Ժողովրդական թանգարան, տարի Ա, թիվ 3․ Առաքել Բահաթրյան

Политология

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական որոշումների հիմնավորման տեսական և մեթոդաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքական որոշումների մշակման, փաստարկման, ընդունման և հանրային ներկայացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սկզբունքներին ու մեխանիզմներին, որոնց միջոցով որոշակի քաղաքական ընտրություն ներկայացվում է որպես նպատակահարմար, անհրաժեշտ կամ ընդունելի՝ համապատասխան փաստարկների, տվյալների, արժեքային մոտեցումների և քաղաքական նպատակների հիման վրա։ Վերլուծվում են որոշումների հիմնավորման մեջ փաստական տեղեկությունների, փորձագիտական գնահատականների, իրավական նորմերի, հասարակական պահանջների և քաղաքական շահերի դերն ու փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում է քաղաքական որոշում կայացնող մարմինների և պաշտոնատար անձանց գործունեությունը, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու հասարակական դերակատարների մասնակցությունը որոշումների նախապատրաստման և քննարկման գործընթացին։ Անդրադարձ է կատարվում այլընտրանքային տարբերակների համեմատությանը, հնարավոր հետևանքների գնահատմանը, ռիսկերի հաշվառմանը և ընտրված մոտեցման փաստարկմանը։ Կարևորվում են նաև քաղաքական հաղորդակցության, հանրային քննարկումների և որոշումների բացատրության մեխանիզմները, որոնց միջոցով հասարակությանը ներկայացվում են ընդունված քայլերի նպատակներն ու հիմքերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քաղաքական որոշումների հիմնավորման կառուցվածքը, կիրառվող փաստարկների առանձնահատկությունները և որոշումների ընդունման տարբեր փուլերի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական գործընթացների և պետական կառավարման հետազոտողների, վերլուծաբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Այս գիրքը ներկայացնում է իլամական մշակույթը կրող ժողովուրդների առօրյա կյանքի, ընտանեկան հարաբերությունների, ավանդույթների, ծեսերի և տոնական սովորույթների բազմակողմանի ուսումնասիրություն։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են կրոնական համոզմունքները, հասարակական նորմերը և դարերի ընթացքում ձևավորված սովորույթները ներգործում մարդու առօրյայի, ընտանիքի կառուցվածքի և համայնքային կյանքի վրա։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի դերին, ամուսնությանն ու հարսանեկան ավանդույթներին, երեխաների ծննդյան և դաստիարակության հետ կապված սովորույթներին, ինչպես նաև կյանքի կարևոր փուլերը նշանավորող տարբեր ծիսակարգերին։ Առանձին տեղ է հատկացվում կենցաղային վարքագծին՝ սննդի, հագուստի, հյուրասիրության, փոխհարաբերությունների և հասարակական շփումների առանձնահատկություններին։ Ընթերցողը կարող է ծանոթանալ նաև տարվա ընթացքում նշվող կրոնական և ժողովրդական տոներին, դրանց նշանակությանը, արարողություններին, ծիսական գործողություններին և համայնքային մասնակցության ձևերին։ Նյութը կարևոր է ոչ միայն իսլամական մշակույթի առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև կրոնի, ավանդույթի և առօրյա կյանքի փոխկապակցվածությունը բացահայտելու տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ազգագրությամբ, մշակութաբանությամբ, կրոնագիտությամբ և տարբեր ժողովուրդների ավանդույթներով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ որպես նյութ տարբեր մշակութային միջավայրերի, արժեքների և կենսակերպերի ճանաչման ու համեմատական ուսումնասիրության համար։

География

Աշխարհագրական գիտելիքների համակարգված ներկայացմանն ուղղված այս աշխատությունը նվիրված է Երկրի, նրա բնական միջավայրի, տարածքային կառուցվածքի և բնակեցված աշխարհի ընդհանուր ուսումնասիրությանը։ Որպես ընդհանուր աշխարհագրության բնագավառին պատկանող ուսումնական աշխատություն՝ այն ներկայացնում է աշխարհագրական գիտելիքների համապարփակ ընկալման կարևորությունը՝ ընդգծելով Երկրի մակերևույթի, բնական պայմանների, աշխարհագրական տարածքների և մարդկային գործունեության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունը։ Ընդհանուր աշխարհագրությունը միավորում է Երկրի բնական առանձնահատկությունների և հասարակական կյանքի տարածքային կազմակերպման վերաբերյալ գիտելիքները՝ հնարավորություն տալով հասկանալու աշխարհագրական երևույթների առաջացման պայմանները, տարածման օրինաչափությունները և փոխազդեցությունները։ Այս բնագավառի ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Երկրի մակերևույթի կառուցվածքը, ցամաքների և ջրային տարածքների հարաբերակցությունը, մայրցամաքների ու օվկիանոսների առանձնահատկությունները, կլիմայական պայմանները, ջրային համակարգերը, հողային ծածկույթը, բուսական և կենդանական աշխարհի տարածումը, ինչպես նաև բնակչության և բնակավայրերի աշխարհագրական բաշխվածությունը։ Ընդհանուր աշխարհագրական մոտեցումը թույլ է տալիս առանձին երևույթները դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ բնական և հասարակական պայմանների միասնական համակարգում՝ բացահայտելով դրանց փոխադարձ ազդեցությունն ու տարածքային տարբերությունները։ Նման աշխատության ուսումնական նշանակությունը պայմանավորված է աշխարհագրական հասկացությունների համակարգման, տարածական մտածողության զարգացման և աշխարհի մասին ամբողջական պատկերացման ձևավորման հնարավորությամբ։ Աշխարհագրական գիտելիքները նպաստում են քարտեզների, տարածական նկարագրությունների և աշխարհագրական տվյալների ընկալմանը, տարբեր տարածաշրջանների առանձնահատկությունների համեմատությանը, ինչպես նաև բնական միջավայրի և մարդկային հասարակության փոխհարաբերությունների գիտակցմանը։ Աշխարհագրությունը կարևոր դեր ունի նաև բնության բազմազանության, բնական ռեսուրսների, բնակլիմայական տարբերությունների և տարածքների տնտեսական ու մշակութային առանձնահատկությունների ընկալման գործում։ Այդ գիտելիքների միջոցով ընթերցողը կարող է ձևավորել ավելի լայն աշխարհայացք, հասկանալ աշխարհագրական դիրքի ազդեցությունը բնակչության կենսակերպի և հասարակությունների զարգացման վրա, ինչպես նաև գիտակցել Երկրի բնական համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ 19-րդ դարում ընդհանուր աշխարհագրության ուսումնական աշխատությունների տարածումը կապված էր աշխարհագրական գիտելիքների ընդլայնման, կրթական համակարգերի զարգացման և գիտական տեղեկությունների ավելի լայն լսարանին հասանելի դարձնելու գործընթացների հետ։ Այդ ժամանակաշրջանում աշխարհագրությունը կարևոր տեղ էր զբաղեցնում աշխարհիկ կրթության մեջ՝ նպաստելով աշխարհի տարբեր մասերի, ժողովուրդների, բնական պայմանների և տարածքային առանձնահատկությունների վերաբերյալ համակարգված գիտելիքների ձեռքբերմանը։ Հայերենով աշխարհագրական գրականության հրատարակումը լրացուցիչ նշանակություն ուներ, քանի որ նպաստում էր գիտելիքի փոխանցմանը մայրենի լեզվով, մասնագիտական բառապաշարի զարգացմանը և աշխարհագրական հասկացությունների ներառմանը հայալեզու կրթական միջավայրում։ Թիֆլիսը 19-րդ դարի ընթացքում հայ մշակութային, գիտական, կրթական և տպագրական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ ձևավորվում ու զարգանում էին հայերեն ուսումնական գրականության տարբեր ուղղություններ։ Այս միջավայրում հրատարակված աշխարհագրական աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեին գիտելիքի տարածման, ուսումնական նյութերի բազմազանության և հայալեզու կրթության ընդլայնման տեսանկյունից։ Ընդհանուր աշխարհագրության վերաբերյալ այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ աշխարհագրական գրականության պատմության, գիտական գիտելիքների տարածման, 19-րդ դարի կրթական մշակույթի և աշխարհագրության դասավանդման ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել որպես պատմական նյութ՝ պարզելու, թե ինչպես էին աշխարհագրական գիտելիքները ներկայացվում հայալեզու ուսումնական միջավայրում և ինչ տեղ էր հատկացվում աշխարհի բնական ու հասարակական առանձնահատկությունների համակարգված ուսումնասիրմանը։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է աշխարհաճանաչողության զարգացման, տարածական մտածողության խթանման և բնության ու հասարակության փոխկապակցվածության ընկալման կրթական նշանակությամբ։ Որպես պատմական աշխարհագրական հրատարակություն՝ այն ներկայացնում է հայերեն գիտական և ուսումնական գրականության զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը՝ ընդգծելով աշխարհագրության դերը կրթության, գիտելիքի տարածման և աշխարհի մասին ամբողջական պատկերացումների ձևավորման գործում։

Другие предметы

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է փողաձևալեհավաքների (horn antennas) ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրանց կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքը, հիմնական տեսակները և կիրառման ոլորտները ժամանակակից ռադիոտեխնիկայում և կապի համակարգերում։ Աշխատանքում ներկայացվում է փողաձևալեհավաքը որպես ալեհավաքի տեսակ, որի աշխատանքային մակերեսը աստիճանաբար ընդլայնվող մետաղական ալիքատար է, ինչը ապահովում է էլեկտրամագնիսական ալիքների արդյունավետ ճառագայթում և ցածր կորուստներով տարածում։ Քննարկվում են դրա հիմնական պարամետրերը՝ ուղղվածությունը, շահույթը, ճառագայթման դիագրամը, արդյունավետությունը և հաճախականային բնութագրերը, որոնք կարևոր դեր ունեն կապի համակարգերի նախագծման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փողաձևալեհավաքների տեսակներին՝ E-հարթությամբ, H-հարթությամբ և կոնաձև փողաձևալեհավաքներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկություններին տարբեր հաճախականային տիրույթներում։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև դրանց կիրառությունները ռադիոլոկացիայում, արբանյակային կապում, չափագիտական համակարգերում և միկրոալիքային տեխնիկայում, որտեղ պահանջվում է բարձր ճշգրտություն և ուղղված ճառագայթում։ Ներկայացվում են նաև նախագծման հիմնական սկզբունքները և տեխնիկական պահանջները, որոնք ապահովում են ալեհավաքի արդյունավետ աշխատանքը նվազագույն էներգետիկ կորուստներով։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ փողաձևալեհավաքների կարևորությունը ժամանակակից կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման գործում՝ որպես բարձր արդյունավետությամբ և հուսալի ճառագայթման սարքեր։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է արյունահոսող գաստրոդուոդենալ խոցերի բուժման ընթացքում ախտածագումնաբանորեն հիմնավորված կանխատեսման նոր հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Ներկայացվում են խոցային հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, արյունահոսության առաջացման պատճառները, հիվանդների կլինիկական վիճակի գնահատման չափանիշները և բուժման արդյունավետության կանխատեսման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունում վերլուծվում են հիվանդության ընթացքի վրա ազդող կենսաբանական, կլինիկական և ախտաբանական գործոնները, ուսումնասիրվում են կանխատեսման մոդելները և այն մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս անհատականացնել բուժական ռազմավարությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լաբորատոր, գործիքային և կլինիկական տվյալների համակցված գնահատմանը, ռիսկերի կանխատեսմանը, բարդությունների կանխարգելմանը և բուժման արդյունքների բարելավման ուղիներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի գաստրոդուոդենալ խոցերի կառավարման, հիվանդների վիճակի օպտիմալ գնահատման և բժշկական որոշումների հիմնավորման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գաստրոէնտերոլոգների, վիրաբույժների, թերապևտների, բժշկական գիտությունների ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև մարսողական համակարգի հիվանդությունների ախտորոշմամբ և բուժմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Փաստաթուղթը ներկայացնում է 1899 թվականին Կարսի մարզում անասունների շրջանում տարածված համաճարակային և զանգվածային հիվանդությունների վերաբերյալ վիճակագրական տեղեկություններ։ Այն կարևոր պատմական և մասնագիտական աղբյուր է XIX դարի վերջին Կարսի տարածաշրջանում անասնաբուժական իրավիճակի, անասնապահության վիճակի և կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների տարածվածության ուսումնասիրության համար։ Նյութում ամփոփվում են տարբեր տեսակի անասունների շրջանում արձանագրված հիվանդությունների դեպքերը՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել հիվանդությունների տարածման ծավալների, աշխարհագրական ընդգրկման և դրանց ազդեցության մասին։ Փաստաթղթի վիճակագրական բնույթը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր բնակավայրերում կամ տնտեսություններում արձանագրված դեպքերը և բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի անասնահամաճարակաբանական իրավիճակի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության համար հատկապես կարևոր կարող են լինել հիվանդությունների անվանումները, ախտահարված կենդանիների քանակը, հիվանդության ընթացքի կամ տարածման վերաբերյալ նշումները, ինչպես նաև հնարավոր կորուստների վերաբերյալ տվյալները։ Նման տեղեկությունները թույլ են տալիս վերականգնել տարածաշրջանում կենդանիների հիվանդությունների վերահսկման և հաշվառման այն համակարգը, որը կիրառվում էր XIX դարի վերջին։ Փաստաթուղթը արժեքավոր է նաև գյուղատնտեսական պատմության տեսանկյունից, քանի որ անասնապահությունը տարածաշրջանի տնտեսական կյանքի կարևոր բաղադրիչներից էր, իսկ վարակիչ հիվանդությունների տարածումը կարող էր զգալի տնտեսական վնասներ պատճառել բնակչությանը և տնտեսություններին։ Նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել անասնաբուժական ծառայության կազմակերպման, հիվանդությունների գրանցման և պետական վերահսկողության մեխանիզմների մասին։ Այն կարող է օգտագործվել նաև պատմական համաճարակաբանության ուսումնասիրություններում՝ համեմատելու անցյալի և ժամանակակից անասնահամաճարակաբանական խնդիրները, հիվանդությունների տարածման օրինաչափությունները և դրանց վերահսկման մոտեցումները։ Փաստաթուղթը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, համաճարակաբաններին, գյուղատնտեսության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, պատմաբաններին, տարածաշրջանագետներին և արխիվային սկզբնաղբյուրներ ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Այն առանձնահատուկ արժեք ունի որպես իր ժամանակաշրջանի պաշտոնական վիճակագրական վկայություն, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Կարսի մարզի գյուղատնտեսական և անասնաբուժական կյանքի կոնկրետ պատկերը։