Վարկի ձևերը

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Թեթև արդյունաբերության տեխնոլոգիա ոլորտի կարևոր ուղղություններից մեկին՝ կաշվի և մորթու մշակման հիմունքներին։ Գրքում ներկայացվում են կենդանական հումքի՝ կաշվի և մորթու ստացման, նախնական մշակման և հետագա տեխնոլոգիական փուլերի հիմնական սկզբունքները։ Հեղինակը մանրամասնորեն անդրադառնում է հումքի պահպանման, մաքրման, թթվացման, քրոմացման և չորացման գործընթացներին՝ բացատրելով դրանց նշանակությունը պատրաստի արտադրանքի որակի ապահովման գործում։ Աշխատությունում նկարագրվում են նաև կաշվի և մորթու ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրանց կառուցվածքը և մշակման ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արտադրության հիգիենիկ պայմաններին, անվտանգության կանոններին և շրջակա միջավայրի պահպանությանը՝ հաշվի առնելով քիմիական նյութերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Գիրքը ներառում է նաև գործնական ցուցումներ և տեխնոլոգիական սխեմաներ, որոնք նպաստում են արտադրական գործընթացների ճիշտ կազմակերպմանը և արդյունավետության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ այն հանդիսանում է արժեքավոր ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ, որը օգտակար է թե ուսանողների, թե ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով տեսական և գործնական գիտելիքների համադրություն կաշվի և մորթու մշակման բնագավառում։

