Разработка и исследование двухбарьерных фотоприемны структур на основе n-CdTe

Другие предметы

Հրատարակությունը ուսումնամեթոդական բնույթի նյութերի ժողովածու է, որը նախատեսված է հանրային սպասարկում իրականացնող գրադարանների աշխատողների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման և սեմինար պարապմունքների կազմակերպման համար։ Այն կարող է ընդգրկել գրադարանային աշխատանքի հիմնական ուղղություններին վերաբերող տեսական պարզաբանումներ, գործնական հանձնարարականներ, քննարկման թեմաներ, մեթոդական խորհուրդներ և մասնագիտական գրականության ցանկեր։ Նյութերի միջոցով ուշադրություն է դարձվում ընթերցողների սպասարկման կազմակերպմանը, գրքային հավաքածուների համալրմանն ու օգտագործմանը, գրականության դասակարգմանն ու մատենագիտական մշակմանը, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքին և ընթերցանության կազմակերպման տարբեր ձևերին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ դիտումների, գրական երեկոների, ընթերցողական քննարկումների և այլ մշակութային-լուսավորական միջոցառումների նախապատրաստման վերաբերյալ մեթոդական առաջարկությունները։ Սեմինարային ձևաչափը հնարավորություն է տալիս նյութը կիրառել ոչ միայն ինքնուրույն ուսումնասիրության, այլև խմբային մասնագիտական քննարկումների, փորձի փոխանակման և գործնական խնդիրների վերլուծության ընթացքում։ Առանձին թեմաներ կարող են վերաբերել տարբեր տարիքային և մասնագիտական խմբերի ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրմանը, գրադարանային սպասարկման որակի բարձրացմանը և գրադարանավարի մասնագիտական հմտությունների զարգացմանը։ Ժողովածուն կարող է ներառել նաև վերահսկողական հարցեր և գործնական առաջադրանքներ, որոնց օգնությամբ հնարավոր է ամրապնդել սեմինարների ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքները։ Պատմական տեսանկյունից նման նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուր են գրադարանային կրթության և մասնագիտական վերապատրաստման համակարգի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանավարներին ներկայացվող մասնագիտական պահանջները, աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները և ընթերցողների հետ հաղորդակցության ընդունված ձևերը։ Դրանք նաև հնարավորություն են տալիս հետևելու գրադարանների հասարակական և մշակութային գործառույթների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է ուսումնական ձեռնարկի և մեթոդական ուղեցույցի գործառույթները՝ նպաստելով գրադարանային աշխատանքի համակարգված կազմակերպմանը, մասնագիտական գիտելիքների կատարելագործմանը և աշխատողների փորձի փոխանակմանը։

Политология

Մինասյան Մ., հանդիսանում է մասնագիտական և ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է ռազմական և պաշտպանական նշանակության թունավոր քիմիական նյութերի ուսումնասիրությանը, դրանց ազդեցության առանձնահատկություններին մարդու օրգանիզմի վրա և ընդհանուր մոտեցումներին՝ թունավորման դեպքում օգնության կազմակերպման հարցերում։ Այն ներկայացնում է մարտական թունավոր նյութերի հիմնական խմբերը, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, կիրառման հնարավոր եղանակները և վտանգավոր ազդեցության մեխանիզմները՝ ընդգծելով շնչառական, նյարդային, մաշկային և ընդհանուր թունավոր ազդեցությունները։ Գրքում նաև անդրադարձ է կատարվում թունավորման ախտանշանների ճանաչման ընդհանուր սկզբունքներին, անվտանգության և պաշտպանական միջոցների կարևորությանը, ինչպես նաև առաջին օգնության կազմակերպման հիմնական ուղղություններին՝ առանց մանրամասն բուժական սխեմաների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանական միջոցներին, քիմիական վտանգների կանխարգելման համակարգերին և արտակարգ իրավիճակներում վարքագծի ընդհանուր կանոններին։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ռազմական գործի, քաղաքացիական պաշտպանության, արտակարգ իրավիճակների կառավարման ոլորտների մասնագետների և ուսանողների համար՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել գիտելիքները քիմիական վտանգների վերաբերյալ և ձևավորել անվտանգության ընդհանուր մշակույթ։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մեքենաների ճիշտ կարգավորման, աշխատանքային ռեժիմների ընտրության և արտադրողականության օպտիմալացման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վառելիքի և էներգիայի ծախսերը և բարձրացնել աշխատանքի արդյունավետությունը։ Գրքում ընդգրկված են նաև տեխնիկական սպասարկման պլանավորման, կանխարգելիչ վերանորոգման և խափանումների կանխման մեթոդները՝ ապահովելու մեքենաների երկարաժամկետ և անխափան աշխատանքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շահագործման անվտանգության կանոններին, տեխնիկայի ճիշտ օգտագործման մշակույթին և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման միջոցառումներին։ Աշխատությունը ներառում է նաև գործնական խորհուրդներ՝ կապված տարբեր մեքենաների համատեղ աշխատանքի, ագրեգատների ճիշտ ընտրության և դաշտային պայմաններին հարմարեցման հետ։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, մեխանիզատորների, ինժեներների և ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները գյուղատնտեսական տեխնիկայի շահագործման և արդյունավետ կիրառման ոլորտում։

