Ещё в разделе Медицина

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Экономика

    Արտաքին առևտրի ազատականացման տնտեսական հետևանքները ՀՀ-ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտաքին առևտրի ազատականացման տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով շուկաների բացման, մաքսային սահմանափակումների նվազեցման և միջազգային ինտեգրման գործընթացների ազդեցությունը ազգային տնտեսության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ազատական առևտրային քաղաքականության հիմնական տեսական մոտեցումները և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում։ Գրքում դիտարկվում են արտահանման և ներմուծման կառուցվածքային փոփոխությունները, մրցակցային միջավայրի ձևավորումը, տեղական արտադրության վրա արտաքին մրցակցության ազդեցությունը և գնային քաղաքականության փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրողականության մակարդակի, ներդրումային հոսքերի, արժութային կայունության և զբաղվածության վրա արտաքին առևտրի ազատականացման ունեցած ազդեցություններին։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է հնարավոր ռիսկերն ու մարտահրավերները՝ ներառյալ տեղական արդյունաբերության թուլացումը, առևտրային դեֆիցիտի աճը և տնտեսական կախվածության խորացումը։ Աշխատությունը ներկայացնում է քաղաքականության բարելավման ուղղություններ՝ ուղղված մրցունակության բարձրացմանը, արտահանման խթանմանը և տնտեսության կառուցվածքային դիվերսիֆիկացմանը։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, արտաքին առևտրի մասնագետների, պետական քաղաքականության մշակողների և միջազգային տնտեսագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-09-19
    Արտաքին առևտրի ազատականացման տնտեսական հետևանքները ՀՀ-ում
    Онлайн

    Экономика

    Արժեթղթերով գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման ուղիները ՀՀ առևտրային բանկերում

    Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում արժեթղթերով իրականացվող գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին՝ ուսումնասիրելով դրանց տնտեսական նշանակությունը, կազմակերպման առանձնահատկությունները և զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արժեթղթերի շուկայի էությունը, կառուցվածքը և գործառույթները, ինչպես նաև առևտրային բանկերի դերը արժեթղթերի թողարկման, ձեռքբերման, վաճառքի, պահպանման և այլ գործառնությունների իրականացման գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է բանկերի արժեթղթային գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ անդրադառնալով ֆինանսական շուկայի վիճակին, օրենսդրական կարգավորմանը, ներդրումային պահանջարկին, ռիսկերի կառավարմանը և բանկերի ֆինանսական հնարավորություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժեթղթերով գործառնությունների արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել իրականացվող գործառնությունների եկամտաբերությունը, իրացվելիությունը, ռիսկայնությունը և դրանց ազդեցությունը բանկի ընդհանուր ֆինանսական արդյունքների վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև արժեթղթային պորտֆելի ձևավորման և կառավարման սկզբունքները, ներդրումային որոշումների կայացման մոտեցումները, ռիսկերի դիվերսիֆիկացման հնարավորությունները և ֆինանսական ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման ուղիները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Հայաստանի բանկային համակարգում արժեթղթերի գործառնությունների առկա վիճակի և զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ոլորտի հիմնական խնդիրներն ու սահմանափակումները։ Աշխատության շրջանակում առաջարկվում են գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղություններ, որոնք կարող են ներառել բանկերի ներդրումային քաղաքականության կատարելագործումը, արժեթղթային պորտֆելների օպտիմալացումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների զարգացումը, ժամանակակից ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառումը և շուկայի մասնակիցների միջև համագործակցության ընդլայնումը։ Գրքում ներկայացված վերլուծական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս գնահատելու արժեթղթերով գործառնությունների դերը բանկերի եկամտաբերության և ֆինանսական կայունության ապահովման գործում և մշակելու դրանց զարգացման ավելի արդյունավետ ռազմավարություններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ներդրումային կառույցների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի արժեթղթերի շուկայով և առևտրային բանկերի ներդրումային գործունեությամբ։

