Синтез нелинейных многомерных систем управления на основе показателя колебательности

История

Այս ծավալուն պատմական աշխատությունը նվիրված է Նապոլեոն Բոնապարտի կյանքին, քաղաքական ու ռազմական գործունեությանը և Ֆրանսիայի կայսր դառնալու պատմությանը՝ ներկայացնելով նորագույն եվրոպական պատմության ամենաազդեցիկ գործիչներից մեկի վերելքը և նրա դերի նշանակությունը Ֆրանսիայի ու ամբողջ Եվրոպայի քաղաքական վերափոխումների մեջ։ Նապոլեոն Բոնապարտի կենսագրությունը սերտորեն կապված է Ֆրանսիական հեղափոխության, միապետության անկման, հանրապետական կառավարման հաստատման և հետհեղափոխական հասարակության մեջ իշխանության նոր ձևերի առաջացման հետ։ Նրա կյանքի ու գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես հեղափոխական ցնցումներից հետո ձևավորված քաղաքական միջավայրում ռազմական հաջողությունները կարող էին վերածվել պետական իշխանության, իսկ անհատական հավակնությունները՝ ազդել մի ամբողջ մայրցամաքի պատմական ընթացքի վրա։ Ստեղծագործության թեմատիկ առանցքը Նապոլեոնի՝ ռազմական հրամանատարից մինչև Ֆրանսիայի կայսր հասնելու ճանապարհն է, որը ներառում է նրա քաղաքական վերելքի, պետական իշխանության կենտրոնացման, ռազմական հաղթանակների և եվրոպական միջազգային հարաբերությունների վերափոխման պատմությունը։ Նապոլեոնը պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում որպես զորավար և պետական գործիչ, որի գործունեությունը միաժամանակ կապված էր Ֆրանսիական հեղափոխության գաղափարների տարածման, վարչական համակարգի վերակազմավորման, իրավական բարեփոխումների և կայսերական իշխանության ամրապնդման հետ։ Նրա վերելքի պատմությունը բացահայտում է հեղափոխական ժամանակաշրջանի հակասությունները, երբ ազատության և իրավահավասարության գաղափարների տարածմանը զուգահեռ ձևավորվում էր իշխանության կենտրոնացման նոր համակարգ։ Ֆրանսիական հեղափոխությունը ոչնչացրել էր հին կարգերի բազմաթիվ հիմքեր՝ առաջ բերելով հասարակական ու քաղաքական հարաբերությունների վերակազմավորման անհրաժեշտություն։ Այդ պայմաններում Նապոլեոնը կարողացավ ռազմական հեղինակությունը և քաղաքական կազմակերպվածությունը վերածել իշխանության կարևոր հենարանների՝ աստիճանաբար ընդլայնելով իր ազդեցությունը պետական կառավարման ոլորտում։ Նրա գործունեության կարևոր հանգրվաններից էր 1799 թվականի պետական հեղաշրջումը, որի արդյունքում հաստատվեց Հյուպատոսությունը, իսկ 1804 թվականին նա հռչակվեց ֆրանսիացիների կայսր։ Այս իրադարձությունները նշանավորեցին Ֆրանսիայի քաղաքական զարգացման նոր փուլը՝ հեղափոխական հանրապետական կառավարման ձևերից անցում կատարելով կայսերական իշխանության։ Նապոլեոնի կայսր դառնալու պատմությունը, հետևաբար, միայն անհատական փառքի կամ ռազմական հաջողությունների պատմություն չէ․ այն արտացոլում է հեղափոխության ժառանգության, պետական իշխանության օրինականացման, հասարակական կայունության ձգտման և անձնական իշխանության ամրապնդման միջև գոյություն ունեցող բարդ հարաբերությունները։ Աշխատության պատմական շրջանակը կապված է նաև Նապոլեոնի ռազմական գործունեության հետ, որը վճռական ազդեցություն ունեցավ Եվրոպայի քաղաքական քարտեզի և պետությունների փոխհարաբերությունների վրա։ Նրա գլխավորած արշավանքներն ու հաղթանակները նպաստեցին Ֆրանսիայի ազդեցության տարածմանը, փոխեցին մի շարք եվրոպական պետությունների դիրքերը և