ժամանակի բառիմաստային կարգի հոգելեզվաբանական դրսևորումները գերմաներենում և հայերենում

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է հաստ աղու տեղային տարածված քաղցկեղի (T4) վիրահատական բուժման արդյունավետության բարձրացման, բուժական մոտեցումների կատարելագործման և հետվիրահատական արդյունքների բարելավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հիվանդության զարգացման առանձնահատկությունները, ուռուցքային գործընթացի տարածվածության գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև վիրահատական միջամտության ծավալի և մարտավարության ընտրության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարակից օրգանների և հյուսվածքների ներգրավմամբ ընթացող ուռուցքային գործընթացների վիրահատական բուժման բարդություններին, բազմաօրգանային մասնահատումների կիրառման հնարավորություններին և ուռուցքի ամբողջական հեռացման կարևորությանը։ Ուսումնասիրվում են նախավիրահատական ախտորոշման, հիվանդների ընդհանուր վիճակի գնահատման, վիրահատական ռիսկերի նվազեցման և հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից վիրաբուժական տեխնոլոգիաների կիրառմանը, համալիր բուժման կազմակերպմանը, բազմամասնագիտական մոտեցման նշանակությանը և հիվանդների հետագա հսկողության առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են բուժման արդյունքների գնահատման, հիվանդության կրկնության հավանականության նվազեցման, ապրելիության ցուցանիշների և կյանքի որակի բարելավման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, որովայնային վիրաբույժների, կոլոպրոկտոլոգների, կլինիկական հետազոտողների, բժշկական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ազդեցության ուսումնասիրությանը տնտեսական աճի վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատանքի հիմքում այն հարցն է, թե արտաքին կապիտալի ներհոսքն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ երկրի տնտեսական զարգացման, արտադրության ծավալների, զբաղվածության, արտադրողականության, տեխնոլոգիական առաջընթացի և մրցունակության վրա։ Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները միջազգային կապիտալի շարժի կարևոր ձևերից են, քանի որ դրանց միջոցով օտարերկրյա ներդրողը ոչ միայն ֆինանսական միջոցներ է ներգրավում տնտեսություն, այլև կարող է մասնակցել ձեռնարկության կառավարմանը, արտադրական գործընթացների կազմակերպմանը և երկարաժամկետ բիզնես ռազմավարության ձևավորմանը։ Աշխատության տեսական հատվածում կարող են ներկայացվել տնտեսական աճի և ներդրումների միջև փոխկապակցվածության հիմնական մոտեցումները, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով օտարերկրյա կապիտալը կարող է ազդել տնտեսության վրա։ Այդպիսի մեխանիզմներից են կապիտալի կուտակումը, նոր տեխնոլոգիաների և կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներմուծումը, աշխատուժի մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, տեղական ընկերությունների հետ համագործակցությունը և արտահանման հնարավորությունների ընդլայնումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հնարավոր բացասական հետևանքներին, քանի որ օտարերկրյա ներդրումների ազդեցությունը տնտեսական աճի վրա միշտ չէ, որ միանշանակ դրական է։ Ներդրումների արդյունավետությունը կարող է կախված լինել դրանց ուղղությունից, ոլորտային կառուցվածքից, երկրի ինստիտուցիոնալ միջավայրից, հարկային և ներդրումային քաղաքականությունից, ֆինանսական համակարգի զարգացվածությունից և ներքին շուկայի առանձնահատկություններից։ Հայաստանի օրինակով թեման առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում, քանի որ փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում արտաքին կապիտալի ներգրավումը կարող է կարևոր դեր ունենալ ներդրումային ռեսուրսների ընդլայնման և տնտեսական ակտիվության խթանման գործում։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել Հայաստանում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ծավալների և կառուցվածքի փոփոխությունը, դրանց բաշխումն ըստ տնտեսական գործունեության տեսակների և ներդրող երկրների, ինչպես նաև դրանց հարաբերակցությունը ՀՆԱ-ի և տնտեսական աճի ցուցանիշների հետ։ Էմպիրիկ վերլուծության միջոցով հնարավոր է գնահատել՝ արդյոք ներդրումների ավելացումը ուղեկցվել է տնտեսական աճի արագացմամբ և որքանով է այդ կապը վիճակագրորեն նշանակալի։ Կարևոր է նաև տարբերակել ներդրումների կարճաժամկետ և երկարաժամկետ ազդեցությունները, քանի որ որոշ ներդրումային ծրագրեր կարող են անմիջապես մեծացնել տնտեսական ակտիվությունը, մինչդեռ տեխնոլոգիական փոխանցման, արտադրողականության բարձրացման կամ արտահանման ընդլայնման արդյունքները կարող են դրսևորվել ավելի ուշ։ Հայաստանի տնտեսության համատեքստում ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն գործոններին, որոնք