The Islamic-Byzantine frontier

Технология

Աշխատությունը նվիրված է գինեգործության ընթացքում առաջացող խաղողի մամլվածքի վերամշակման տեխնոլոգիայի կատարելագործմանը՝ դրա բաղադրության մեջ առկա սերմերը արդյունավետորեն առանձնացնելու և դրանցից բուսական յուղ ստանալու նպատակով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է գինեգործական արտադրության մնացորդների առավել ամբողջական օգտագործման խնդիրը, քանի որ խաղողի վերամշակումից հետո առաջացող մամլվածքը պարունակում է կենսաբանական և տեխնոլոգիական արժեք ունեցող բաղադրիչներ, որոնց վերականգնումը կարող է բարձրացնել արտադրության ռեսուրսային արդյունավետությունը և նվազեցնել թափոնների կուտակումը։ Խաղողի մամլվածքը սովորաբար բաղկացած է կեղևի, պտղամսի մնացորդների, ցողունների և սերմերի խառնուրդից, ուստի դրա հետագա օգտագործման կարևոր նախապայման է առանձին բաղադրիչների արդյունավետ տարանջատումը։ Ուսումնասիրության հիմնական խնդիրը հենց այդ տարանջատման տեխնոլոգիական գործընթացի կատարելագործումն է։ Սերմերի առանձնացումը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ դրանք պարունակում են զգալի քանակությամբ յուղային նյութեր և կարող են հանդիսանալ արժեքավոր երկրորդային հումք բուսական յուղի արտադրության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մամլվածքի նախնական վիճակը, խոնավությունը, բաղադրիչների հարաբերակցությունը, սերմերի պարունակությունը և դրանց տեխնոլոգիական հատկությունները։ Այս տվյալները կարևոր են վերամշակման առավել արդյունավետ պայմանների ընտրության համար, քանի որ հումքի խոնավությունը, մասնիկների չափը և կառուցվածքը կարող են անմիջականորեն ազդել սերմերի տարանջատման և հետագա յուղազատման արդյունավետության վրա։ Տեխնոլոգիական գործընթացի կատարելագործման կարևոր ուղղություն կարող է լինել մամլվածքի մեխանիկական կամ այլ եղանակներով մշակումը՝ սերմերը կեղևից և մնացած բաղադրիչներից առավել ամբողջական առանձնացնելու համար։ Հնարավոր է ուսումնասիրվեն մանրացման, չորացման, տեսակավորման, մաղման, օդային բաժանման կամ մեխանիկական տարանջատման տարբեր ռեժիմներ և դրանց համակցությունները։ Նպատակն է ստանալ հնարավորինս մաքուր սերմային ֆրակցիա՝ նվազագույն կորուստներով և էներգետիկ ծախսերով։ Առանձնացված սերմերի հաջորդական վերամշակումը կարող է ներառել դրանց մաքրում, չորացում և նախապատրաստում յուղի կորզման համար։ Բուսական յուղի ստացման արդյունավետությունը կախված է սերմերի խոնավությունից, ջերմաստիճանից, նախնական մանրացման աստիճանից և յուղազատման ընտրված եղանակից։ Աշխատության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմներ՝ պարզելու համար, թե որ պայմաններն են ապահովում յուղի առավել բարձր ելք և միաժամանակ պահպանվում են ստացվող արտադրանքի ցանկալի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ստացված յուղի որակի գնահատմանը։ Կարող են ուսումնասիրվել դրա գույնը, հոտը, թթվայնությունը, խոնավության և ցնդող նյութերի պարունակությունը, օքսիդացման ցուցանիշները և այլ տեխնոլոգիական բնութագրեր։ Այսպիսի գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշել ոչ միայն յուղի ստացման քանակական արդյունավետությունը, այլև ստացված արտադրանքի որակական համապատասխանությունը հետագա օգտագործման նպատակներին։ Խաղողի սերմերից ստացված յուղը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել սննդի, կոսմետիկայի և այլ ոլորտների համար՝ կախված դրա մաքրման աստիճանից և որակական ցուցանիշներից։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է նաև արտադրական կորուստների նվազեցումը։ Եթե մամլվածքի սերմերը չեն առանձնացվում արդյունավետորեն, դրանց մի մասը կարող է մնալ մնացորդային զանգվածում և կորցնել իր արժեքավոր բաղադրիչները։ Հետևաբար տարանջատման գործընթացի կատարելագործումը կարող է բարձրացնել հումքի օգտագործման աստիճանը և մեծացնել մեկ միավոր խաղողի վերամշակումից ստացվող վերջնական արտադրանքի ընդհանուր արժեքը։ Սա հատկապես կարևոր է գինեգործական ձեռնարկությունների համար, քանի որ հիմնական արտադրանքին զուգահեռ արժեքավոր երկրորդային արտադրանքի ստացումը կարող է նպաստել արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատության բնապահպանական նշանակությունը նույնպես էական է։ Գինեգործական արտադրության մնացորդների կուտակումը կարող է առաջացնել պահեստավորման և հեռացման խնդիրներ, մինչդեռ դրանց նպատակային վերամշակումը թույլ է տալիս նվազեցնել թափոնների ծավալը և արտադրական մնացորդը վերածել օգտակար հումքի։ Այս մոտեցումը համապատասխանում է շրջանաձև տնտեսության և ռեսուրսների համալիր օգտագործման սկզբունքներին, որոնցում արտադրական ենթամթերքները դիտարկվում են որպես հետագա արտադրության համար պիտանի երկրորդային ռեսուրսներ։ Հետազոտության փորձարարական մասը կարող է ներառել մամլվածքի տարբեր խմբաքանակների ուսումնասիրություն, տարանջատման տարբեր պայմանների փորձարկում, սերմերի ելքի որոշում, ստացված յուղի քանակական և որակական ցուցանիշների գնահատում և տարբեր տեխնոլոգիական սխեմաների համեմատություն։ Արդյունքում հնարավոր է ընտրել տեխնոլոգիական այնպիսի ռեժիմ, որը կապահովի սերմերի բարձր աստիճանի առանձնացում, յուղի բավարար ելք, արտադրանքի կայուն որակ և գործընթացի տեխնիկատնտեսական նպատակահարմարություն։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է գինեգործական ձեռնարկություններում խաղողի վերամշակման մնացորդների համալիր օգտագործման հնարավորության հետ։ Մշակված կամ կատարելագործված տեխնոլոգիան կարող է հնարավորություն տալ նույն արտադրական հումքից ստանալ լրացուցիչ արժեքավոր արտադրանք՝ միաժամանակ նվազեցնելով թափոնների ծավալը և բարձրացնելով արտադրության ընդհանուր արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել սննդի տեխնոլոգներին, գինեգործության մասնագետներին, բուսական յուղերի արտադրության տեխնոլոգներին, ագրոարդյունաբերության ներկայացուցիչներին, բնապահպաններին և արտադրական թափոնների վերամշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի կատարելագործել խաղողի մամլվածքի վերամշակման տեխնոլոգիական շղթան՝ արդյունավետորեն առանձնացնելով սերմերը մնացորդային զանգվածից և դրանք օգտագործելով բուսական յուղի ստացման համար, ինչի շնորհիվ հնարավոր է բարձրացնել գինեգործական արտադրության հումքի համալիր օգտագործման մակարդակը, նվազեցնել թափոնները և ստանալ տնտեսական ու տեխնոլոգիական արժեք ունեցող լրացուցիչ արտադրանք։

