Ещё в разделе Медицина

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Романистика Мариэтты Шагинян

    Աշխատությունը նվիրված է Մարիետտա Շահինյանի վիպագրական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա ստեղծագործական զարգացման հիմնական փուլերը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և վեպերի ժանրային համակարգը։ Հեղինակը վերլուծում է գրողի ստեղծագործություններում արտացոլված գաղափարական, հասարակական և մշակութային խնդիրները, կերպարների հոգեբանական կերտման առանձնահատկությունները, սյուժետային կառուցվածքը, պատմողական տեխնիկան և լեզվաոճական միջոցները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև վիպական ձևի զարգացման միտումներին, հեղինակի ստեղծագործական որոնումներին, ինչպես նաև նրա արձակի կապերին ռուսական և համաշխարհային գրական ավանդույթների հետ։ Գրքում ներկայացված գրականագիտական վերլուծություններն ու համեմատական դիտարկումները հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Մարիետտա Շահինյանի վիպարվեստի գեղարվեստական արժեքի, ժանրային առանձնահատկությունների և գրական գործընթացում ունեցած նշանակալի դերի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, դասախոսների, ուսանողների, հետազոտողների և ռուսական ու համաշխարհային գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-09-20
    Романистика Мариэтты Шагинян
    Онлайн

    Медицина

    Вопросы задержки внутриутробного развития плода

    Աշխատությունը նվիրված է պտղի ներարգանդային աճի և զարգացման դանդաղման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այդ վիճակի առաջացման պատճառներին, ախտորոշման հնարավորություններին, կլինիկական առանձնահատկություններին և կանխարգելման ու բուժական մոտեցումներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պտղի զարգացման վրա ազդող մայրական, պտղային և պլացենտային գործոնները, ինչպես նաև հղիության ընթացքի տարբեր փուլերում առաջացող այն պայմանները, որոնք կարող են հանգեցնել պտղի աճի տեմպերի անհամապատասխանության հղիության ժամկետին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ հայտնաբերմանը, պտղի աճի և վիճակի դինամիկ գնահատմանը, կլինիկական ու գործիքային հետազոտությունների կիրառմանը և ախտորոշման տարբեր չափանիշների համադրմանը։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել պտղի զարգացման դանդաղման հնարավոր հետևանքները հղիության և ծննդաբերության ընթացքի, ինչպես նաև նորածնի հետագա առողջական վիճակի վրա։ Կարևորվում է հղիների ռիսկի գործոնների բացահայտումը, հղիության ընթացքում կանոնավոր բժշկական հսկողության կազմակերպումը և անհրաժեշտ կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բուժական մարտավարության ընտրությանը՝ կախված պտղի աճի խանգարման աստիճանից, հղիության ժամկետից, մոր առողջական վիճակից և պտղի կենսական ցուցանիշներից։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել պերինատալ բարդությունների կանխարգելմանը, հղիության վարման արդյունավետության բարձրացմանը և մայրական ու պտղային առողջության պահպանմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, պերինատոլոգներին, նեոնատոլոգներին, բժշկական հետազոտողներին, կլինիկական մասնագետներին և բժշկական բուհերի ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-20
    Вопросы задержки внутриутробного развития плода
    Онлайн