խթանում կամ սահմանափակում են օտարերկրյա ներդրումների ներգրավումը՝ քաղաքական և տնտեսական կայունությանը, իրավական միջավայրին, ենթակառուցվածքներին, աշխատուժի որակին, շուկայի չափին և ներդրումային ռիսկերին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների և տնտեսական աճի միջև առկա կապը և գնահատելու, թե ինչ պայմաններում կարող է արտաքին կապիտալը առավել արդյունավետորեն նպաստել Հայաստանի տնտեսական զարգացմանը։ Թեման ունի ոչ միայն տեսական, այլև գործնական նշանակություն, քանի որ ստացված եզրահանգումները կարող են օգտակար լինել ներդրումային քաղաքականության մշակման, ներդրումային միջավայրի բարելավման, օտարերկրյա կապիտալի նպատակային ներգրավման և տնտեսական աճի երկարաժամկետ ռազմավարության ձևավորման համար։

Религия

«Ձայնքաղ շարականը» հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու հոգևոր երգեցողությանն առնչվող ժողովածու է, որն ընդգրկում է Աստծո փառաբանությանն ու սրբերի մեծարմանը նվիրված շարականներ և եկեղեցական պաշտոներգություններ։ Շարականը հայ հոգևոր երաժշտական և գրական ավանդույթի կարևոր տեսակներից է, որը միավորում է բանաստեղծական խոսքը, աստվածաբանական գաղափարները և մեղեդային կատարումը։ Այն դարեր շարունակ եղել է եկեղեցական պաշտամունքի անբաժանելի մասը՝ ծառայելով հավատքի արտահայտմանը, աղոթական խորհրդածությանը և քրիստոնեական ուսմունքի փոխանցմանը։ Ժողովածուի վերնագրում առանձնահատուկ հիշատակություն է արվում Սուրբ Թարգմանիչների, Սուրբ Ներսես Շնորհալու և այլ սուրբ հայրերի ու վարդապետների մասին, որոնց ստեղծագործական ժառանգությունը մեծ դեր է ունեցել հայ հոգևոր գրականության և երաժշտության զարգացման գործում։ Սուրբ Թարգմանիչների ավանդույթը կապված է հայերեն քրիստոնեական գրավոր մշակույթի ձևավորման և տարածման հետ, իսկ Ներսես Շնորհալին հայտնի է իր հոգևոր բանաստեղծություններով, շարականներով և աղոթական ստեղծագործություններով։ Նրանց անունների ընդգրկումը վերնագրում ընդգծում է ժողովածուի կապը հայ եկեղեցական երգարվեստի բազմադարյա ժառանգության հետ։ Շարականների բովանդակությունը սովորաբար առնչվում է քրիստոնեական հավատքի հիմնադրույթներին, աստվածային փառքին, Քրիստոսի կյանքին ու փրկագործությանը, Աստվածածնի մեծարմանը, առաքյալների և սրբերի հիշատակին, ինչպես նաև եկեղեցական տոներին ու ծիսական արարողություններին։ Դրանք նախատեսված են ոչ միայն ընթերցելու, այլև եկեղեցական կարգի համապատասխան մեղեդիներով երգելու համար։ «Ձայնքաղ» անվանումը մատնանշում է ձայնեղանակների և երգեցողության ավանդույթի հետ կապված ժողովածուի բնույթը, սակայն կոնկրետ դասավորության և երաժշտական նշագրության մասին հնարավոր չէ վստահորեն եզրակացնել միայն վերնագրից։ Այսպիսի ժողովածուները կարևոր նշանակություն են ունեցել հոգևոր երգեցողության պահպանման, երգացանկի փոխանցման և եկեղեցական ծեսերի միասնական ավանդույթի շարունակականության ապահովման գործում։ Դրանք նաև արժեքավոր աղբյուրներ են հայ միջնադարյան բանաստեղծության, կրոնական մտածողության, երաժշտական ժառանգության և հայերենի պատմական լեզվական ձևերի ուսումնասիրության համար։ Երուսաղեմում Սուրբ Հակոբյանց տպարանում լույս տեսած հրատարակությունը կապված է հայոց Երուսաղեմի պատրիարքության հոգևոր և մշակութային միջավայրի հետ, որտեղ դարեր շարունակ պահպանվել ու բազմացվել են հայ եկեղեցական գրականության և ծիսական ավանդույթի կարևոր երկեր։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հոգևորականներին, երգեցողներին, եկեղեցական երաժշտության ուսումնասիրողներին, հայ գրականության պատմաբաններին և հայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային ներդրումային վեճերի կարգավորման ժամանակակից հիմնախնդիրների, իրավական մեխանիզմների և դրանց կատարելագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են օտարերկրյա ներդրումների պաշտպանության միջազգային իրավական հիմքերը, ներդրողների և ընդունող պետությունների միջև առաջացող վեճերի բնույթը, ինչպես նաև դրանց լուծման իրավական ու ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային ներդրումային համաձայնագրերի դրույթներին, ներդրողների իրավունքների պաշտպանության երաշխիքներին և պետությունների կարգավորիչ լիազորությունների ու միջազգային պարտավորությունների փոխհարաբերությանը։ Ուսումնասիրվում են ներդրումային արբիտրաժի հիմնական սկզբունքները, վեճերի քննության ընթացակարգերը, իրավասության որոշման չափանիշները և արբիտրաժային վճիռների ճանաչման ու կատարման հետ կապված խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում Ներդրումային վեճերի կարգավորման միջազգային կենտրոնի (ICSID), ՄԱԿ-ի միջազգային առևտրային իրավունքի հանձնաժողովի (UNCITRAL) և միջազգային արբիտրաժային այլ մեխանիզմների դերին։ Կարևորվում են արբիտրաժային գործընթացների թափանցիկության, անկախության, անաչառության, ծախսատարության