Արժեթղթերի առաջնային շուկայի ձևավորման և զարգացման ուղիները ՀՀ-ում

Պատմություն

Այս գիրքը պատմագրական բնույթի աշխատություն է, որտեղ ժամանակագրական հերթականությամբ ներկայացվում են տարբեր տարիներին տեղի ունեցած քաղաքական, ռազմական, հասարակական և մշակութային իրադարձությունները։ Բովանդակությունը կառուցված է տարեգրության սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր ժամանակահատվածի կարևոր դեպքերը արձանագրելով համառոտ, բայց փաստագրական ձևով։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է միջնադարյան Հայաստանի, հարևան պետությունների, թագավորների, իշխանների, եկեղեցական գործիչների և պատերազմների պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Գրքում արտացոլված են ինչպես պետական ու ռազմական զարգացումները, այնպես էլ բնական աղետները, երկրաշարժերը, իշխանափոխությունները, դիվանագիտական հարաբերություններն ու հասարակական կյանքի տարբեր դրվագներ։ Այն առանձնանում է պատմական փաստերի պահպանման արժեքով և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրավիճակի, մշակութային միջավայրի և ժողովրդի կյանքի մասին։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է պատմաբանների, հայագիտական ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների և պատմական աղբյուրների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Երվանդ Քոչարի գրաֆիկական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնացնելով նրա գեղարվեստական մտածողության այն կողմերը, որոնք առավել ամբողջականորեն դրսևորվում են գծանկարի և գրաֆիկական արվեստի տարբեր ձևերում։ Ա. Հակոբյանի այս ուսումնասիրությունը հրատարակվել է Երևանում 2007 թվականին՝ «Գրաբար» հրատարակչությունում, 96 էջ ծավալով, իսկ դրա հիմքում ընկած հետազոտությունը նախկինում ներկայացվել է նաև որպես թեկնածուական ատենախոսություն։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նկարչի գրաֆիկական ժառանգության գաղափարագեղագիտական հիմքերը, ձևի և պլաստիկ մտածողության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ներկայացնել նրա ստեղծագործական ուղու տարբեր փուլերում գրաֆիկայի փոփոխվող բնույթը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նրանով, որ Քոչարի արվեստը հաճախ ընկալվում է առաջին հերթին նրա քանդակագործական և տարածական-գեղարվեստական նորարարությունների միջոցով, մինչդեռ գրաֆիկան նրա ստեղծագործական մտածողության ինքնուրույն և բազմազան դրսևորումներից է։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում վաղ շրջանի ստեղծագործություններին, Թիֆլիսյան և մոսկովյան տարիներին, ինչպես նաև հատկապես Փարիզյան ժամանակաշրջանին, երբ Քոչարը հայտնվել էր եվրոպական ավանգարդի ակտիվ միջավայրում և շփվում էր ժամանակի առաջատար գեղարվեստական ուղղությունների ու արվեստագետների հետ։ Նրա ստեղծագործական ուղու այս փուլը կարևոր նշանակություն ունի գրաֆիկական լեզվի ձևավորման համար, քանի որ աշխատանքներում նկատվում են ձևի վերափոխման, տարածական ընկալման, վերացարկման և արտահայտչականության նոր մոտեցումներ։ Քոչարի արվեստը զարգացել է եվրոպական մոդեռնիզմի լայն համատեքստում, իսկ նրա գրաֆիկական ստեղծագործությունները ներառում են տարբեր տեխնիկական և արտահայտչական միջոցներով կատարված աշխատանքներ՝ մատիտային ուրվանկարներից և թանաքով գծանկարներից մինչև գուաշ և այլ գրաֆիկական տեխնիկաներ։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Փարիզում ստեղծված գրաֆիկական թերթերին, այդ թվում՝ գուաշներին և այսպես կոչված գոֆրաժներին, որոնք ցույց են տալիս նկարչի տեխնիկական փորձարարությունների լայն շրջանակը։ Կարևոր թեմատիկ ուղղություն են նաև «Սասունցի Դավիթ» էպոսի նկարազարդումները, որոնք ստեղծվել են 1939 թվականին և համարվում են ոչ միայն Քոչարի, այլև ամբողջ հայ գրաֆիկական արվեստի նշանակալի ստեղծագործություններից։ Դրանց միջոցով ազգային դիցապատմական նյութը վերածվում է ժամանակակից գեղարվեստական լեզվով արտահայտված պատկերային համակարգի, որտեղ ավանդական թեման միավորվում է նկարչի անհատական պլաստիկական մտածողության հետ։ Աշխատության արժեքավոր կողմերից է գրաֆիկական ստեղծագործությունների դիտարկումը ոչ միայն որպես առանձին պատկերների ամբողջություն, այլ որպես նկարչի ընդհանուր գեղարվեստական մտածողության կարևոր բաղադրիչ։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գծի, հարթության, ծավալի, տարածության, ռիթմի և ձևի փոխհարաբերությունները և հասկանալու, թե ինչպես են գրաֆիկական որոնումները կապված Քոչարի նկարչության և քանդակագործության հետ։ Նրա արվեստում գրաֆիկական լուծումները հաճախ նախանշում կամ լրացնում են ավելի լայն պլաստիկական գաղափարներ, որոնք հետագայում արտահայտվում են նաև տարածական և քանդակային աշխատանքներում։ Քոչարի գրաֆիկական ժառանգության ուսումնասիրությունը նաև կարևոր աղբյուր է նրա ստեղծագործական էվոլյուցիան հասկանալու համար, քանի որ տարբեր տարիների աշխատանքներում կարելի է հետևել ոճական փոփոխություններին, գեղարվեստական նոր որոնումներին և ազգային ու եվրոպական մշակութային ազդեցությունների փոխակերպմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրաֆիկայի և կերպարվեստի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հայագետներին, մշակութաբաններին, թանգարանագետներին, նկարիչներին, արվեստի պատմության դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