Журналистика

Աշխատությունը ներկայացնում է 2012 թվականի ընթացքում զանգվածային լրատվամիջոցներում արտացոլված իրադարձությունների, հրապարակումների և հասարակական արձագանքների ամփոփ նկարագիրը։ Ներկայացվում են լրատվական դաշտի հիմնական թեմաները, հասարակական և քաղաքական կյանքի կարևոր զարգացումները, ինչպես նաև տարբեր ԶԼՄ-ների անդրադարձները նշանակալի իրադարձություններին։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական միջավայրը, լրատվամիջոցների դերը հանրային կարծիքի ձևավորման գործընթացում և մեդիա դաշտի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում ընդգրկված նյութերը կարող են ծառայել որպես աղբյուր լրագրության, հասարակագիտության, պատմության և հաղորդակցության ոլորտների ուսումնասիրությունների համար՝ ներկայացնելով ժամանակաշրջանի տեղեկատվական պատկերը և մեդիա արձագանքների բազմազանությունը։ Գիրքը նախատեսված է լրագրողների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ժամանակակից պատմությամբ ու լրատվական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մանկական մահացության ցուցանիշների, դրանց փոփոխության դինամիկայի, հիմնական պատճառների և հետագա նվազեցման հնարավորությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը 1992-2002 թվականների ժամանակահատվածում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես բժշկագիտության և հանրային առողջապահության, այնպես էլ երկրի ժողովրդագրական զարգացման տեսանկյունից, քանի որ մանկական մահացության մակարդակը բնակչության առողջության, սոցիալ-տնտեսական պայմանների և առողջապահական համակարգի արդյունավետության կարևոր ցուցանիշներից է։ Աշխատանքում ուսումնասիրության առարկան դիտարկվում է ոչ միայն որպես վիճակագրական ցուցանիշ, այլև որպես բազմագործոն երևույթ, որի վրա կարող են ազդել հղիության և ծննդաբերության ընթացքը, նորածնի առողջական վիճակը, բժշկական օգնության հասանելիությունն ու որակը, ընտանիքի սոցիալական պայմանները, բնակչության առողջապահական գրագիտությունը, սնուցումը, վարակիչ հիվանդությունների տարածվածությունը և շրջակա միջավայրի գործոնները։ Հետազոտվող ժամանակաշրջանը Հայաստանի համար առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ 1990-ական թվականներին երկիրը անցնում էր սոցիալ-տնտեսական և ինստիտուցիոնալ լուրջ փոփոխությունների միջով, որոնք անդրադարձել են նաև առողջապահության ֆինանսավորմանը, բուժծառայությունների կազմակերպմանը և բնակչության կենսապայմաններին։ Աշխատանքում կարող է ներկայացվել մանկական մահացության ցուցանիշների փոփոխության տարեկան դինամիկան՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու ընդհանուր միտումները, բարձրացման կամ նվազման փուլերը և դրանց հնարավոր պատճառները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նորածնային և հետնորածնային մահացությանը, քանի որ կյանքի առաջին օրերի և ամիսների ընթացքում մահացության վրա ազդող պատճառներն ու կանխարգելման մեխանիզմները միմյանցից տարբերվում են։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է մանկական մահացության պատճառական կառուցվածքի վերլուծությունը։ Կարող են դիտարկվել պերինատալ շրջանի հետ կապված վիճակները, բնածին արատները, շնչառական և վարակիչ հիվանդությունները, սնուցման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև արտաքին և սոցիալական միջավայրի որոշ գործոններ։ Պատճառների համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու այն գործոնները, որոնց կանխարգելումը կարող է առավել էական ազդեցություն ունենալ մանկական մահացության նվազեցման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև առողջապահական ծառայությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները՝ նախածննդյան հսկողությունից և ծննդօգնությունից մինչև նորածնային և մանկական բժշկական օգնություն։ Կարևոր է գնահատել բուժօգնության ժամանակին հասանելիությունը, մասնագիտացված ծառայությունների հնարավորությունները, բժշկական անձնակազմի պատրաստվածությունը, ախտորոշման և բուժման մեթոդների կիրառումը, ինչպես նաև առաջնային բուժօգնության դերը երեխաների հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և կանխարգելման գործում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև մանկական մահացության վիճակագրական հաշվառման և տվյալների հավաստիության հարցերին։ Ծնունդների և մահերի գրանցման ամբողջականությունն ու միջազգային չափորոշիչներին համապատասխանությունը կարևոր են ցուցանիշների ճիշտ գնահատման համար, քանի որ վիճակագրական հաշվառման առանձնահատկությունները կարող են ազդել տարբեր տարիների և տարբեր երկրների տվյալների համադրելիության վրա։ Մեծ նշանակություն ունի նաև մանկական մահացության սոցիալական և տարածքային տարբերությունների ուսումնասիրությունը։ Քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի, տարբեր մարզերի կամ սոցիալ-տնտեսական պայմաններ ունեցող ընտանիքների միջև առողջապահական ծառայությունների հասանելիության տարբերությունները կարող են արտահայտվել երեխաների առողջության և մահացության ցուցանիշներում։ Այս համատեքստում աշխատանքը կարող է ընդգծել առավել խոցելի խմբերի համար նպատակային կանխարգելիչ և բժշկական ծրագրերի անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կարևոր հատվածը մանկական մահացության հետագա նվազեցման ուղիների հիմնավորումն է։ Այդ ուղղությամբ կարող են առաջարկվել հղիների նախածննդյան հսկողության բարելավում, անվտանգ ծննդօգնության զարգացում, նորածնային ինտենսիվ և մասնագիտացված խնամքի կատարելագործում, երեխաների հիվանդությունների վաղ հայտնաբերում և ժամանակին բուժում, պատվաստումների և վարակների կանխարգելման ծրագրերի արդյունավետ իրականացում, երեխաների ճիշտ սնուցման խթանում և ծնողների առողջապահական իրազեկվածության բարձրացում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի առաջնային բուժօգնության ամրապնդումը, քանի որ մանկական բազմաթիվ հիվանդությունների վաղ հայտնաբերումը և ճիշտ վարումը կարող են կանխել ծանր բարդությունների զարգացումը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է հիմնավորվել նաև առողջապահական համակարգի տարբեր օղակների միջև համագործակցության անհրաժեշտությունը՝ ապահովելու մոր և երեխայի առողջության շարունակական և համակարգված պաշտպանությունը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքը կարող է ներառել վիճակագրական տվյալների վերլուծություն, ցուցանիշների դինամիկայի ուսումնասիրություն, պատճառական կառուցվածքի գնահատում, համեմատական վերլուծություն և բժշկական ու սոցիալական գործոնների փոխկապակցվածության ուսումնասիրություն։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել առողջապահական քաղաքականության առաջնահերթությունների որոշման, կանխարգելիչ ծրագրերի մշակման և մանկական բժշկական ծառայությունների կազմակերպման կատարելագործման համար։ Աշխատանքի ընդհանուր նշանակությունն այն է, որ այն մանկական մահացության խնդիրը դիտարկում է բազմակողմանիորեն՝ համադրելով բժշկական, սոցիալական, ժողովրդագրական և կազմակերպական գործոնները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գնահատել տվյալ ժամանակահատվածում արձանագրված փոփոխությունները, այլև բացահայտել այն հիմնական ուղղությունները, որոնց զարգացումը կարող է նպաստել երեխաների առողջության պահպանմանը, կանխարգելելի մահերի նվազեցմանը և Հայաստանի Հանրապետությունում մոր ու մանկան առողջության պաշտպանության համակարգի հետագա կատարելագործմանը։