հանգեցրին հին քաղաքական միավորումների վերափոխմանը։ Միաժամանակ, շարունակական պատերազմները մեծ մարդկային ու նյութական կորուստներ պատճառեցին, իսկ ֆրանսիական գերիշխանության ընդլայնումը հակազդեցություն առաջացրեց եվրոպական այլ տերությունների շրջանում։ Նապոլեոնյան պատերազմները դարձան միջազգային հարաբերությունների վերակազմավորման կարևոր գործոն և նպաստեցին եվրոպական քաղաքական հավասարակշռության շուրջ երկարատև պայքարի ձևավորմանը։ Այս համատեքստում Նապոլեոնի կերպարը ներկայացնում է պատմական առաջնորդի երկակի բնույթը․ նա հանդես էր գալիս միաժամանակ որպես նոր վարչական ու իրավական կարգերի հաստատող և որպես կայսերական իշխանության ընդլայնման նպատակով պատերազմներ վարող կառավարիչ։ Նրա կառավարման տարիներին իրականացված բարեփոխումներից առանձնահատուկ նշանակություն ունեցավ Քաղաքացիական օրենսգիրքը, որը հայտնի է Նապոլեոնյան օրենսգիրք անվամբ և իրավահավասարության, սեփականության պաշտպանության ու քաղաքացիական հարաբերությունների կարգավորման մի շարք սկզբունքներ ամրագրեց։ Նրա վարչական քաղաքականությունը նպաստեց պետական կառավարման կենտրոնացմանը, իսկ կրթության ու իրավական համակարգերի վերակազմավորումը երկարատև ազդեցություն ունեցավ Ֆրանսիայի հասարակական կյանքի վրա։ Սակայն այդ բարեփոխումներին զուգահեռ սահմանափակվեցին քաղաքական ազատությունների որոշ ձևեր, ամրապնդվեց անձնական իշխանությունը և վերականգնվեցին այնպիսի ինստիտուտներ, որոնք հակասում էին հեղափոխության որոշ սկզբունքներին։ Այս հակասությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է Նապոլեոնի պատմական դերը համակողմանիորեն ընկալելու համար՝ նրան դիտարկելով ոչ միայն որպես ռազմական հանճար, այլև որպես պետական գործիչ, որի քաղաքական որոշումները միավորել էին նորարարությունն ու իշխանության կենտրոնացման ձգտումը։ Ստեղծագործության կենսագրական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս պատմական մեծ իրադարձությունները դիտարկել անհատի գործունեության և որոշումների միջոցով։ Նապոլեոնի կյանքի պատմությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են անձնական ունակությունները, ժամանակի քաղաքական հանգամանքները, ռազմական կազմակերպվածությունը և հասարակական սպասումները փոխազդում՝ նպաստելով պատմական վերելքին։ Միաժամանակ նրա ճակատագիրը բացահայտում է քաղաքական իշխանության անկայունությունը և այն հանգամանքը, որ նույնիսկ ռազմական մեծ հաջողությունները չեն ապահովում անսահմանափակ գերիշխանություն։ Ռուսաստանյան արշավանքի ձախողումը, եվրոպական տերությունների հակադաշինքների ամրապնդումը և 1813 թվականի պարտությունները թուլացրին Նապոլեոնի իշխանությունը՝ հանգեցնելով նրա գահընկեցությանը 1814 թվականին։ 1815 թվականին իշխանության կարճատև վերականգնումից՝ Հարյուր օրվա ժամանակաշրջանից հետո, Վաթեռլոոյի ճակատամարտում կրած պարտությունը վերջ դրեց նրա կայսերական իշխանությանը։ Այս իրադարձությունները լրացնում են նրա վերելքի պատմությունը՝ այն վերածելով նաև քաղաքական հավակնությունների, ռազմական ուժի սահմանների և պատմական պատասխանատվության մասին խորհրդածության։ Գրական առումով նման կենսագրական-պատմական աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը պատմական փաստերի և անհատական գործունեության փոխկապակցումն է։ Կենտրոնական գործչի կյանքի հաջորդական ներկայացումը