Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի պատմության գիրք

Религия

Գիրքը պարունակում է աստվածաշնչյան Սաղմոսների ժողովածուն, որը քրիստոնեական հոգևոր ավանդության կարևորագույն բաղադրիչներից է և դարեր շարունակ ծառայել է որպես աղոթքի, պաշտամունքի ու հավատքի արտահայտման միջոց։ Սաղմոսները բանաստեղծական բնույթ ունեցող կրոնական երգեր և աղոթքներ են, որոնցում արտացոլվում են մարդու հոգևոր ապրումները, Աստծո հանդեպ վստահությունը, երախտագիտությունը, ապաշխարությունը, փառաբանությունը և օգնության խնդրանքը։ Դրանց բովանդակությունն ընդգրկում է մարդկային կյանքի տարբեր իրավիճակներ՝ ուրախություն, տառապանք, փորձություն, վախ, մեղքի գիտակցում, արդարության որոնում և փրկության հույս։ Սաղմոսների պատկերավոր լեզուն, խորհրդանշական արտահայտությունները, կրկնությունները և հուզական դիմումները ձևավորում են հարուստ հոգևոր ու գրական աշխարհ՝ միավորելով անձնական աղոթքն ու հավատացյալների հավաքական փորձառությունը։ Դավթին ավանդաբար վերագրվող այս ստեղծագործությունները նշանակալի տեղ են զբաղեցնում Հին Կտակարանի բանաստեղծական ժառանգության մեջ։ Քրիստոնեական եկեղեցում դրանք օգտագործվում են ժամերգությունների, պաշտամունքային արարողությունների և անհատական աղոթքի ժամանակ՝ նպաստելով հավատքի ամրապնդմանը և հոգևոր մտորումներին։ Հայերեն սաղմոսների հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել աստվածաշնչյան գրականության տարածման և կրոնական ընթերցանության ավանդույթի պահպանման գործում։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է աստվածաշնչագիտության, աստվածաբանության, կրոնական պոեզիայի և հայերեն հոգևոր գրականության պատմության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև օգտակար է սուրբգրային ընթերցանությամբ հետաքրքրվողների համար։

Литература

Ժողովածուն նվիրված է Հայկական ՍՍՀ-ում գրադարանների գործունեության փորձի ներկայացմանը, ընդհանրացմանը և տարածմանը՝ արտացոլելով խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարանային գործի կազմակերպման հիմնական ուղղություններն ու մեթոդները։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում գրադարանների աշխատանքի կազմակերպմանը, ընթերցողների սպասարկմանը, գրքային ֆոնդերի համալրմանն ու պահպանմանը, գրականության հանրահռչակմանը և բնակչության շրջանում ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը։ Ժողովածուն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ներկայացնում է գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը և ցույց է տալիս, թե ինչպիսի մեթոդներ էին կիրառվում տարբեր տիպի գրադարաններում՝ աշխատանքը արդյունավետ կազմակերպելու և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանեցնելու համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է առաջավոր փորձի բացահայտումն ու տարածումը։ Գրադարանների հաջողված աշխատանքային ձևերը դիտարկվում են որպես այլ գրադարաններում կիրառման ենթակա օրինակներ, իսկ փորձի փոխանակումը ներկայացվում է որպես մասնագիտական զարգացման և գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման միջոց։ Այդ համատեքստում կարևորվում են գրադարանավարների վերապատրաստումը, գործնական պարապմունքները, փորձի փոխանակումը և մեթոդական աջակցությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գյուղական և քաղաքային բնակչության գրադարանային սպասարկմանը, ընթերցողների տարբեր խմբերի հետ տարվող աշխատանքներին, երիտասարդների և երեխաների ընթերցանության կազմակերպմանը։ Գրադարանի գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրքերի տրամադրման գործընթաց, այլև որպես մշակութային և կրթական աշխատանք, որի միջոցով հնարավոր էր նպաստել բնակչության ընդհանուր կրթական մակարդակի բարձրացմանը, մասնագիտական գիտելիքների տարածմանը և մշակութային հետաքրքրությունների զարգացմանը։ Ժողովածուում արտացոլվում են նաև գրադարանների մասսայական և տեղեկատվական աշխատանքի տարբեր ձևերը՝ գրքային ցուցահանդեսներ, գրական երեկոներ, ընթերցողների հետ հանդիպումներ, թեմատիկ միջոցառումներ, բանավոր և գրավոր տեղեկատվության տարածում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների կապը դպրոցների, մշակութային հաստատությունների, արտադրական կազմակերպությունների և հասարակական կառույցների հետ, քանի որ այդ համագործակցությունը հնարավորություն էր տալիս ընդլայնելու գրադարանի հասարակական դերակատարությունը։ Գրքային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից կարևորվում են գրականության ճիշտ ընտրությունը, դասակարգումը, հաշվառումը, պահպանությունը և ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությունը։ Գրադարանային աշխատանքի որակի բարձրացման համար անհրաժեշտ էր ոչ միայն ավելացնել գրքային ֆոնդերը, այլև ապահովել դրանց նպատակային օգտագործումը և ընթերցողին անհրաժեշտ գրականության արագ ու հարմար հասանելիությունը։ Ժողովածուն նաև պատկերացում է տալիս այդ ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության մեթոդական մոտեցումների մասին՝ ներկայացնելով աշխատանքի պլանավորման, հաշվառման, վերահսկման և արդյունքների ամփոփման նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ժողովածուն կարևոր աղբյուր է խորհրդային Հայաստանի գրադարանային համակարգի կազմակերպական և մեթոդական առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն ներկայացնում է գրադարանների աշխատանքը որպես կրթական, մշակութային և տեղեկատվական գործունեության ամբողջություն և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանում ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի կառավարման, առաջավոր փորձի տարածման և գրադարանավարների մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման ձևերը։

