More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    К истории возникновения Городского народного дома имени К.Я. Зубалова

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է Կ. Յա. Զուբալովի անվան Քաղաքային ժողովրդական տան ստեղծման պատմությանը, դրա ձևավորման նախադրյալներին և հասարակական-մշակութային նշանակությանը։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են այն պատմական և սոցիալական պայմանները, որոնցում առաջացել է ժողովրդական կրթության, մշակույթի և հանրային ժամանցի համար նախատեսված նման հաստատության անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության մեջ կարող են լուսաբանվել հաստատության ստեղծման նախաձեռնությունները, կազմակերպչական գործընթացը, դրա գործունեության համար անհրաժեշտ պայմանների ձևավորումը և այն անձանց ու հասարակական շրջանակների դերը, որոնք նպաստել են դրա հիմնադրմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական տան՝ որպես մշակութային և կրթական կենտրոնի գործառույթներին, որտեղ տարբեր սոցիալական խմբերի համար կարող էին կազմակերպվել դասախոսություններ, ներկայացումներ, համերգներ, ընթերցումներ, կրթական միջոցառումներ և այլ հանրային նախաձեռնություններ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս այդ հաստատության պատմությունը դիտարկել ավելի լայն հասարակական-մշակութային գործընթացների համատեքստում՝ բացահայտելով քաղաքային մշակույթի, հանրային կրթության և ինքնակազմակերպման զարգացման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև անվան հետ կապված պատմական համատեքստը և հաստատության ստեղծման ու զարգացման գործում բարեգործության ու հասարակական աջակցության նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքի մշակութային կյանքի, հասարակական կազմակերպությունների և կրթամշակութային հաստատությունների պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Հրատարակությունը հատկապես օգտակար է որպես տեղական պատմության աղբյուր, քանի որ նման հաստատությունների գործունեությունը հաճախ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական պահանջները, մշակութային նախասիրությունները և քաղաքային կյանքի կազմակերպման ձևերը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, մշակութաբաններին, թատրոնի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, Երևանագիտության մասնագետներին, արխիվագետներին, ինչպես նաև քաղաքի պատմությամբ և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-09
    К истории возникновения Городского народного дома имени К.Я. Зубалова
    Online

    Medicine

    Мониторинг внутрибрюшного давления при ведении больных в отделении интенсивной терапии

    Աշխատությունը նվիրված է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում բուժվող ծանր հիվանդների մոտ որովայնի ներճնշման մոնիթորինգի նշանակության, կազմակերպման և կլինիկական կիրառության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում որովայնի խոռոչում ճնշման փոփոխությունների ժամանակին հայտնաբերումն է և դրանց հնարավոր կապը հիվանդի ընդհանուր վիճակի ու օրգանների աշխատանքի փոփոխությունների հետ։ Ներճնշման բարձրացումը կարող է ուղեկցվել որովայնային օրգանների և այլ համակարգերի ֆունկցիայի խանգարումներով, ուստի դրա վերահսկումը կարող է լրացնել ծանր հիվանդների կլինիկական գնահատումը և օգնել բուժման ընթացքի դինամիկ դիտարկմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ներճնշման չափման ցուցումները, չափումների պարբերականությունը, արդյունքների գրանցման և գնահատման սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր կլինիկական վիճակներում ստացված տվյալների մեկնաբանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հիվանդներին, որոնց մոտ առկա են որովայնի խոռոչի ծավալի ավելացման, հեղուկի կուտակման, ծանր բորբոքային կամ հետվիրահատական գործընթացների և այլ գործոնների հետևանքով ներճնշման բարձրացման ռիսկ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներճնշման ցուցանիշների համադրումը հիվանդի այլ կլինիկական և լաբորատոր տվյալների հետ։ Այդպիսի համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հիվանդության ծանրության փոփոխությունը, հետևել բուժման արդյունավետությանը և ժամանակին նկատել վիճակի վատթարացման հնարավոր նշանները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև որովայնային կոմպարտմենտի համախտանիշի զարգացման ռիսկին և դրա վաղ հայտնաբերման գործում մոնիթորինգի նշանակությանը։ Ինտենսիվ թերապիայի պայմաններում ներճնշման դինամիկ վերահսկումը կարող է դիտարկվել որպես շարունակական հսկողության բաղադրիչ, որը պետք է իրականացվի հիվանդի ընդհանուր կլինիկական պատկերի և բուժող թիմի կողմից սահմանված ցուցումների շրջանակում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր հիվանդների խմբերում ստացված տվյալները, գնահատվել բարձր ներճնշման հաճախականությունը և դրա կապը հիվանդության ելքերի կամ օրգանային դիսֆունկցիայի տարբեր ցուցանիշների հետ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում հիվանդների վիճակի գնահատման և բուժման տակտիկայի կատարելագործման համար ներճնշման մոնիթորինգի հնարավոր դերի հիմնավորման մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգներին, վիրաբույժներին, ինտենսիվ թերապիայի մասնագետներին, շտապ բժշկության բժիշկներին, կլինիկական հետազոտողներին և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-08
    Мониторинг внутрибрюшного давления при ведении больных в отделении интенсивной терапии
    Online

