Готовые материалы

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի, ռուսերենի և անգլերենի դարձվածաբանական համակարգերում բնության երևույթների անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն դարձվածային միավորներն են, որոնց բաղադրիչներում հանդիպում են անձրևի, քամու, ամպրոպի, կայծակի, ձյան, սառնամանիքի, մառախուղի, արևի, ամպերի և բնական այլ երևույթների անվանումներ։ Դրանք դիտարկվում են ոչ միայն բառային կազմի, այլև իմաստային կառուցվածքի, պատկերավորության, գործածության և մշակութային պայմանավորվածության տեսանկյունից։ Քննվում է, թե բնական աշխարհի մասին պատկերացումները ինչպես են վերաիմաստավորվում լեզվում և դառնում մարդու բնավորությունը, հոգեվիճակը, վարքը, հասարակական հարաբերությունները կամ տարբեր կենսական իրավիճակներ բնութագրող փոխաբերական միջոցներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեք լեզուներում իմաստով ու պատկերային հիմքով համարժեք դարձվածքների, մասնակի համապատասխանությունների և միայն մեկ լեզվամշակութային միջավայրին բնորոշ միավորների առանձնացմանը։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես համընդհանուր մտածողական օրինաչափությունները, այնպես էլ հայ, ռուս և անգլախոս լեզվակիրների աշխարհընկալման ազգային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են դարձվածքների իմաստաբանական խմբերը, փոխաբերական և փոխանվանական կառուցվածքները, հուզարտահայտչական երանգները, ոճական արժեքը և խոսքային տարբեր իրավիճակներում դրանց գործառությունը։ Կարևորվում է նաև բնության երևույթի սկզբնական բառային իմաստի և ամբողջ դարձվածքի վերաիմաստավորված նշանակության հարաբերակցությունը՝ պարզելու համար դարձվածային իմաստի ձևավորման մեխանիզմները։ Զուգադրական քննությունը կարող է առանձնահատուկ նշանակություն ունենալ թարգմանաբանության համար, քանի որ բառացիորեն նման արտահայտությունները տարբեր լեզուներում միշտ չէ, որ ունեն նույն նշանակությունը կամ գործածության պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նաև օտար լեզուների ուսուցման, երկլեզու և բազմալեզու դարձվածաբանական բառարանների կազմման ու միջմշակութային հաղորդակցության ուսումնասիրության ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, զուգադրական լեզվաբանության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ բնության երևույթների լեզվական պատկերավորման միջոցով երեք լեզուների ընդհանրություններն ու ազգային-մշակութային տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։

Աշխատությունը նվիրված է Հարավային Կասպից ծովի և պատմական Ատրպատականի տարածքներում տարածված իրանական լեզուների ու բարբառների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես երկարատև լեզվական շփումների արդյունքում ձևավորված ընդհանուր արեալային համակարգ։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր իրանական լեզվական միավորների հնչյունական, ձևաբանական, շարահյուսական և բառապաշարային ընդհանրություններն են, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու ընդհանուր ծագմամբ պայմանավորված հատկանիշները լեզվական շփումների և փոխազդեցությունների հետևանքով տարածված առանձնահատկություններից։ Քննվում են Կասպից ծովի հարավային և հարավարևմտյան շրջանների, Իրանական Ադրբեջանի և հարակից տարածքների իրանական լեզուներն ու բարբառները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց պատմական զարգացմանը, աշխարհագրական տարածմանը և փոխադարձ ազդեցություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում լեզվամիության գաղափարին, որի միջոցով հնարավոր է բացատրել տարբեր, սակայն աշխարհագրորեն հարևան լեզուներում առաջացած կառուցվածքային նմանությունները՝ առանց դրանք պարտադիր կերպով նույն անմիջական նախալեզվից ժառանգված հատկանիշներ համարելու։ Ուսումնասիրվում են