Շինարարության կոմպլեքսային մեքենայացում և ավտոմատացում : Ուսումնական ձեռնարկ

Биология

Կենսաբանական, թունաբանական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է նիտրիֆիկացիայի որոշ արգելակիչների՝ պիրազոլների և տրիազոլի, կենսաբանական ազդեցության ուսումնասիրությանը տաքարյուն կենդանիների օրգանիզմի վրա։ Քննության են առնվում նիտրիֆիկացիայի արգելակիչների քիմիական առանձնահատկությունները, դրանց կիրառման նշանակությունը ազոտային միացությունների փոխակերպման գործընթացների կարգավորման գործում և կենդանի օրգանիզմների վրա հնարավոր ազդեցությունների գնահատման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիրազոլային և տրիազոլային միացությունների կենսաբանական ակտիվությանը, օրգանիզմ ներթափանցելուց հետո դրանց հնարավոր փոխակերպումներին և ֆիզիոլոգիական համակարգերի գործունեության վրա ունեցած ազդեցություններին։ Վերլուծվում են հետազոտվող նյութերի ազդեցությամբ կենսաքիմիական, արյունաբանական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր օրգանների ու հյուսվածքների պատասխանային ռեակցիաները։ Քննարկվում են քիմիական միացությունների թունաբանական հատկությունների գնահատման, ազդեցության տևողության և ինտենսիվության նշանակության, ինչպես նաև օրգանիզմի հարմարվողական ու պաշտպանական մեխանիզմների ուսումնասիրության հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել փորձարարական թունաբանության, կենսաքիմիական վերլուծության, հյուսվածաբանական հետազոտության և ստացված տվյալների համեմատական գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում նիտրիֆիկացիայի արգելակիչների կենսաբանական անվտանգության, գյուղատնտեսության մեջ կիրառվող քիմիական նյութերի էկոլոգիական գնահատման և կենդանիների առողջության պահպանության գիտական հիմնախնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թունաբանության, կենսաքիմիայի, անասնաբուժության, էկոլոգիական քիմիայի, ագրոքիմիայի և քիմիական նյութերի կենսաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է նավթամթերքով աղտոտված ջրերի մաքրման նոր կլանիչների ուսումնասիրմանը և դրանց կիրառման արդյունավետության գնահատմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ջրային միջավայրի նավթային աղտոտման նվազեցման կարևոր խնդիրը, քանի որ նավթամթերքները կարող են բացասաբար ազդել ջրային էկոհամակարգերի, կենդանի օրգանիզմների և ջրային ռեսուրսների օգտագործման հնարավորությունների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր կլանիչ նյութերի ստացման, հատկությունների և կիրառման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ջրում առկա նավթային աղտոտիչների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր կլանիչների կառուցվածքին, մակերևութային հատկություններին, կլանման կարողությանը, ընտրողականությանը և օգտագործման արդյունավետությանը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև այնպիսի գործոնների ազդեցությունները, ինչպիսիք են ջերմաստիճանը, աղտոտիչների խտությունը, կլանիչի քանակը, մաքրման տևողությունը և ջրի քիմիական կազմը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է կլանման գործընթացի օրինաչափությունների բացահայտումը և տարբեր պայմաններում մաքրման արդյունավետության համեմատական գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է ներառել լաբորատոր փորձերի արդյունքներ, որոնց միջոցով գնահատվում է նավթամթերքների հեռացման աստիճանը և կլանիչների վերականգնման կամ կրկնակի օգտագործման հնարավորությունը։ Նման մոտեցումը կարևոր է ոչ միայն մաքրման բարձր արդյունավետության, այլև կիրառվող նյութերի տնտեսական և բնապահպանական նպատակահարմարության տեսանկյունից։ Նոր կլանիչների մշակումը կարող է նպաստել ջրի մաքրման ավելի արդյունավետ, մատչելի և էկոլոգիապես անվտանգ տեխնոլոգիաների ստեղծմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ արդյունաբերական և կենցաղային աղտոտված ջրերի մաքրման, նավթային աղտոտումների հետևանքների վերացման և ջրային ռեսուրսների պահպանության ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բնապահպանության, քիմիական տեխնոլոգիայի, ջրամաքրման, նյութագիտության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է գերմեծ ինտեգրալային սխեմաների հատակագծման խնդրին և այդ նպատակով երկակի գրավիտացիայի մեթոդի կիրառմանն ու զարգացմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ինտեգրալ սխեմաների տարրերի տարածական դասավորման օպտիմալացման խնդիրը, որը հատկապես կարևոր է տարրերի թվի և կապերի խտության մեծացման պայմաններում։ Հատակագծումը ենթադրում է բազմաթիվ տարրերի և դրանց միջև կապերի այնպիսի փոխադարձ տեղաբաշխում, որը պետք է բավարարի տեխնոլոգիական սահմանափակումներին