    Economics

    Ստարտափների զարգացման խնդիրները և արդի մոտեցումները ՀՀ-ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ստարտափների զարգացման հիմնախնդիրների և դրանց հաղթահարման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ստարտափը դիտարկվում է որպես նորարարության, ձեռնարկատիրական ակտիվության, տեխնոլոգիական զարգացման և տնտեսական աճի կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի ստարտափային էկոհամակարգի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, դրա հիմնական մասնակիցները, փոխհարաբերությունները և այն պայմանները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են նորաստեղծ ընկերությունների կայացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստարտափների ֆինանսավորման խնդիրներին, ներդրումային ռեսուրսների հասանելիությանը, պետական աջակցության մեխանիզմներին, ինկուբատորների և աքսելերատորների դերին, տեխնոլոգիական ու գիտական ներուժի օգտագործմանը և միջազգային շուկաներ դուրս գալու հնարավորություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ստարտափների զարգացմանը խոչընդոտող գործոնների բացահայտումը՝ ներառյալ ֆինանսական սահմանափակումները, մասնագիտական կադրերի ներգրավման և պահպանման դժվարությունները, շուկայի փոքր ծավալը, մրցակցության առանձնահատկությունները, կառավարչական փորձի պակասը և նորարարական գաղափարների առևտրայնացման խնդիրները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև արդի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ստարտափների կենսունակության և մրցունակության բարձրացմանը՝ ներառելով թվայնացումը, նորարարական բիզնես մոդելների կիրառումը, միջազգային համագործակցության ընդլայնումը, վենչուրային ֆինանսավորման զարգացումը, տեխնոլոգիական գիտելիքի և ձեռնարկատիրական կրթության համադրումը։ Կարևորվում է համալսարանների, գիտահետազոտական կազմակերպությունների, մասնավոր հատվածի և պետական կառույցների համագործակցությունը՝ որպես նորարարական գաղափարների ստեղծման, զարգացման և շուկա դուրսբերման արդյունավետ միջավայր ձևավորող գործոն։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ՀՀ ստարտափային ոլորտի առկա ներուժը և զարգացման հեռանկարները, ինչպես նաև առաջարկել այնպիսի կազմակերպական և տնտեսական լուծումներ, որոնք կարող են նպաստել նորաստեղծ ընկերությունների կայուն աճին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, ներդրողներին, պետական կառավարման և տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետներին, բիզնեսի և նորարարության հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-18
    Ստարտափների զարգացման խնդիրները և արդի մոտեցումները ՀՀ-ում
    Online

    Technology

    P205-B203-V205 համակարգի հիմքով հողալկալիական մետաղի ֆտորիդ պարունակող ապակիների ստացման տեխնոլոգիայի մշակում

    Աշխատությունը նվիրված է P₂O₅–B₂O₃–V₂O₅ համակարգի հիմքով և հողալկալիական մետաղի ֆտորիդ պարունակող ապակիների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ բազմաբաղադրիչ ապակենման համակարգում բաղադրիչների փոխազդեցության և կառուցվածքի ձևավորման օրինաչափությունները, ինչպես նաև մշակել այնպիսի տեխնոլոգիական պայմաններ, որոնք կապահովեն անհրաժեշտ ֆիզիկաքիմիական և շահագործական հատկություններով ապակու ստացումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ֆոսֆատային և բորատային բաղադրիչների դերը ապակու կառուցվածքի ձևավորման գործընթացում, վանադիումի օքսիդի ազդեցությունը համակարգի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ բնութագրերի վրա, ինչպես նաև հողալկալիական մետաղների ֆտորիդների ներմուծման հետևանքով առաջացող փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապակու ստացման հիմնական տեխնոլոգիական փուլերին՝ ելանյութերի ընտրությանը և նախապատրաստմանը, բաղադրության հաշվարկմանը, խառնուրդի հալմանը, հոմոգենացմանը, ապակենմանացմանը և վերահսկվող սառեցմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել հալման ջերմաստիճանը, ջերմային մշակման ռեժիմները, բաղադրիչների հարաբերակցությունները և դրանց ազդեցությունը ստացվող ապակու կառուցվածքային ամբողջականության ու որակի վրա։ Կարևոր ուղղություն է նաև ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատումը՝ ներառյալ խտությունը, ջերմային կայունությունը, քիմիական կայունությունը, օպտիկական և այլ հատկությունները՝ կախված ապակու կիրառական նշանակությունից։ Ֆտորիդային բաղադրիչների առկայությունը հատկապես կարևոր է ապակու կառուցվածքային և օպտիկական հատկությունների փոփոխության տեսանկյունից, ուստի աշխատանքում դրանց ազդեցությունը դիտարկվում է որպես տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալացման առանցքային գործոններից մեկը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշել բաղադրության և տեխնոլոգիական պայմանների այնպիսի համակցություններ, որոնց դեպքում հնարավոր է ստանալ համասեռ, կայուն և պահանջվող բնութագրերով ապակե նյութ։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կապված է նոր կազմով հատուկ նշանակության ապակիների ստացման տեխնոլոգիական հիմքերի մշակման հետ, ինչը կարող է կիրառական հետաքրքրություն ունենալ օպտիկական նյութերի, հատուկ ապակիների, էլեկտրոնիկայի և այլ տեխնիկական ոլորտների համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ապակու և կերամիկական նյութերի տեխնոլոգիայի, նյութագիտության, անօրգանական քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-14
    P205-B203-V205 համակարգի հիմքով հողալկալիական մետաղի ֆտորիդ պարունակող ապակիների ստացման տեխնոլոգիայի մշակում
    Online