    Обновлено. 2026-08-23
    Արժեթղթերով գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման ուղիները ՀՀ առևտրային բանկերում
    Онлайн

    Медицина

    Роль провоспалительных цитокинов и гормонов роста в механизме ремоделирования миокарда при идиопатической дилатационной кардиомиопатии (клинико-экспериментально исследование)

    Այս կլինիկա-փորձարարական ուսումնասիրությունը նվիրված է իդիոպաթիկ դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիայի պայմաններում սրտամկանի ռեմոդելավորման մեխանիզմների հետազոտությանը և այդ գործընթացում պրոբորբոքային ցիտոկինների ու աճի հորմոնների դերի բացահայտմանը։ Աշխատության հիմքում սրտամկանի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունն է, որոնք զարգանում են հիվանդության ընթացքում և կարող են հանգեցնել սրտի խոռոչների լայնացման, կծկողականության նվազման և սրտային անբավարարության խորացման։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է իմունային և հորմոնային կարգավորման համակարգերի փոխազդեցությունը սրտամկանի վերակառուցման գործընթացում՝ ուշադրություն դարձնելով բորբոքային միջնորդների ազդեցությանը սրտի հյուսվածքի բջջային և կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում պրոբորբոքային ցիտոկիններին, որոնք մասնակցում են բորբոքային պատասխանի ձևավորմանը և կարող են ազդել կարդիոմիոցիտների, միջբջջային նյութի, անոթային համակարգի և սրտամկանի մեխանիկական հատկությունների վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է աճի հորմոնների և դրանց հետ կապված կարգավորիչ մեխանիզմների հնարավոր մասնակցությունը սրտամկանի կառուցվածքի ու ֆունկցիայի փոփոխություններին։ Կլինիկական հատվածում կարող են գնահատվել հիվանդների սրտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վիճակը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները, սրտային անբավարարության արտահայտվածությունը և կենսաքիմիական կամ իմունաբանական ցուցանիշների փոփոխությունները։ Փորձարարական հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել մանրամասն ուսումնասիրելու այն բջջային և մոլեկուլային մեխանիզմները, որոնք դժվար է անմիջականորեն բացահայտել միայն կլինիկական դիտարկումների միջոցով։ Կլինիկական և փորձարարական տվյալների համադրումը կարող է օգնել պարզելու ցիտոկինային և հորմոնային գործոնների միջև փոխկապակցվածությունը և դրանց նշանակությունը սրտամկանի ռեմոդելավորման տարբեր փուլերում։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է նաև այնպիսի կենսաբանական ցուցանիշների հայտնաբերումը, որոնք կարող են կապված լինել հիվանդության ծանրության, առաջընթացի կամ կանխատեսման հետ։ Աշխատությունը կարող է նպաստել դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիայի պաթոգենեզի ավելի խոր ըմբռնմանը և հիվանդության բուժման ու կանխարգելման նոր թիրախների որոնմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ սրտային անբավարարության զարգացման մեխանիզմների ուսումնասիրության, հիվանդության ընթացքի գնահատման և անհատականացված բուժական մոտեցումների կատարելագործման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել սրտաբաններին, պաթոֆիզիոլոգներին, իմունոլոգներին, էնդոկրինոլոգներին, կենսաբժշկական հետազոտողներին, կլինիկական մասնագետներին և բժշկական բուհերի ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-13
    Роль провоспалительных цитокинов и гормонов роста в механизме ремоделирования миокарда при идиопатической дилатационной кардиомиопатии (клинико-экспериментально исследование)
    Онлайн

    Другие предметы

    Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական գրադարանի հնատիպ, հազվագյուտ գրքերի հավաքածուն

    Աշխատությունը նվիրված է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական գրադարանում պահպանվող հնատիպ և հազվագյուտ գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ գրքագիտական, մատենագիտական և պատմամշակութային տեսանկյուններից։ Հետազոտության առանցքում գրադարանի արժեքավոր հավաքածուի ձևավորման պատմությունն է, դրա համալրման աղբյուրները, պահպանվող հրատարակությունների ժամանակագրական ու լեզվական կազմը, ինչպես նաև առանձին գրքերի գիտական և մշակութային նշանակությունը։ Հավաքածուի ձևավորման գործում առանձնահատուկ դեր է ունեցել գրադարանի առաջին ղեկավար Մուշեղ Գասպարյանը, որի ջանքերով 1923 թվականին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Մատենադարանից նորաստեղծ մանկավարժական ինստիտուտի գրադարան է տեղափոխվել շուրջ 5000 օրինակ հայագիտական, պատմագիտական, մանկավարժական, հոգեբանական, փիլիսոփայական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հայկական հայտնի պարբերականների հավաքանիներ։ Ուսումնասիրության կարևոր հատվածը կազմում է մինչև 1800 թվականը տպագրված հնատիպ գրքերի նկարագրությունը։ Հետազոտության տվյալներով՝ այդպիսի հրատարակությունները 27-ն են, որոնցից 26-ը հայերեն են, իսկ մեկը՝ ռուսերեն։ Հավաքածուի ամենահին գրքերից է 1669 թվականին Ամստերդամում Ոսկան Երևանցու տպարանում հրատարակված Առաքել Դավրիժեցու պատմական աշխատությունը, որն ունի բացառիկ մատենագիտական և պատմական արժեք։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ավելի ուշ շրջանի հազվագյուտ հրատարակությունները, այդ թվում՝ հայ գրականության նշանավոր հեղինակների առաջին հրատարակությունները, որոնք արժեքավոր են ոչ միայն իրենց բովանդակությամբ, այլև որպես հայ գրատպության և գրքի մշակույթի զարգացման վկայություններ։ Հավաքածուն համալրվել է նաև հետագա նվիրատվությունների, ձեռքբերումների և այլ գրադարանային ֆոնդերից փոխանցված նյութերի միջոցով։ Այդ շարքում առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում 19-րդ դարի հրատարակությունները և տարբեր ժամանակաշրջաններում Հայաստանից ու արտերկրից ստացված հազվագյուտ գրքերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև գրքերի ֆիզիկական վիճակի, պահպանության, հաշվառման և մատենագիտական նկարագրման խնդիրների ուսումնասիրությունը, քանի որ հնատիպ հրատարակությունները պահանջում են հատուկ պահպանության պայմաններ և մասնագիտական վերականգնման մոտեցումներ։ Նման հավաքածուների արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն դրանց քանակով, այլև յուրաքանչյուր առանձին օրինակի եզակիությամբ, հրատարակության պատմությամբ, տպագրական կենտրոնով, լեզվով, կազմով, հիշատակարաններով, սեփականատիրական նշումներով և գրքի հետ կապված այլ նյութական ու պատմական վկայություններով։ Հատուկ նշանակություն ունեն նաև գրքերի լուսանցային գրառումները, ընծայականները, կնիքները և ձեռագիր հիշատակությունները, որոնք կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ հաղորդել դրանց նախկին սեփականատերերի, ընթերցողների և շրջանառության ուղիների մասին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայ գրքի պատմության ուսումնասիրման համար, քանի որ հավաքածուն պահպանել է տարբեր դարաշրջանների տպագիր մշակույթի նմուշներ և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ գրքի տարածման, հավաքագրման ու պահպանման պատմությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հազվագյուտ հրատարակությունների ամբողջական հաշվառմանը, դրանց թվայնացմանը, մատենագիտական շտեմարանների ստեղծմանը և գիտական շրջանառության մեջ առավել լայն ընդգրկմանը։ Նման աշխատանքը նաև կարևոր է գրադարանի մշակութային ժառանգության հանրահռչակման տեսանկյունից, քանի որ հնատիպ և հազվագյուտ գրքերը կարող են դիտարկվել որպես ազգային հիշողության, կրթության, գիտության և գրատպության պատմության նյութական վկայություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է համալսարանի գիտական գրադարանի հնատիպ ու հազվագյուտ գրքերի հավաքածուն որպես արժեքավոր գրքագիտական և պատմամշակութային ժառանգություն՝ բացահայտելով դրա ձևավորման պատմությունը, կազմը, առանձին հրատարակությունների յուրահատկությունները, պահպանության խնդիրներն ու գիտական ներուժը։