հնարավորություն է տալիս հետևելու նրա քաղաքական դիրքի փոփոխություններին, ռազմական հաջողությունների ու ձախողումների հետևանքներին և անձնական իշխանության ձևավորման ընթացքին։ Պատմական պատումը կարող է ընթերցողին ներկայացնել ոչ միայն առանձին իրադարձություններ, այլև դրանց միջև պատճառահետևանքային կապերը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են քաղաքական որոշումները փոխում պետական կառավարման համակարգը, հասարակական հարաբերությունները և միջազգային իրադրությունը։ Նապոլեոնի կենսագրության շուրջ ձևավորված գրական ավանդույթում հաճախ միահյուսվում են ռազմական պատմության դինամիզմը, քաղաքական վերլուծությունը և անհատական ճակատագրի դրամատիկ զարգացումը։ Այսպիսի մոտեցումը պատմությունը դարձնում է ավելի մատչելի՝ բարդ քաղաքական իրադարձությունները կապելով ընթերցողի համար հասկանալի կենսագրական ընթացքի հետ։ Աշխատության պատմամշակութային նշանակությունը հատկապես կարևոր է 19-րդ դարի հայերեն գրականության համատեքստում, քանի որ այն հայ ընթերցողին հնարավորություն էր տալիս ծանոթանալու եվրոպական պատմության վճռորոշ իրադարձություններին և համաշխարհային քաղաքականության վրա մեծ ազդեցություն ունեցած գործչի կյանքին։ Կոստանդնուպոլիսը հայ տպագրության և մտավոր կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ հայերեն գրքերի միջոցով տարածվում էին պատմական, գիտական, կրթական և գեղարվեստական գիտելիքներ։ Այդ միջավայրում Նապոլեոնի մասին ծավալուն պատմական աշխատության հրատարակությունը վկայում է համաշխարհային պատմության նկատմամբ հետաքրքրության և հայերենով պատմական գիտելիք հաղորդելու ձգտման մասին։ Նման գրքերը նպաստում էին պատմական մտածողության զարգացմանը, ընթերցողների՝ եվրոպական քաղաքական անցուդարձերի մասին գիտելիքների ընդլայնմանը և հայ գրականության թեմատիկ շրջանակի հարստացմանը։ Դրանք կարևոր դեր ունեին նաև այն մտավոր միջավայրում, որտեղ պատմությունը դիտարկվում էր որպես հասարակությունների վերելքի, պետական կառավարման, ազգային ինքնագիտակցության և քաղաքական փոփոխությունների օրինաչափությունները հասկանալու միջոց։ Ընթերցողական արժեքի առումով աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Նապոլեոնի կենսագրությամբ, Ֆրանսիական հեղափոխությամբ, եվրոպական ռազմական պատմությամբ, կայսրությունների ձևավորմամբ և պետական կառավարման զարգացման պատմությամբ զբաղվողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես է անհատի գործունեությունը կապվում լայնածավալ պատմական գործընթացների հետ, ինչ ազդեցություն կարող են ունենալ ռազմական հաղթանակները պետական իշխանության ձևավորման վրա, և ինչ հակասություններ են առաջանում հեղափոխական գաղափարների ու կենտրոնացված կառավարման միջև։ Միաժամանակ այն կարևոր նյութ է հայերեն պատմական գրականության և 19-րդ դարի ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով համաշխարհային պատմության թեմաների տարածումը հայալեզու գրքի միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է Նապոլեոն Բոնապարտի վերելքի, կայսերական իշխանության հաստատման և եվրոպական պատմության մեջ նրա ունեցած դերի ուսումնասիրության համար նշանակալի պատմական նյութ՝ միավորելով կենսագրական պատումը, ռազմական ու քաղաքական պատմության հարցերը և պետական իշխանության զարգացման վերաբերյալ ավելի լայն գաղափարական խնդիրները։

