Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловЛитература
1960-80-ական թուականներու լիբանանահայ արձակը
Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի երկրորդ կեսի լիբանանահայ արձակի զարգացման օրինաչափությունների, թեմատիկ ուղղությունների, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և պատմամշակութային հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գրական միջավայրն է, որը ձևավորվել է հայկական սփյուռքի կարևոր մշակութային կենտրոններից մեկում և զարգացել տեղական հասարակական իրականության, հայկական համայնքային կյանքի ու համասփյուռքյան մշակութային գործընթացների փոխազդեցությամբ։ Քննվում են արձակագիրների ստեղծագործություններում արտահայտված ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, հայրենազրկման, սփյուռքյան կեցության, սերունդների հարաբերությունների, լեզվական ու մշակութային ինքնապահպանման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անհատի և համայնքի փոխհարաբերությանը, օտար միջավայրում հայկական ինքնության պահպանման հոգեբանական ու մշակութային բարդություններին, ինչպես նաև հայրենիքի մասին հիշողության և նոր բնակավայրին պատկանելու զգացողության համատեղ դրսևորումներին։ Դիտարկվում է լիբանանյան հասարակական ու քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը գրական թեմաների և կերպարային համակարգերի ձևավորման վրա՝ հատկապես այն պատմական փոփոխությունների համատեքստում, որոնք անմիջականորեն անդրադարձել են համայնքային առօրյային և ստեղծագործական կյանքին։ Վերլուծվում են պատմվածքի, վիպակի, վեպի և արձակ այլ ձևերի զարգացման առանձնահատկությունները, հեղինակային պատումի կառուցվածքը, կերպարակերտման սկզբունքները, հոգեբանական վերլուծության եղանակները և լեզվաոճական նորարարությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արևմտահայերենի գեղարվեստական հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ որպես ոչ միայն հաղորդակցության միջոց, այլև մշակութային հիշողության ու ինքնության կրող։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ավանդական և արդիական գրական մտածողության փոխհարաբերությանը, մոդեռնիստական ու նորարարական միտումների ներթափանցմանը և սփյուռքահայ գրականության մեջ ձևավորված նոր գեղագիտական որոնումներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գրական մամուլի, հրատարակչական գործունեության և մտավորական շրջանակների նշանակությանը գրական կյանքի կազմակերպման ու հեղինակների ստեղծագործությունների տարածման գործում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը լիբանանահայ արձակը ներկայացնում է որպես սփյուռքահայ գրականության ինքնատիպ և բազմաշերտ երևույթ՝ բացահայտելով դրա կապը պատմական հիշողության, ինքնության, լեզվի, համայնքային կյանքի և ժամանակաշրջանի հասարակական փոխակերպումների հետ։
Обновлено. 2026-09-22Педагогика
Հանրակրթական դպրոցի աշակերտների հանդուրժողականության դաստիարակությունը
Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական միջավայրում աշակերտների հանդուրժողական վերաբերմունքի, փոխադարձ հարգանքի և կառուցողական հաղորդակցման կարողությունների ձևավորման մանկավարժական հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում սովորողների սոցիալական և բարոյական զարգացման այն պայմաններն են, որոնք նպաստում են տարբեր կարծիքների, մշակութային առանձնահատկությունների, արժեքային համակարգերի և անհատական տարբերությունների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Հանդուրժողականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ուրիշի տեսակետը ընդունելու պատրաստակամություն, այլև որպես անձի սոցիալական հասունության, երկխոսության մշակույթի, համագործակցության և հակասությունները խաղաղ ճանապարհով կարգավորելու կարողության բաղադրիչ։ Քննվում է դպրոցի դերը աշակերտների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման գործընթացում՝ առանձնացնելով ուսուցման բովանդակության, դասարանի սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի, ուսուցչի վարքագծի և աշակերտների միջև հարաբերությունների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին, քանի որ տարբեր տարիքային խմբերում սոցիալական ընկալումները, ինքնագիտակցությունը և հասակակիցների հետ հարաբերությունները զարգանում են տարբեր կերպ։ Ուսումնասիրվում են համագործակցային ուսուցման, քննարկումների, խմբային աշխատանքի, դերային