Գրականություն

Արևաքաղ — հայ հեղինակ Աիդա Մնացականյան-ի ստեղծագործություն է, որը կառուցված է մտորումային, հոգեբանական և գեղարվեստական արձակի հիման վրա՝ ընդգծելով մարդու ներաշխարհը, կյանքի իմաստի որոնումը և հոգևոր վերափոխման գաղափարը։ Գիրքը ներկայացնում է տարբեր պատմություններ, դիտարկումներ և պատկերային նկարագրություններ, որոնց միջոցով հեղինակը փորձում է բացահայտել մարդու զգացմունքների բարդ աշխարհը՝ սիրուց ու ուրախությունից մինչև կորուստ, հիշողություն և ներքին պայքար։ «Արևաքաղ» վերնագիրը խորհրդանշական բնույթ ունի՝ կապված լույսի, հույսի և կյանքի էներգիայի հավաքման գաղափարի հետ, որտեղ արևը դառնում է մարդկային հոգու պայծառության և վերածննդի խորհրդանիշ։ Ստեղծագործության մեջ հաճախ շեշտադրվում է, որ նույնիսկ դժվարությունների և ցավի մեջ մարդը կարող է գտնել ուժ, եթե կարողանում է պահպանել իր ներքին լույսը և հավատը կյանքի նկատմամբ։ Մնացականյանի լեզուն պարզ է, հուզական և մտերմիկ, ինչը ընթերցողին թույլ է տալիս հեշտությամբ ընկալել գաղափարները և կապ հաստատել ներկայացված իրավիճակների հետ։ Գիրքը միաժամանակ կրում է թե՛ գրական-գեղարվեստական, թե՛ փիլիսոփայական և դաստիարակչական բնույթ՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի ինքնաճանաչում և կյանքի նկատմամբ ավելի գիտակցված վերաբերմունք։

Տնտեսագիտություն

Անշարժ գույքի էկոնոմիկա աշխատությունը նվիրված է անշարժ գույքի տնտեսագիտության հիմնարար սկզբունքներին, շուկայի մեխանիզմներին և գործնական կիրառմանը՝ ներկայացնելով անշարժ գույքի արժեքի ձևավորման, գնահատման, ներդրումային վերլուծության և շուկայական գործառույթների ամբողջական պատկերը։ Գրքում քննարկվում են անշարժ գույքի շուկայի կառուցվածքը, պահանջարկի և առաջարկի գործոնները, գների ձևավորման մեթոդները, առևտրային և բնակելի տարածքների տնտեսագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ներդրումային նախագծերի և օպտիմալացման ռազմավարությունների մշակման սկզբունքները։ Հեղինակը ներկայացնում է անշարժ գույքի ներդրման արդյունավետության վերլուծության, եկամտաբերության հաշվարկի և ռիսկերի գնահատման գործիքներ, շեշտում է ֆինանսական, իրավաբանական և հարկային բաղադրիչների կարևորությունը շուկայական միջավայրում։ Աշխատությունում ընդգծվում է նաև շինարարական, բնակարանային և կոմերցիոն հատվածների տնտեսական գործունեության առանձնահատկությունները, անշարժ գույքի կառավարումը և պահպանումը, ինչպես նաև դրա դերակատարման ազդեցությունը տեղական և ազգային տնտեսության վրա։ Գիրքը ուսումնական և մասնագիտական բնույթ ունի, համադրելով տեսական մոտեցումները գործնական օրինակների հետ, ինչը թույլ է տալիս այն դարձնել արժեքավոր ուղեցույց թե ուսանողների, թե մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են խորը հասկանալ անշարժ գույքի շուկայի, ներդրումային գործընթացների և տնտեսագիտական վերլուծության հիմնախնդիրները։

