Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловИстория
Վանական հողատիրությունը և ապահարկության իրավունքը Արևելյան Վրաստանում XVI-XVIII դարերում
Աշխատությունը նվիրված է XVI–XVIII դարերի Արևելյան Վրաստանի սոցիալ-տնտեսական և իրավական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով եկեղեցական հաստատությունների հողային սեփականության, վանական տնտեսությունների կազմակերպման և հարկային արտոնությունների համակարգի վրա։ Հետազոտության առանցքում վանքերի՝ որպես ոչ միայն հոգևոր ու մշակութային, այլև տնտեսական կառույցների գործունեությունն է, նրանց տիրապետության տակ գտնվող հողերի ձևավորման աղբյուրները, կառավարման սկզբունքները և հարաբերությունները աշխարհիկ իշխանության ու տեղական բնակչության հետ։ Քննվում են վանական հողային տիրույթների առաջացման և ընդլայնման տարբեր ձևերը՝ իշխանական ու մասնավոր նվիրատվությունները, ժառանգությունները, ձեռքբերումները և սեփականության իրավունքը հաստատող իրավական փաստաթղթերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ապահարկության իրավունքին՝ որպես եկեղեցական հաստատություններին տրվող տնտեսական և իրավական արտոնության, որը որոշ դեպքերում կարող էր ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն ազատել վանական տնտեսությունները որոշ հարկերից ու պարտավորություններից։ Ուսումնասիրվում է այդ արտոնությունների տրամադրման իրավական հիմքը, դրանց հաստատման և պահպանման մեխանիզմները, ինչպես նաև քաղաքական իշխանության փոփոխությունների ազդեցությունը եկեղեցական սեփականության կարգավիճակի վրա։ Կարևորվում է աշխարհիկ և հոգևոր իշխանությունների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ վանքերի տնտեսական դիրքը սերտորեն կապված էր միապետական իշխանության, ազնվականության և տեղական կառավարման համակարգի հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին հարկային արտոնությունները նպաստում վանական տնտեսությունների նյութական կայունությանը և ինչ դեր էին խաղում եկեղեցական հաստատությունները գյուղատնտեսական արտադրության, հողօգտագործման ու տեղական տնտեսական հարաբերությունների կազմակերպման մեջ։ Քննվում են նաև վանական տիրույթներում բնակվող գյուղացիական բնակչության իրավական ու տնտեսական պարտավորությունները, հողի օգտագործման ձևերը և եկեղեցական սեփականատերերի հետ ձևավորված հարաբերությունները։ Առանձին նշանակություն ունի ժամանակաշրջանի իրավական փաստաթղթերի, նվիրատվական ու արտոնագրային գրությունների և այլ պատմական աղբյուրների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել հողատիրության կառուցվածքն ու հարկային արտոնությունների կիրառման առանձնահատկությունները։ XVI–XVIII դարերի քաղաքական փոփոխությունների համատեքստում վանական սեփականության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի սոցիալական կառուցվածքի, եկեղեցու տնտեսական ազդեցության և պետական հարկային քաղաքականության մասին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև եկեղեցական հաստատությունների պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով հոգևոր, տնտեսական և իրավական գործառույթների փոխկապակցվածությունը վաղ նոր շրջանի Արևելյան Վրաստանի հասարակական կյանքում։
Обновлено. 2026-09-19
История
Բալկանյան հիմնախնդիրները և միջազգային դիվանագիտությունը
Բալկանյան հիմնախնդիրները և միջազգային դիվանագիտությունը աշխատությունը պատմաքաղաքական և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Բալկանյան տարածաշրջանի բարդ քաղաքական զարգացումները տարբեր պատմական փուլերում՝ կենտրոնանալով ազգային հակասությունների, պետությունների ձևավորման գործընթացների և մեծ տերությունների շահերի բախման վրա, այն ընդգրկում է Օսմանյան կայսրության անկումից հետո ձևավորված քաղաքական իրադրությունը, Բալկանյան պատերազմների պատճառներն ու հետևանքները, ինչպես նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող և հաջորդող դիվանագիտական գործընթացները, գիրքը հատուկ ուշադրություն է դարձնում միջազգային դիվանագիտության դերակատարությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են եվրոպական ուժերը փորձել կարգավորել տարածաշրջանի հակամարտությունները պայմանագրերի, դաշինքների և քաղաքական միջամտությունների միջոցով, միաժամանակ բացահայտելով այդ գործընթացների ազդեցությունը տարածաշրջանի կայունության և երկարաժամկետ հակամարտությունների ձևավորման վրա։
Обновлено. 2026-09-19
Технология
Совершенствование технологии мягкого сыра
Աշխատությունը նվիրված է փափուկ պանրի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման գիտական ու գործնական հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են կաթի՝ որպես հիմնական հումքի ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և տեխնոլոգիական հատկությունները, պանրի արտադրության ընթացքում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունները, ինչպես նաև պատրաստի արտադրանքի որակի ձևավորման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթի նախնական մշակման, մակարդման, կաթնաշոռային զանգվածի ձևավորման, շիճուկի հեռացման, աղադրման և հասունացման գործընթացների տեխնոլոգիական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են կաթնաթթվային մանրէների, ֆերմենտային պատրաստուկների, ջերմաստիճանային