իրավիճակների և համատեղ ստեղծագործական գործունեության հնարավորությունները՝ որպես փոխըմբռնման և հաղորդակցական մշակույթի զարգացման մանկավարժական միջոցներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածությունը՝ դասարանում ապահով, ներառական և հարգալից միջավայր ստեղծելու, կարծիքների բախումները կառուցողական ձևով կառավարելու և խտրական վերաբերմունքի դրսևորումները կանխելու տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ընտանիքի և դպրոցի համագործակցությանը, քանի որ երեխաների սոցիալական վերաբերմունքների ձևավորման վրա միաժամանակ ազդում են կրթական միջավայրը, ընտանեկան դաստիարակությունը և հասարակական հարաբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել սովորողների հանդուրժողականության մակարդակի գնահատման մանկավարժական չափանիշները, վերաբերմունքային փոփոխությունների դիտարկման մեթոդները և համապատասխան կրթական ծրագրերի արդյունավետության վերլուծությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկավարժության, դաստիարակության տեսության, կրթական հոգեբանության և միջմշակութային կրթության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են պատասխանատու, համագործակցող և ուրիշների արժանապատվությունը հարգող անհատի ձևավորմանը։
Обновлено. 2026-09-22Медицина
Սրտի իշեմիկ հիվանդությունից հանկարծամահության ձևաբանական և կենսաքիմիական փոփոխությունների համալիր դատաբժշկական գնահատումը
Աշխատությունը նվիրված է սրտի իշեմիկ հիվանդության հետևանքով առաջացած հանկարծամահության դեպքերի ձևաբանական և կենսաքիմիական փոփոխությունների համալիր դատաբժշկական գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է տարբեր մեթոդների համակցմամբ բարձրացնել մահվան պատճառի և մեխանիզմների բացահայտման հուսալիությունը այն դեպքերում, երբ սրտամկանի սուր իշեմիկ վնասման արտահայտված անատոմիական նշանները կարող են լինել նվազագույն կամ դժվար հայտնաբերվող։ Ուսումնասիրվում են սրտի և հարակից հյուսվածքների մակրոսկոպիկ ու մանրադիտակային փոփոխությունները, կորոնար զարկերակների վիճակը, աթերոսկլերոտիկ ախտահարումների առանձնահատկությունները, սրտամկանի կառուցվածքային փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը մահվան հանգամանքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ իշեմիկ փոփոխությունների հայտնաբերմանը, որոնք կարող են նշանակալի լինել հանկարծամահության դատաբժշկական ախտորոշման համար։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ձևաբանական տվյալների համադրումը կենսաքիմիական ցուցանիշների հետ։ Կենսաքիմիական հետազոտությունների միջոցով գնահատվում են այն փոփոխությունները, որոնք կարող են արտացոլել սրտամկանի վնասումը, հյուսվածքային հիպօքսիան, բջջային նյութափոխանակության խանգարումները և մահվանը նախորդած ախտաբանական գործընթացները։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս լրացնել դասական դիահերձման և հյուսվածաբանական քննության արդյունքները և բարձրացնել ախտորոշման հավաստիությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է տարբեր մեթոդներով ստացված տվյալների համադրումը, քանի որ հանկարծամահության դեպքերում առանձին մեթոդի արդյունքը միշտ չէ, որ բավարար է մահվան պատճառը հիմնավորելու համար։ Քննարկվում են նաև իշեմիկ հիվանդության և այլ հնարավոր պատճառների տարբերակիչ դատաբժշկական ախտորոշման խնդիրները, հատկապես այն դեպքերում, երբ արտաքին կամ ներքին ակնհայտ փոփոխությունները սահմանափակ են։ Աշխատությունը կարող է նպաստել դատաբժշկական փորձաքննության մեթոդաբանության կատարելագործմանը, մահվան պատճառի առավել հիմնավորված որոշմանը և հետազոտության արդյունքների օբյեկտիվության բարձրացմանը։ Համալիր մոտեցումը կարևոր է հատկապես հանկարծամահության այն դեպքերի համար, որոնցում անհրաժեշտ է միաժամանակ գնահատել սրտի կառուցվածքային փոփոխությունները, կենսաքիմիական ցուցանիշները և ընդհանուր կլինիկա-դատաբժշկական տվյալները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել դատաբժիշկներին, սրտաբաններին, պաթոլոգանատոմներին, կենսաքիմիկոսներին, բժշկական փորձաքննության մասնագետներին, հետազոտողներին և բժշկական բուհերի համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Обновлено. 2026-09-05История
Սփյուռքը ժամանակակից պատմագիտական-տեսական դիսկուրսում (20-րդ դ. վերջ-21-րդ դ. սկիզբ)