Культура

Այս գիրքը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ում կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական ցանկ՝ ծառայելով որպես տեղեկատվական ուղեցույց մշակութային ոլորտի հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն ներառում է մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, թանգարանագիտության, մշակութային շինարարության և հարակից բնագավառների վերաբերյալ գրականության համակարգված նկարագրություններ։ Աշխատանքը նախատեսված է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մասնագետներին տեղեկացնելու նոր հրատարակությունների մասին և նպաստելու անհրաժեշտ աղբյուրների արագ որոնմանը։ Գրքում ներկայացված մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևել հայկական մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրման ընթացքին, ծանոթանալ գիտական ու տեղեկատվական հրապարակումներին և օգտագործել դրանք կրթական ու հետազոտական նպատակներով։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և հայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է թրթռման ազդեցության պայմաններում հիպոթալամուսի վերին օպտիկական կորիզի նեյրոնային ակտիվության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և այդ փոփոխությունների հնարավոր շտկմանը ծայրահեղ բարձր հաճախականության էլեկտրամագնիսական ճառագայթման միջոցով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կենտրոնական նյարդային համակարգի գործունեության վրա երկարատև կամ ինտենսիվ մեխանիկական թրթռման ազդեցության խնդիրը, որը կարող է առաջացնել նյարդաֆիզիոլոգիական կարգավորման տարբեր խանգարումներ։ Վերին օպտիկական կորիզը հիպոթալամուսի կարևոր նեյրոէնդոկրին կառույցներից է, որի նեյրոնները մասնակցում են հիմնականում վազոպրեսինի և օքսիտոցինի սինթեզին ու նյարդահիպոֆիզային համակարգի գործունեության կարգավորմանը։ Այդ պատճառով տվյալ կառույցի ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու թրթռման ազդեցությունը ոչ միայն տեղային նեյրոնային ակտիվության, այլև օրգանիզմի նեյրոէնդոկրին և հոմեոստատիկ կարգավորման համակարգերի վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նեյրոնների էլեկտրական ակտիվությունը տարբեր պայմաններում՝ դիտարկելով դրանց ինքնաբուխ ակտիվության հաճախականությունը, արտանետումների բնույթը, ռիթմիկությունը և թրթռման ազդեցությունից առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Հետազոտական կարևոր խնդիր է նաև պարզել, թե թրթռման ազդեցության ուժգնությունն ու տևողությունն ինչպես են անդրադառնում նեյրոնային պատասխանների վրա։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների դինամիկան և գնահատելու նյարդային համակարգի հարմարվողական կամ վնասակար արձագանքները։ Առանձին ուղղություն է կազմում ծայրահեղ բարձր հաճախականության էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ազդեցության ուսումնասիրությունը՝ որպես առաջացած նեյրոֆիզիոլոգիական փոփոխությունների հնարավոր շտկման միջոց։ Այս համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել ճառագայթման տարբեր ռեժիմների ազդեցությունները նեյրոնների ակտիվության վերականգնման կամ փոփոխության վրա։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է նաև պարզել՝ արդյոք կիրառվող ազդեցությունը կարող է վերականգնել նեյրոնների ֆունկցիոնալ վիճակը մինչև թրթռման ազդեցությանը բնորոշ մակարդակները, և ինչպիսի պայմաններում է այդ ազդեցությունն առավել արտահայտված։ Աշխատության մեթոդաբանական հիմքը կարող է ներառել փորձարարական կենդանիների վրա իրականացվող նեյրոֆիզիոլոգիական ուսումնասիրություններ, հիպոթալամուսի համապատասխան հատվածի էլեկտրոֆիզիոլոգիական գրանցումներ, տարբեր ազդեցության ռեժիմների համեմատություն և ստացված տվյալների վիճակագրական վերլուծություն։ Թրթռման և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ազդեցությունների հաջորդական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն յուրաքանչյուր գործոնի առանձին ազդեցությունը, այլև դրանց փոխազդեցությունը։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը կապված է սթրեսածին ֆիզիկական գործոնների նկատմամբ հիպոթալամուսային նեյրոնների արձագանքման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման հետ։ Գործնական տեսանկյունից արդյունքները կարող են օգտակար լինել արտադրական կամ տեխնոլոգիական միջավայրերում թրթռման ազդեցության պայմաններում աշխատող օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման և հնարավոր պաշտպանական կամ վերականգնողական մոտեցումների ուսումնասիրման համար։ Միաժամանակ նման էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների կիրառման հնարավոր բուժական նշանակությունը պահանջում է համապատասխան չափաբաժինների, ազդեցության մեխանիզմների և անվտանգության մանրակրկիտ գնահատում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել նեյրոֆիզիոլոգներին, ֆիզիոլոգներին, կենսաֆիզիկոսներին, նյարդաբաններին, նեյրոէնդոկրին համակարգի հետազոտողներին, մասնագիտական բժշկության մասնագետներին, փորձարարական բժշկության ոլորտի գիտնականներին, ասպիրանտներին և համապատասխան կենսաբժշկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Право