    Литература

    Հին ու նոր երգեր և վերքերից

    Սույն գրական հրատարակությունը ներկայացնում է երգի, բանաստեղծական խոսքի և մարդկային ապրումների գեղարվեստական արտահայտմանն առնչվող ստեղծագործությունների ժողովածու, որի վերնագիրը միավորում է երկու խորհրդանշական հասկացություն՝ հին ու նոր երգերը և վերքերը։ Այս հակադրությունը հնարավորություն է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկելու ժամանակի, հիշողության, մարդկային ապրումների շարունակականության և անցյալի ու ներկայի փոխհարաբերության տեսանկյունից։ Հին երգերը խորհրդանշում են ժառանգված զգացմունքները, հիշողությունները, ավանդական արժեքներն ու նախորդ սերունդների հոգևոր փորձը, իսկ նոր երգերը՝ ժամանակակից մարդու ապրումները, հասարակական փոփոխությունների ազդեցությունը և նոր իրականության մեջ ձևավորվող մտածողությունը։ Վերնագրում հիշատակված վերքերի գաղափարը հաղորդում է ժողովածուին հուզական և խորհրդանշական խորություն՝ մատնանշելով մարդկային կյանքի ցավոտ փորձությունները, հիասթափությունները, կորուստները, չիրականացած սպասումները և հոգևոր ապրումները։ Վերքը կարող է ընկալվել ինչպես անհատական տառապանքի, այնպես էլ հավաքական պատմական հիշողության արտահայտություն, իսկ երգը՝ այդ ցավը խոսքի ու գեղարվեստական պատկերների միջոցով արտահայտելու և իմաստավորելու միջոց։ Այս տեսանկյունից ժողովածուի գաղափարական առանցքը կարելի է կապել մարդու ներաշխարհի, հիշողության, կարոտի, հուզական ապրումների և ժամանակի ընթացքում փոփոխվող հասարակական իրականության հետ։ Քնարական գրականության ավանդույթում երգն ու վերքը հաճախ հանդես են գալիս որպես փոխկապակցված պատկերներ. երգը դառնում է տառապանքի արտահայտություն, իսկ ցավը՝ ստեղծագործական ներշնչանքի աղբյուր։ Նման թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու սիրո, կարոտի, բաժանման, մարդկային հարաբերությունների, հույսի, հուսահատության և կյանքի անցողիկության հարցերին։ Հին ու նորի համադրությունը նաև ընդգծում է գրական ավանդույթի շարունակականությունը՝ ցույց տալով, որ մարդկային հիմնական զգացմունքները պահպանվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում, թեև փոխվում են դրանց արտահայտման ձևերը և պատմական պայմանները։ Ստեղծագործության վերնագիրը միաժամանակ ենթադրում է ավանդական երգային մտածողության և նոր ժամանակների բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների համադրության հնարավորություն։ Գրական առումով նման ժողովածուները կարևոր տեղ ունեն քնարերգության զարգացման և գեղարվեստական խոսքի բազմազանության պահպանման գործում։ Երգային բնույթը ենթադրում է զգացմունքային անմիջականություն, պատկերավոր լեզու, հուզական արտահայտչականություն և ընթերցողի ներաշխարհի հետ անմիջական հաղորդակցություն։ Քնարական ստեղծագործություններում անձնական ապրումները հաճախ ընդհանրացվում են՝ վերածվելով համամարդկային զգացմունքների արտահայտության։ Այդ կերպ անհատական ցավը, կարոտը կամ ուրախությունը ձեռք են բերում ավելի լայն նշանակություն՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով սեփական փորձառությունը կապելու գեղարվեստական խոսքի հետ։ Ժողովածուի վերնագրում առկա «հին-նոր» հակադրությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես մշակութային և գրական անցման խորհրդանիշ, երբ ավանդական պատկերացումները հանդիպում են նոր ժամանակների գաղափարներին, իսկ ժառանգված գեղարվեստական ձևերը հարստանում են ժամանակակից արտահայտչամիջոցներով։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XX դարի սկզբի հայ գրական կյանքի և Բաքվի հայկական մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Բաքուն այդ ժամանակաշրջանում հայ հասարակական, կրթական, գրական և հրատարակչական գործունեության կարևոր կենտրոններից էր։ Քաղաքի բազմազգ ու բազմամշակութային միջավայրը նպաստում էր գրական գաղափարների տարածմանը, հայերեն պարբերականների ու գրքերի հրատարակությանը և ազգային մշակութային կյանքի աշխուժացմանը։ Հայ տպագրական գործունեությունը կարևոր դեր ուներ ընթերցողական հասարակության ձևավորման, գրական ստեղծագործությունների տարածման և ազգային լեզվամշակութային ինքնության պահպանման գործում։ Ն. Հ. Երևանցյանի տպագրատան հրատարակչական գործունեության շրջանակում լույս տեսած այս գրքույկը հայ տպագիր գրականության պատմության ուշագրավ նմուշներից է։ Այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի հետաքրքրությունը բանաստեղծական խոսքի, երգային ստեղծագործության և մարդկային զգացմունքների գեղարվեստական արտահայտման նկատմամբ։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ գրականության մեջ հին ու նոր գեղարվեստական ավանդույթների համադրման, քնարական մտածողության զարգացման և XX դարասկզբի հայ ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ պոեզիայի պատմությամբ, գրականության ժանրային զարգացումներով, Բաքվի հայկական մշակութային կյանքով և հայ հին տպագիր գրքի մատենագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընթերցողական առումով ժողովածուն արժեքավոր է որպես մարդկային զգացմունքների, հիշողության և հոգևոր ապրումների արտահայտման գրական նմուշ։ Այն հնարավորություն է տալիս խորհելու անցյալի ու ներկայի կապի, անհատական և հավաքական հիշողության, ցավի հաղթահարման և երգի՝ որպես հոգևոր ինքնարտահայտման միջոցի նշանակության մասին։ Հրատարակության պատմական ու գրական արժեքը պայմանավորված է հայ տպագիր մշակույթի մեջ իր տեղով և այն ժամանակաշրջանի գրական հետաքրքրությունների արտացոլմամբ, երբ բանաստեղծական խոսքը շարունակում էր մնալ ազգային ինքնության, մարդկային ապրումների և հասարակական իրականության գեղարվեստական արտահայտման կարևոր միջոցներից մեկը։