Биология

Գիրքը նվիրված է մորեխի կենսաբանական ակտիվ նյութերի և ցածր հաճախության էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցության ուսումնասիրությանը խաղողի խխունջի նյարդաբջջի թաղանթի և սրտամկանի կծկելիության վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են կենսաբանական համակարգերի վրա արտաքին ֆիզիկական և քիմիական ազդակների ազդեցության մեխանիզմները, նյարդաբջջային թաղանթների ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, իոնային հոսքերի փոփոխությունները և մկանային հյուսվածքի արձագանքները։ Քննարկվում են փորձարարական կենսաֆիզիկայի մեթոդները, էլեկտրամագնիսական դաշտերի կենսաբանական ազդեցության հնարավոր ուղիները, ինչպես նաև կենսաակտիվ միացությունների ազդեցությունը բջջային գործընթացների կարգավորման վրա։ Ներկայացվող հետազոտությունները նպաստում են նյարդային և սրտանոթային համակարգերի ֆիզիոլոգիական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և կարող են նշանակություն ունենալ կենսաֆիզիկական ու բժշկակենսաբանական ուսումնասիրությունների համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկոսների, ֆիզիոլոգների, նյարդակենսաբանների, կենսաբանության և բժշկության ոլորտի հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Педагогика

Գ. Պաղտասարյանի հեղինակած այս աշխատության վերնագիրը փոխաբերական իմաստով կարող է մատնանշել ծնողների համար նախատեսված ուղեցույց կամ խորհուրդների ժողովածու, որը նպատակ ունի լուսաբանել երեխաների դաստիարակության և ընտանեկան կյանքի կարևոր հարցերը։ «Լապտեր» բառը կարող է խորհրդանշել գիտելիքի լույսը, ճիշտ կողմնորոշումը և այն սկզբունքները, որոնք օգնում են ծնողներին հասկանալ իրենց պարտականությունները երեխաների նկատմամբ։ Աշխատությունը կարող է առնչվել ծնողական պատասխանատվությանը, երեխայի բնավորության ձևավորմանը, բարոյական արժեքների փոխանցմանը, ընտանեկան միջավայրի ազդեցությանը և ծնողների ու երեխաների փոխհարաբերություններին։ Նմանատիպ դաստիարակչական գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել հասարակության մեջ ընտանեկան արժեքների տարածման, երեխաների կրթության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման և ծնողական փորձի փոխանցման գործում։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև XIX դարի հայալեզու մանկավարժական մտքի, ընտանիքի դերի և հասարակական բարոյական պատկերացումների պատմության ուսումնասիրության համար։ Սակայն վերնագրի փոխաբերական բնույթը բավարար չէ աշխատության բովանդակությունը ճշգրիտ որոշելու համար․ առանց բնագրի հնարավոր չէ հաստատել, թե այն կոնկրետ ինչ խորհուրդներ է պարունակում, ում է ուղղված կամ ինչ դաստիարակչական մոտեցումներ է ներկայացնում։

