազդեցությունը և էներգետիկ անվտանգության խնդիրները։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման, ծախսերի օպտիմալացման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և համակարգի տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները մշակելու համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, էներգետիկ ոլորտի մասնագետներին, ենթակառուցվածքների կառավարիչներին, ներդրումային ծրագրերի մշակողներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Литература

Ստեղծագործությունը ունի երգիծական և բարոյախոսական ուղղվածություն ունեցող արձակ բնույթ և ներկայացնում է մարդկային ագահության, կեղծավորության և հասարակական արատների սուր քննադատություն։ Գործում հեղինակը պատկերում է տարբեր կերպարների միջոցով այնպիսի միջավայր, որտեղ նյութապաշտությունը, խաբեությունը և բարոյական անկումը դարձել են մարդկանց վարքի հիմնական շարժիչ ուժերը, իսկ դրանց հակադրվում են ազնվության, արդարության և հոգևոր արժեքների գաղափարները։ Ստեղծագործության սյուժեն կառուցված է հակադրությունների վրա, որտեղ երգիծական կերպարները հաճախ ծաղրի և քննադատության առարկա են դառնում, իսկ դրական կերպարները ներկայացնում են հեղինակային իդեալները։ Րաֆֆին օգտագործում է պարզ, բայց պատկերավոր լեզու՝ ստեղծելով վառ իրավիճակներ և ընդգծելով հասարակական խնդիրների խորությունը, ինչի միջոցով ընթերցողին ստիպում է խորհել բարոյական արժեքների և մարդկային պատասխանատվության մասին։ «Զահրումարը» նաև կարելի է դիտարկել որպես սոցիալական արձակ, որտեղ հեղինակը ոչ միայն պատմում է առանձին դեպքեր, այլ նաև բացահայտում է ամբողջ հասարակության բարոյահոգեբանական վիճակը և ժամանակի սոցիալական հակասությունները։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Արմավիրի մարզի պայմաններում խաչածաղկավոր մշակաբույսերին վնասող լվիկների ուսումնասիրությանը և դրանց դեմ արդյունավետ պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարածաշրջանում տարածված վնասատու լվիկների տեսակային կազմը, դրանց կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները, տարածվածության օրինաչափությունները և մշակաբույսերին հասցվող վնասի աստիճանը, ինչպես նաև մշակել վնասատուների թվաքանակը սահմանափակելու արդյունավետ միջոցառումներ։ Գիտական աղբյուրները հաստատում են, որ Արմավիրի մարզի ֆերմերային տնտեսություններում խաչածաղկավորների լվիկները վնասում են հատկապես կաղամբին, ծաղկակաղամբին, բողկին, ամսաբողկին, մանանեխին և այլ խաչածաղկավոր մշակաբույսերի, իսկ ուսումնասիրության ընթացքում մարզում արձանագրվել է լվիկների հինգ տեսակ՝ փորավոր, բացոտավոր, կապույտ, ալիքավոր և խաչածաղկավորների սև լվիկ։ Աշխատության մեջ կարող են մանրամասն ուսումնասիրվել վնասատուների զարգացման փուլերը, ձմեռման առանձնահատկությունները, բազմացման ինտենսիվությունը, սերունդների քանակը և սննդային բույսերի շրջանակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ լվիկները ձմեռումից հետո ակտիվանում են գարնանը, սկզբում սնվում խաչածաղկավոր մոլախոտերով, իսկ մշակաբույսերի հայտնվելուց հետո տեղափոխվում են կուլտուրական բույսերի վրա։ Մեծահասակ բզեզները հիմնականում վնասում են տերևների վերին հյուսվածքները՝ առաջացնելով բազմաթիվ մանր անցքեր, իսկ ուժեղ վարակվածության դեպքում հատկապես ծիլերն ու սածիլները կարող են չորանալ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է վնասատուների տարածվածության և վնասակարության գնահատումը՝ հաշվի առնելով Արմավիրի մարզի հողակլիմայական պայմանները, մշակաբույսերի աճեցման ժամկետները և ագրոտեխնիկական միջոցառումները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր սորտերի և մշակաբույսերի նկատմամբ վնասատուների նախընտրությունը, բույսերի զարգացման տարբեր փուլերում դրանց վնասակարության աստիճանը և լվիկների թվաքանակի սեզոնային փոփոխությունները։ Այսպիսի տվյալները հնարավորություն են տալիս որոշելու պայքարի առավել նպատակահարմար ժամկետները և միջոցառումների ինտենսիվությունը։ Աշխատության մեջ կարող է կարևորվել նաև ագրոտեխնիկական և կանխարգելիչ միջոցառումների դերը։ Դրանց թվում են մշակաբույսերի ցանքի կամ տնկման ճիշտ ժամկետների ընտրությունը, դաշտերի և դրանց հարակից տարածքների մոլախոտերի վերահսկումը, բերքահավաքից հետո բուսական մնացորդների վերացումը, հողի համապատասխան մշակումը և առողջ տնկանյութի օգտագործումը։ Խաչածաղկավոր մշակաբույսերի դեպքում վաղ ցանքի նշանակությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ այն կարող է նպաստել բույսերի ավելի արագ զարգացմանը և վնասատուների կողմից դրանց առավել զգայուն փուլում հասցվող վնասի նվազեցմանը։ Հետազոտության առանձին հատված կարող է նվիրված լինել քիմիական պայքարի միջոցների արդյունավետության գնահատմանը՝ տարբեր միջատասպանների կիրառման, դրանց դեղաչափերի, մշակման ժամկետների և կրկնությունների համեմատությամբ։ Հայաստանի գյուղատնտեսական նյութերում խաչածաղկավոր մշակաբույսերի լվիկների դեմ նախատեսված են նաև վեգետացիայի ընթացքում համապատասխան միջատասպաններով սրսկման միջոցառումներ։ Միաժամանակ արդյունավետ բույսերի պաշտպանության ժամանակակից մոտեցումը ենթադրում է պայքարի տարբեր եղանակների համակցում՝ առաջնահերթությունը տալով կանխարգելմանը, ագրոտեխնիկական միջոցառումներին և վնասատուների թվաքանակի մշտադիտարկմանը, իսկ քիմիական միջոցները կիրառելով հիմնավորված անհրաժեշտության դեպքում։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ Արմավիրի մարզը կարևոր գյուղատնտեսական տարածաշրջան է, և խաչածաղկավոր մշակաբույսերի վնասատուների դեմ արդյունավետ պայքարը կարող է անմիջականորեն նպաստել բերքատվության պահպանմանը, արտադրանքի որակի բարձրացմանը և գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական կորուստների նվազեցմանը։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա կարող են առաջարկվել տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին համապատասխան վնասատուների հայտնաբերման, հաշվառման, կանխարգելման և ոչնչացման համալիր միջոցառումներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսներին, բուսաբույծներին, միջատաբաններին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, ֆերմերներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսական բուհերի դասախոսներին և ուսանողներին։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտավայրին բնորոշ կենսաբանական ծագման արժեքավոր գունանյութի առանձնացման և դրա բաղադրության քրոմատոգրաֆիական հետազոտության գիտական խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում բնական ներկանյութի քիմիական բնույթի, բաղադրիչային կազմի և ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունն է՝ համապատասխան անալիտիկ մեթոդների կիրառմամբ։ Քննվում է կենսաբանական հումքում առկա գունավոր միացությունների առանձնացման ընդհանուր սկզբունքները, դրանց մաքրության գնահատումը և խառնուրդներից տարբերակման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քրոմատոգրաֆիական վերլուծությանը՝ որպես բարդ բնական խառնուրդների բաղադրիչները տարանջատելու, հայտնաբերելու և համեմատականորեն բնութագրելու արդյունավետ անալիտիկ մոտեցման։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ տարբեր գունավոր բաղադրիչների քրոմատոգրաֆիական վարքի գնահատումը, հիմնական և ուղեկցող միացությունների տարբերակումը, ինչպես նաև ստացված տվյալների հիման վրա բնական ներկանյութի բաղադրության վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկերացման ձևավորումը։ Քննարկվում են նաև գունանյութերի կայունության, պահպանման պայմանների նկատմամբ զգայունության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների հետ կապված հարցեր, որոնք կարևոր են ինչպես գիտական հետազոտությունների, այնպես էլ պատմական նյութերի և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Բնական կարմիր ներկանյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կապ հաստատել ժամանակակից անալիտիկ քիմիայի և հայկական ավանդական նյութական մշակույթի միջև, քանի որ նման գունանյութերը պատմականորեն հետաքրքրություն են ներկայացրել ներկարարության, ձեռագրերի, գործվածքների և արվեստի այլ ոլորտների ուսումնասիրության համար։ Քրոմատոգրաֆիական տվյալները կարող են կիրառվել նաև բնական ներկանյութի նույնականացման, տարբեր ծագում ունեցող գունանյութերի համեմատության և պատմական նմուշներում համապատասխան նյութերի հայտնաբերման գիտական խնդիրներում։ Միաժամանակ կենսաբանական աղբյուրի առանձնահատուկ բնույթը կարևորում է բնական պաշարների պահպանության և հետազոտական նյութի պատասխանատու օգտագործման հարցերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բնական միացությունների քիմիայի, անալիտիկ քիմիայի, քրոմատոգրաֆիայի և կենսաբանական ծագման գունանյութերի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով հայկական բնական ներկանյութերի կազմի և հատկությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։