հնչյունական համապատասխանությունները, բայական ու անվանական համակարգերի առանձնահատկությունները, դերանվանական ձևերը, քերականական կառուցվածքները և ընդհանուր կամ փոխառված բառապաշարի շերտերը։ Պատմահամեմատական մեթոդի համադրումը արեալային լեզվաբանության մոտեցումների հետ հնարավորություն է տալիս վերականգնելու լեզուների միջև շփումների հնարավոր ուղղությունները և գնահատելու տարբեր լեզվական շերտերի հարաբերակցությունը։ Կարևորվում են նաև պատմական տեղաշարժերի, բազմալեզու բնակչության, առևտրային ու մշակութային կապերի և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունները տարածաշրջանի լեզվական պատկերի ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նյութ տրամադրել նաև հին և միջին իրանական լեզվական շերտերի հետքերի բացահայտման, տեղանունների ու անձնանունների լեզվաբանական քննության և ժամանակակից բարբառներում պահպանված հնագույն հատկանիշների մեկնաբանման համար։ Լեզվաբանական տվյալների համադրումը պատմական ու աշխարհագրական տեղեկությունների հետ թույլ է տալիս տարածաշրջանը դիտարկել որպես բազմաշերտ լեզվական փոխազդեցությունների տարածք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է իրանական լեզուների պատմական զարգացման և փոխադարձ կապերի առավել ամբողջական ըմբռնմանը՝ միաժամանակ կարևորելով Հարավային Կասպից և Ատրպատականի տարածքների նշանակությունը իրանագիտության ու արեալային լեզվաբանության համար։

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի յուրացման գործընթացում սովորողների հուզական վիճակների կարգավորման առանձնահատկությունների և դրանց՝ լեզվական կարողությունների զարգացման վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հույզերի, մոտիվացիայի, ինքնավստահության, հաղորդակցական ակտիվության և օտար լեզու սովորելու արդյունավետության միջև փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում է, թե ինչպես կարող են դրական և բացասական հուզական ապրումները անդրադառնալ նոր բառապաշարի յուրացման, քերականական կառուցվածքների ընկալման, լսողական ըմբռնման, բանավոր խոսքի և գրավոր հաղորդակցության զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում օտար լեզվով հաղորդակցվելու ընթացքում առաջացող անհանգստությանը, սխալվելու վախին, ինքնագնահատականի փոփոխություններին և լեզվական առաջադրանքների նկատմամբ սովորողի վերաբերմունքին։ Հույզերի կարգավորումը դիտարկվում է որպես սովորողի՝ սեփական հուզական արձագանքները ճանաչելու, վերահսկելու և ուսումնական նպատակներին համապատասխան կառավարելու կարողություն։ Ուսումնասիրվում են ճանաչողական վերագնահատման, ուշադրության կառավարման, ինքնախրախուսման և ուսումնական իրավիճակներին հարմարվելու ընդհանուր ռազմավարությունները՝ պարզելու համար դրանց հնարավոր դերը լեզվական ուսուցման ընթացքում։ Կարևորվում է նաև դասավանդողի ազդեցությունը սովորողի հուզական միջավայրի ձևավորման վրա, քանի որ դասարանում վստահության, համագործակցության և սխալների նկատմամբ կառուցողական վերաբերմունքի առկայությունը կարող է նպաստել հաղորդակցական ակտիվությանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ անհատական տարբերություններին՝ ուսումնասիրելով, թե սովորողների տարիքային, հոգեբանական և լեզվական պատրաստվածության առանձնահատկություններն ինչպես են կապված հուզական արձագանքների ու դրանց կարգավորման հետ։ Դիտարկվում է նաև հույզերի և ուսումնական մոտիվացիայի փոխադարձ ազդեցությունը՝ հատկապես երկարատև լեզվական ուսումնառության պայմաններում։ Տեսական և փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել լեզվի յուրացման ոչ միայն ճանաչողական, այլև հուզական բաղադրիչների մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կիրառական լեզվաբանության, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի և կրթական հոգեբանության մոտեցումները՝ բացահայտելով հուզական ինքնակարգավորման նշանակությունը անգլերենի արդյունավետ յուրացման գործընթացում։