Экономика

Նկարագրվող աշխատությունը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետությունում հիփոթեքային շուկայի ձևավորման, զարգացման և կայացման գործընթացները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոններին, որոնք ազդել են բնակարանային ֆինանսավորման համակարգի ձևավորման վրա։ Վերլուծվում են հիփոթեքային վարկավորման մեխանիզմների զարգացման փուլերը, բանկային համակարգի դերակատարությունը, պետական քաղաքականության նախաձեռնությունները և անշարժ գույքի շուկայի փոխազդեցությունը ֆինանսական համակարգի հետ։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև բնակչության վճարունակության մակարդակին, տոկոսադրույքների տատանումներին, վարկային ռիսկերի կառավարման խնդիրներին և երկարաժամկետ ֆինանսավորման աղբյուրների սահմանափակությանը, որոնք խոչընդոտում են շուկայի կայուն աճին։ Միաժամանակ քննարկվում են օրենսդրական բարեփոխումները, գրավի ինստիտուտի զարգացումը, պետական աջակցման ծրագրերը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները՝ որպես շուկայի արդյունավետության բարձրացման ուղիներ։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հիփոթեքային շուկայի կայացման գործընթացը Հայաստանում բարդ և բազմագործոն երևույթ է, որը պահանջում է համադրված տնտեսական քաղաքականություն, ֆինանսական կայունություն և ինստիտուցիոնալ վստահության ամրապնդում։

История

Այս գիտական-պատմագիտական աշխատանքը նվիրված է Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա-ի հասարակական և մշակութային գործունեության բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով նրա դերակատարությունը հայ եկեղեցու, ազգային ինքնության պահպանման և մշակութային կյանքի զարգացման գործընթացներում։ Գրքում վերլուծվում է նրա գործունեությունը հատկապես Խորհրդային Հայաստանի և սփյուռքի պայմաններում՝ ընդգծելով եկեղեցու դիրքի ամրապնդման, հոգևոր արժեքների պահպանման և ազգային համախմբման ուղղությամբ իրականացված նախաձեռնությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է Վազգեն Ա-ի ներդրումը կրթամշակութային ոլորտում՝ հոգևոր կրթության զարգացման, հրատարակչական գործունեության խթանման և երիտասարդության հոգևոր դաստիարակության ուղղություններով։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա միջեկեղեցական և միջազգային կապերին, ինչպես նաև հայ եկեղեցու հեղինակության բարձրացմանը համաշխարհային քրիստոնեական հարթակում։ Միաժամանակ դիտարկվում է նրա հասարակական գործունեության ազդեցությունը ազգային ինքնագիտակցության և մշակութային ժառանգության պահպանման վրա։ Գիրքը նախատեսված է եկեղեցաբանների, պատմաբանների, մշակութաբանների, աստվածաբանների և հայ ազգային-եկեղեցական կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Информатика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկական համակարգերում առաջացող ասինխրոն ռեժիմների կառավարման համար հարմարվողական (ադապտիվ) կառավարման սարքերի և դրանց սինթեզի մեթոդների մշակմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են էներգահամակարգերի դինամիկական վարքագիծը, կայունության խախտման պատճառները և ասինխրոն ռեժիմների առաջացման մեխանիզմները, որոնք կարող են հանգեցնել համակարգի աշխատանքի արդյունավետության նվազման կամ վթարային իրավիճակների։ Հեղինակը ներկայացնում է մաթեմատիկական մոդելներ, ալգորիթմներ և ծրագրատեխնիկական լուծումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս իրական ժամանակում վերահսկել համակարգի վիճակը, գնահատել փոփոխվող պարամետրերը և ավտոմատ կերպով հարմարեցնել կառավարման ազդակները՝ ապահովելով էներգահամակարգի կայուն և հուսալի աշխատանքը։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոշոր էլեկտրաէներգետիկական ցանցերի համաժամացման, անցումային գործընթացների վերլուծության, վթարների կանխարգելման և ավտոմատ կառավարման ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը։ Աշխատությունը ներառում է նաև փորձարարական և մոդելային հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք հիմնավորում են առաջարկվող լուծումների արդյունավետությունը և կիրառելիությունը իրական էներգահամակարգերում։ Հրատարակությունը նախատեսված է էլեկտրաէներգետիկայի, ավտոմատ կառավարման համակարգերի, էլեկտրատեխնիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների գիտաշխատողների, ինժեներների, ասպիրանտների և ուսանողների համար՝ ներկայացնելով էներգահամակարգերի հուսալիության և կառավարման արդիական խնդիրների լուծման նորարարական մոտեցումներ։