Технология

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է արտեզյան ավազանի ջրերի շահագործական պաշարների արդյունավետ օգտագործման և կառավարման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով ապահովել ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների կայուն, անվտանգ և երկարաժամկետ շահագործում։ Հետազոտության մեջ արտեզյան ջրային համակարգերը դիտարկվում են որպես հիդրոերկրաբանական բարդ կառուցվածքներ, որոնցում ջրի կուտակումը, շարժումը և վերականգնման գործընթացները պայմանավորված են ջրատար հորիզոնների ճնշմամբ, լիթոլոգիական կառուցվածքով և կլիմայական գործոններով։ Աշխատությունը վերլուծում է ջրային պաշարների ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց բնական վերականգնման սահմանները և գերօգտագործման հետևանքով առաջացող ռիսկերը՝ ներառյալ ջրի մակարդակի իջեցումը, հանքայնացման աճը և էկոհամակարգերի խաթարումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրօգտագործման օպտիմալացման մեթոդներին՝ ներառյալ մոնիթորինգի համակարգերի ներդրումը, հիդրոդինամիկական մոդելավորումը, ջրառի սահմանափակման ռեժիմները և տարածաշրջանային ջրային հաշվեկշռի կառավարումը։ Միաժամանակ քննարկվում են ջրային ռեսուրսների կառավարման ինստիտուցիոնալ մոտեցումները, օրենսդրական կարգավորումները և տնտեսագիտական մեխանիզմները, որոնք նպաստում են ջրի արդյունավետ բաշխմանը տարբեր օգտագործողների միջև։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արտեզյան ավազանների ջրերի կայուն կառավարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ համադրելով գիտական մոնիթորինգը, ինժեներական լուծումները և արդյունավետ կառավարման քաղաքականությունները՝ ջրային անվտանգության և բնապահպանական հավասարակշռության ապահովման նպատակով։

Другие предметы

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Другие предметы

Այս գործնական ձեռնարկը նախատեսված է մասսայական գրադարանների աշխատակիցների համար և նվիրված է հասարակական-քաղաքական գրականության հետ տարվող աշխատանքի կազմակերպման մեթոդներին ու ձևերին։ Հրատարակության մեջ ներկայացվում են գրադարաններում քաղաքական, սոցիալական և հասարակագիտական թեմաներով գրականության տարածման, ընթերցողների հետ աշխատանքի, տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպման և գրականության ներկայացման գործնական մոտեցումներ։ Նյութը ներառում է առաջարկություններ գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ անկյունների, քննարկումների, ընթերցողական կոնֆերանսների և այլ մշակութային-կրթական միջոցառումների պատրաստման վերաբերյալ։ Ձեռնարկը նպատակ ունի օգնել գրադարանավարներին առավել արդյունավետ իրականացնել տեղեկատվական և մեթոդական աշխատանքը, ձևավորել ընթերցողների հետաքրքրությունը հասարակական-քաղաքական թեմաների նկատմամբ և ապահովել համապատասխան գրականության նպատակային օգտագործումը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և գրադարանային աշխատանքով զբաղվող անձանց համար՝ որպես գործնական մեթոդական ուղեցույց։