Պարբերականի տվյալ համարը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային ոլորտի մասնագիտական, գիտամեթոդական և տեղեկատվական խնդիրների լուսաբանմանը՝ ներկայացնելով գրադարանների գործունեության տարբեր ուղղությունները, ոլորտում տեղի ունեցող փոփոխությունները և մասնագիտական փորձի զարգացման միտումները։ Հրապարակումներում կարող են քննարկվել գրադարանային սպասարկման կազմակերպումը, հավաքածուների համալրումն ու պահպանումը, մատենագիտական և տեղեկատվական աշխատանքը, ընթերցանության խթանումը, գրադարանային միջոցառումների իրականացումը և մասնագիտական համագործակցության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներթափանցմանը գրադարանային գործունեություն, էլեկտրոնային տեղեկատվական ռեսուրսների կիրառմանը, թվայնացման գործընթացներին և օգտվողների տեղեկատվական պահանջների փոփոխությանը։ Կարևորվում է ավանդական գրադարանային ծառայությունների և նոր տեխնոլոգիական հնարավորությունների համադրումը՝ գրադարանի հասարակական ու կրթական դերի պահպանման և ընդլայնման նպատակով։ Նյութերում կարող են ներկայացվել Հայաստանի տարբեր գրադարանների գործունեության փորձը, իրականացված ծրագրերը, մշակութային ու կրթական նախաձեռնությունները, ցուցահանդեսները, գրքի շնորհանդեսները և մասնագիտական հանդիպումները։ Պարբերականը կարևոր հարթակ է նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության տեսական ու գործնական հարցերի քննարկման համար՝ հնարավորություն տալով մասնագետներին ներկայացնել ուսումնասիրություններ, մեթոդական առաջարկություններ և ոլորտային դիտարկումներ։ Առանձին հրապարակումներ կարող են անդրադառնալ գրքային ու ձեռագրային ժառանգության պահպանությանը, ազգային և երկրագիտական հավաքածուներին, նշանավոր գրադարանային գործիչների գործունեությանը և Հայաստանի գրադարանների պատմությանը։ Նման նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական գրադարանային համակարգի առաջնահերթությունների, ձեռքբերումների և զարգացման խնդիրների մասին։ Հրատարակությունն օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ միաժամանակ հանդես գալով որպես Հայաստանի գրադարանային կյանքի փաստագրական աղբյուր։ Ընդհանուր առմամբ տվյալ համարը նպաստում է մասնագիտական գիտելիքի տարածմանը, գրադարանների միջև փորձի փոխանակմանը և գրադարանային գործի զարգացման վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը։

Հրատարակությունը ազգային մատենագիտության կարևոր տեղեկատու աղբյուր է, որի հիմնական նպատակը Հայաստանի Հանրապետությունում և հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում լույս տեսնող տպագիր նյութերի համակարգված հաշվառումն ու մատենագիտական ներկայացումն է։ Այն հնարավորություն է տալիս մեկ միասնական տեղեկատվական համակարգում արձանագրել գրքերը, պարբերական և շարունակվող հրատարակությունները, թերթերում ու ամսագրերում հրապարակված հոդվածները, գրախոսությունները, ատենախոսությունների սեղմագրերը և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակներ։ Յուրաքանչյուր նյութ ներկայացվում է ընդունված մատենագիտական նկարագրության սկզբունքներով՝ ներառելով հրատարակությունը նույնականացնելու և համապատասխան գրականությունը որոնելու համար անհրաժեշտ տվյալները։ Նյութերի դասակարգված և համակարգված կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս օգտվողին կողմնորոշվել գիտության, կրթության, գրականության, արվեստի, հասարակական կյանքի և այլ բնագավառներին վերաբերող հրատարակությունների բազմազանության մեջ։ Հրատարակության առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է ազգային տպագիր ժառանգության շարունակական փաստագրմամբ, քանի որ հաջորդական համարներում հավաքված մատենագիտական գրառումները