Սալնամե 1869

Другие предметы

Գրքում ներկայացվում են գեոդեզիական չափումների հիմնական մեթոդները՝ հորիզոնական և ուղղաձիգ անկյունների չափում, հեռավորությունների որոշում, ինչպես նաև բարձրությունների հաշվարկ։ Բացատրվում են տարբեր գեոդեզիական գործիքների կիրառման սկզբունքները և դրանց օգտագործման առանձնահատկությունները դաշտային աշխատանքներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գեոդեզիական ցանցերի ստեղծմանը, տեղագրական նկարահանմանը և քարտեզների կազմման հիմունքներին։ Քննարկվում են նաև չափումների ճշգրտության ապահովման մեթոդները և սխալների գնահատման սկզբունքները։ Գիրքը ներառում է ինչպես տեսական նյութ, այնպես էլ գործնական առաջադրանքներ, որոնք օգնում են ամրապնդել ստացված գիտելիքները և զարգացնել մասնագիտական հմտությունները։

Религия

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1846 թվականի օրացուցային տվյալները՝ զուգահեռ նշելով Քրիստոսի ծննդյան և հայոց ՌՄՂԵ թվականությունները։ Երկու ժամանակագրական համակարգերի համադրումը հնարավորություն էր տալիս ընթերցողներին համեմատելու ամսաթվերը և կողմնորոշվելու տարբեր թվագրումների միջև՝ միաժամանակ պահպանելով հայկական ժամանակագրական ավանդույթը։ Օրացույցի հիմնական նշանակությունը տարվա ամիսների, օրերի և ամսաթվերի հերթականությունը ներկայացնելն էր, ինչը կարևոր էր առօրյա գործերի կազմակերպման, աշխատանքների պլանավորման և նշանակալի օրերը հիշելու համար։ Հայկական հոգևոր կյանքում օրացույցներն ունեին նաև եկեղեցական նշանակություն․ դրանք օգնում էին հետևելու տոներին, սրբերի հիշատակության օրերին և ծիսական արարողությունների ժամանակացույցին։ Հայոց թվականության ընդգրկումը շեշտում էր ազգային թվագրման համակարգի շարունակականությունը, իսկ տերունական թվականության կիրառումը կապում էր այն քրիստոնեական ընդհանուր ժամանակագրության հետ։ Նման հրատարակությունները նաև նպաստում էին օրացուցային գիտելիքի տարածմանը և տարբեր համայնքներում ժամանակի հաշվարկման միասնական սովորույթների պահպանմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ տոմարագիտության, ժամանակագրության, եկեղեցական մշակույթի և 19-րդ դարի հայկական կրթական ու տպագրական պատմության ուսումնասիրության համար՝ որպես ժամանակի կազմակերպման և ազգային մշակութային ավանդույթների պահպանման վկայություն։

Математика

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գրաֆների կողերի ներկման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ օգտագործվող պալիտրաների քանակի նվազագույնացման պայմաններում։ Քննության են առնվում գրաֆների տեսության համապատասխան կառուցվածքները, կողային ներկումների սահմանափակումները և գագաթներին հարակից կողերի գույների համակցությունների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ներկումների կառուցմանը, որոնց դեպքում հնարավոր է նվազեցնել տարբեր պալիտրաների քանակը՝ միաժամանակ պահպանելով սահմանված գունավորման պայմանները։ Վերլուծվում են գրաֆի կառուցվածքային հատկությունների, գագաթների աստիճանների, կողերի փոխադարձ դասավորության և օգտագործվող գույների քանակի ազդեցությունները խնդրի լուծման վրա։ Քննարկվում են նաև նվազագույն արժեքների գնահատման, համապատասխան սահմանների ստացման, կառուցողական մեթոդների և ալգորիթմական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները գրաֆների ներկման խնդիրների և կոմբինատորային օպտիմալացման մեթոդների փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիսկրետ մաթեմատիկայի, գրաֆների տեսության, կոմբինատորիկայի և ալգորիթմների տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Педагогика