Другие предметы

Հեղինակ Պ. Ն. Հակոբյանը մանրամասն ներկայացնում է լեռնային պայմաններում գյուղատնտեսության վարման բարդությունները՝ ուշադրություն դարձնելով կլիմայական խիստ տատանումներին, հողի կառուցվածքին, էրոզիոն գործընթացներին և ջրային ռեսուրսների սահմանափակությանը։ Գրքում վերլուծվում են տարբեր երկրագործական համակարգեր, դրանց առավելություններն ու թերությունները, ինչպես նաև առաջարկվում են տեղական պայմաններին հարմարեցված մշակման մեթոդներ, որոնք նպաստում են բերքատվության բարձրացմանը և հողի պահպանությանը։ Աշխատությունը ներառում է նաև մշակաբույսերի ընտրության, ցանքաշրջանառության կազմակերպման, հողի մշակման և պարարտացման գիտական հիմնավորումներ՝ հիմնված երկարամյա դիտարկումների և փորձարարական տվյալների վրա։ Հատուկ տեղ է հատկացվում լեռնային գոտիներում կիրառվող հակաէրոզիոն միջոցառումներին, ջրային ռեժիմի կարգավորմանը և ագրոտեխնիկական միջոցների արդյունավետ կիրառմանը, ինչը կարևոր է հողի բերրիության պահպանման և գյուղատնտեսության կայուն զարգացման համար։ Գրքի բովանդակությունը նպատակ ունի օգնել թե՛ մասնագետներին, թե՛ ուսանողներին ավելի խորությամբ հասկանալ լեռնային երկրագործության առանձնահատկությունները և կիրառել գիտական մոտեցումներ իրական արտադրական պայմաններում։