ժամանակի ընթացքում ձևավորում են հայկական հրատարակչական գործունեության ծավալուն տեղեկատվական պատկերը։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված գրականության թեմատիկ ուղղությունները, հեղինակային կազմը, հրատարակչական ակտիվությունը և տպագիր մշակույթի զարգացման միտումները։ Տեղեկատուն գործնական նշանակություն ունի գրադարանավարների և մատենագետների համար՝ նպաստելով հավաքածուների համալրմանը, մատենագիտական որոնմանը և տեղեկատու սպասարկմանը, իսկ գիտական հետազոտությունների շրջանակում այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր գրքի պատմության, մամուլի, մշակույթի, գիտության և հրատարակչական գործի ուսումնասիրության համար։ Կարևորվում է նաև սփյուռքահայ տպագիր արտադրանքի ընդգրկումը, որի շնորհիվ հայկական տպագիր ժառանգությունը դիտարկվում է ոչ միայն Հայաստանի սահմաններում, այլև աշխարհասփյուռ հայկական մշակութային կենտրոնների համատեքստում։ Պարբերաբար կազմվող նման մատենագիտական ցանկերը նպաստում են տպագիր տեղեկատվության պահպանմանը, որոնելիությանը և գիտական շրջանառությանը՝ միաժամանակ ապահովելով հայկական գրքի ու մամուլի պատմության փաստագրական շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ազգային մատենագիտական համակարգի կարևոր բաղադրիչ է և արժեքավոր տեղեկատվական գործիք՝ հայկական տպագիր արտադրանքի հաշվառման, պահպանման և բազմակողմանի ուսումնասիրման համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայ և պարսկալեզու միջնադարյան հոգևոր գրականության երկու նշանավոր ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ դրանց գաղափարական, փիլիսոփայական, կրոնական, գեղարվեստական և լեզվաոճական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու և Աստծու հարաբերության, հոգևոր ինքնաճանաչման, մեղքի ու ապաշխարության, սիրո, բարոյական կատարելագործման և աստվածային ճշմարտության որոնման թեմաների արտահայտման տարբեր ձևերն են։ Քննվում է, թե քրիստոնեական և իսլամական սուֆիական մտածողության միջավայրերում ինչպես են մեկնաբանվում մարդու ներաշխարհը, երկրային գոյության սահմանափակությունը և հոգևոր վերափոխման հնարավորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աստվածային սիրո գաղափարին և դրա գեղարվեստական մարմնավորմանը՝ բացահայտելով նմանություններն ու տարբերությունները երկու հեղինակների աշխարհընկալման մեջ։ Համեմատական քննության կարևոր ուղղություններից է խոսողի և աստվածայինի միջև հաղորդակցության ձևը․ մի դեպքում գերակշռող աղոթական, խոստովանական ու ինքնաքննական կառուցվածքը համադրվում է մյուսի պատմողական, առակային, խորհրդանշական և ուսուցողական եղանակների հետ։ Ուսումնասիրվում են փոխաբերությունները, խորհրդանիշները, պատկերային համակարգերը, կրկնությունները և բանաստեղծական խոսքի այն միջոցները, որոնց օգնությամբ վերացական աստվածաբանական ու փիլիսոփայական գաղափարները ստանում են գեղարվեստական արտահայտություն։ Կարևորվում է նաև մարդու ներքին հակասությունների, հոգևոր ճանապարհի և բարոյական ինքնակատարելագործման պատկերումը՝ հաշվի առնելով երկու ստեղծագործությունների ձևավորման տարբեր պատմամշակութային ու կրոնական միջավայրերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև միստիկական մտածողության առանձնահատկություններին՝ խուսափելով երկու ավանդույթների մեխանիկական նույնացումից և յուրաքանչյուր երկի գաղափարական համակարգը դիտարկելով իր սեփական մշակութային համատեքստում։ Համեմատական գրականագիտական մեթոդը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն թեմատիկ ընդհանրությունները, այլև ժանրային կառուցվածքի, հեղինակային խոսքի, պատկերավորման և հոգևոր փորձառության ներկայացման սկզբունքային տարբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը նպաստում է հայ և պարսկալեզու միջնադարյան գրականությունների միջև համեմատական երկխոսության խորացմանը՝ ցույց տալով, թե տարբեր կրոնական ու մշակութային ավանդույթներում ինչպես կարող են ձևավորվել համամարդկային հարցադրումներ մարդու հոգևոր գոյության, սիրո, ինքնաճանաչման և աստվածայինի որոնման վերաբերյալ։