Սա սոցիալ-տնտեսական և սպորտային քաղաքականության ոլորտին պատկանող հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանում ֆիզկուլտուրային և սպորտային շարժման զարգացման առանձնահատկություններին շուկայական հարաբերությունների անցման փուլում, որտեղ վերլուծվում են պետական սպորտային համակարգից դեպի բազմաձև ֆինանսավորման և կառավարման մոդելների անցման գործընթացները, սպորտային կազմակերպությունների ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները և դրանց ֆինանսական կայունության խնդիրները, աշխատանքը ընդգրկում է նաև զանգվածային սպորտի և բարձրակարգ սպորտի զարգացման տարբերությունները, մասնավոր հատվածի ներգրավվածությունը, սպորտային ենթակառուցվածքների արդիականացումը և բնակչության ֆիզիկական ակտիվության մակարդակի վրա սոցիալ-տնտեսական գործոնների ազդեցությունը, միաժամանակ դիտարկվում են պետական քաղաքականության առաջնահերթությունները՝ ուղղված առողջ ապրելակերպի խթանմանը և սպորտային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը անցումային տնտեսության պայմաններում։

География

Հայկական ճանապարհորդական և ճանաչողական գրականության ուշագրավ նմուշներից այս աշխատությունը ներկայացնում է հայ հոգևորական, մտավորական և ճանապարհորդ Մեսրովբ Դ. Թաղիադյանցի ուղևորության փորձառություններն ու դիտարկումները Հայաստանի տարածքում՝ բացահայտելով հայրենի երկրի աշխարհագրական միջավայրը, բնակավայրերը, պատմական հիշողությունը, հոգևոր ժառանգությունն ու ազգային կյանքի տարբեր կողմերը։ Ստեղծագործության առանցքում ճանապարհորդությունն է՝ ոչ միայն որպես տարածական տեղաշարժ և նոր վայրերի ճանաչման հնարավորություն, այլև որպես հայրենիքի պատմական, մշակութային ու հոգևոր ինքնության ուսումնասիրության միջոց։ Հեղինակի ճանապարհորդական հայացքը միավորում է հոգևորականի հետաքրքրությունը քրիստոնեական ժառանգության, եկեղեցական կյանքի և սրբավայրերի նկատմամբ, ինչպես նաև մտավորականի ու հայրենասերի ձգտումը՝ ճանաչելու հայ ժողովրդի պատմական հայրենիքը, նրա բնակչությանը, կենցաղը, սովորույթները և հասարակական իրողությունները։ Աշխատության կարևոր բովանդակային ուղղություններից է Հայաստանի պատմական ու աշխարհագրական միջավայրի ներկայացումը, որի միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում պատկերացում կազմելու երկրի տարբեր վայրերի, դրանց առանձնահատկությունների, պատմական նշանակության և ազգային հիշողության մեջ ունեցած տեղի մասին։ Ճանապարհորդական նկարագրությունները կարևորում են նաև մարդու և բնակավայրի փոխհարաբերությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են բնական պայմանները, պատմական իրադարձությունները, կրոնական ավանդույթներն ու հասարակական սովորույթները ձևավորել տեղական կյանքի առանձնահատկությունները։ Հեղինակի դիտարկումների մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական եկեղեցական ու հոգևոր ժառանգությունը, որը ներկայացվում է որպես ազգային ինքնության պահպանման, պատմական շարունակականության և մշակութային միասնության կարևոր հիմք։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը ձեռք է բերում նաև պատմամշակութային ուսումնասիրության արժեք՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի, ազգային ավանդույթների և պատմական հիշողության դրսևորումներին։ Գրական առումով այն պատկանում է ճանապարհորդական արձակի այն ավանդույթին, որտեղ անձնական տպավորությունները, տեղագրական դիտարկումները, պատմական տեղեկություններն ու ճանաչողական անդրադարձները միավորվում են մեկ ամբողջության մեջ։ Պատմողականությունը պայմանավորված է ճանապարհորդության ընթացքով, իսկ նկարագրական հատվածները հնարավորություն են տալիս վերակազմելու հեղինակի տեսած ու ճանաչած միջավայրի բազմակողմանի պատկերը։ Հեղինակի հոգևորական կրթությունն ու ազգային-մշակութային հետաքրքրությունները հաղորդում են շարադրանքին ճանաչողական և գաղափարական ուղղվածություն՝ ճանապարհորդությունը