Тридцатилетие специальных классов Лазаревского института восточных языков. 1872-1902

Литература

Ստեղծագործությունը հոգեբանական լարվածությամբ և սոցիալական հակասություններով հարուստ պատմվածք է, որի հեղինակը Ուիլիամ Ֆոլքներ է։ Պատմությունը զարգանում է փոքր հարավային ամերիկյան քաղաքում, որտեղ տարածված լուրերն ու չհաստատված մեղադրանքները դառնում են ամբոխային բռնության և անարդարության պատճառ։ Հիմնական սյուժեն կենտրոնանում է մի կնոջ շուրջ, ում վերաբերյալ տարածվում է սեռական բնույթի մեղադրանք, և հասարակության արձագանքը աստիճանաբար վերածվում է վտանգավոր հոգեբանական և սոցիալական ճնշման։ Ֆոլքները ցույց է տալիս, թե ինչպես են նախապաշարմունքները, ռասայական և սոցիալական լարվածությունները ձևավորում ամբոխային վարքագիծ, որը հաճախ դուրս է գալիս տրամաբանության և արդարության սահմաններից։ Պատմվածքը առանձնանում է իր խիստ մթնոլորտով, ներքին կոնֆլիկտների խորքային վերլուծությամբ և այն գաղափարով, որ հասարակական կարծիքը կարող է դառնալ կործանարար ուժ անհատի կյանքի համար։ Ընդհանուր առմամբ այն դիտարկում է մարդկային հոգեբանության մութ կողմերը և հասարակության ներսում արդարության փխրուն բնույթը։

Сельское хозяйство

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գյուղատնտեսության տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ անհրաժեշտ գրականության որոնումը և թեմատիկ ուսումնասիրությունը հեշտացնելու համար։ Այն միավորում է անասնաբուծության, կերարտադրության և բուսաբուծության մի շարք կարևոր ուղղություններին վերաբերող գրքերի, հոդվածների, ուսումնական ձեռնարկների և մասնագիտական այլ նյութերի համակարգված մատենագիտական տեղեկություններ։ Նյութի մի հատվածը վերաբերում է ոչխարաբուծությանը՝ ընդգրկելով ոչխարների բուծման, ցեղային առանձնահատկությունների, արտադրողականության, պահվածքի և ոլորտի կազմակերպման վերաբերյալ գրականությունը։ Մյուս թեմատիկ ուղղությունը վերաբերում է խոշոր եղջերավոր անասունների խնամքին և կարող է ներառել կենդանիների պահվածքի, կերակրման, արտադրողականության ու տնտեսության կազմակերպման վերաբերյալ աղբյուրներ։ Առանձին բաժին է կազմում կերերի և կերաբույսերի վերաբերյալ գրականությունը, որն օգնում է ընթերցողին կողմնորոշվել կերային ռեսուրսների, դրանց նշանակության, կերաբույսերի մշակության և գյուղատնտեսական արտադրության մեջ օգտագործման վերաբերյալ մասնագիտական հրատարակությունների շրջանակում։ Բուսաբուծական թեմատիկան ներկայացված է կարտոֆիլի մշակության և բանջարաբուծության վերաբերյալ աղբյուրներով, որոնք կարող են ընդգրկել մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունների, ագրոտեխնիկական ընդհանուր սկզբունքների, բերքատվության և արտադրության կազմակերպման հարցերը։ Մատենագիտական նյութի թեմատիկ դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ առանձնացնել իրեն հետաքրքրող ոլորտը և գտնել հետագա ուսումնասիրման համար համապատասխան գրականություն։ Հրատարակությունը կարող էր օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ուսանողների, գրադարանավարների, գյուղատնտեսական տնտեսությունների աշխատողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսական գիտելիքի տարածման և մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման առաջնահերթությունները։ Մատենագիտական տեսանկյունից նյութը արժեքավոր է նաև գյուղատնտեսական գրականության պատմության և առանձին ճյուղերի վերաբերյալ հրատարակությունների կազմի ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ այն ծառայում է որպես թեմատիկ տեղեկատվական ուղեցույց՝ գյուղատնտեսության մի քանի կարևոր ուղղությունների վերաբերյալ մասնագիտական գրականությունը համակարգելու և ընթերցողին անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրության հարցում կողմնորոշելու նպատակով։

