Устав специальных классов Лазаревского института восточных языков

Технология

Տեխնիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կոշիկի արտադրության մեջ օգտագործվող նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հետազոտման մեթոդների մշակմանը և դրանց համալիր գնահատման համակարգի կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում կոշիկի նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դասակարգումը, կիրառման ոլորտները և դրանց որակական բնութագրերի նշանակությունը պատրաստի արտադրանքի հուսալիության, հարմարավետության ու երկարակեցության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական և արհեստական կաշվի, տեքստիլ, պոլիմերային և այլ նյութերի ամրության, առաձգականության, ճկունության, մաշակայունության, դեֆորմացիոն հատկությունների և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականության գնահատմանը։ Վերլուծվում են նյութերի ֆիզիկամեխանիկական ցուցանիշների որոշման տեսական և փորձարարական մոտեցումները, չափումների ճշգրտության ապահովման խնդիրները և հետազոտության արդյունքների համադրելիության պայմանները։ Քննարկվում են առանձին հատկությունների փոխկապակցվածությունը, նյութերի շահագործական վարքագծի կանխատեսման հնարավորությունները և որակի գնահատման բազմաչափ չափանիշների ձևավորման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են փորձարկման մեթոդների կատարելագործման, չափորոշիչ ցուցանիշների ընտրության, ստացված տվյալների վիճակագրական մշակման և նյութերի համեմատական գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հետազոտության արդյունքների կիրառմանը կոշիկի արտադրության համար համապատասխան նյութերի ընտրության, տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման, արտադրանքի որակի վերահսկման և արտադրական արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, թեթև արդյունաբերության տեխնոլոգիաների, կոշիկի արտադրության, արտադրանքի որակի կառավարման և ֆիզիկամեխանիկական փորձարկումների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Сельское хозяйство

Այս աշխատությունը նվիրված է ՍՄԿԿ Կենտկոմի 1978 թվականի հուլիսյան պլենումի ընդունած որոշումների և դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացման ուղղությունների վրա։ Գրքում ներկայացվում են գյուղատնտեսության արտադրողականության բարձրացման, հողերի արդյունավետ օգտագործման, ոռոգման, մեքենայացման, քիմիացման, մելիորացիայի, անասնապահության և բուսաբուծության զարգացման հիմնախնդիրները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման և կառավարման կատարելագործման ուղիները։ Աշխատությունը վերլուծում է այն ժամանակաշրջանի ագրարային քաղաքականության առաջնահերթությունները, նախատեսվող բարեփոխումները և դրանց տնտեսական ու սոցիալական նշանակությունը Հայաստանի գյուղական տնտեսության զարգացման համատեքստում՝ ներկայացնելով նաև ոլորտի հետագա զարգացման հնարավորություններն ու հեռանկարները։

