The effect of vitamin E and α-lipoic acid on cellular and molecular changes induced by pre- and postnatal ethanol administration in the developing hippocampus and cerebellum of rat

Медицина

Աշխատությունը ներկայացնում է առողջության պահպանման և ամրապնդման վերաբերյալ գործնական խորհուրդներ՝ հիմնված մարդու բնական կարիքների, առօրյա սովորությունների և կենսակերպի կարևորության վրա։ Այն անդրադառնում է անձնական հիգիենայի, մաքրության, սննդի, ֆիզիկական ակտիվության, հանգստի և առողջ միջավայրի պահպանման հարցերին։ Բնական առողջության գաղափարը ենթադրում է, որ մարդու ինքնազգացողության վրա էական ազդեցություն ունեն շրջակա միջավայրը, սննդակարգը, շարժունությունը, քնի կանոնավորությունը և առօրյա վարքագիծը։ Նմանատիպ խրատական գրականությունը նպատակ է ունեցել հասարակության շրջանում տարածելու առողջության պահպանման տարրական գիտելիքներ, խրախուսելու կանխարգելիչ մոտեցումը և ձևավորելու սեփական առողջության նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունք։ Աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը կարող է ներառել նաև հիվանդությունների կանխարգելման, մաքուր օդի, ջրի օգտագործման, բնակարանի սանիտարական պայմանների և առողջ սովորությունների նշանակության վերաբերյալ խորհուրդներ։ Այն արտացոլում է XIX դարի առողջապահական կրթության և հանրամատչելի բժշկական գիտելիքների տարածման ձգտումները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում բժշկության և հանրային առողջության պատմությամբ, հիգիենայի զարգացման և հայերեն առողջապահական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար՝ որպես ժամանակաշրջանի առողջապահական պատկերացումների տպագիր վկայություն։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է էմուլսիոն պոլիմերման ընթացքում նանոմասնիկների առաջացման տարրական ակտերի ուսումնասիրությանը և դրանց չափի, կառուցվածքի ու ձևավորման գործընթացի կարգավորման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ֆիզիկաքիմիական գործընթացներն են, որոնց արդյունքում մոնոմերային համակարգում ձևավորվում են նոր մասնիկներ և աստիճանաբար զարգանում են դրանց չափային ու կառուցվածքային բնութագրերը։ Էմուլսիոն պոլիմերացումը բարդ բազմաֆազ գործընթաց է, որտեղ փոխազդում են մոնոմերը, ջուրը, էմուլգատորը, նախաձեռնիչը և ձևավորվող պոլիմերային մասնիկները, ուստի մասնիկների առաջացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարևոր է վերջնական նյութի հատկությունները վերահսկելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նուկլեացիայի գործընթացներին, ազատ ռադիկալների առաջացմանն ու դրանց մասնակցությամբ պոլիմերային շղթաների աճին, մասնիկների կայունացմանը և դրանց հետագա չափային փոփոխություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնց միջոցով հնարավոր է կարգավորել նանոմասնիկների առաջացման արագությունը, մասնիկների քանակը, միջին չափը և չափային բաշխումը։ Այդ գործոնների շարքում կարող են ուսումնասիրվել մոնոմերի և նախաձեռնիչի կոնցենտրացիաները, էմուլգատորի բնույթն ու քանակը, ջերմաստիճանը, ռեակցիայի տևողությունը, միջավայրի pH-ը և այլ տեխնոլոգիական պայմաններ։ Տարբեր պարամետրերի ազդեցության բացահայտումը հնարավորություն է տալիս նպատակային ձևով ստանալ նախապես կանխատեսելի հատկություններով պոլիմերային նանոմասնիկներ և կատարելագործել դրանց ստացման տեխնոլոգիան։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նանոկոմպոզիտների, ծածկույթների, սոսինձների, դեղանյութերի տեղափոխման համակարգերի և այլ ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի, կոլոիդային քիմիայի, նանոտեխնոլոգիայի և նյութագիտության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների և ուսանողների համար՝ որպես նանոմասնիկների վերահսկելի ձևավորման ֆիզիկաքիմիական հիմքերի ուսումնասիրության նյութ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների փոխազդեցության, համաձայնեցման և արդյունավետ զուգակցման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մակրոտնտեսական կարգավորման հիմնական գործիքները, կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության նպատակներն ու մեխանիզմները, ինչպես նաև պետական բյուջեի եկամուտների և ծախսերի կառավարման ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնաճի վերահսկման, տնտեսական աճի խթանման, ֆինանսական կայունության ապահովման և պետական պարտքի կառավարման գործընթացներում երկու քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցված իրականացման անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրվում են տոկոսադրույքների, հարկային բեռի, պետական ծախսերի, բյուջետային պակասուրդի և դրամական զանգվածի փոփոխությունների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ներդրումային ակտիվության, սպառման և համախառն պահանջարկի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկություններին, արտաքին տնտեսական ցնցումների ազդեցությանը և մակրոտնտեսական քաղաքականության իրականացման ընթացքում առաջացող սահմանափակումներին։ Կարևորվում են պետական կառավարման մարմինների և կենտրոնական բանկի համագործակցության մեխանիզմների կատարելագործումը, տնտեսական քաղաքականության կանխատեսելիության բարձրացումը և երկարաժամկետ մակրոտնտեսական հավասարակշռության ապահովումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, տնտեսական քաղաքականության հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բաղադրյալ առաձգական տարածության և կիսատարածության երկայնական սահքի պայմաններում առաջացող լարվածադեֆորմացիոն վիճակի տեսական ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով տարբեր բնույթի լարումների կենտրոնացուցիչների ազդեցությանը։ Հետազոտության հիմքում առաձգականության տեսության այն խնդիրներն են, որոնցում նյութի երկրաչափական կամ կառուցվածքային անհամասեռությունները հանգեցնում են լարվածությունների տեղային զգալի փոփոխությունների։ Այդպիսի կենտրոնացուցիչներ կարող են լինել ճաքերը, խոռոչները, ներառուկները, սահմանային անհամասեռությունները և այլ կառուցվածքային առանձնահատկություններ, որոնց շրջակայքում լարվածության դաշտը էապես տարբերվում է համասեռ միջավայրում դիտվող պատկերից։ Երկայնական սահքի մոդելը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մարմնի հակահարթ դեֆորմացիան և համապատասխան տեղաշարժերի ու լարումների բաշխումը՝ խնդիրը ներկայացնելով մաթեմատիկական ֆիզիկայի սահմանային խնդիրների ձևով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել բաղադրյալ միջավայրի առանձին մասերի մեխանիկական հատկությունների տարբերությանը և դրանց միացման սահմաններում գործող պայմաններին, քանի որ այդ գործոնները կարող են էականորեն փոխել լարվածությունների բաշխումն ու կենտրոնացման աստիճանը։ Կիսատարածության դեպքում կարևոր նշանակություն ունի նաև ազատ մակերևույթի և կենտրոնացուցիչների փոխազդեցությունը, հատկապես երբ կառուցվածքային անհամասեռությունները գտնվում են մակերևույթին մոտ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կառուցվել տեղաշարժերի և լարումների դաշտերը նկարագրող վերլուծական կամ թվային մոդելներ, ուսումնասիրվել դրանց վարքը տարբեր երկրաչափական պարամետրերի դեպքում և համեմատվել տարբեր տիպի կենտրոնացուցիչների ազդեցությունները։ Կարևոր խնդիր է լարվածությունների առավելագույն տեղային արժեքների և դրանց տարածական բաշխման գնահատումը, քանի որ այդ ցուցանիշները կապված են նյութի հնարավոր վնասման, ճաքերի զարգացման և կառուցվածքային ամրության հետ։ Տարբեր դեպքերի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե կենտրոնացուցիչների ձևը, դիրքը, չափերը և փոխադարձ դասավորությունն ինչպես են անդրադառնում ամբողջ համակարգի մեխանիկական վարքի վրա։ Նման տեսական արդյունքները նշանակություն ունեն կոմպոզիտային և շերտավոր նյութերի, երկրաբանական միջավայրերի, մեքենաշինական տարրերի և այլ բարդ կառուցվածքների մեխանիկական հուսալիության գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, կոնտինուումի մեխանիկայի, կոտրվածքի մեխանիկայի և մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել պատկերացումները կառուցվածքային անհամասեռություններով առաձգական միջավայրերում լարվածությունների կենտրոնացման օրինաչափությունների վերաբերյալ։

Другие предметы