Գրականություն

Այս ինֆորմացիոն ցանկը վերաբերում է 2011 թվականի երկրորդ կիսամյակում գրադարանային համակարգերում հաշվառված նոր գիտական և մասնագիտական գրականությանը՝ ընդգրկելով տարբեր ոլորտներ, այդ թվում՝ տեխնիկա, ինֆորմատիկա, ինժեներական գիտություններ և կիրառական հետազոտություններ։ Այն ծառայում է որպես գրադարանային համալրման հաշվետվական-տեղեկատվական աղբյուր, որի միջոցով համակարգվում են նոր ստացված հրատարակությունները, դրանց թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտական արժեքը։ Ցանկում ներառված նյութերը հիմնականում ներկայացնում են ժամանակակից տեխնոլոգիական զարգացումների տարբեր ասպեկտներ՝ ավտոմատացում, համակարգչային տեխնոլոգիաներ, չափման և կառավարման համակարգեր, էներգետիկա և արդյունաբերական ինժեներիա, ինչպես նաև կիրառական գիտությունների նոր արդյունքներ։ Այսպիսի գրացուցակները կարևոր դեր ունեն գիտական տեղեկատվության հասանելիության ապահովման, մասնագետների և հետազոտողների համար արդի աղբյուրների ընտրության, ինչպես նաև գրադարանային ֆոնդերի համակարգված զարգացման գործում։ Դրանք թույլ են տալիս հետևել գիտատեխնիկական մտքի զարգացման միտումներին տվյալ ժամանակահատվածում և ապահովել տեղեկատվական հոսքերի արդյունավետ կազմակերպում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում անվճարունակության առաջացման պատճառների, դրա հնարավոր դրսևորումների և կանխարգելման արդյունավետ մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բանկերի ֆինանսական կայունության պահպանման, ռիսկերի վաղ հայտնաբերման և այնպիսի կառավարման ու վերահսկողության համակարգերի ձևավորման խնդիրներն են, որոնք հնարավորություն կտան կանխել բանկի վճարունակության վատթարացումը և դրա հնարավոր բացասական ազդեցությունը ամբողջ ֆինանսական համակարգի վրա։ Աշխատությունը գիտական գրականության մեջ հիշատակվում է որպես Արման Գագիկի Առաքելյանի 2007 թվականի ուսումնասիրություն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել բանկային անվճարունակության հիմնական գործոնները՝ վարկային պորտֆելի որակի վատթարացումը, իրացվելիության պակասը, կապիտալի անբավարարությունը, ակտիվների և պարտավորությունների անհամապատասխանությունը, շուկայական ու արժութային ռիսկերը, կառավարման թերությունները և արտաքին մակրոտնտեսական ցնցումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի խնդրահարույց վարկերի և վարկային ռիսկի ուսումնասիրությունը, քանի որ ակտիվների որակի վատթարացումը կարող է հանգեցնել բանկի եկամտաբերության նվազման, կորուստների աճի և կապիտալի բազայի թուլացման։ Միաժամանակ կարևոր է իրացվելիության ռիսկի կառավարումը, քանի որ բանկի կողմից կարճաժամկետ պարտավորությունները ժամանակին կատարելու անկարողությունը կարող է արագ վերածվել վստահության կորստի և ֆինանսական լարվածության։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բանկերի կապիտալի բավարարության և ֆինանսական կայունության ցուցանիշների գնահատումը։ Բավարար կապիտալային բուֆերը բանկին հնարավորություն է տալիս կլանել անսպասելի կորուստները և շարունակել բնականոն գործունեությունը նույնիսկ անբարենպաստ տնտեսական պայմաններում։ ՀՀ Կենտրոնական բանկի օրենսդրական և վերահսկողական գործառույթների շրջանակում բանկային համակարգի կայունության, իրացվելիության, վճարունակության և բնականոն գործունեության ապահովումը կարևոր խնդիր է, իսկ վերահսկողության գործիքները ներառում են նաև բանկերի գործունեության նկատմամբ ստուգումներ և վերահսկողություն։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև վաղ նախազգուշացման համակարգերի ձևավորմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է նախապես բացահայտել բանկի ֆինանսական վիճակի վատթարացման միտումները։ Այդպիսի համակարգերում կարող են օգտագործվել կապիտալի, իրացվելիության, ակտիվների որակի, շահութաբերության և ռիսկայնության ցուցանիշներ, ինչպես նաև սթրես-թեստավորման արդյունքներ։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է բանկի ակտիվների և պարտավորությունների փոխհամաձայնեցված կառավարումը, որի նպատակն է նվազեցնել ժամկետների, արժույթների և տոկոսադրույքների անհամապատասխանությունից առաջացող ռիսկերը։ Կարևոր դեր ունի նաև Կենտրոնական բանկի մակրոպրուդենցիալ և միկրոպրուդենցիալ վերահսկողությունը, քանի որ առանձին բանկի խնդիրները որոշ պայմաններում կարող են տարածվել ամբողջ ֆինանսական համակարգի վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև անվճարունակության դեպքում կիրառվող վերականգնման, վերակազմակերպման, հարկադիր վաճառքի կամ լուծարման մեխանիզմները՝ որպես ֆինանսական կայունության պահպանման գործիքներ։ ՀՀ իրավական համակարգում ֆինանսական կազմակերպությունների անվճարունակության և ֆինանսական կայունության սպառնալիքների դեպքում նախատեսված են հատուկ կարգավորող և միջամտության մեխանիզմներ, ինչը ընդգծում է կանխարգելման և վաղ արձագանքման կարևորությունը։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել բանկերի ֆինանսական վիճակի գնահատման, ռիսկերի կառավարման համակարգերի կատարելագործման, վերահսկողական մեխանիզմների բարելավման և ֆինանսական ճգնաժամերի հավանականության նվազեցման համար։ Բանկային համակարգի կայունության պահպանումը կարևոր է նաև ամբողջ տնտեսության համար, քանի որ բանկերը ֆինանսական միջնորդության հիմնական օղակներից են և նրանց գործունեության խափանումը կարող է անդրադառնալ վարկավորման, ներդրումների, վճարումների և տնտեսավարող սուբյեկտների ֆինանսավորման գործընթացների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բանկային անվճարունակությունը դիտարկում է որպես բազմագործոն ֆինանսատնտեսական երևույթ և շեշտադրում է դրա կանխարգելման համալիր մոտեցման անհրաժեշտությունը՝ համադրելով ռիսկերի արդյունավետ կառավարումը, կապիտալի և իրացվելիության բավարար մակարդակի ապահովումը, վաղ նախազգուշացման մեխանիզմները, վերահսկողության կատարելագործումը և ֆինանսական համակարգի ընդհանուր կայունության ապահովումը։