Տնտեսական պատմություն, Անանյան, Պետրոսյան

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի և մետաղ պարունակող լիգանդների փոխազդեցության ֆիզիկաքիմիական ու մոլեկուլային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական մոդելային համակարգեր դիտարկելով երկարժեք մետաղական իոնները, պլատինի միացությունները և պորֆիրինները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե տարբեր կառուցվածք և քիմիական հատկություններ ունեցող մետաղ պարունակող նյութերն ինչպես են կապվում ԴՆԹ-ի հետ և ինչ փոփոխություններ կարող են առաջացնել դրա տարածական կառուցվածքում, կայունության, լիցքային բաշխման և կենսաբանական հատկությունների մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաղական իոնների և նուկլեինաթթվի ֆոսֆատային խմբերի ու ազոտական հիմքերի միջև առաջացող փոխազդեցություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ԴՆԹ-ի կրկնակի պարույրի կառուցվածքային կազմակերպման վրա։ Քննության են առնվում պլատինի միացությունների կապման առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ ԴՆԹ-ի առանձին հատվածների միջև կամ նույն շղթայի ներսում կապերի ձևավորման հնարավորությունը և դրա հետևանքով մոլեկուլի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև պորֆիրինային համակարգերը, որոնք իրենց կառուցվածքային առանձնահատկությունների շնորհիվ կարող են տարբեր եղանակներով փոխազդել նուկլեինաթթուների հետ՝ կախված մոլեկուլի լիցքից, մետաղական կենտրոնից, տարածական կառուցվածքից և միջավայրի պայմաններից։ Վերլուծվում է լիգանդների կոնցենտրացիայի, մետաղական իոնի բնույթի, լուծույթի իոնային ուժի, թթվայնության և ջերմաստիճանի ազդեցությունը կապման արդյունավետության ու ԴՆԹ-ի կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Ֆիզիկաքիմիական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել համալիրների առաջացման առանձնահատկությունները, դրանց կայունությունը և տարբեր լիգանդների նկատմամբ ԴՆԹ-ի կապման ընտրողականությունը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև կենսաբժշկական տեսանկյունից, քանի որ ԴՆԹ-ի հետ փոխազդող մետաղ պարունակող միացությունների մի մասը կարող է ազդել գենետիկական տեղեկատվության կրկնապատկման և արտահայտման գործընթացների վրա։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը նպաստում է մետաղական իոնների կենսաբանական դերի, նուկլեինաթթուների կառուցվածքային կազմակերպման և կենսաակտիվ միացությունների գործողության մոլեկուլային հիմքերի առավել խորքային ըմբռնմանը՝ միաժամանակ կարևոր հիմք ստեղծելով դեղագործական, կենսաֆիզիկական և մոլեկուլային հետազոտությունների զարգացման համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է V դարի հայ պատմագիր Ղազար Փարպեցու երկերի լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դասական գրաբարի զարգացման և հայ միջնադարյան մատենագրության պատմության համատեքստում։ Քննարկվում են հեղինակի լեզվի հնչյունաբանական, բառապաշարային, ձևաբանական և շարահյուսական բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակաշրջանի գրական լեզվի նորմերի և պատմագրական արձակի ավանդույթների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառագործածության առանձնահատկություններին, բառերի իմաստային նրբերանգներին, հոմանիշային համակարգին, դարձվածային արտահայտություններին և պատմական ու հասարակական իրողություններն արտահայտող լեզվական միավորներին։ Ուսումնասիրվում են գոյականների, բայերի և խոսքի այլ մասերի քերականական կիրառությունները, նախադասությունների կառուցվածքը, շարադասության օրինաչափությունները և բարդ շարահյուսական կառույցների գործածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում պատմագրական շարադրանքի ոճական առանձնահատկություններին, հեղինակային խոսքի արտահայտչականությանը, հռետորական միջոցներին և պատմական իրադարձությունների նկարագրության լեզվական ձևերին։ Կարևորվում են հեղինակի լեզվի համեմատությունը V դարի հայ մյուս մատենագիրների երկերի հետ, դասական գրաբարի ընդհանրությունների ու անհատական առանձնահատկությունների բացահայտումը, ինչպես նաև հայ գրական լեզվի պատմական զարգացման մեջ նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը։ Դիտարկվում են նաև ձեռագրական տարբերակների, բնագրագիտական ուսումնասիրությունների և լեզվական փաստերի համադրության հնարավորությունները՝ բառերի ու քերականական ձևերի պատմական մեկնաբանության նպատակով։ Հետազոտությունը նպաստում է գրաբարի կառուցվածքի, հայ պատմագրական արձակի լեզվական մշակույթի և վաղ միջնադարյան հայերեն գրավոր խոսքի զարգացման օրինաչափությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, գրաբարագետների, բանասերների, միջնադարյան գրականության հետազոտողների, պատմաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Педагогика