վերածելով հայրենիքի ճանաչողության և ազգային ժառանգության արժևորման միջոցի։ Աշխատության կարևոր գաղափարներից է հայրենի երկրի ճանաչման անհրաժեշտությունը, քանի որ պատմական վայրերի, հոգևոր կենտրոնների, բնակավայրերի և ժողովրդի կենսակերպի ուսումնասիրությունը նպաստում է ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը։ Այն արտացոլում է նաև տասնիններորդ դարի հայ մտավորականության հետաքրքրությունը սեփական պատմության, աշխարհագրության, մշակույթի և ազգային կյանքի փաստագրման նկատմամբ, երբ ճանապարհորդական գրականությունը կարևոր դեր ուներ գիտելիքի տարածման և հայրենագիտական մտածողության զարգացման գործում։ Պատմական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ նման ուղեգրությունները պահպանել են ժամանակաշրջանի հայ մտավորականի դիտանկյունը, հայրենիքի մասին պատկերացումները և պատմամշակութային միջավայրի ճանաչման եղանակները։ Դրանք արժեքավոր նյութ են հայ ճանապարհորդական արձակի, հայրենագիտական մտքի, պատմական աշխարհագրության և ազգային մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես հայ գրականության և պատմության մասնագետների, այնպես էլ Հայաստանի պատմական աշխարհագրությամբ, եկեղեցական ժառանգությամբ, ազգային ավանդույթներով ու տասնիններորդ դարի հայ մտավորականության գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն կարևորում է հայրենիքի ճանաչողությունը՝ որպես պատմական հիշողության պահպանման, մշակութային ժառանգության արժևորման և ազգային ինքնության գիտակցման անբաժանելի գործընթաց՝ միաժամանակ ներկայացնելով ճանապարհորդությունը որպես գիտելիքի ձեռքբերման, դիտարկման և հայրենագիտական ուսումնասիրության ինքնուրույն գրական ձև։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ավագ դպրոցում ռուսերենի բայական նախածանցավոր բառակազմության ուսուցման տեսական և մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ռուսերեն բայերի նախածանցավորման համակարգն է, նախածանցների միջոցով նոր բառերի և իմաստային տարբերակների ձևավորումը, ինչպես նաև այդ երևույթների յուրացման առանձնահատկությունները հայախոս սովորողների կողմից։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ռուսերեն բայական նախածանցների իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները, դրանց միացումը տարբեր բայական հիմքերի հետ, բառիմաստի և բայի տեսակի փոփոխությունները, ինչպես նաև տարածական, ժամանակային, ուղղության, ավարտվածության և այլ իմաստների արտահայտումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայախոս աշակերտների համար առաջացող դժվարություններին, որոնք կարող են պայմանավորված լինել հայերենի և ռուսերենի բառակազմական ու քերականական համակարգերի տարբերություններով։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ուսուցման արդյունավետ մեթոդների և վարժությունների համակարգի մշակումը, որը կարող է նպաստել սովորողների կողմից նախածանցավոր բայերի ճիշտ ընկալմանը, կազմությանը և գործածությանը։ Դիտարկվում են բառային և համատեքստային վարժություններ, համեմատական մեթոդներ, բառակազմական վերլուծություն, բառապաշարի ակտիվացման և խոսքային հմտությունների զարգացման միջոցներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցման հաջորդականության, նյութի ընտրության և սովորողների լեզվական կարողություններին համապատասխան առաջադրանքների կառուցման սկզբունքներին։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ռուսերենի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործմանը հայկական ավագ դպրոցում՝ հատկապես բայական բառակազմության և բառապաշարի ուսուցման ոլորտում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ռուսաց լեզվի ուսուցիչներին, մեթոդիստներին, լեզվաբաններին, մանկավարժական բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և ռուսերենի՝ որպես օտար լեզվի ուսուցման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։