և միաժամանակ ապահովի սխեմայի բարձր որակական ու գործառնական ցուցանիշներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գերմեծ ինտեգրալային սխեմաների հատակագծման մաթեմատիկական մոդելները, օպտիմալացման չափանիշները և հաշվարկային մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկակի գրավիտացիայի գաղափարին, որի շրջանակում սխեմայի տարրերի փոխազդեցությունները մոդելավորվում են գրավիտացիոն ուժերի նմանությամբ՝ օգտագործելով դրանց միջև հարաբերական դիրքը և կապերի բնույթը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բարդ հատակագծման խնդիրը ներկայացնել որպես տարրերի դիրքերի հաջորդական օպտիմալացման գործընթաց, որի ընթացքում նվազեցվում են ոչ ցանկալի հեռավորությունները, կապերի երկարությունները կամ այլ նպատակային ֆունկցիայի արժեքները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մեթոդի ալգորիթմական իրագործումը և դրա արդյունավետության գնահատումը տարբեր չափերի ու կառուցվածքների ինտեգրալ սխեմաների համար։ Ուսումնասիրվում են հաշվարկային բարդությունը, լուծման արագությունը, ստացվող հատակագծերի որակը և մեթոդի կայունությունը տարբեր նախնական պայմանների դեպքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղային և գլոբալ օպտիմալացման մեխանիզմների համադրմանը, քանի որ մեծ թվով տարրեր պարունակող սխեմաների համար անհրաժեշտ է խուսափել ոչ օպտիմալ տեղային լուծումների մեջ հայտնվելուց և հնարավորինս արդյունավետ որոնել ընդունելի հատակագիծ։ Կարևորվում են նաև տեխնոլոգիական սահմանափակումները, տարրերի զբաղեցրած մակերեսը, փոխկապակցումների երկարությունը, հաղորդալարերի խտությունը և սխեմայի ընդհանուր կոմպակտությունը։ Առաջարկվող մոտեցման արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն թույլ է տալիս ֆիզիկական համակարգի տարածական փոխազդեցությունները վերածել հաշվարկային օպտիմալացման խնդրի և կիրառել մաթեմատիկական մոդելավորման ու ալգորիթմական որոնման գործիքներ։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կատարելագործմանը և գերմեծ ինտեգրալային սխեմաների ֆիզիկական նախագծման փուլերի արդյունավետության բարձրացմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի և համակարգչային նախագծման մասնագետներին, ինտեգրալ սխեմաների նախագծողներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, օպտիմալացման ալգորիթմներով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և դասախոսներին։

Лингвистика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հեքիաթի՝ որպես լեզվական, գրական և հաղորդակցական երևույթի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ համադրելով տեքստաբանական և խոսույթային վերլուծության ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը մանրամասն դիտարկում է, թե ինչպես են կառուցվում հեքիաթային պատմությունները, ինչ լեզվական, ոճական և կառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեն դրանք, ինչպես նաև ինչ դեր են կատարում պատմողի, հերոսների և ունկնդրի միջև ձևավորվող հաղորդակցական հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության հիմքում դրված են հայկական, ռուսական և անգլիական հեքիաթների բազմաթիվ օրինակներ, որոնց համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր մշակույթներին բնորոշ ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, ազգային մտածողության արտահայտման ձևերը, սյուժետային կառուցվածքների, կերպարների համակարգի և լեզվական միջոցների կիրառման օրինաչափությունները։ Գրքում ներկայացված են նաև հեքիաթի ժանրային բնութագրերը, նրա գործառույթները, բանավոր և գրավոր փոխանցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեքստի և խոսույթի փոխհարաբերության տեսական հիմնավորումները։ Աշխատությունը հետաքրքիր և օգտակար աղբյուր է լեզվաբանների, գրականագետների, բանահյուսների, մշակութաբանների, թարգմանության տեսության մասնագետների, ինչպես նաև բուհերի ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հեքիաթի կառուցվածքով, լեզվամշակութային առանձնահատկություններով և տարբեր ժողովուրդների բանահյուսական ժառանգության համեմատական ուսումնասիրությամբ։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի և պետական իշխանության այլ մարմինների միջև ձևավորվող սահմանադրաիրավական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման սկզբունքի համատեքստում։ Սահմանադրական դատարանը սահմանադրական արդարադատություն իրականացնող անկախ մարմին է, որի հիմնական առաքելությունը Սահմանադրության գերակայության ապահովումն է։ Հետազոտության կենտրոնում Սահմանադրական դատարանի փոխհարաբերություններն են Ազգային ժողովի, Հանրապետության նախագահի, Կառավարության, վարչապետի, ընդհանուր իրավասության