Ծխախոտի գլխավոր վնասատուների կենսաէկոլոգիական առանձնահատկությունները և պայքարի միջոցառումների մշակումը նրանց դեմ Արարատի մարզում

Технология

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի մրգերից և հատապտուղներից թունդ, քաղցր և փրփրուն գինիների արտադրության տեխնոլոգիաների մշակմանը և կատարելագործմանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տեղական պտղա-հատապտղային հումքի տեխնոլոգիական հատկությունները, դրա քիմիական կազմը և տարբեր տեսակի գինիների արտադրության համար կիրառման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական գործընթացի հիմնական փուլերին՝ հումքի ընտրությանը և նախապատրաստմանը, հյութի ստացմանը, խմորման պայմաններին, տեխնոլոգիական ռեժիմների կառավարմանը, գինենյութերի մշակմանը և պատրաստի արտադրանքի որակի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր տեսակի գինիների՝ թունդ, քաղցր և փրփրուն, համար համապատասխան տեխնոլոգիական լուծումների ընտրությունը՝ հաշվի առնելով օգտագործվող մրգի կամ հատապտղի առանձնահատկությունները և վերջնական արտադրանքի ցանկալի օրգանոլեպտիկ ու ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշները։ Աշխատության մեջ կարող են գնահատվել արտադրանքի համային և բուրումնային հատկանիշները, կայունությունը, թափանցիկությունը, գույնը և այլ որակական ցուցանիշներ՝ նպատակ ունենալով ստանալ բարձրորակ և կայուն արտադրանք։ Տեղական հումքի օգտագործումը կարևոր է նաև Հայաստանի պտղաբուծության և վերամշակող արդյունաբերության զարգացման, հումքի ավելի արդյունավետ օգտագործման և ազգային գինեգործական արտադրանքի տեսականու ընդլայնման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր տեխնոլոգիական լուծումների ներդրմանը և տարբեր մրգերի ու հատապտուղների հիման վրա մրցունակ արտադրանքի ստեղծմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գինեգործության և սննդի տեխնոլոգիայի մասնագետներին, սննդարդյունաբերության ձեռնարկությունների տեխնոլոգներին, կենսատեխնոլոգներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես հայկական տեղական հումքի կիրառմամբ պտղա-հատապտղային գինիների արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների և դրանց կատարելագործման հնարավորությունների ուսումնասիրման համար։

Информатика

Այս աշխատությունը վերաբերում է եռաչափ (3D) սպինային ապակու մոդելավորման խնդիրներին՝ արտաքին դաշտի ազդեցության պայմաններում համակարգի ռելաքսացիոն գործընթացների հաշվառմամբ, ընդգծելով վիճակագրական ֆիզիկայի, քվանտային մագնիսականության և բարդ համակարգերի տեսության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել անկարգավորված մագնիսական համակարգերի (spin glass) վարքը, երբ սպինների միջև փոխազդեցությունները պատահական են, իսկ արտաքին մագնիսական դաշտը ազդում է համակարգի էներգետիկ լանդշաֆտի և կայուն վիճակների վրա։ Ուսումնասիրվում են սպինային կոնֆիգուրացիաների էներգետիկ մինիմումների բաշխումները, մետաստաբիլ վիճակները և դրանցից դեպի հավասարակշռության անցման ռելաքսացիոն դինամիկան՝ ժամանակից կախված վարքի մոդելավորման միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի ոչ-էրգոդիկ հատկություններին, դանդաղ ռելաքսացիային և հիշողության էֆեկտներին, որոնք բնորոշ են սպինային ապակիներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությունը փուլային անցումների, կարգավորված և անկարգավորված վիճակների սահմանների և կրիտիկական երևույթների վրա։ Միաժամանակ կիրառվում են մաթեմատիկական և հաշվարկային մեթոդներ՝ Մոնտե-Կառլո սիմուլյացիաներ, միջին դաշտի մոտավորություններ և էներգետիկ լանդշաֆտի վերլուծություն, որոնք թույլ են տալիս վերարտադրել համակարգի ժամանակային էվոլյուցիան։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է վիճակագրական ֆիզիկայի և կոնդենսացված միջավայրի տեսության ոլորտում՝ նպաստելով բարդ անկարգավորված համակարգերի դինամիկայի ավելի խորքային