Религия

«Ձայնագրեալ շարական հոգևոր երգոց» ժողովածուն նվիրված է Հայաստանյայց առաքելական սուրբ և ուղղափառ եկեղեցու հոգևոր երգեցողության ավանդույթին։ Այն ներկայացնում է հայ եկեղեցական շարականների ժառանգությունը՝ որպես քրիստոնեական պաշտամունքի, աղոթքի և հոգևոր մշակույթի կարևոր բաղադրիչ։ Շարականները հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության ու երաժշտության առանձնահատուկ տեսակ են, որոնցում համադրվում են աստվածաբանական բովանդակությունը, բանաստեղծական խոսքը և մեղեդային կառուցվածքը։ Դրանք կատարվում են եկեղեցական արարողությունների, տոնական պաշտամունքների և սրբերի հիշատակության ընթացքում՝ արտահայտելով Աստծո փառաբանությունը, հավատացյալների աղոթական ապրումները և քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական գաղափարները։ Վերնագրում գործածված «ձայնագրեալ» բառը մատնանշում է երգերի ձայնային կամ երաժշտական գրառման հետ կապված առանձնահատկությունը։ Այդ հանգամանքը կարևոր է հայ հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրության համար, քանի որ երաժշտական ավանդույթի գրավոր ամրագրումը նպաստում է մեղեդիների պահպանմանը, փոխանցմանը և կատարողական ավանդույթի շարունակականությանը։ Հայ եկեղեցական երաժշտությունն ունի ձայնեղանակների և երգեցողության ձևերի հարուստ համակարգ, որը ձևավորվել է երկարատև պատմական զարգացման ընթացքում և սերտորեն կապված է եկեղեցական ծեսի ու հայ հոգևոր կյանքի հետ։ Շարականների թեմատիկան ավանդաբար ընդգրկում է Սուրբ Երրորդության փառաբանությունը, Քրիստոսի կյանքին ու փրկագործությանը վերաբերող գաղափարները, Սուրբ Աստվածածնի մեծարումը, առաքյալների և սրբերի հիշատակը, ինչպես նաև եկեղեցական տոների և ծիսական արարողությունների բովանդակությունը։ Դրանց լեզուն և պատկերային համակարգը կարևոր նյութ են հայ գրական լեզվի, միջնադարյան բանաստեղծության և քրիստոնեական աստվածաբանական մտքի ուսումնասիրության համար։ Վաղարշապատում՝ Սուրբ Էջմիածնի տպարանում, հրատարակված այս ժողովածուն առնչվում է Հայոց եկեղեցու հոգևոր և հրատարակչական կենտրոնի գործունեությանը։ Սուրբ Էջմիածինը երկար ժամանակ եղել է հայ եկեղեցական կյանքի, կրթության, ձեռագրական ժառանգության պահպանման և հայերեն կրոնական գրքերի հրատարակության կարևոր կենտրոններից մեկը։ Այսպիսի ծավալուն ժողովածուները կարող էին ծառայել հոգևորականների, եկեղեցական երգեցողությամբ զբաղվողների և հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրողների կարիքներին՝ միաժամանակ նպաստելով երգեցողության միասնական ավանդույթի պահպանմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ եկեղեցական երաժշտության պատմության, շարականագրության, երաժշտական գրառման ավանդույթների և 19-րդ դարի հայ հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև հայ երաժշտագիտությամբ, եկեղեցական ծեսերով և ազգային մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա, սակայն, հնարավոր չէ հստակեցնել ժողովածուում ընդգրկված բոլոր երգերի կազմը կամ կիրառված ձայնագրության համակարգի առանձնահատկությունները։