Աշխատությունը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության հողային ռեսուրսների կառավարման և օգտագործման տեղեկատվական ապահովման համակարգերի կատարելագործման հիմնախնդիրները՝ շեշտադրելով տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության արդյունավետության բարձրացումը։ Գրքում ներկայացվում են հողային ֆոնդի գնահատման ժամանակակից մոտեցումները, ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները և հողերի օգտագործման մոնիթորինգի համակարգերի զարգացումը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ավելի ճշգրիտ և արդիական տեղեկատվություն որոշումների կայացման համար։ Հեղինակը անդրադառնում է հողային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, գյուղատնտեսական պլանավորման և շրջակա միջավայրի պահպանության փոխկապակցված խնդիրներին՝ ընդգծելով ինֆորմատիվության բարձրացման դերը կայուն զարգացման ապահովման գործում։ Նյութում դիտարկվում են նաև քարտեզագրական տվյալների, GIS տեխնոլոգիաների և թվային հարթակների կիրառման հնարավորությունները հողային կառավարման ոլորտում։ Հրատարակությունը նախատեսված է հողագետների, գյուղատնտեսության մասնագետների, բնապահպանների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմամբ և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման հարցերով։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է «Արմենիկում» մածուկի ազդեցության ուսումնասիրությանը աէրոբային մանրէներով պայմանավորված թարախային վերքերի բորբոքային գործընթացի զարգացման և ապաքինման տարբեր փուլերում։ Քննարկվում են թարախային վերքերի առաջացման պատճառները, բորբոքային ռեակցիայի հիմնական մեխանիզմները, մանրէային վարակների դերը և վնասված հյուսվածքներում տեղի ունեցող ախտաբանական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղային կիրառվող պատրաստուկների ազդեցությանը վերքային միջավայրի, բորբոքային արտազատուկի, հյուսվածքների վերականգնման և վերքի ապաքինման գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են աէրոբային մանրէների մասնակցությամբ զարգացող վարակային բորբոքման առանձնահատկությունները, օրգանիզմի տեղային պաշտպանական պատասխանները և հյուսվածքային վնասման ու վերականգնման փոխկապակցված գործընթացները։ Դիտարկվում են հետազոտվող պատրաստուկի հնարավոր հակաբորբոքային և հակամանրէային հատկությունների գնահատման մոտեցումները՝ առանց դրա բուժական արդյունավետությունը նախապես հաստատված համարելու։ Կարևորվում են վերքի մաքրման, բորբոքային երևույթների փոփոխության, հատիկավոր հյուսվածքի ձևավորման և էպիթելացման ընթացքի ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կլինիկական դիտարկումների, մանրէաբանական հետազոտությունների, հյուսվածաբանական վերլուծության և վերքային գործընթացի դինամիկ գնահատման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում վերքի մակերեսի փոփոխություններին, բորբոքային արտահայտվածության աստիճանին, մանրէային աղտոտվածությանը և հյուսվածքների վերականգնման ցուցանիշներին՝ որպես տեղային բուժման ազդեցությունը գնահատելու հնարավոր չափանիշներ։ Առանձնացվում են փորձարարական և համեմատական ուսումնասիրությունների նշանակությունը, բուժական տարբեր մոտեցումների արդյունքների համադրումը և պատրաստուկի կիրառման անվտանգության գնահատման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում են նաև թարախային վերքերի բուժման ընթացքում հնարավոր բարդությունների կանխարգելման, տեղային բորբոքման վերահսկման և ապաքինման գործընթացի արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել վերքային բորբոքման ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմների վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը և տեղային բուժական միջոցների ուսումնասիրության մեթոդների կատարելագործմանը։ Հետազոտության նշանակությունը պայմանավորված է թարախային վերքերի բուժման նոր հնարավորությունների գիտական գնահատման և դրանց կիրառման հիմնավորվածության ուսումնասիրության անհրաժեշտությամբ։ Այն կարող է օգտակար լինել վիրաբույժների, մանրէաբանների, ախտաֆիզիոլոգների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։