    Other Subjects

    Դպրոցականներին՝ ՍՄԿՊ, XXI համագումարի մասին (Մանկական և դպրոցական գրադարանների անելիքները ՍՄԿՊ 22-րդ համագումարի կապակցությամբ)

    Հրատարակությունը նվիրված է խորհրդային ժամանակաշրջանում մանկական և դպրոցական գրադարանների գաղափարադաստիարակչական, կրթական և մշակութային գործունեության կազմակերպման հարցերին՝ Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության համագումարների որոշումների ու գաղափարական ուղղությունների հանրահռչակման համատեքստում։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել այն մեթոդական մոտեցումները, որոնց միջոցով գրադարանները կարող էին դպրոցականներին ծանոթացնել կուսակցական համագումարների աշխատանքներին, դրանցում քննարկված հասարակական, տնտեսական և քաղաքական խնդիրներին, ինչպես նաև խորհրդային հասարակության զարգացման վերաբերյալ պաշտոնական գաղափարական պատկերացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկական և դպրոցական գրադարանների դերին սովորողների ընթերցանության կազմակերպման, հասարակական գիտելիքների փոխանցման, քաղաքական տեղեկատվության տարածման և խորհրդային գաղափարախոսության շրջանակներում քաղաքացիական դաստիարակության իրականացման գործում։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրականության ընտրության, թեմատիկ գրքային ցուցահանդեսների կազմակերպման, մատենագիտական ցանկերի կազմման, ընթերցողական զրույցների և խմբային քննարկումների անցկացման մեթոդները։ Կարևորվում է գրադարանավարների և ուսուցիչների համագործակցությունը՝ դպրոցականների համար պատմաքաղաքական նյութերը հասկանալի ներկայացնելու, համապատասխան գրականություն առաջարկելու և ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում խորհրդային պետական և կուսակցական համակարգի կառուցվածքի, կոմունիստական կուսակցության համագումարների նշանակության, դրանց ընդունած որոշումների և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների վրա նախատեսվող ազդեցությունների ներկայացման մեթոդական հարցերին։ Առանձնահատուկ տեղ կարող են զբաղեցնել Խորհրդային Միության տնտեսական զարգացման, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, գիտության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում առաջադրված խնդիրների վերաբերյալ տեղեկատվական նյութերը, որոնք նախատեսված էին դպրոցական լսարանի համար։ Քննարկվում են մանկապատանեկան գրականության, հասարակագիտական հրատարակությունների, հանրամատչելի գրքերի, պարբերական մամուլի և պատկերազարդ նյութերի օգտագործման հնարավորությունները գրադարանային միջոցառումների ընթացքում։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում գրադարանային աշխատանքի այն ձևերը, որոնք ուղղված էին դպրոցականների ակտիվ մասնակցության ապահովմանը՝ գրքերի համատեղ ընթերցումներ, հարցուպատասխաններ, թեմատիկ երեկոներ, գրական-տեղեկատվական հանդիպումներ և ցուցադրական միջոցառումներ։ Կարևորվում է նաև ընթերցողների տարիքային խմբերի տարբերակումը, քանի որ տարրական, միջին և բարձր դասարանների աշակերտների համար հասարակական ու քաղաքական թեմաների ներկայացումը պահանջում էր տարբեր բովանդակային և մանկավարժական մոտեցումներ։ Աշխատության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գրադարանային ֆոնդերի համալրման, համապատասխան գրականության առանձնացման, ընթերցանության պլանավորման և գրադարանային միջոցառումների արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանավարի մասնագիտական գործունեությանը՝ որպես ընթերցանության կազմակերպչի, տեղեկատվության միջնորդի և խորհրդային կրթադաստիարակչական համակարգի մասնակցի։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարանային հաստատությունները ներգրավվում պետական և կուսակցական գաղափարական ծրագրերի իրականացման գործընթացներում, ինչպես էին քաղաքական իրադարձությունները ներկայացվում երեխաներին և ինչպիսի մեթոդներով էր կազմակերպվում համապատասխան գրականության տարածումը։ Պատմական տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր աղբյուր է խորհրդային մանկավարժության, գրադարանագիտության և քաղաքական սոցիալականացման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պաշտոնական մոտեցումները, որոնց համաձայն դպրոցական գրադարանները պետք է մասնակցեին ոչ միայն ընթերցանության և գիտելիքների տարածման, այլև որոշակի գաղափարական արժեքների ձևավորման գործընթացին։ Միաժամանակ հրատարակության բովանդակությունը նպատակահարմար է դիտարկել իր պատմական և քաղաքական համատեքստում՝ տարբերակելով գրադարանային աշխատանքի մասնագիտական մեթոդները և դրանց միջոցով տարածվող կուսակցական գաղափարախոսությունը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև վերնագրում հիշատակվող կուսակցական համագումարների համարակալման տարբերությունը, որը մատենագիտական ճշգրտման տեսանկյունից կարող է պահանջել սկզբնաղբյուրի կամ հրատարակության տիտղոսաթերթի ուսումնասիրություն։ Աշխատության ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել խորհրդային կրթական հաստատություններում տեղեկատվության տարածման եղանակների, գրադարանների հասարակական գործառույթների և մանկապատանեկան ընթերցանության գաղափարական ուղղվածության բացահայտմանը։ Այն հնարավորություն է տալիս համեմատելու պատմական գրադարանային մեթոդները ժամանակակից գրադարանագիտության սկզբունքների հետ՝ ուշադրություն դարձնելով տեղեկատվական գրագիտությանը, աղբյուրների քննադատական գնահատմանը և ընթերցողների ինքնուրույն մտածողության զարգացման նշանակությանը։ Հրատարակությունն ունի պատմամշակութային, մանկավարժական և գրադարանագիտական արժեք՝ որպես խորհրդային ժամանակաշրջանի դպրոցական գրադարանների գործունեության կազմակերպման և գաղափարադաստիարակչական աշխատանքի ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, մանկավարժների, կրթության պատմաբանների, մշակութաբանների, խորհրդային պատմության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մանկական գրադարանների պատմությամբ ու կրթական համակարգի գաղափարական գործառույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Դպրոցականներին՝ ՍՄԿՊ, XXI  համագումարի մասին (Մանկական և դպրոցական գրադարանների անելիքները ՍՄԿՊ 22-րդ համագումարի կապակցությամբ)
    Online