    Обновлено. 2026-11-13
    Հին ու նոր երգեր և վերքերից
    Онлайн

    Другие предметы

    Երևանի բազմահարկ բնակելի շենքերի համալիր արդիկանացման խնդիրները

    Աշխատությունը նվիրված է Երևանի բազմահարկ բնակելի շենքերի համալիր արդիականացման ճարտարապետական, քաղաքաշինական, կառուցվածքային, ինժեներատեխնիկական և սոցիալ-տնտեսական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գոյություն ունեցող բնակելի ֆոնդի տեխնիկական և գործառական վիճակի գնահատման, շենքերի շահագործման ժամկետի երկարացման, բնակության պայմանների բարելավման և ժամանակակից պահանջներին դրանց համապատասխանեցման հնարավորությունների վրա։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում կառուցված բազմաբնակարան շենքերի առանձնահատկությունները, դրանց հատակագծային լուծումները, կոնստրուկտիվ համակարգերը, ֆիզիկական մաշվածության աստիճանը և ժամանակի ընթացքում առաջացած շահագործական խնդիրները։ Կարևորվում է համալիր մոտեցումը, որի դեպքում արդիականացումը չի սահմանափակվում առանձին վերանորոգման աշխատանքներով, այլ ներառում է շենքի կառուցվածքային, էներգետիկ, ինժեներական, ճարտարապետական և տարածական բնութագրերի փոխկապակցված բարելավում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում շենքերի սեյսմակայունության և կառուցվածքային անվտանգության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով Երևանի սեյսմիկ պայմանները, շենքերի տարիքը և սկզբնական նախագծային լուծումների առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են կրող կառուցվածքների ամրացման, վնասված հատվածների վերականգնման և շենքերի անվտանգության մակարդակի բարձրացման հնարավոր մոտեցումները։ Էական տեղ է հատկացվում էներգաարդյունավետությանը՝ արտաքին պատերի, տանիքների և այլ պատող կառուցվածքների ջերմատեխնիկական բնութագրերի բարելավմանը, ջերմային կորուստների նվազեցմանը և բնակարաններում առավել կայուն ու հարմարավետ ներքին միջավայրի ձևավորմանը։ Քննության են առնվում նաև ջեռուցման, ջրամատակարարման, կոյուղու, օդափոխության, էլեկտրամատակարարման և այլ ինժեներական համակարգերի տեխնիկական վիճակի գնահատման ու վերազինման խնդիրները։ Ճարտարապետական տեսանկյունից կարևորվում են բնակարանների և ընդհանուր օգտագործման տարածքների գործառական կազմակերպումը, մուտքերի, աստիճանավանդակների, վերելակային համակարգերի և շենքի այլ հատվածների բարելավումը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնակելի միջավայրի մատչելիությանը՝ տարբեր տարիքային խմբերի և շարժունակության սահմանափակումներ ունեցող մարդկանց կարիքների հաշվառմամբ։ Շենքերի արտաքին տեսքի արդիականացումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին կառույցի, այլև քաղաքի ընդհանուր ճարտարապետական կերպարի պահպանման և զարգացման համատեքստում։ Այդ առումով ուսումնասիրվում են ճակատների վերակազմակերպման, նոր նյութերի և տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները՝ միաժամանակ հաշվի առնելով գոյություն ունեցող քաղաքային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Համալիր արդիականացման կարևոր բաղադրիչ է նաև շենքերին հարակից տարածքների բարեկարգումը՝ բակային տարածքների, կանաչ գոտիների, հետիոտնային կապերի, ավտոկայանատեղերի և հանգստի տարածքների կազմակերպման միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում արդիականացման տնտեսական արդյունավետությանը, ֆինանսավորման հնարավոր մեխանիզմներին, աշխատանքների փուլային իրականացմանը և սեփականատերերի ու կառավարման մարմինների մասնակցությանը։ Կարևորվում է այնպիսի լուծումների ընտրությունը, որոնք հնարավորություն են տալիս տեխնիկական անվտանգության բարձրացումը համատեղել շահագործման ծախսերի նվազեցման և բնակելի պայմանների երկարաժամկետ բարելավման հետ։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է Երևանի բնակելի ֆոնդի պահպանման և վերականգնման խնդիրների համակարգված լուծման անհրաժեշտությամբ։ Համալիր արդիականացումը կարող է նպաստել շենքերի ծառայության ժամկետի երկարացմանը, էներգետիկ արդյունավետության բարձրացմանը, քաղաքային միջավայրի որակի բարելավմանը և բնակիչների համար առավել անվտանգ ու հարմարավետ պայմանների ստեղծմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, շինարարական ինժեներների, բնակելի ֆոնդի կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-23
    Երևանի բազմահարկ բնակելի շենքերի համալիր արդիկանացման խնդիրները
    Онлайн