Экономика

Գրքում հեղինակը ուսումնասիրում է աշխատանքային շուկայի կարևորագույն տարրերը՝ զբաղվածության մակարդակ, գործազրկություն, աշխատանքային պայմաններ, ինչպես նաև Հայաստանի տարբեր տարածքներում և սոցիալական խմբերում դրանց առանձնահատկությունները։ Մելքումյանը ներկայացնում է համապարփակ պատկերացման աշխատանքային շուկայի ներկա վիճակի մասին, բացահայտում է, թե ինչպիսի գործոններ են ազդում աշխատանքի շուկայի վրա՝ տնտեսական ճգնաժամերը, գյուղական բնակչության աշխատաշուկայի մուտքը, մասնագիտությունների դասակարգման հարցերը և այլնի։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության զբաղվածության խնդիրներին, շեշտվում է տարբեր մասնագիտությունների զբաղվածության մակարդակը և դրանց միջև սոցիալ-տնտեսական տարբերությունները։ Ընդգծվում է, որ գյուղական բնակավայրերում զբաղվածության հարցը մնում է հիրավի լուրջ խնդիր, քանի որ աշխատանքային հնարավորությունները սահմանափակ են, ինչը հանգեցնում է արտագաղթի և գերբնակեցման քաղաքներում։ Հեղինակը նաև քննարկում է գործազրկության կրճատման քաղաքականություն մշակելու ու զբաղվածության մակարդակը բարձրացնելու հնարավոր ուղիները՝ կրթական ծրագրերի բարեփոխում, փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության խթանում, գործատուների և պետական կառավարման համագործակցություն։ Գրքում ներկայացված են հետազոտական տվյալներ, վերլուծություններ ու օրինակներ, որոնք օգնություն են տալիս պատկերացնելու Հայաստանի աշխատանքի շուկայի մարտահրավերները և զարգացման ուղիները։ Այն նաև կարևոր է տնտեսական քաղաքականության մշակման, աշխատանքային շուկայի բարելավման և սոցիալական արդարության ապահովման ոլորտներում աշխատող մասնագետների համար։ Գիրքը առաջարկվում է նաև բակալավրի ու մագիստրատուրայի ուսանողներին, սոցիոլոգներին, տնտեսագետներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են աշխատանքային շուկայի կառավարման ու բնակչության զբաղվածության ոլորտի խնդիրներով։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի հանքային աղբյուրներից առանձնացված Rhodobacter sphaeroides տեսակի ֆոտոտրոֆ բակտերիաների կենսաէներգետիկական առանձնահատկությունների, նյութափոխանակային գործընթացների և կենսաբանական ջրածնի արտադրության հնարավորությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են ֆոտոտրոֆ միկրոօրգանիզմների էներգետիկական փոխանակության մեխանիզմները, լուսային էներգիայի յուրացման առանձնահատկությունները, բակտերիաների ֆիզիոլոգիական ակտիվության վրա միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցությունը և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ստացման նպատակով դրանց կենսատեխնոլոգիական ներուժի գնահատումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի հանքային աղբյուրների մանրէաբանական բազմազանությանը, դրանց ֆիզիկաքիմիական պայմաններին և յուրահատուկ բնական միջավայրերում բնակվող ֆոտոտրոֆ բակտերիաների կենսաբանական հարմարվողականությանը։ Ուսումնասիրվում են բակտերիաների աճի և զարգացման պայմանները, լուսավորության ինտենսիվության, ջերմաստիճանի, միջավայրի թթվայնության, հանքային աղերի պարունակության և սննդանյութերի հասանելիության ազդեցությունները դրանց նյութափոխանակության ու կենսաէներգետիկական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում է ֆոտոսինթետիկ բակտերիաների առանձնահատկությունը՝ լուսային էներգիան օգտագործելու օրգանական միացությունների փոխակերպման և բջջային կենսագործունեության համար անհրաժեշտ էներգիայի ստացման գործընթացներում։ Անդրադարձ է կատարվում ֆոտոսինթետիկ էլեկտրոնափոխադրական շղթայի, թաղանթային էներգետիկական համակարգերի, պրոտոնային էլեկտրաքիմիական գրադիենտի ձևավորման և ադենոզինեռֆոսֆատի սինթեզի հետ կապված կենսաքիմիական մեխանիզմներին։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում բակտերիաների ֆոտոսինթետիկ ապարատի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, լուսակլանող գունանյութերի դերը, ինչպես նաև տարբեր միջավայրային պայմաններում էներգետիկական փոխանակության փոփոխությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են մանրէաբանական ջրածնի առաջացման կենսաքիմիական նախադրյալները, հատկապես ազոտֆիքսման գործընթացների հետ կապված նիտրոգենազային համակարգերի մասնակցությունը և դրանց ակտիվության վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են ֆոտոֆերմենտացիայի ընթացքում օրգանական նյութերի օգտագործման հնարավորությունները, ածխածնային և ազոտային սննդանյութերի հարաբերակցության նշանակությունը, ինչպես նաև նյութափոխանակային ուղիների ազդեցությունը ջրածնի առաջացման արդյունավետության վրա։ Կարևորվում է բակտերիաների կենսազանգվածի աճի, էներգետիկական ակտիվության և ջրածնի արտադրության միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կենսաբանական գործընթացների արդյունավետությունը տարբեր մշակման պայմաններում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում թթվածնի առկայության, լուսավորության ռեժիմների և սննդային միջավայրի բաղադրության ազդեցությանը ջրածին արտադրող ֆերմենտային համակարգերի գործունեության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի բնական հանքային աղբյուրներից առանձնացված մանրէային շտամների ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական հատկությունների համեմատական գնահատումը՝ պարզելու դրանց հնարավոր առավելությունները կենսաջրածնի արտադրության տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում միկրոօրգանիզմների նույնականացման, մաքուր կուլտուրաների ստացման, աճի դինամիկայի ուսումնասիրության, կենսաքիմիական ակտիվության չափման և արտադրված գազերի բաղադրության գնահատման հետազոտական մոտեցումներին։ Կարևորվում է փորձարարական տվյալների վերլուծությունը, որը կարող է նպաստել ջրածնի արտադրության վրա ազդող հիմնական գործոնների բացահայտմանը և ֆոտոտրոֆ բակտերիաների կենսատեխնոլոգիական կիրառության հեռանկարների որոշմանը։ Աշխատության շրջանակներում դիտարկվում է նաև մանրէաբանական ջրածնի արտադրության նշանակությունը վերականգնվող էներգետիկայի զարգացման, հանածո վառելիքներից կախվածության նվազեցման և էկոլոգիապես առավել կայուն էներգետիկական համակարգերի ձևավորման տեսանկյունից։ Քննարկվում են կենսաջրածնի ստացման առավելությունները և տեխնոլոգիական սահմանափակումները, մասնավորապես՝ լուսային էներգիայի օգտագործման արդյունավետությունը, կենսաբանական համակարգերի արտադրողականությունը, միջավայրային պայմանների վերահսկման անհրաժեշտությունը և լաբորատոր հետազոտություններից դեպի կիրառական կենսատեխնոլոգիական համակարգեր անցնելու դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի ֆոտոտրոֆ բակտերիաների օգտագործման հնարավորությունը օրգանական մնացորդների կենսաբանական վերամշակման և էներգակիրների ստացման համակցված գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարևորում է Հայաստանի բնական մանրէային ռեսուրսների գիտական ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելով տեղական էկոհամակարգերում հանդիպող միկրոօրգանիզմների կենսատեխնոլոգիական ներուժը և դրանց հնարավոր կիրառությունը ժամանակակից կենսաէներգետիկայում։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով մանրէների ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի, ֆոտոկենսաբանության, մանրէաբանական էկոլոգիայի և կենսաջրածնի արտադրության տեխնոլոգիաների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, կենսաքիմիկոսների, կենսատեխնոլոգների, կենսաֆիզիկոսների, բնապահպանների, վերականգնվող էներգետիկայի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և ֆոտոտրոֆ միկրոօրգանիզմների կենսաէներգետիկական հատկություններով ու կենսաբանական ջրածնի արտադրությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։