Աշխատությունը նվիրված է ապրանքների, ծառայությունների և տնտեսավարող սուբյեկտների անհատականացման միջոցների քաղաքացիաիրավական պաշտպանության հիմնախնդիրներին՝ անբարեխիղճ մրցակցության դրսևորումների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ապահովվում է ապրանքային նշանների, ֆիրմային անվանումների, առևտրային նշանակումների և շուկայում տարբերակիչ գործառույթ իրականացնող այլ միջոցների իրավական պաշտպանությունը երրորդ անձանց ոչ իրավաչափ օգտագործումից։ Քննվում է անհատականացման միջոցների իրավական բնույթը, դրանց տեղը մտավոր սեփականության և քաղաքացիական իրավունքի համակարգում, ինչպես նաև բացառիկ իրավունքների բովանդակությունն ու իրականացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դեպքերին, երբ այլ տնտեսավարող սուբյեկտի կողմից նույնական կամ շփոթության աստիճանի նման նշանակման օգտագործումը կարող է սպառողների մոտ սխալ պատկերացում ստեղծել ապրանքի, ծառայության, արտադրողի կամ գործունեության առևտրային ծագման վերաբերյալ։ Ուսումնասիրվում են անբարեխիղճ մրցակցության և բացառիկ իրավունքների խախտման հարաբերակցության խնդիրները՝ պարզելու համար, թե որ դեպքերում կարող են կիրառվել քաղաքացիաիրավական պաշտպանության միջոցներ և ինչպես են դրանք փոխկապակցվում մրցակցության պաշտպանության իրավական մեխանիզմների հետ։ Կարևորվում են խախտման դադարեցման, իրավունքի ճանաչման, պատճառված վնասի հատուցման և իրավական պաշտպանության այլ միջոցների ընդհանուր առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև գործարար համբավի, շուկայում ձեռք բերված ճանաչելիության և սպառողների շահերի պաշտպանության հարցերը, քանի որ անհատականացման միջոցների ապօրինի օգտագործումը կարող է վնասել ոչ միայն իրավատիրոջ տնտեսական շահերին, այլև խաթարել մրցակցային միջավայրի բնականոն գործունեությունը։ Առանձին ուշադրության կարող է արժանանալ թվային առևտրի և առցանց միջավայրի զարգացմամբ առաջացող նոր իրավական խնդիրների ընդհանուր բնույթը, երբ տարբերակիչ նշանակումների օգտագործումը տեղափոխվում է նաև էլեկտրոնային հարթակներ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է քաղաքացիական իրավունքի, մտավոր սեփականության իրավունքի և մրցակցային իրավունքի մոտեցումները՝ անհատականացման միջոցների արդյունավետ պաշտպանության, իրավատերերի օրինական շահերի ապահովման և բարեխիղճ մրցակցային հարաբերությունների պահպանման իրավական հիմքերը բացահայտելու նպատակով։

Աշխատությունը նվիրված է 1991–2010 թվականներին Աբխազիայի շուրջ Թուրքիայի քաղաքական և տնտեսական ներգրավվածության ուսումնասիրությանը՝ Հարավային Կովկասում հետխորհրդային վերափոխումների և տարածաշրջանային հարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Թուրքիայի արտաքին քաղաքական ու տնտեսական շահերի, Սևծովյան տարածաշրջանի նկատմամբ նրա մոտեցումների և աբխազական ուղղությամբ ձևավորված կապերի առանձնահատկությունների վերլուծությունն է։ Քննվում է Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ստեղծված նոր աշխարհաքաղաքական միջավայրը, վրաց-աբխազական հակամարտության ազդեցությունը տարածաշրջանային հարաբերությունների վրա և այն պայմանները, որոնց շրջանակում Թուրքիան կառուցել է հարաբերություններ տարածաշրջանի տարբեր դերակատարների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պաշտոնական քաղաքականության և ոչ պետական կապերի հարաբերակցությանը, քանի որ տվյալ ժամանակաշրջանում նշանակություն են ունեցել ոչ միայն միջպետական հարաբերությունները, այլև գործարար շրջանակների, հասարակական կազմակերպությունների և Թուրքիայում բնակվող աբխազական