    Обновлено. 2026-09-11
    Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական գրադարանի հնատիպ, հազվագյուտ գրքերի հավաքածուն
    Онлайн

    Математика

    О некоторых механизмах усиления электромагнитной волны электронными пучками

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էլեկտրամագնիսական ալիքների ուժեղացման գործընթացների ուսումնասիրությանը, երբ դրանց փոխազդեցությունը տեղի է ունենում էլեկտրոնային փնջերի հետ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են այն ֆիզիկական մեխանիզմները, որոնց շնորհիվ էլեկտրոնների ուղղորդված հոսքը կարող է փոխանցել իր էներգիան էլեկտրամագնիսական ճառագայթմանը՝ մեծացնելով վերջինիս ինտենսիվությունը։ Աշխատությունում քննարկվում են մասնիկների և ալիքների փոխազդեցության տեսական հիմքերը, ռեզոնանսային երևույթները, էներգիայի փոխանակման պայմանները և տարբեր միջավայրերում առաջացող դինամիկական գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր հաճախականությունների տիրույթում գործող համակարգերին, միկրոալիքային և ռադիոհաճախական սարքավորումներին, ինչպես նաև այն տեխնոլոգիաներին, որոնք կիրառվում են ժամանակակից արագացուցիչներում, գեներատորներում և ճառագայթման աղբյուրներում։ Հեղինակը ներկայացնում է մաթեմատիկական մոդելներ և ֆիզիկական մեկնաբանություններ, որոնք օգնում են հասկանալ, թե ինչպես կարելի է բարձրացնել ճառագայթման արդյունավետությունը և օպտիմալացնել համապատասխան սարքերի աշխատանքը։ Գիրքը հետաքրքիր է տեսական և կիրառական ֆիզիկայով զբաղվող հետազոտողների, ճարտարագետների, ինչպես նաև էլեկտրոնիկայի և ռադիոֆիզիկայի ոլորտներում կրթություն ստացող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-08-29
    О некоторых механизмах усиления электромагнитной волны электронными пучками
    Онлайн

    Технология

    Получение углеродных оптических покрытий плазмохимическим методом и разработка способов их применения для систем связи

    Աշխատությունը նվիրված է պլազմաքիմիական մեթոդով ածխածնային օպտիկական ծածկույթների ստացման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը և կապի համակարգերում դրանց արդյունավետ կիրառման եղանակների մշակմանը։ Ներկայացվում են ածխածնային բարակ թաղանթների ձևավորման ֆիզիկաքիմիական գործընթացները, պլազմային միջավայրում նյութերի նստեցման առանձնահատկությունները և ստացված ծածկույթների կառուցվածքային, օպտիկական ու մեխանիկական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությանը ծածկույթների որակի, լուսաթափանցելիության, անդրադարձման, կլանման և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ կայունության վրա։ Քննարկվում են պլազմաքիմիական նստեցման գործընթացների օպտիմալացման, ծածկույթների հաստության և միատարրության վերահսկման, ինչպես նաև դրանց ֆունկցիոնալ հատկությունների բարելավման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ածխածնային օպտիկական ծածկույթների կիրառմանը օպտիկամանրաթելային հաղորդակցության, օպտոէլեկտրոնային սարքավորումների և տեղեկատվության փոխանցման համակարգերի տարբեր բաղադրիչներում։ Դիտարկվում են նաև դրանց օգտագործման հեռանկարները՝ կապի սարքավորումների հուսալիության բարձրացման, օպտիկական կորուստների նվազեցման և շահագործման տևողության երկարացման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, կիրառական ֆիզիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի, հեռահաղորդակցության և պլազմային տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների և ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-11
    Получение углеродных оптических покрытий плазмохимическим методом и разработка способов их применения для систем связи