Химия

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների և դրանց հիման վրա ստացվող պեպտիդների սինթեզի ու հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն միացություններին, որոնց կողմնային շղթաներում առկա են չհագեցած և հետերոցիկլիկ խմբեր։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բարդ օրգանական միացությունների ստացման մեթոդները, էնանտիոմերապես հարստացված կառուցվածքների ձևավորման սկզբունքները և դրանց քիմիական ու կենսաբանական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սինթեզի նոր մոտեցումներ, ռեակցիաների ընթացքի վերլուծություն, ստացված նյութերի կառուցվածքային հետազոտություններ և հնարավոր կիրառական նշանակությունը կենսաքիմիայի ու դեղագիտության ոլորտներում։ Գիրքը անդրադառնում է նաև ամինաթթուների և պեպտիդների կառուցվածքային բազմազանությանը, դրանց ազդեցությանը կենսաբանական համակարգերում և նոր նյութերի ստեղծման հնարավորություններին՝ որպես գիտական հետազոտությունների կարևոր ուղղություն։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է օրգանական և կենսօրգանական քիմիայի մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրվում են բարդ մոլեկուլների սինթեզով, ստերեոքիմիայով և կենսաբանական ակտիվ միացությունների նախագծմամբ։

Экология

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները ժամանակակից աշխարհի ամենասուր բնապահպանական և հասարակական մարտահրավերներից են, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու առողջության, կլիմայի փոփոխության և էկոհամակարգերի կայունության վրա։ Մթնոլորտի աղտոտումը տեղի է ունենում, երբ օդ են արտանետվում վնասակար նյութեր՝ գազեր, փոշի, ծուխ, քիմիական միացություններ և աերոզոլներ, որոնք խախտում են օդի բնական կազմը։ Հիմնական աղտոտիչ աղբյուրներն են արդյունաբերական ձեռնարկությունները, ավտոտրանսպորտը, էներգետիկ կայանները, կենցաղային վառելիքի այրումը և գյուղատնտեսական որոշ գործընթացներ։ Մթնոլորտի աղտոտման հետևանքները բազմաբնույթ են․ այն առաջացնում է շնչառական և սրտանոթային հիվանդություններ, ալերգիաներ և իմունային համակարգի թուլացում, ինչպես նաև նպաստում է վաղաժամ մահացության աճին։ Բացի առողջական խնդիրներից, աղտոտված օդը ազդում է նաև բնության վրա՝ առաջացնելով թթվային անձրևներ, հողի և ջրերի որակի վատթարացում, անտառների վնասում և կենսաբազմազանության նվազում։ Մթնոլորտի աղտոտման կարևոր գլոբալ հետևանքներից է կլիմայի փոփոխությունը, որը կապված է ջերմոցային գազերի՝ հատկապես ածխաթթու գազի, մեթանի և ազոտի օքսիդների կուտակման հետ։ Սա հանգեցնում է գլոբալ տաքացման, սառցադաշտերի հալման, ծովի մակարդակի բարձրացման և ծայրահեղ եղանակային երևույթների հաճախացման։ Խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ են ինչպես ազգային, այնպես էլ միջազգային միջոցառումներ՝ արտանետումների սահմանափակում, մաքուր էներգիայի աղբյուրների օգտագործում, հասարակական տրանսպորտի զարգացում և կանաչ տարածքների ավելացում։ Կարևոր դեր ունի նաև հասարակության իրազեկվածությունը և յուրաքանչյուր մարդու պատասխանատու վերաբերմունքը շրջակա միջավայրի նկատմամբ։ Այսպիսով, մթնոլորտի աղտոտման խնդիրը պահանջում է համալիր մոտեցում, որը համատեղում է տեխնոլոգիական, իրավական և սոցիալական լուծումները՝ ապահովելով մաքուր օդ և առողջ կենսամիջավայր ներկա և ապագա սերունդների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածքային զարգացման արդիական հիմնախնդիրների, դրանց առաջացման պատճառների և հաղթահարման հնարավոր ուղիների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են երկրի մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակների տարբերությունները, տարածքային անհամաչափությունների ձևավորման գործոնները և դրանց ազդեցությունը բնակչության կենսամակարդակի, զբաղվածության, ներդրումային