    Linguistics

    Ֆրանսերեն-հայերեն բառարան

    Ֆրանսերենից հայերեն բառարանը նախատեսված է ֆրանսերենի բառապաշարը հայերենով ներկայացնելու, բառերի իմաստները բացատրելու և երկու լեզուների միջև թարգմանական համապատասխանություններ հաստատելու համար։ Այն ներառում է ֆրանսերեն բառեր ու արտահայտություններ, որոնց հայերեն համարժեքները հնարավորություն են տալիս ընթերցողին հասկանալու օտարալեզու գրական, գիտական և առօրյա տեքստերը։ Այսպիսի բառարանները կարևոր նշանակություն են ունեցել ֆրանսերենի ուսումնասիրման, լեզվական հաղորդակցության և թարգմանական աշխատանքի զարգացման գործում՝ ծառայելով որպես գործնական միջոց ինչպես լեզուն սովորողների, այնպես էլ ուսուցիչների, թարգմանիչների և գրականությամբ զբաղվող անձանց համար։ Բառային նյութի համակարգված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ բառերի որոնումը, նպաստում է բառապաշարի հարստացմանը և օգնում է տարբերակել բառերի իմաստային ու գործածական առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարող էր օգտակար լինել նաև ֆրանսերենով գրված ստեղծագործություններ, ուսումնական նյութեր և մասնագիտական տեքստեր ընթերցելիս՝ ապահովելով դրանց հայերեն ընկալումը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայ բառարանագրության պատմության մեջ՝ որպես ֆրանսերեն-հայերեն լեզվական կապերի ամրապնդմանն ու հայերեն թարգմանական մշակույթի զարգացմանը նպաստող ծավալուն բառարանային աշխատություն։

    Updated: 2026-10-30
    Ֆրանսերեն-հայերեն բառարան