ընկալմանը։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգահամակարգի գեներացնող հզորությունների երկարաժամկետ զարգացման հնարավոր տարբերակների հաշվարկին, համեմատական գնահատմանը և տեխնիկատնտեսական վերլուծությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել էլեկտրաէներգիայի պահանջարկի երկարաժամկետ փոփոխությունների պայմաններում Հայաստանի էներգահամակարգի հուսալի, կայուն և տնտեսապես արդյունավետ զարգացման համար անհրաժեշտ արտադրական հզորությունների կազմն ու կառուցվածքը։ Աշխատանքում դիտարկվում են էլեկտրաէներգիայի սպառման հնարավոր աճը, գործող գեներացնող օբյեկտների տեխնիկական վիճակն ու շահագործման հեռանկարները, նոր հզորությունների կառուցման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև տարբեր տեսակի էլեկտրակայանների համադրության ազդեցությունը համակարգի աշխատանքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ջերմային, հիդրոէներգետիկ և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների, մասնավորապես արևային և այլ փոփոխական գեներացման տեխնոլոգիաների դերին։ Հաշվարկային տարբերակների ձևավորման ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր հզորությունների շահագործման ժամկետները, նոր արտադրական բլոկների ներդրման ժամանակացույցը, պահանջարկի աճի սցենարները, վառելիքի և էլեկտրաէներգիայի գների փոփոխությունները, ինչպես նաև համակարգի պահուստային հզորությունների պահանջները։ Ստացված արդյունքների հիման վրա գնահատվում է յուրաքանչյուր զարգացման տարբերակի ազդեցությունը էլեկտրաէներգիայի արտադրության կառուցվածքի, վառելիքի սպառման, ներդրումային և շահագործման ծախսերի, համակարգի հուսալիության և էներգետիկ անվտանգության վրա։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև տարբեր սցենարների համեմատությունը՝ թույլ տալով որոշել, թե ինչպիսի գեներացնող հզորությունների համադրությունն է առավել նպատակահարմար երկարաժամկետ հեռանկարում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև վերականգնվող էներգիայի ընդլայնման և էներգիայի կուտակման տեխնոլոգիաների կիրառման ազդեցության գնահատում, քանի որ փոփոխական գեներացիայի մեծացումը պահանջում է համակարգի ճկունության և հավասարակշռման հնարավորությունների համապատասխան զարգացում։ Արդյունքում ձևավորվում է Հայաստանի էներգահամակարգի զարգացման հնարավոր ռազմավարական պատկերը, որի միջոցով հնարավոր է հիմնավորել նոր գեներացնող հզորությունների անհրաժեշտությունը, դրանց ներդրման առաջնահերթությունները և համակարգի երկարաժամկետ օպտիմալ կառուցվածքը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էներգետիկ համակարգերի նախագծման և պլանավորման, էլեկտրաէներգիայի արտադրության զարգացման, ներդրումային որոշումների կայացման և Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության երկարաժամկետ գնահատման համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1988-1990 թվականներին Խորհրդային Ադրբեջանի տարածքում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների և զանգվածային ոճրագործությունների քաղաքականության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական զարգացումներն են, դրանց ազդեցությունը հայ բնակչության անվտանգության, իրավունքների և կենսապայմանների վրա, ինչպես նաև բռնությունների կազմակերպման, տարածման և հետևանքների հարցերը։ Աշխատությունը դիտարկում է գործընթացները Խորհրդային Միության վերջին տարիների քաղաքական ճգնաժամի, ազգային-տարածքային հակասությունների սրման և հասարակական հարաբերությունների կտրուկ վատթարացման համատեքստում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների տարբեր դրսևորումներին, բնակչության տեղահանություններին, մարդկային կորուստներին, գույքային վնասներին և փախստականների առաջացման գործընթացին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև պետական և տեղական իշխանությունների, հասարակական-քաղաքական ուժերի ու իրավապահ կառույցների արձագանքի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչ պայմաններում և ինչ մեխանիզմներով բռնությունները վերածվեցին զանգվածային բնույթ կրող գործողությունների։ Աշխատությունը փորձում է համադրել պատմական փաստերը, վկայությունները և առկա փաստաթղթային նյութերը՝ ձևավորելու ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի հնարավորինս ամբողջական պատկեր։ Կարևորվում են նաև այդ իրադարձությունների ժողովրդագրական, սոցիալական և քաղաքական հետևանքները, մասնավորապես՝ հայ բնակչության բռնի տեղահանությունը և տարածաշրջանի հետագա զարգացումների վրա դրա ազդեցությունը։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել Խորհրդային Միության վերջին շրջանի պատմությամբ, հայ-ադրբեջանական հակամարտության պատմությամբ, ազգային հակամարտությունների, բռնությունների, տեղահանությունների և մարդու իրավունքների խնդիրներով զբաղվող պատմաբանների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության պետական կարգավորման բյուջետային մեթոդների արդյունավետության բարձրացման և կատարելագործման հնարավոր ուղիների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են պետական բյուջեի ձևավորման, բաշխման և վերահսկման գործող մեխանիզմները՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը մակրոտնտեսական կայունության, տնտեսական աճի և սոցիալական քաղաքականության իրականացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկաբյուջետային քաղաքականության գործիքների կիրառման արդյունավետությանը, բյուջետային պլանավորման և ծրագրային բյուջետավորման համակարգերի զարգացմանը, ինչպես նաև պետական ծախսերի թափանցիկության և հաշվետվողականության բարձրացման խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը քննարկում է նաև միջազգային փորձի կիրառելի օրինակները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ՀՀ պայմաններում բյուջետային կառավարման համակարգի բարելավման հնարավորությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է վերլուծական և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել պետական ֆինանսների կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և տնտեսական քաղաքականության կատարելագործմանը։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է հայ կերպարվեստի զարգացման պատմական ուղիների ուսումնասիրությանը XIX–XX դարերում՝ ընդգրկելով 1828-1991 թվականների ժամանակահատվածը և վերլուծելով այն հիմնական փուլերը, որոնք ձևավորել են հայկական գեղանկարչության, քանդակագործության, գրաֆիկայի և դեկորատիվ արվեստի ինքնատիպ զարգացումը։ Գրքում դիտարկվում են հայ կերպարվեստի ձևավորման նախադրյալները ազգային վերածննդի շրջանում, եվրոպական արվեստի ազդեցությունը, ինչպես նաև ռուսական արվեստի դպրոցի հետ փոխազդեցությունները, որոնք կարևոր դեր են խաղացել մասնագիտական արվեստի զարգացման գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է հայ արվեստագետների ստեղծագործական ուղիները, նրանց ներդրումը ազգային գեղարվեստական դպրոցի կայացման մեջ, ինչպես նաև այն գաղափարական և գեղագիտական ուղղությունները, որոնք բնորոշ են եղել տարբեր պատմական փուլերին՝ ռեալիզմ, մոդեռնիզմ, սոցռեալիզմ և հետագա ժամանակաշրջանի բազմազան որոնումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանում արվեստի ինստիտուցիոնալ զարգացմանը, արվեստի կրթական համակարգի ձևավորմանը, ցուցահանդեսային գործունեությանը և պետական մշակութային քաղաքականության ազդեցությանը ստեղծագործական գործընթացների վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում է նաև անկախության նախօրեին ձևավորված գեղարվեստական նոր միտումները և ավանդույթի ու նորարարության հարաբերակցությունը։ Նյութը հիմնված է պատմական աղբյուրների, արվեստաբանական հետազոտությունների և ստեղծագործությունների վերլուծության վրա՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել հայ կերպարվեստի զարգացման ամբողջական և համակարգված պատկեր՝ Armenian visual arts-ի պատմական զարգացման համատեքստում։