Այս աշխատանքը ներկայացնում է հայեցակարգային մոտեցում՝ ուղղված Հայաստանի Հանրապետությունում ռուսաց լեզվի ուսուցիչների մասնագիտական կարողությունների կատարելագործման համակարգի ձևավորմանը՝ ընդգծելով կրթական քաղաքականության, մեթոդաբանական մոտեցումների և շարունակական մասնագիտական զարգացման կարևորությունը ժամանակակից կրթական միջավայրում։ Հետազոտության մեջ մասնագիտական կոմպետենցիաները դիտարկվում են որպես գիտելիքների, մանկավարժական հմտությունների, հաղորդակցական կարողությունների և թվային գրագիտության ամբողջություն, որոնք միասին ապահովում են ուսուցման որակը և արդյունավետությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է ուսուցիչների պատրաստման և վերապատրաստման առկա համակարգը՝ առանձնացնելով դրա ուժեղ և թույլ կողմերը, ինչպես նաև առաջարկում է զարգացման ուղղություններ՝ հիմնված մոդուլային ուսուցման, competency-based մոտեցման և շարունակական կրթության սկզբունքների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդական աջակցությանը, մասնագիտական համայնքների ձևավորմանը, փորձի փոխանակման հարթակներին և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինտեգրմանը ուսուցման գործընթացում։ Միաժամանակ ընդգծվում է ուսուցիչների գնահատման և ինքնագնահատման համակարգերի դերը, որոնք թույլ են տալիս հետևել մասնագիտական աճի դինամիկային և ապահովել նպատակային զարգացում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը եզրակացնում է, որ ռուսաց լեզվի ուսուցիչների մասնագիտական կոմպետենցիաների կատարելագործման արդյունավետ համակարգի ձևավորումը պահանջում է համակարգային մոտեցում՝ համադրելով կրթական քաղաքականությունը, մեթոդական նորարարությունները և շարունակական վերապատրաստման մեխանիզմները՝ կրթության որակի բարձրացման նպատակով։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է հին հայկական պատմագրության կարևոր հուշարձաններից մեկի՝ «Հայոց պատմության» տարբեր հատվածների (էքսցերպտների) ուսումնասիրությանը, որոնք պահպանվել են XVII դարի վրացերեն ձեռագրական ավանդույթում և ներկայացնում են միջնադարյան պատմական հիշողության փոխանցման յուրահատուկ օրինակ։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են հայկական պատմագրական աղբյուրների հատվածները ներմուծվել վրացական ձեռագրային միջավայր և ինչ ձևափոխությունների են ենթարկվել թարգմանության, վերաշարադրության կամ խմբագրման գործընթացում՝ ընդգծելով տեքստի պատմական, լեզվաբանական և աղբյուրագիտական արժեքը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև հայկական և վրացական պատմագրական ավանդույթների փոխկապակցվածությունը, որտեղ պատմական իրադարձությունները հաճախ փոխանցվում են համատեղ տարածաշրջանային ընկալումների միջոցով՝ կապված ինչպես քաղաքական հարաբերությունների, այնպես էլ մշակութային շփումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագրի լեզվական առանձնահատկություններին, տեքստային շերտերին և հնարավոր խմբագրական միջամտություններին, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել սկզբնական աղբյուրի կառուցվածքը և համեմատել այն հայկական այլ պատմական տարեգրությունների հետ։ Նշվում է, որ նման էքսցերպտները կարևոր դեր ունեն ոչ միայն Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության համար, այլ նաև Հարավային Կովկասի միջնադարյան պատմական գործընթացների ընդհանուր պատկերն ամբողջացնելու տեսանկյունից, քանի որ դրանք արտացոլում են տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխազդեցությունը և պատմական հիշողության ընդհանուր ձևավորման մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ձեռագրագիտական և աղբյուրագիտական արժեքավոր նյութ, որը նպաստում է հայկական պատմագրության վերաիմաստավորմանը և դրա միջազգային համատեքստում ուսումնասիրությանը։

География

Այս աշխատությունը վերաբերում է Իրանի Զայանդերուդ գետի ջրային համակարգում ծանր մետաղների աղտոտվածության ազդեցության գնահատմանը և դրա հետևանքների նվազեցման ու վերացման միջոցառումների մշակմանը՝ էկոլոգիայի, հիդրոլոգիայի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության գիտակարգերի շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել գետի ջրերում ծանր մետաղների՝ ինչպիսիք են կապարը, կադմիումը, սնդիկը, քրոմը և այլ թունավոր տարրերը, կուտակման մակարդակը, դրանց տարածման աղբյուրները և ազդեցությունը ջրային էկոհամակարգերի վրա։ Ուսումնասիրվում են ինչպես բնական գործոնները (հողերի էրոզիա, հանքային կազմ), այնպես էլ մարդածին ազդեցությունները՝ արդյունաբերական արտահոսքեր, գյուղատնտեսական պարարտանյութերի և թունաքիմիկատների օգտագործում, ինչպես նաև քաղաքային կեղտաջրերի ներթափանցում գետային համակարգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ծանր մետաղների կենսակուտակման գործընթացներին ջրային օրգանիզմներում և դրանց փոխանցմանը սննդային շղթաներով, ինչը կարող է հանգեցնել էկոհամակարգերի դեգրադացիայի և մարդու առողջության համար ռիսկերի առաջացման։ Գնահատվում են նաև ջրի որակի ցուցանիշները և էկոտոքսիկոլոգիական ազդեցությունները՝ կիրառելով լաբորատոր անալիզներ և դաշտային հետազոտություններ։ Վերացման և մեղմման միջոցառումների շրջանակում քննարկվում են կեղտաջրերի մաքրման տեխնոլոգիաների ներդրումը, արդյունաբերական արտանետումների վերահսկումը, էկոլոգիական մոնիթորինգի համակարգերի զարգացումը և գետի ավազանի ինտեգրված կառավարման մոտեցումները։ Այսպիսով, աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարման, շրջակա միջավայրի պաշտպանության և էկոլոգիական անվտանգության ապահովման համար՝ նպաստելով ծանր մետաղներով աղտոտված գետային համակարգերի վերականգնման արդյունավետ ռազմավարությունների մշակմանը։