Медицина

Ադենոմայի (շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիա) դեպքում լիպիդային նյութափոխանակության որոշ խանգարումները մինչև և հետո տրանսուրետրալ ռեզեկցիայի (TURP) կարող են արտացոլել ինչպես համակարգային մետաբոլիկ փոփոխությունները, այնպես էլ վիրահատական միջամտության ազդեցությունը օրգանիզմի հոմեոստազի վրա։ Մինչև վիրահատությունը հաճախ դիտվում են աթերոգեն լիպիդային պրոֆիլի փոփոխություններ՝ ընդհանուր խոլեստերինի, ցածր խտության լիպոպրոտեինների (LDL) և տրիգլիցերիդների բարձրացում, ինչպես նաև բարձր խտության լիպոպրոտեինների (HDL) հարաբերական նվազում, ինչը կարող է կապված լինել տարիքային գործոնների, հորմոնալ դիսբալանսի և ուղեկցող մետաբոլիկ համախտանիշի հետ։ Շագանակագեղձի հիպերպլազիայի և լիպիդային փոխանակության միջև քննարկվում է նաև անդրոգենների, ինսուլինային դիմադրության և քրոնիկական բորբոքային ֆոնային ակտիվության հնարավոր կապը, որոնք կարող են նպաստել ինչպես հյուսվածքային աճին, այնպես էլ լիպիդային պրոֆիլի փոփոխություններին։ Տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո, կախված վիրահատության հաջողությունից և հետվիրահատական շրջանի ընթացքից, որոշ հիվանդների մոտ կարող են դիտվել լիպիդային ցուցանիշների աստիճանական բարելավում՝ պայմանավորված ընդհանուր բորբոքային ծանրաբեռնվածության նվազեցմամբ, միզային խանգարումների վերացմամբ և կյանքի որակի բարձրացմամբ։ Սակայն որոշ դեպքերում վիրահատական սթրեսը, անզգայացումը և կարճաժամկետ իմոբիլիզացիան կարող են ժամանակավորապես ազդել լիպիդային նյութափոխանակության վրա՝ առաջացնելով անցողիկ դիսլիպիդեմիկ փոփոխություններ։ Ընդհանուր առմամբ, շագանակագեղձի ադենոմայով հիվանդների մոտ լիպիդային նյութափոխանակության խանգարումները դիտարկվում են որպես բազմագործոն գործընթաց, որտեղ կարևոր են ինչպես հորմոնալ և մետաբոլիկ գործոնները, այնպես էլ վիրաբուժական բուժման ազդեցությունը օրգանիզմի ընդհանուր վիճակի վրա, իսկ TURP-ից հետո դինամիկան կախված է անհատական ռիսկային գործոններից և ուղեկցող հիվանդություններից։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջության ռազմավարական կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով ոլորտի տնտեսական, սոցիալական և տարածքային զարգացման նշանակությունը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են զբոսաշրջության կառավարման ռազմավարական մոտեցումները, ոլորտի զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, զբոսաշրջային պահանջարկի և առաջարկի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության պետական կառավարման համակարգին, ռազմավարական պլանավորմանը, ոլորտի զարգացման ծրագրերին և տարբեր կառույցների միջև համագործակցության արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել զբոսաշրջային հոսքերի փոփոխությունները, զբոսաշրջային ծառայությունների որակը, ենթակառուցվածքների զարգացվածությունը, մարդկային ռեսուրսների ներուժը և Հայաստանի՝ որպես զբոսաշրջային ուղղության միջազգային մրցունակությունը։ Կարևորվում է նաև զբոսաշրջային արդյունքի բազմազանեցումը՝ մշակութային, պատմական, բնապահպանական, գյուղական, արկածային և այլ ուղղությունների զարգացման միջոցով, ինչը կարող է նպաստել զբոսաշրջային սեզոնայնության նվազեցմանը և տարբեր տարածաշրջանների տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ոլորտի թվայնացման, ժամանակակից մարքեթինգային գործիքների կիրառման, Հայաստանի զբոսաշրջային բրենդի ամրապնդման և միջազգային շուկաներում երկրի ճանաչելիության բարձրացման խնդիրներին։ Առանձին կարևորություն ունի զբոսաշրջության կայուն զարգացման սկզբունքների ներդրումը, որի շրջանակում անհրաժեշտ է համատեղել տնտեսական արդյունքները բնական և մշակութային ժառանգության պահպանության, համայնքների զարգացման և զբոսաշրջային տարածքների հավասարակշռված օգտագործման հետ։ Աշխատության մեջ կարող են բացահայտվել ռազմավարական կառավարման արդյունավետությունը սահմանափակող հիմնական խնդիրները՝ կառավարման համակարգի համակարգման դժվարությունները, ենթակառուցվածքների անհավասար զարգացումը, տեղեկատվական և վիճակագրական տվյալների օգտագործման սահմանափակումները, ծառայությունների որակի տարբերությունները և զբոսաշրջային ներուժի ոչ լիարժեք իրացումը։ Միաժամանակ ներկայացվում են ոլորտի կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղություններ՝ ռազմավարական պլանավորման կատարելագործում, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության խորացում, ներդրումների խթանում, մարդկային կապիտալի զարգացում, ենթակառուցվածքների բարելավում և զբոսաշրջային ծառայությունների մրցունակության բարձրացում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջության և հյուրընկալության ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, զբոսաշրջային կազմակերպությունների աշխատակիցների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Խորհրդային Ռուսաստանի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը 1920 թվականի մայիսից մինչև դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության պատմության ամենաբարդ և ճակատագրական փուլերից մեկում։ Հետազոտության կենտրոնում երկու պետությունների միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմաքաղաքական հարաբերություններն են, ինչպես նաև այն ներքին և միջազգային պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգանում էին այդ հարաբերությունները։ Ուսումնասիրվում է տարածաշրջանում Խորհրդային Ռուսաստանի քաղաքականության փոփոխությունը, Կովկասում նրա ազդեցության ընդլայնման ձգտումը և Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ իրականացվող քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1920 թվականի մայիսյան իրադարձություններին, Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին, բոլշևիկյան շարժման ակտիվացմանը և այդ գործընթացների վրա արտաքին քաղաքական գործոնների ազդեցությանը։ Քննարկվում են հայկական և ռուսական կողմերի միջև դիվանագիտական շփումները, բանակցությունները, պաշտոնական դիրքորոշումները և փոխադարձ քաղաքական պահանջները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Հայաստանի և Խորհրդային Ռուսաստանի հարաբերությունների կապը տարածաշրջանային ավելի լայն զարգացումների՝ թուրք-հայկական պատերազմի, Ադրբեջանի խորհրդայնացման, Կովկասում խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացների և միջազգային ուժերի քաղաքականության հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես էին Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքական հնարավորությունները սահմանափակվում ռազմական, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական ծանր պայմաններով, և ինչպես էր Խորհրդային Ռուսաստանը ձգտում օգտագործել տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակը սեփական ռազմավարական նպատակների իրականացման համար։ Ուսումնասիրվում է նաև Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունների դիրքորոշումը խորհրդային իշխանության նկատմամբ, հարաբերությունների կարգավորման փորձերը և Հայաստանի պետական անկախությունը պահպանելու ուղղությամբ իրականացվող քաղաքական քայլերը։ Հատուկ նշանակություն ունի 1920 թվականի երկրորդ կեսի իրադարձությունների վերլուծությունը, երբ տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությունը արագորեն փոխվում էր, իսկ Հայաստանի արտաքին քաղաքական դրությունը դառնում էր ավելի խոցելի։ Դեկտեմբերին հասած զարգացումները դիտարկվում են որպես Հայաստանի Հանրապետության պետականության հետագա ճակատագրի վրա էական ազդեցություն ունեցած գործընթացների բաղկացուցիչ մաս։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական զարգացման համատեքստում, քանի որ թույլ է տալիս հասկանալ 1920 թվականի իրադարձությունների քաղաքական նախադրյալները, կողմերի նպատակները և որոշումների հետևանքները։ Աշխատությունը կարող է հիմնվել դիվանագիտական փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, ժամանակի մամուլի, հուշագրությունների և պատմագիտական ուսումնասիրությունների վրա՝ հնարավորություն տալով բազմակողմանիորեն վերականգնել ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադրությունը։ Աշխատությունը արժեքավոր է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության վերջին շրջանի, հայ-ռուսական հարաբերությունների և 1920 թվականի Կովկասյան քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Культура

