Ընկեր, մի՛ դավաճանիր

Химия

Ֆիզիկական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դիալկիլսուլֆօքսիդների լուծույթների մակերևութային և ծավալային հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լուծույթների բաղադրության, միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունը դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերևութային լարվածության, խտության, մոլային ծավալի և լուծույթների կառուցվածքի փոփոխությունները բնութագրող այլ պարամետրերի ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են լուծիչի և լուծված նյութի մոլեկուլների փոխազդեցությունները, կոնցենտրացիայի փոփոխության ազդեցությունը համակարգի հատկությունների վրա և լուծույթներում հնարավոր ասոցիացման գործընթացները։ Քննարկվում են նաև փորձարարական տվյալների մշակման, ջերմադինամիկական պարամետրերի գնահատման և ստացված արդյունքների միջոցով հեղուկ համակարգերի մոլեկուլային կառուցվածքի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դիալկիլսուլֆօքսիդային համակարգերի մակերևութային ու ծավալային հատկությունների միջև առկա փոխկապակցվածությունները և գնահատելու դրանց ֆիզիկաքիմիական վարքի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական քիմիայի, լուծույթների տեսության և քիմիական թերմոդինամիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի և Պոնտոսի միջև ձևավորված պատմական, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երկու տարածաշրջանների փոխհարաբերությունների զարգացման հիմնական փուլերը, աշխարհագրական դիրքի ազդեցությունը և հարակից երկրների ու ժողովուրդների հետ կապերի ընդհանուր պատմական միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական դաշինքների, ռազմական հարաբերությունների, առևտրային ուղիների և բնակչության փոխադարձ տեղաշարժերի նշանակությանը։ Վերլուծվում են Սևծովյան տարածաշրջանի և Հայկական լեռնաշխարհի միջև տնտեսական ու մշակութային հաղորդակցության ձևերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տեղական հասարակությունների զարգացման վրա։ Քննարկվում են պատմական աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները, դրանց մեկնաբանման առանձնահատկությունները և տարբեր ժամանակաշրջաններում երկու տարածքների փոխհարաբերությունների փոփոխությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի կապերի մասին Սևծովյան աշխարհի հետ և բացահայտելու Պոնտոսի տեղը տարածաշրջանային պատմական գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, հին աշխարհի պատմության, Սևծովյան տարածաշրջանի պատմության և պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է աշխարհաբար լեզվով գրված և տպագրված գրքերի զարգացման պատմությանը հայ տպագրության սկզբից մինչև 1850 թվականը՝ ներկայացնելով այդ ժամանակահատվածի գրական-մշակութային գործընթացների ամբողջական պատկերը։ Այն ներառում է առաջաբան, որտեղ քննարկվում են հայ տպագրության ձևավորման պատմական պայմանները, աշխարհաբար գրականության աստիճանական ձևավորումը և դրա դերը հայ հասարակական ու կրթական կյանքի զարգացման մեջ, ինչպես նաև մատենագիտական ցանկ, որտեղ համակարգված կերպով ներկայացված են տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած հիմնական աշխատությունները, դրանց հեղինակները, տպագրության վայրերն ու տարիները։ Ուշադրություն է դարձվում այն փաստին, թե ինչպես է աշխարհաբար լեզուն աստիճանաբար սկսել փոխարինել գրաբարին որոշ գործառույթներում՝ դառնալով ավելի հասկանալի լայն ընթերցող հանրության համար և նպաստելով գրագիտության տարածմանը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ գրքի պատմության, մատենագիտության և լեզվական զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ այն ոչ միայն փաստագրում է տպագիր ժառանգությունը, այլ նաև բացահայտում է մշակութային և հասարակական փոփոխությունները, որոնք ազդել են հայ գրականության ձևավորման վրա։

История