և տևողության հետ կապված մարտահրավերները։ Դիտարկվում են նաև ներդրումների արդար և հավասար վերաբերմունքի, անուղղակի օտարման, փոխհատուցման և պետության հանրային շահերի պաշտպանության վերաբերյալ իրավական մոտեցումները։ Աշխատությունն անդրադառնում է ներդրումային վեճերի կարգավորման համակարգի բարեփոխումների, միջնորդության և այլընտրանքային մեխանիզմների կիրառման, ինչպես նաև միջազգային դատական և արբիտրաժային պրակտիկայի զարգացման միտումներին։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի միջազգային տնտեսական հարաբերությունների կայունության, ներդրումային միջավայրի կանխատեսելիության և իրավական անվտանգության ապահովման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, միջազգային իրավունքի մասնագետների, արբիտրների, ներդրումային քաղաքականության հետազոտողների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սեփականության տարբեր ձևերի ձևավորման ու զարգացման, պետական սեփականության վերափոխման և բնական մենաշնորհների ոլորտներում ապապետականացման գործընթացների տնտեսական ու կազմակերպական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պետական, մասնավոր և սեփականության այլ ձևերի փոխհարաբերությունները շուկայական տնտեսության ձևավորման պայմաններում, ինչպես նաև պետական սեփականության կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը տնտեսության առանձին ճյուղերի գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական մենաշնորհների ոլորտներին, որոնց գործունեությունը պայմանավորված է արտադրական ենթակառուցվածքների, մեծածավալ կապիտալ ներդրումների, տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների և մրցակցային միջավայրի սահմանափակ հնարավորությունների առկայությամբ։ Վերլուծվում են ապապետականացման և մասնավորեցման տնտեսական նախադրյալները, նպատակները, իրականացման մեխանիզմներն ու հնարավոր հետևանքները՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության անցումային շրջանի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է սեփականության հարաբերությունների վերափոխման ազդեցությունը ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության, ներդրումային գործունեության, ծառայությունների որակի, արտադրական ծախսերի և տնտեսական պատասխանատվության վրա։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ բնական մենաշնորհների պայմաններում սեփականության ձևի փոփոխությունը սերտորեն կապված է պետական կարգավորման արդյունավետ մեխանիզմների անհրաժեշտության հետ, քանի որ մրցակցության սահմանափակ հնարավորությունները պահանջում են հասարակական և սպառողական շահերի պաշտպանության համապատասխան գործիքներ։ Ուսումնասիրվում են պետության կարգավորիչ գործառույթները, սակագնային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները, մենաշնորհային դիրքի հնարավոր չարաշահումների կանխարգելման և ծառայությունների հասանելիության ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սեփականության իրավունքի ինստիտուցիոնալ հիմքերի ձևավորմանը, տնտեսական բարեփոխումների ընթացքում պետական և մասնավոր հատվածների դերերի փոփոխությանը և արդյունավետ կառավարման կառուցակարգերի ստեղծման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ապապետականացման գործընթացները ոչ միայն սեփականության իրավունքի փոխանցման, այլև տնտեսության կառավարման համակարգի ավելի լայն վերափոխումների համատեքստում։ Բնական մենաշնորհների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ենթակառուցվածքային ճյուղերի կայուն գործունեության, ներդրումների խթանման, տնտեսական արդյունավետության և հանրային շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, պետական կառավարման, սեփականության հարաբերությունների, շուկայական բարեփոխումների և բնական մենաշնորհների կարգավորման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Литература

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Նար-Դոսի (Միքայել Հովհաննիսյան) ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ընդգրկելով նրա լավագույն վեպերն ու պատմվածքները։ Գրողի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում քաղաքային կյանքի սոցիալական խնդիրները, մարդու հոգեբանական ապրումները և բարոյական ընտրությունների բարդությունը։ Նար-Դոսը վարպետորեն պատկերում է XIX–XX դարերի Թիֆլիսի հասարակական միջավայրը՝ իր սոցիալական հակասություններով, աղքատության և բարեկեցության բախումներով։ Նրա արձակը առանձնանում է հոգեբանական խորությամբ, իրականության մանրակրկիտ նկարագրությամբ և մարդկային ճակատագրերի դրամատիկ զարգացմամբ։ Այս ընտրանին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ հայ ռեալիստական արձակի կարևորագույն էջերին և գնահատել Նար-Դոսի ներդրումը ազգային գրականության զարգացման գործում։