Лингвистика

Այս գիրքը ներկայացնում է ժամանակակից հայոց լեզվի համակարգված նկարագիրը՝ ընդգրկելով նրա կառուցվածքային, գործառական և կիրառական հիմնական առանձնահատկությունները։ Այն ուսումնասիրում է լեզվի հիմնական բաժինները՝ հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն և բառագիտություն՝ բացատրելով դրանց փոխկապակցվածությունը և միասնական համակարգ կազմելու սկզբունքները։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են գրական հայերենի նորմերը, խոսքի ճիշտ կառուցման կանոնները, ինչպես նաև լեզվական տարբեր շերտերը՝ գրական, խոսակցական և մասնագիտական։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև լեզվի զարգացման միտումներին, բարբառային առանձնահատկություններին և ժամանակակից հաղորդակցության մեջ լեզվի փոփոխություններին։ Նյութը կառուցված է գիտական և ուսումնական մոտեցմամբ՝ համադրելով տեսական բացատրություններ և օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ լեզվի ներքին տրամաբանությունը։ Գիրքը օգտակար է լեզվաբանների, ուսանողների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել ժամանակակից հայոց լեզվի կառուցվածքն ու կիրառությունը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սպառողների իրավունքների պաշտպանության տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բանկային ծառայությունների ոլորտի օրինակով։ Քննարկվում են ֆինանսական ծառայությունների սպառողների իրավունքների պաշտպանության տեսական և գործնական հիմքերը, բանկերի ու հաճախորդների միջև ձևավորվող տնտեսական հարաբերությունները և դրանց կարգավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային ծառայությունների մատուցման թափանցիկությանը, պայմանագրային հարաբերությունների արդարությանը, տեղեկատվության հասանելիությանը և սպառողների ֆինանսական շահերի պաշտպանության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են վարկային, ավանդային, վճարահաշվարկային և այլ բանկային ծառայություններից օգտվելու ընթացքում առաջացող տնտեսական ռիսկերը, դրանց գնահատման հնարավորությունները և սպառողների իրավունքների խախտմանը նպաստող գործոնները։ Դիտարկվում են բանկային ծառայությունների գների, տոկոսադրույքների, միջնորդավճարների, պայմանագրային պարտավորությունների և ֆինանսական տեղեկատվության ներկայացման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են բանկերի և սպառողների միջև տեղեկատվական անհամաչափության նվազեցման, ֆինանսական գրագիտության բարձրացման և պատասխանատու վարկավորման սկզբունքների կիրառման հարցերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի բանկային համակարգում սպառողների իրավունքների պաշտպանության իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները, վերահսկողական մարմինների գործառույթները և ֆինանսական կազմակերպությունների նկատմամբ կիրառվող պահանջները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կարգավորիչ դերին, ֆինանսական համակարգի հաշտարարի ինստիտուտին և սպառողների բողոքների քննության ու վեճերի լուծման ընթացակարգերին։ Առանձնացվում են բանկային ծառայությունների որակի գնահատման, հաճախորդների վստահության ամրապնդման, ֆինանսական ներառականության ապահովման և մրցակցային միջավայրի զարգացման խնդիրները։ Դիտարկվում են նաև թվային բանկային ծառայությունների տարածման պայմաններում սպառողների իրավունքների պաշտպանության, անձնական տվյալների անվտանգության և էլեկտրոնային գործարքների հուսալիության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը՝ ֆինանսական ծառայությունների սպառողների պաշտպանության արդյունավետ մոտեցումները Հայաստանի բանկային համակարգում կիրառելու հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել բանկային ծառայությունների սպառողների պաշտպանության տնտեսական մեխանիզմների կատարելագործմանը, ֆինանսական շուկայի թափանցիկության բարձրացմանը և բանկերի ու հաճախորդների միջև հավասարակշռված հարաբերությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ֆինանսական կարգավորման, բանկային ծառայությունների որակի բարելավման և սպառողների շահերի պաշտպանության քաղաքականության մշակման համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային համակարգի մասնագետների, իրավաբանների, ֆինանսական վերլուծաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին հայ իրականության մեջ սոցիալական ու ազգային-ազատագրական գաղափարների ձևավորման, զարգացման և փոխազդեցության քննական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն հասարակական և քաղաքական փոփոխություններն են, որոնք էապես ազդեցին հայ մտավորականության, քաղաքական գործիչների և հասարակական տարբեր շրջանակների աշխարհայացքի վրա և նպաստեցին ազգային իրավունքների, սոցիալական արդարության, ազատության ու հասարակական վերափոխումների վերաբերյալ նոր պատկերացումների տարածմանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում է հայ հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, տնտեսական