ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ

Գրականություն

Գրքում ներկայացվում է արևմտահայ նորավեպի զարգացումը 1880–1910-ական թվականներին՝ ուշադրություն դարձնելով ժանրի պատմությանը և տեսությանը, վերլուծվում են պատմական, սոցիալական և մշակութային պայմանները, որոնք ազդել են նորավեպի առաջացման և տարածման վրա, ներկայացվում են հիմնական հեղինակները, նրանց ստեղծագործական սկզբունքները և թեմատիկ ուղղվածությունը, ուսումնասիրվում է ժանրի կառուցվածքը, կերպարային զարգացումը, սյուժետային և ժամանակագրական լուծումները, ինչպես նաև սիմվոլիզմի, ռեալիզմի և ժամանակակից գրական հոսանքների ազդեցությունը արևմտահայ գրականության վրա, քննարկվում է լեզվական և ոճաբանական առանձնահատկությունները, վերլուծվում է ընթերցողի ընկալման դերը և հասարակական արձագանքը այդ ստեղծագործություններին, գիրքը համադրական կերպով դիտարկում է արևմտահայ և արևելահայ նորավեպի տարբերություններն ու կապերը, մատուցում է տեսական եզրակացություններ ժանրի զարգացման, առանձնահատկությունների և զարգացման հեռանկարների վերաբերյալ, և նախատեսված է գրականագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար։

Մանկական

Գիտելիքների աշխարհում. Միջատների զարմանալի աշխարհը Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-66-274-9

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է 1895–1897 թվականների Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած հայկական ջարդերից հետո Գերմանիայի քաղաքական և դիվանագիտական դիրքորոշմանը Թուրքիայում, ինչպես նաև Բեռլինի և Օսմանյան Պորտայի միջև հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկություններին այդ ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է Գերմանական կայսրության արտաքին քաղաքականության հիմնական նպատակները Օսմանյան կայսրությունում՝ ընդգծելով տնտեսական, ռազմավարական և աշխարհաքաղաքական շահերը, որոնք պայմանավորում էին նրա զգուշավոր և հաճախ չեզոք մոտեցումը հայկական կոտորածների հարցում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է Գերմանիայի դերի աճը Օսմանյան կայսրության ներսում՝ հատկապես ռազմական խորհրդատվության, երկաթուղային նախագծերի (օրինակ՝ Բաղդադի երկաթուղու գաղափարի) և տնտեսական ներթափանցման միջոցով, ինչը ձևավորում էր երկու պետությունների միջև սերտ գործընկերային հարաբերություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայկական հարցը միջազգային դիվանագիտության մեջ հաճախ ենթարկվում էր մեծ տերությունների շահերի բախմանը, և Գերմանիան, որպես նոր ուժեղացող կայսրություն, հիմնականում խուսափում էր Օսմանյան կայսրության ներքին գործերին կտրուկ միջամտությունից՝ նախընտրելով պահպանել իր ռազմավարական դիրքերը տարածաշրջանում։ Աշխատության մեջ նաև վերլուծվում է եվրոպական մամուլի և դիվանագիտական հաղորդագրությունների արձագանքը հայկական կոտորածներին, ինչպես նաև գերմանական հասարակական կարծիքի որոշ հատվածների քննադատական վերաբերմունքը այդ իրադարձությունների նկատմամբ։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ Գերմանիայի քաղաքականությունը մեծապես պայմանավորված էր մեծ տերությունների հավասարակշռության պահպանման ձգտմամբ և Օսմանյան կայսրության հետ ռազմավարական գործընկերության խորացմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Գերմանիայի դիրքորոշումը որպես պրագմատիկ և շահադիտական արտաքին քաղաքականության օրինակ, որտեղ հումանիտար հարցերը հաճախ երկրորդական դեր էին ստանում աշխարհաքաղաքական հաշվարկների համեմատ։