Աշխատությունը նվիրված է Տրանսիլվանիայում հայկական համայնքի ձևավորման, զարգացման և պատմական ճակատագրի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տարածաշրջանում հայերի ներկայության բազմադարյա պատմությունը։ Հետազոտության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում հայերի՝ Տրանսիլվանիա տեղափոխվելու գործընթացներին, բնակության հաստատման հիմնական կենտրոններին, համայնքային կյանքի կազմակերպմանը և տեղի հասարակության մեջ նրանց ունեցած դերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքի սոցիալ-տնտեսական գործունեությանը, առևտրական կապերին, արհեստներին, քաղաքային կյանքի զարգացմանը և տարածաշրջանի տնտեսական հարաբերություններում հայերի ունեցած նշանակությանը։ Աշխատությունը կարող է ընդգրկել նաև հայ համայնքի կրոնական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրությունը՝ անդրադառնալով եկեղեցական կառույցներին, կրթական նախաձեռնություններին, հայկական ինքնության պահպանման մեխանիզմներին և համայնքային կազմակերպվածությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայերի և Տրանսիլվանիայի մյուս ժողովուրդների միջև ձևավորված հարաբերություններին, փոխադարձ մշակութային ազդեցություններին և ինտեգրման գործընթացներին։ Ուսումնասիրության միջոցով ներկայացվում է նաև այն, թե ինչպես են պատմական, քաղաքական և հասարակական փոփոխություններն անդրադարձել համայնքի թվաքանակի, տնտեսական դիրքի, ինքնության և կազմակերպական կառուցվածքի վրա։ Հատուկ հետաքրքրություն կարող են ներկայացնել ձուլման գործընթացները, լեզվական և մշակութային փոփոխությունները, ինչպես նաև հայկական ժառանգության պահպանման խնդիրները։ Աշխատանքը արժեքավոր է Տրանսիլվանիայի պատմության և հայկական սփյուռքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայերի պատմական ներկայությունը եվրոպական միջավայրում և հասկանալ նրանց ներդրումը տարածաշրջանի տնտեսական, հասարակական ու մշակութային զարգացման մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սփյուռքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, մշակութաբաններին, ինչպես նաև հայ ժողովրդի պատմության և Կենտրոնական Եվրոպայի տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի իրավական կարգավիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պատմաիրավական, տեսական և գործնական տեսանկյուններից։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են բարձրագույն դատական ատյանի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, դրա տեղն ու դերը Հայաստանի դատական իշխանության համակարգում, ինչպես նաև դատական պաշտպանության և արդարադատության արդյունավետ իրականացման գործում ունեցած նշանակությունը։ Պատմաիրավական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու վճռաբեկ ատյանի ինստիտուտի ձևավորման գործընթացին, դրա իրավական կարգավորման փոփոխություններին և տարբեր ժամանակաշրջաններում ունեցած գործառույթների զարգացմանը։ Տեսական հատվածում ուշադրություն է դարձվում վճռաբեկ դատարանի իրավական բնույթին, լիազորություններին, դատական ակտերի վերանայման սահմաններին, դատական պրակտիկայի միասնականության ապահովման և օրենքի միատեսակ կիրառության խնդիրներին։ Գործնական վերլուծության շրջանակում կարևորվում է վճռաբեկ վարույթի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ դատական ակտերի բողոքարկման հիմքերը, ընդունելիության չափանիշները, դատարանի կողմից իրավական հարցերի գնահատումը և կայացվող որոշումների ազդեցությունը ստորադաս դատարանների հետագա գործունեության վրա։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև դատական իշխանության անկախության, իրավական որոշակիության, արդար դատաքննության և անձի դատական պաշտպանության իրավունքի ապահովման հետ կապված խնդիրներին։ Վճռաբեկ դատարանի գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կոնկրետ գործերի վերանայման մեխանիզմ, այլև որպես իրավական համակարգում միասնական և կանխատեսելի դատական պրակտիկայի ձևավորման կարևոր գործիք։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և դատական համակարգի գործունեությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար՝ նպաստելով վճռաբեկ արդարադատության դերի և իրավական կարգավիճակի ավելի խորքային ընկալմանը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ամպրոպային պայմաններում գետնային բարձրացումների՝ Thunderstorm Ground Enhancements-ի ժամանակ էլեկտրոնների և գամմա ճառագայթների էներգետիկ սպեկտրների ուսումնասիրությանը 0.3–100 ՄէՎ էներգետիկ տիրույթում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել ամպրոպային ամպերի ներսում և դրանց հարակից մթնոլորտային միջավայրում բարձր էներգիայի էլեկտրոնների ու ֆոտոնների առաջացման, արագացման և տարածման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Աշխատությունը վերաբերում է մթնոլորտում բարձր էներգիայի մասնիկների արագացման այն գործընթացներին, որոնք կարող են տեղի ունենալ ուժեղ էլեկտրական դաշտերի ազդեցությամբ և հանգեցնել գետնի մակարդակում բնական ճառագայթման ֆոնի ժամանակավոր ուժեղացման։ Ուսումնասիրության առանցքային խնդիրներից է էլեկտրոնների էներգետիկ բաշխման որոշումը և դրա համեմատությունը գամմա ճառագայթների սպեկտրի հետ։ Այս տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատելու արագացված էլեկտրոնների էներգիայի կորուստները, նրանց փոխազդեցությունը մթնոլորտային նյութի հետ և բարձր էներգիայի ֆոտոնների առաջացման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 0.3–100 ՄէՎ լայն էներգետիկ միջակայքին, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ինչպես համեմատաբար ցածր, այնպես էլ շատ բարձր էներգիայի բաղադրիչները և բացահայտել սպեկտրների ընդհանուր կառուցվածքն ու առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում կարող են վերլուծվել ամպրոպների ժամանակ գետնին գրանցվող ճառագայթային ինտենսիվության փոփոխությունները, դրանց տևողությունը, էներգետիկ բաշխումը և կապը ամպրոպային ամպի էլեկտրական դաշտի ու օդերևութաբանական պայմանների հետ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է դիտարկվող էներգետիկ սպեկտրների ֆիզիկական մեկնաբանությունը։ Էլեկտրոնների արագացումը ուժեղ էլեկտրական դաշտերում կարող է հանգեցնել հարաբերականիստական էներգիաների ձեռքբերմանը, իսկ դրանց բախումները մթնոլորտի ատոմների և մոլեկուլների հետ կարող են առաջացնել բարձր էներգիայի ճառագայթում։ Այդ գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կապ հաստատելու ամպրոպային էլեկտրական դաշտերի, մասնիկների արագացման և գամմա ճառագայթման միջև։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչ պայմաններում են առաջանում երկարատև կամ ինտենսիվ գետնային բարձրացումներ և ինչպիսի էներգետիկ բնութագրեր են դրանք ունենում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել գամմա և մասնիկային ճառագայթման դետեկտորներ, սպեկտրաչափական մեթոդներ և ստացված ազդանշանների թվային վերլուծություն։ Չափումների արդյունքների հիման վրա հնարավոր է վերականգնել մասնիկների և ֆոտոնների էներգետիկ սպեկտրները, գնահատել ճառագայթման ինտենսիվությունը և համեմատել տարբեր ամպրոպային իրադարձությունների տվյալները։ Առանձին կարևորություն ունի փորձարարական արդյունքների համադրումը տեսական մոդելների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե դիտարկված սպեկտրներն ինչպիսի մասնիկային գործընթացներով կարող են բացատրվել։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել մթնոլորտային էլեկտրական երևույթների և բնական բարձր էներգիայի ճառագայթման աղբյուրների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Թեման կարևոր է նաև այն պատճառով, որ Երկրի մթնոլորտը կարող է հանդես գալ որպես բնական մասնիկների արագացուցիչ, որտեղ ամպրոպային էլեկտրական դաշտերը որոշ պայմաններում կարող են առաջացնել շատ բարձր էներգիաների մասնիկներ և ճառագայթում։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մթնոլորտային ճառագայթային դաշտերի գնահատման, բարձր էներգիայի բնական երևույթների մոնիթորինգի և ամպրոպային գործընթացների ֆիզիկական մոդելավորման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մթնոլորտային և բարձր էներգիայի ֆիզիկայի մասնագետներին, տիեզերական ճառագայթների հետազոտողներին, գեոֆիզիկոսներին, ռադիացիոն ֆիզիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան գիտական ուղղությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի էներգետիկ սպեկտրների միջոցով բացահայտել ամպրոպային գետնային բարձրացումների ժամանակ էլեկտրոնների և գամմա ճառագայթների առաջացման ու տարածման առանձնահատկությունները և ավելի խորությամբ հասկանալ ամպրոպային էլեկտրական դաշտերում բարձր էներգիայի մասնիկների բնական արագացման մեխանիզմները։