Գիրքը նվիրված է ֆլեյտայի դերին և գեղարվեստական արտահայտչական հնարավորություններին XX դարի հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործական ժառանգության մեջ՝ ընդգծելով գործիքի զարգացման, կատարողական դպրոցի և ազգային երաժշտական մտածողության փոխազդեցությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարբեր հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում ֆլեյտայի կիրառման առանձնահատկությունները՝ որպես մենակատարային, կամերային և նվագախմբային գործիք, ինչպես նաև նրա տեմբրային և տեխնիկական հնարավորությունների ընդլայնումը ժամանակակից երաժշտական լեզվի շրջանակներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ֆլեյտայի ինտոնացիոն, ռիթմիկ և արտահայտչական դերը՝ համադրելով այն հայ երաժշտական ավանդույթների և եվրոպական կոմպոզիտորական դպրոցների ազդեցությունների հետ։ Գրքում քննարկվում են նաև կատարողական մեկնաբանության խնդիրները, նոր երաժշտական տեխնիկաների կիրառումը և ֆլեյտայի ռեպերտուարի ձևավորման գործընթացը XX դարի ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնության արտահայտմանը երաժշտական ձևերի և գործիքային մտածողության միջոցով։ Աշխատությունը համադրում է երաժշտագիտական վերլուծությունը և կատարողական փորձը՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում ֆլեյտայի դերի մասին հայ կոմպոզիտորական արվեստում։ Գիրքը նախատեսված է երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, կատարողների, երաժշտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների և հայ երաժշտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։