ռեժիմների և արտադրական պայմանների ազդեցությունը պանրի կառուցվածքի, համի, բույրի, խոնավության և պահպանման կայունության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում արտադրական գործընթացների օպտիմալացման, հումքի արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցման և պատրաստի արտադրանքի սննդային ու զգայորոշական հատկությունների բարելավման հնարավորություններին։ Կարևորվում են սննդամթերքի անվտանգության պահանջների պահպանումը, մանրէաբանական վերահսկողությունը, արտադրանքի որակի գնահատման մեթոդները և պահպանման ժամկետի վրա ազդող գործոնների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են ժամանակակից սարքավորումների, նորարարական տեխնոլոգիական լուծումների և արտադրության կառավարման արդյունավետ մոտեցումների կիրառման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգների, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետների, կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, սննդամթերքի որակի վերահսկման մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-10-13
Литература
Գործնական բանաստեղծություն
Աշխատությունը վերաբերում է բանաստեղծական արվեստին և գրական խոսքի ստեղծման առանձնահատկություններին։ «Առձեռն» բնորոշումը մատնանշում է գործնական կամ ուսումնական նշանակություն ունեցող ձեռնարկի բնույթ, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել բանաստեղծության ձևավորման սկզբունքներին և պոետական արտահայտչամիջոցներին։ Բանաստեղծական ստեղծագործության հիմքում ընկած են լեզվի պատկերավոր կիրառությունը, մտքի հուզական արտահայտումը, բառերի ընտրությունը, հնչյունական ներդաշնակությունը և տաղաչափական կառուցվածքը։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը առնչվում է չափածո խոսքի կազմակերպմանը, հանգի ու ռիթմի նշանակությանը, բանաստեղծական պատկերների ստեղծմանը և գրական ճաշակի զարգացմանը։ Այն կարող էր ծառայել որպես օժանդակ նյութ բանաստեղծությամբ հետաքրքրվողների, սովորողների և գրական ստեղծագործության հիմունքներն ուսումնասիրողների համար։ XIX դարում հայերեն ուսումնական և գրական ձեռնարկները կարևոր դեր ունեին ազգային գրական լեզվի մշակման, ստեղծագործական կարողությունների խթանման և գեղարվեստական մտածողության զարգացման գործում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ պոետական մշակույթի, գրական կրթության և բանաստեղծական արվեստի ուսումնասիրման տեսանկյունից։
Обновлено. 2026-11-04
Лингвистика
Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի, հատոր VI
Աշխատությունը հայոց լեզվի համակողմանի ուսումնասիրությանն ուղղված գիտական-լեզվաբանական բազմահատորյա հետազոտության վեցերորդ հատորն է, որն իր բովանդակությամբ ներկայացնում է հայերենի քերականական համակարգի ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններն ու լեզվական օրինաչափությունները։ Այն նախատեսված է հայոց լեզվի կառուցվածքի, քերականական ձևերի, դրանց գործառույթների և փոխհարաբերությունների խորքային ուսումնասիրման համար՝ նպաստելով լեզվի համակարգված և գիտական ընկալմանը։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է հայերենի քերականական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության, լեզվական երևույթների դասակարգման և տեսական մեկնաբանության մեջ ունեցած նշանակությամբ։ Այն կարևոր նյութ է պարունակում հայերենի քերականական կառուցվածքով հետաքրքրվող լեզվաբանների, հայագետների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ ծառայելով որպես մասնագիտական ուսումնասիրությունների, գիտական հետազոտությունների և լեզվաբանական գիտելիքների խորացման աղբյուր։ Բազմահատորյակի այս մասն արժեքավոր է նաև հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման, հայերենի գիտական նկարագրության ավանդույթների և քերականական ուսումնասիրությունների պատմության տեսանկյունից։
Обновлено. 2026-11-16
Лингвистика
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմություն, պատմագրություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ) (1971, №10)
Այս տեղեկատուն ներկայացնում է վերջին տարիներին Հայաստանի Հանրապետությունում և հարակից տարածաշրջանում հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ ընդգրկելով հասարակական-քաղաքական գիտությունների, լեզվաբանության, գրականագիտության, պատմության և պատմագրության ոլորտները։ Նյութում տրամադրվում են յուրաքանչյուր գրքի հիմնական տվյալները՝ հեղինակը, վերնագիր, հրատարակման տարեթիվ, հրատարակչություն և թեմատիկ ուղղվածություն, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին արագ կողմնորոշվել և ընտրել ուսումնասիրության կամ հետազոտության համար համապատասխան աղբյուրներ։ Աշխատությունը նախատեսված է գիտնականների, ուսուցիչների, ուսանողների, մատենագետների և լայն հանրության համար՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիություն, հետազոտական ու ուսուցողական գործընթացների հարմարեցում և ոլորտային տեղեկատվական հոսքերի վերահսկողություն։ Տեղեկատուն նաև ընդգծում է նոր հետազոտական միտումները, դասական աշխատությունների վերանայումները և լեզվաբանական, գրականագիտական ու պատմագիտական ոլորտներում հրապարակված նոր նյութերի թեմատիկ բազմազանությունը։
Обновлено. 2026-08-21