հարաբերությունները, կրթության և մշակույթի զարգացումը, ինչպես նաև Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների քաղաքական միջավայրը՝ որպես գաղափարական գործընթացների ձևավորման կարևոր պայմաններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային-ազատագրական գաղափարի բովանդակային փոփոխություններին՝ ազգային ինքնության պահպանման, քաղաքական իրավունքների պաշտպանության, ինքնավարության, ազատագրության և պետականության վերականգնման վերաբերյալ տարբեր մոտեցումների համատեքստում։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է սոցիալական գաղափարների ներթափանցումը հայ հասարակական միտք, մասնավորապես՝ սոցիալական անհավասարության, աշխատանքի, սեփականության, հասարակական արդարության և սոցիալական վերափոխումների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացումը։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այս երկու գաղափարական ուղղությունները դիտարկվում են ոչ թե մեկուսացված, այլ դրանց փոխազդեցության և երբեմն հակասությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում այն հարցերը, թե ինչպես էին ազգային ազատագրության խնդիրները համադրվում սոցիալական վերափոխման ձգտումների հետ, ինչպիսի տարբերություններ էին առաջանում քաղաքական և հասարակական խմբերի միջև, և ինչպես էին միջազգային ու տարածաշրջանային իրադարձությունները ազդում հայ հասարակական մտքի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակաշրջանի մամուլին, գրականությանը, հասարակական-քաղաքական հրապարակախոսությանը և կուսակցական ծրագրերին՝ դրանք դիտարկելով որպես գաղափարների տարածման և հասարակական գիտակցության ձևավորման կարևոր աղբյուրներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարբեր քաղաքական հոսանքների և կազմակերպությունների գաղափարական դիրքորոշումներին, դրանց նպատակների, մեթոդների և սոցիալական հենարանի տարբերություններին։ Քննական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ներկայացնել տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարները, այլև բացահայտել դրանց ներքին հակասությունները, պատմական պայմանավորվածությունը և հետագա քաղաքական զարգացումների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը կայանում է հայ հասարակական-քաղաքական մտքի կարևոր շրջափուլի համակարգված վերլուծության մեջ, իսկ գործնական արժեքը՝ ազգային և սոցիալական գաղափարների փոխհարաբերությունների պատմական փորձը հասկանալու հնարավորության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, սոցիալական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին, ուսանողներին և 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի հայ հասարակական կյանքի նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս խորությամբ հասկանալու հայ հասարակական մտքի գաղափարական վերափոխումները, ազգային ազատագրության և սոցիալական արդարության ձգտումների փոխկապակցվածությունը և այդ գործընթացների ազդեցությունը հայ քաղաքական ու հասարակական կյանքի հետագա զարգացման վրա։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է հեռուստատեսային հաղորդումների ազդեցության ուսումնասիրությանը հասարակական գիտակցության, սոցիալական պատկերացումների, արժեքային համակարգերի և բարոյաքաղաքական դիրքորոշումների ձևավորման գործընթացում։ Վերլուծվում են զանգվածային հաղորդակցության այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով հեռուստատեսային բովանդակությունը կարող է ներգործել մարդկանց ընկալումների, գնահատականների, վարքագծային կողմնորոշումների և հասարակական երևույթների վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության ներկայացման ձևերին, թեմաների ընտրությանը, հաղորդումների կառուցվածքին, կրկնվող ուղերձներին և հուզական ազդեցության միջոցներին, որոնք կարող են նպաստել որոշակի կարծրատիպերի կամ իրականությանը ոչ լիարժեք համապատասխանող պատկերացումների տարածմանը։ Քննարկվում են հեռուստատեսության տեղեկատվական, կրթական և հասարակական գործառույթները, ինչպես նաև մեդիաազդեցության հնարավոր հետևանքները տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Ուսումնասիրվում է անհատական և խմբային ընկալումների փոխկապակցվածությունը մեդիա միջավայրի հետ, հասարակական կարծիքի ձևավորման գործընթացը և հեռուստատեսային տեղեկատվության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատվության ընտրության, մեկնաբանման և ներկայացման եղանակների ազդեցությանը սոցիալական ու բարոյական գնահատականների ձևավորման վրա։ Կարևորվում են մեդիագրագիտությունը, տեղեկատվության բազմակողմանի գնահատումը և տարբեր աղբյուրների համադրումը՝ որպես մեդիաազդեցության գիտակցված ընկալմանը նպաստող գործոններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, մեդիա և հաղորդակցության ոլորտի հետազոտողների, լրագրողների, հոգեբանների, դասախոսների և հասարակական հաղորդակցության գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։