    Психология

    Սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ազդեցությունը ժամանակակից ընտանիքի կայունության վրա

    Այս աշխատանքը նվիրված է սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը ժամանակակից ընտանիքի կայունության վրա՝ ընդգծելով ընտանիքի ներսում փոխհարաբերությունների որակի, դերային բաշխման և հաղորդակցական մշակույթի նշանակությունը ընտանեկան համակարգի կայունության ապահովման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է այն հիմնական գործոնները, որոնք պայմանավորում են ընտանիքի ամրությունը կամ խոցելիությունը՝ ներառյալ ամուսինների միջև հուզական կապը, փոխադարձ վստահությունը, կոնֆլիկտների կառավարման ձևերը, սոցիալ-տնտեսական պայմանները և արտաքին սոցիալական ճնշումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից հասարակության փոփոխություններին՝ ուրբանիզացիա, արժեքային համակարգերի վերափոխում, գենդերային դերերի փոփոխություն և տեղեկատվական միջավայրի ազդեցություն, որոնք էականորեն փոխակերպում են ընտանեկան հարաբերությունների կառուցվածքը։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է հոգեբանական գործոնների դերը՝ հուզական ինտելեկտ, սթրեսակայունություն, հաղորդակցման հմտություններ և կոնֆլիկտների լուծման ռազմավարություններ, որոնք նպաստում են ընտանեկան ներդաշնակության պահպանմանը։ Ներկայացվում են նաև սոցիալական աջակցության համակարգերի, կրթական և խորհրդատվական ծառայությունների ազդեցությունը ընտանիքի կայունության վրա։ Շեշտվում է, որ ժամանակակից ընտանիքի կայունությունը պայմանավորված է ինչպես անհատական հոգեբանական ռեսուրսներով, այնպես էլ սոցիալական միջավայրի որակով՝ պահանջելով համալիր մոտեցում ընտանեկան բարեկեցության ապահովման համար։

    Обновлено. 2026-09-22
    Սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ազդեցությունը ժամանակակից ընտանիքի կայունության վրա
    Онлайн

    Политология

    Քաղաքացիական պաշտպանություն և անվտանգությունն արտակարգ իրավիճակներում

    Մեժլումյան Ռ.Ա., հանդիսանում է ուսումնական և գործնական ձեռնարկ, որը նվիրված է բնակչության պաշտպանության համակարգի կազմակերպմանը և արտակարգ իրավիճակներում անվտանգության ապահովման հիմնական սկզբունքներին։ Այն ընդգրկում է քաղաքացիական պաշտպանության տեսական հիմքերը, վտանգների դասակարգումը և արտակարգ իրավիճակների տեսակները՝ բնական (երկրաշարժեր, ջրհեղեղներ, սողանքներ), տեխնածին (վթարներ արդյունաբերությունում, տրանսպորտում, էներգետիկ համակարգերում) և ռազմական բնույթի սպառնալիքներ։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են բնակչության նախազգուշացման և տարհանման համակարգերը, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանական միջոցները, վարքագծի կանոնները վտանգավոր իրավիճակներում, ինչպես նաև առաջին օգնության և ինքնապաշտպանության հիմնական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման, ռիսկերի նվազեցման, փրկարարական աշխատանքների կազմակերպման և պետական ու տեղական կառավարման մարմինների դերակատարման հարցերին։ Ներառված են նաև ուսումնական և գործնական հանձնարարականներ, որոնք նպաստում են բնակչության պատրաստվածության բարձրացմանը և անվտանգության մշակույթի ձևավորմանը։ Այս գիրքը կարևոր աղբյուր է ուսանողների, ուսուցիչների, փրկարար ծառայությունների աշխատակիցների և քաղաքացիական պաշտպանության ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ ապահովելով համալիր գիտելիքներ արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ և արդյունավետ գործելու համար։

    Обновлено. 2026-09-23
    Քաղաքացիական պաշտպանություն և անվտանգությունն արտակարգ իրավիճակներում