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղեկատվության ազատության ապահովման և պաշտպանության սահմանադրաիրավական մեխանիզմների ու դրանց զարգացման արդի հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղեկատվություն փնտրելու, ստանալու և տարածելու իրավունքի բովանդակությունը, դրա իրականացման իրավական երաշխիքները և հնարավոր սահմանափակումների իրավաչափության չափանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների տեղեկատվական բացության, հանրային նշանակություն ունեցող տեղեկությունների մատչելիության և անձի իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության հարցերին։ Վերլուծվում են ներպետական իրավական կարգավորումների և եվրոպական իրավական չափորոշիչների փոխհարաբերությունները՝ մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր սկզբունքների համատեքստում։ Քննարկվում են նաև տեղեկատվության տրամադրման ընթացակարգերի, իրավունքի խախտման դեպքում պաշտպանության միջոցների և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող խնդիրների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեղեկատվության ազատության դերը ժողովրդավարական կառավարման, հանրային վերահսկողության և պետական մարմինների հաշվետվողականության ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների, տեղեկատվական իրավունքի և հանրային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Французский

Գիրքը ֆրանսերեն լեզվի քերականության ուսուցմանն ուղղված գործնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է սովորողին ծանոթացնել ֆրանսերենի հիմնական քերականական կանոններին և նպաստել լեզվի ճիշտ ու գիտակցված կիրառման հմտությունների ձևավորմանը։ Այն նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների համար և կարող է ծառայել որպես օժանդակ նյութ՝ լեզվի կառուցվածքը հասկանալու, բառերի ձևափոխության, նախադասության կազմության և խոսքի տարբեր տարրերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքներ ձեռք բերելու համար։ Գործնական քերականության ձևաչափը կարևորում է ոչ միայն կանոնների իմացությունը, այլև դրանց կիրառումը լեզվական առաջադրանքներում՝ նպաստելով գրավոր և բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Ձեռնարկը արժեքավոր է նաև հայերենով ֆրանսերեն ուսուցանելու պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի կրթական մոտեցումները, երբ օտար լեզուների իմացությունը կարևոր դեր ուներ մտավոր, մշակութային և կրթական կյանքում։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆրանսերենի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, հայ կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին հայերեն ուսումնական գրականության ուսումնասիրողներին։