և մասնագիտացված դատարանների, ինչպես նաև սահմանադրությամբ նախատեսված այլ մարմինների հետ։ Այդ հարաբերությունները դիտարկվում են ոչ թե որպես վարչական ենթակայություն, այլ որպես յուրաքանչյուր մարմնի սահմանադրական իրավասություններով պայմանավորված փոխգործակցության համակարգ։ Կարևոր ուղղություն է նորմատիվ իրավական ակտերի սահմանադրականության վերահսկողությունը. Սահմանադրական դատարանը իրավասու է որոշելու օրենքների, Ազգային ժողովի որոշումների, Հանրապետության նախագահի հրամանագրերի և կարգադրությունների, Կառավարության ու վարչապետի որոշումների և ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև սահմանադրական մարմինների միջև նրանց լիազորությունների վերաբերյալ առաջացող վեճերի լուծումը, որի միջոցով դատարանը նպաստում է տարբեր պետական մարմինների իրավասությունների սահմանների պահպանմանը և իշխանությունների հավասարակշռմանը։ Քննության առարկա կարող են դառնալ նաև դատարանի հարաբերությունները օրենսդիր իշխանության հետ՝ օրենքների սահմանադրական վերահսկողության և Սահմանադրական դատարան դիմելու իրավական մեխանիզմների շրջանակում, ինչպես նաև գործադիր իշխանության մարմինների հետ՝ նրանց ընդունած նորմատիվ ակտերի սահմանադրականության գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր դատական համակարգի հետ փոխհարաբերությունների կարևոր դրսևորումներից է այն, որ դատարանները սահմանված պայմաններում կարող են դիմել Սահմանադրական դատարան կոնկրետ գործով կիրառման ենթակա նորմատիվ իրավական ակտի սահմանադրականության հարցով։ Սահմանադրական դատարանի ըստ էության ընդունված որոշումները պարտադիր են պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու դրանց պաշտոնատար անձանց համար, իսկ դատարանի որոշումներն ու եզրակացությունները վերջնական են և ուժի մեջ են մտնում հրապարակման պահից։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է սահմանադրական իրավունքի, սահմանադրական արդարադատության և պետական իշխանության կազմակերպման տեսական մոտեցումները՝ բացահայտելով Սահմանադրական դատարանի դերը պետական մարմինների իրավասությունների սահմանների պահպանման, սահմանադրական վեճերի լուծման և իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման սկզբունքի ապահովման գործում։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է տորուդային ռեզոնատորներում լիցքավորված մասնիկների ճառագայթման առանձնահատկությունների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լիցքավորված մասնիկների և ռեզոնատորում ձևավորվող էլեկտրամագնիսական դաշտերի փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության հետևանքով առաջացող ճառագայթման բնութագրերի փոփոխությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տորուդային երկրաչափություն ունեցող ռեզոնատորների էլեկտրամագնիսական հատկությունները, ռեզոնանսային ռեժիմների ձևավորումը և դրանց ազդեցությունը մասնիկների շարժման ու ճառագայթման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնիկների էներգիայի, արագության, շարժման հետագծի և լիցքի մեծության ազդեցությանը ճառագայթման ինտենսիվության, հաճախականության, սպեկտրային կազմի և տարածական բաշխման վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ռեզոնատորի երկրաչափական պարամետրերի, նյութական հատկությունների և սահմանային պայմանների դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են որոշել էլեկտրամագնիսական դաշտի կառուցվածքն ու ռեզոնանսային հատկությունները։ Աշխատությունը կարող է ներառել տեսական մոդելավորում և մաթեմատիկական հաշվարկներ, որոնց միջոցով վերլուծվում են լիցքավորված մասնիկների շարժման հավասարումները և ճառագայթման առաջացման մեխանիզմները տարբեր ռեզոնանսային պայմաններում։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է բացահայտել ճառագայթման ուժեղացման կամ թուլացման պայմանները, որոշել ռեզոնանսային երևույթների ազդեցությունը ճառագայթման պարամետրերի վրա և գնահատել համակարգի կայունության ու արդյունավետության բնութագրերը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են լիցքավորված մասնիկների էլեկտրադինամիկայի, արագացուցիչների ֆիզիկայի, միկրոալիքային տեխնիկայի և ռեզոնանսային համակարգերի տեսության համար։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մասնիկների ճառագայթման կառավարման, էլեկտրամագնիսական ճառագայթման աղբյուրների կատարելագործման և ռեզոնատորային սարքերի նախագծման ու օպտիմալացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տեսական և կիրառական ֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի, ռադիոֆիզիկայի, մասնիկների ֆիզիկայի և միկրոալիքային տեխնիկայի ոլորտներում զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։