Պատմագիտական և տեսամեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սփյուռքի հասկացության, դրա ձևավորման ու զարգացման օրինաչափությունների և ժամանակակից գիտական մեկնաբանությունների ուսումնասիրությանը՝ XX դարի վերջի և XXI դարի սկզբի պատմագիտական քննարկումների համատեքստում։ Քննության են առնվում սփյուռքի վերաբերյալ տեսական հիմնական մոտեցումները, հասկացության սահմանման խնդիրները, պատմական հայրենիքի և ընդունող հասարակությունների հետ սփյուռքյան համայնքների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սփյուռքյան ինքնության ձևավորմանը, հավաքական հիշողության պահպանմանը, մշակութային ժառանգության փոխանցմանը և ազգային պատկանելության ընկալումների փոփոխություններին։ Վերլուծվում են միգրացիոն գործընթացների, գլոբալացման, անդրազգային կապերի և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացման ազդեցությունները սփյուռքյան համայնքների կազմակերպման ու գործունեության վրա։ Քննարկվում են նաև սփյուռքի ուսումնասիրության պատմագիտական, սոցիոլոգիական, մշակութաբանական և քաղաքականագիտական մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև միջգիտակարգային հետազոտությունների մեթոդաբանական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են սփյուռքյան համայնքների պատմական փորձառությունների համեմատական վերլուծությունը, հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունների տեսական մեկնաբանությունները և սփյուռքի դերը ժամանակակից հասարակական ու մշակութային գործընթացներում։ Անդրադարձ է կատարվում սփյուռքագիտության՝ որպես գիտական հետազոտությունների ուղղության զարգացմանը, դրա հիմնական հասկացություններին և պատմագիտական մտքի մեջ ձևավորված նոր մոտեցումներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմագիտության, սփյուռքագիտության, միգրացիոն ուսումնասիրությունների, սոցիոլոգիայի և մշակութային ինքնության հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-08Религия
Եկեղեցի հաիերէն
Հրատարակությունը կրոնական, եկեղեցագիտական և հոգևոր-մշակութային բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է քրիստոնեական եկեղեցու էությունը, նշանակությունը և նրա տեղը հայ ժողովրդի հոգևոր ու հասարակական կյանքում։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում եկեղեցու՝ որպես հավատքի, պաշտամունքի, համայնքային կյանքի և մշակութային ժառանգության պահպանման հաստատության ընկալմանը։ Քննարկվում են քրիստոնեական վարդապետության հիմնական գաղափարները, եկեղեցական կյանքի կազմակերպման սկզբունքները, հոգևորականության դերը և հավատացյալների մասնակցությունը կրոնական համայնքի կյանքին։ Առանձնահատուկ տեղ կարող է հատկացվել Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմական զարգացմանը, նրա ծիսական ավանդույթներին, տոներին, խորհուրդներին և աստվածապաշտական սովորույթներին։ Եկեղեցին դիտարկվում է նաև որպես ազգային մշակույթի կարևոր կենտրոն, որի գործունեության հետ դարեր շարունակ կապված են եղել կրթությունը, գրավոր մշակույթը, ձեռագրերի ստեղծումն ու պահպանումը, պատմագրությունը, երաժշտությունը, ճարտարապետությունը և արվեստի տարբեր ճյուղերը։ Աշխատության մեջ կարող են բացատրվել եկեղեցական կառույցի և աստիճանակարգության առանձնահատկությունները, հոգևոր պաշտոնների նշանակությունը, եկեղեցական արարողությունների խորհուրդը և պաշտամունքային տարածքի հիմնական տարրերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական բարոյականության ներկայացումը՝ մարդասիրության, ողորմածության, փոխադարձ օգնության, պատասխանատվության և հոգևոր ինքնակատարելագործման գաղափարների համատեքստում։ Միաժամանակ նյութը կարող է անդրադառնալ եկեղեցու և հայ հասարակության պատմական փոխհարաբերություններին՝ ընդգծելով հոգևոր հաստատությունների մասնակցությունը ազգային ինքնության, լեզվի և մշակութային հիշողության պահպանմանը։ Հին ուղղագրությամբ շարադրանքը կամ համապատասխան լեզվական ձևերը հրատարակությանը կարող են հաղորդել նաև լեզվապատմական արժեք՝ այն հետաքրքիր դարձնելով ոչ միայն կրոնական գրականության, այլև հայ գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը կարող է ծառայել որպես ճանաչողական և հոգևոր տեղեկատու՝ ընթերցողին ծանոթացնելով եկեղեցական կյանքի հիմնական հասկացություններին, հայկական քրիստոնեական ավանդույթին և եկեղեցու պատմամշակութային նշանակությանը։
Обновлено. 2026-09-21Другие предметы
Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1975, թիվ 5)
Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։
Обновлено. 2026-08-21