ակտիվության և ժողովրդագրական գործընթացների վրա։ Հեղինակը քննարկում է տարածաշրջանային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, տեղական ինքնակառավարման համակարգի դերը, ենթակառուցվածքների զարգացման, տնտեսական ակտիվության խթանման և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկությունները, ներքին միգրացիայի միտումները, սահմանամերձ տարածքների խնդիրները և դրանց լուծմանն ուղղված պետական ծրագրերի արդյունավետությունը։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև տարածքային պլանավորման, ներդրումային քաղաքականության, համայնքների խոշորացման, տարածքային կառավարման բարեփոխումների և կայուն զարգացման ռազմավարությունների մշակման հիմնահարցերին։ Հեղինակը համադրում է տեսական մոտեցումները, վիճակագրական տվյալների վերլուծությունը և միջազգային փորձը՝ առաջարկելով առաջարկություններ տարածաշրջանների միջև զարգացման անհավասարությունների կրճատման և երկրի համաչափ զարգացման ապահովման համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է 10–16-րդ դարերի հայ և պարսից քնարերգության համեմատական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով երկու գրական ավանդույթների պոետիկական համակարգերի, գեղարվեստական մտածողության և արտահայտչամիջոցների ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտման վրա։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում միջնադարյան քնարական ստեղծագործությունների ժանրային առանձնահատկությունները, թեմատիկ կառուցվածքը, պատկերային համակարգը, խորհրդանիշները, փոխաբերությունները, բանաստեղծական լեզուն, տաղաչափական սկզբունքները և քնարական հերոսի արտահայտման ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սիրո, բնության, մարդու և աշխարհի փոխհարաբերությունների, կյանքի անցողիկության, հոգևոր որոնումների, բարոյական արժեքների և փիլիսոփայական խորհրդածությունների գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե նմանատիպ թեմաներն ու մոտիվները ինչպես են ձևավորվել տարբեր լեզվական, կրոնական և մշակութային միջավայրերում և ինչպիսի յուրահատուկ արտահայտություն են ստացել յուրաքանչյուր գրական ավանդույթում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սիրային և հոգևոր քնարերգության փոխհարաբերությանը, խորհրդանշական պատկերների բազմիմաստությանը և աշխարհիկ ու կրոնական գաղափարների միահյուսմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև բանաստեղծական կայուն պատկերները, բնության տարրերի խորհրդանշական կիրառությունը, սիրեցյալի կերպարի կառուցման սկզբունքները և զգացմունքային ապրումների գեղարվեստական արտահայտման եղանակները։ Երկու գրականությունների զուգադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն տիպաբանական նմանություններ, այլև հնարավոր մշակութային շփումների, տարածաշրջանային գրական միջավայրի և փոխազդեցությունների նշանակությունը՝ միաժամանակ տարբերակելով ընդհանուր օրինաչափությունները յուրաքանչյուր ավանդույթի ինքնուրույն զարգացման առանձնահատկություններից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանաստեղծական ձևի և բովանդակության փոխկապակցվածությանը, լեզվաոճական միջոցների գործառույթներին, կրկնությունների, հակադրությունների, այլաբանությունների և խորհրդանիշների դերին։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու քնարական մտածողության զարգացմանը մի քանի դարերի ընթացքում և գնահատելու պոետիկական որոշ ձևերի շարունակականությունն ու փոփոխությունները։ Հետազոտությունն արժեքավոր է հայագիտության, իրանագիտության, համեմատական գրականագիտության և միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հայ և պարսից գրական ավանդույթների փոխհարաբերությունների և դրանց գեղարվեստական ինքնատիպության առավել ամբողջական ընկալմանը։