Իրավաբանություն

Կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունները համարվում են հասարակության համար առավել վտանգավոր արարքները, քանի որ դրանք անմիջականորեն վնասում են մարդու հիմնական և անօտարելի իրավունքները՝ կյանքն ու առողջությունը։ Այս տեսակի հանցագործությունները ներառում են դիտավորյալ սպանությունը, անզգուշությամբ մահ պատճառելը, մարմնական վնասվածքներ հասցնելը, ծեծը, խոշտանգումը, մարդու առողջությանը վնաս հասցնող այլ գործողությունները, ինչպես նաև այնպիսի արարքներ, որոնք մարդու ֆիզիկական կամ հոգեկան վիճակի վրա ունեն ծանր հետևանքներ։ Իրավական տեսանկյունից մարդու կյանքը և առողջությունը պաշտպանվում են պետության կողմից, քանի որ դրանք համարվում են մարդու գոյության կարևորագույն արժեքները։ Այս հանցագործությունների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ դրանց հետևանքով տուժողը կարող է կրել ոչ միայն ֆիզիկական, այլ նաև հոգեբանական և սոցիալական ծանր վնասներ։ Հանցագործությունները կարող են կատարվել տարբեր դրդապատճառներով՝ վրեժխնդրություն, խանդ, շահադիտություն, ընտանեկան կոնֆլիկտներ, կենցաղային վեճեր կամ այլ անձնական պատճառներ։ Ժամանակակից հասարակությունում կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների տարածման պատճառներից են սոցիալական անհավասարությունը, գործազրկությունը, աղքատությունը, ալկոհոլի և թմրամիջոցների օգտագործումը, ընտանեկան բռնությունը, ինչպես նաև իրավական գիտակցության ցածր մակարդակը։ Այսպիսի հանցագործությունները բացասաբար են անդրադառնում ոչ միայն առանձին անձանց, այլ ամբողջ հասարակության անվտանգության և կայունության վրա։ Հատկապես վտանգավոր են դիտավորյալ սպանությունները և ծանր մարմնական վնասվածքները, քանի որ դրանք հաճախ ունեն անդառնալի հետևանքներ։ Օրենսդրությամբ սահմանվում են խիստ պատիժներ նման հանցագործությունների համար՝ ազատազրկում, որոշ դեպքերում ցմահ ազատազրկում և այլ իրավական սահմանափակումներ։ Միևնույն ժամանակ կարևոր նշանակություն ունի հանցագործությունների կանխարգելումը, որը պետք է իրականացվի ինչպես իրավապահ մարմինների, այնպես էլ կրթական և սոցիալական կառույցների կողմից։ Հասարակության իրավական դաստիարակությունը, ընտանեկան առողջ մթնոլորտի ձևավորումը, սոցիալական խնդիրների լուծումը և երիտասարդների շրջանում բռնության հանդեպ բացասական վերաբերմունքի զարգացումը կարող են նպաստել նման հանցագործությունների նվազեցմանը։ Այս թեման կարևոր է ոչ միայն իրավագիտության, այլ նաև հասարակագիտության և բարոյագիտության տեսանկյունից, քանի որ այն առնչվում է մարդու կյանքի արժեքի, մարդկային արժանապատվության և հասարակական անվտանգության պահպանման հիմնախնդիրներին։

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Ք.ա. VII–VI դարերում Առաջավոր Ասիայի և Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում տեղի ունեցած էթնոքաղաքական տեղաշարժերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տարածաշրջանի պատմական զարգացման հիմնական գործընթացները։ Նյութում վերլուծվում են տարբեր ցեղերի և պետական կազմավորումների շարժերը, դրանց փոխազդեցությունները, ռազմական և դիվանագիտական հարաբերությունները, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը տեղական քաղաքական քարտեզի ձևավորման վրա։ Աշխատությունը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Մեդական, Ուրարտական և հարակից պետությունների անկման և վերաձևավորման փուլերին, ինչպես նաև սկյութական և այլ քոչվոր խմբերի ներթափանցման հետևանքներին։ Դիտարկվում են նաև բնակչության տեղաշարժերի սոցիալ-տնտեսական պատճառները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի էթնիկական կազմի, մշակութային շերտերի և պետական համակարգերի վրա։ Նյութը կարևոր է պատմաբանների, հնագետների և հին աշխարհի ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով Առաջավոր Ասիայի և Հայկական լեռնաշխարհի հին պատմության ավելի ամբողջական և համակարգված պատկերացմանը։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատանքը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի ցանցերում էներգետիկ կորուստների նվազեցման մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը՝ լարման կարգավորման միջոցով, դիտարկելով այն որպես էլեկտրամատակարարման արդյունավետության բարձրացման և համակարգի կայուն աշխատանքի ապահովման կարևոր ուղղություն։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են էներգիայի կորուստների հիմնական տեսակները՝ ակտիվ և ռեակտիվ կորուստները, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառները բաշխիչ և փոխանցման ցանցերում՝ կապված լարման անկման, բեռնվածության անհավասար բաշխման և ռեակտիվ հզորության անբավարար փոխհատուցման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լարման կարգավորման մեթոդներին՝ ներառյալ տրանսֆորմատորների կարգավորվող թափանցիկ կոճերի (tap changers) կիրառումը, կոնդենսատորային բատերի օգտագործումը, ավտոմատ լարման կարգավորման համակարգերը և խելացի ցանցերի (smart grid) տեխնոլոգիաները, որոնք հնարավորություն են տալիս իրական ժամանակում օպտիմալացնել էներգիայի հոսքերը և նվազեցնել տեխնիկական կորուստները։ Քննարկվում են նաև համակարգի մաթեմատիկական մոդելավորման և օպտիմալ կառավարման մոտեցումները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել լարման փոփոխության ազդեցությունը էներգետիկ արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ լարման կարգավորման վրա հիմնված էներգակորուստների նվազեցման մեթոդները հանդիսանում են ժամանակակից էներգետիկ համակարգերի արդյունավետության բարձրացման կարևոր գործիք և ունեն նշանակալի կիրառական արժեք: