Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժեթղթերի առաջնային շուկայի ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել առաջնային շուկայի տնտեսական նշանակությունը, դրա ձևավորման ինստիտուցիոնալ և իրավական հիմքերը, զարգացման վրա ազդող գործոնները և շուկայի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առաջնային շուկան այն հատվածն է, որտեղ իրականացվում է նոր թողարկված արժեթղթերի տեղաբաշխումը, և այդ գործընթացի միջոցով թողարկողները հնարավորություն են ստանում ներգրավել ֆինանսական միջոցներ՝ ներդրումային ծրագրերի, բիզնեսի ընդլայնման կամ պետական ծախսերի ֆինանսավորման համար։ Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի կարևոր բաղադրիչը պետական պարտատոմսերի շուկան է, որոնց առաջնային տեղաբաշխումն իրականացվում է աճուրդների միջոցով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են առաջնային շուկայի կառուցվածքը, դրա մասնակիցները, թողարկողների, ներդրողների, ֆինանսական միջնորդների, բորսայական և պահառության ենթակառուցվածքների փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական և կորպորատիվ արժեթղթերի առաջնային տեղաբաշխման առանձնահատկություններին, տեղաբաշխման մեխանիզմներին և ներդրողների կողմից արժեթղթերի ձեռքբերման գործընթացին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի իրավական և կարգավորող հիմքերին, քանի որ արժեթղթերի թողարկման և տեղաբաշխման գործընթացների թափանցիկությունն ու կանոնակարգվածությունը կարևոր պայմաններ են ներդրողների վստահության և շուկայի կայունության ապահովման համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել արժեթղթերի թողարկման ծավալները, տեղաբաշխման արդյունքները, ներդրողների կազմը, պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, եկամտաբերության մակարդակները և շուկայի ակտիվության դինամիկան։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պետական պարտատոմսերի առաջնային աճուրդների կազմակերպման մեխանիզմներին, մրցակցային և ոչ մրցակցային հայտերի կիրառմանը, ինչպես նաև առաջնային շուկայի մասնակիցների գործունեության արդյունավետությանը։ ՀՀ պետական պարտատոմսերի առաջնային շուկայի համար նախատեսված կարգավորումները սահմանում են աճուրդային գործընթացի, մասնակիցների հայտերի և տեղաբաշխման արդյունքների հաշվառման ու հրապարակման մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առաջնային շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրների բացահայտումը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ներդրումային պահանջարկի սահմանափակությունը, բնակչության ֆինանսական գրագիտության մակարդակը, կորպորատիվ արժեթղթերի թողարկման համեմատաբար փոքր ծավալները, շուկայի գործիքների և մասնակիցների բազմազանության անհրաժեշտությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և ներդրողների վստահության ամրապնդման խնդիրը։ Կարևոր է նաև առաջնային և երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ նոր թողարկումների նկատմամբ ներդրողների հետաքրքրվածությունը մեծապես կախված է արժեթղթերի հետագա իրացվելիությունից և շուկայական շրջանառության հնարավորություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արժեթղթերի շուկայի թվայնացմանը, էլեկտրոնային տեղաբաշխման մեխանիզմների զարգացմանը և ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ որպես շուկայի հասանելիության և գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման միջոցներ։ Հայաստանում որոշ պարտատոմսերի տեղաբաշխում արդեն իրականացվում է Հայաստանի ֆոնդային բորսայի էլեկտրոնային տեղաբաշխման հարթակի միջոցով, ինչը վկայում է առաջնային շուկայի տեխնոլոգիական զարգացման ուղղությամբ ընթացող գործընթացների մասին։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա կարող են մշակվել առաջնային շուկայի զարգացմանն ուղղված առաջարկություններ՝ նոր ֆինանսական գործիքների ընդլայնման, կորպորատիվ թողարկումների խթանման, ներդրողների շրջանակի ընդլայնման, շուկայի տեղեկատվական թափանցիկության բարձրացման, ֆինանսական գրագիտության զարգացման և շուկայական ենթակառուցվածքների կատարելագործման ուղղություններով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի ֆինանսական շուկայի խորացմանը, տնտեսության մեջ երկարաժամկետ կապիտալի ներգրավման ընդլայնմանը և տնտեսավարող սուբյեկտների ֆինանսավորման այլընտրանքային աղբյուրների զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։