ու հյուսիսկովկասյան ծագում ունեցող համայնքների գործունեությունը։ Տնտեսական հարթությունում դիտարկվում են առևտրային կապերը, մասնավոր ձեռնարկատիրական գործունեությունը, տրանսպորտային հաղորդակցության խնդիրները և տնտեսական սահմանափակումների պայմաններում ձևավորված փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ Քննության առարկա են դառնում նաև այդ հարաբերությունների հնարավոր ազդեցությունները Աբխազիայի տնտեսական միջավայրի, արտաքին կապերի և տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների վրա։ Քաղաքական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է Թուրքիայի գործունեության փոխկապակցվածությունը Վրաստանի հետ հարաբերությունների, Սևծովյան տարածաշրջանի քաղաքականության և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրների հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Ռուսաստանի դերակատարությանը՝ որպես Աբխազիայի շուրջ ձևավորված քաղաքական և տնտեսական գործընթացների կարևոր արտաքին գործոնի։ Ժամանակագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Թուրքիայի ներգրավվածության փոփոխությունները երկու տասնամյակների ընթացքում և տարբերակելու քաղաքական հայտարարությունները, պաշտոնական սահմանափակումները և փաստացի տնտեսական ու հասարակական կապերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության և միջազգային տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Թուրքիայի աբխազական ուղղությամբ գործունեության քաղաքական ու տնտեսական հետևանքները Հարավային Կովկասի հետխորհրդային զարգացման ընդհանուր գործընթացների շրջանակում։

Աշխատությունը նվիրված է ազատազրկման կամ օրենքով նախատեսված այլ պատժատեսակի հետագա կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատման ինստիտուտի իրավական բնույթի, կիրառման հիմքերի և Հայաստանի Հանրապետությունում դրա իրականացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պատժի նպատակների, դատապարտյալի վերասոցիալականացման և պատժի հետագա կրելու անհրաժեշտության գնահատման միջև հարաբերակցությունն է։ Քննվում է պայմանական վաղաժամկետ ազատման ինստիտուտի ձևավորումն ու զարգացումը, դրա նշանակությունը քրեական և քրեակատարողական քաղաքականության շրջանակում, ինչպես նաև այն իրավական չափանիշները, որոնց հիման վրա որոշվում է անձի նկատմամբ տվյալ հնարավորության կիրառելիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դատապարտյալի վարքագծի, պատժի ընթացքում դրսևորած փոփոխությունների, վերասոցիալականացման հեռանկարների և օրենքով նախատեսված այլ հանգամանքների գնահատման խնդիրներին։ Վերլուծվում է, թե որքանով պետք է նման գնահատումը հիմնված լինի հստակ, կանխատեսելի և հավասարապես կիրառվող չափանիշների վրա՝ կամայական կամ անհամաչափ որոշումների հնարավորությունը նվազեցնելու համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համապատասխան մարմինների և դատարանի դերակատարության ուսումնասիրությունը, նրանց կողմից ներկայացվող տվյալների ու գնահատականների իրավական նշանակությունը և որոշումների հիմնավորվածության ապահովումը։ Դիտարկվում են նաև դատապարտյալի դատավարական երաշխիքները, որոշումների բողոքարկման հնարավորությունը և արդար դատաքննության ընդհանուր սկզբունքների նշանակությունը տվյալ վարույթի շրջանակում։ Կարևորվում է պայմանական վաղաժամկետ ազատման կիրառման և պատժի անհատականացման սկզբունքի փոխկապակցվածությունը, քանի որ ինստիտուտի նպատակը պատժի մեխանիկական կրճատումը չէ, այլ կոնկրետ անձի և նրա պատժի կատարման ընթացքի իրավական գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի իրավակարգավորման զարգացմանը և միջազգային ու համեմատական իրավական մոտեցումների նշանակությանը՝ ազգային համակարգում առկա խնդիրների բացահայտման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է քրեական իրավունքի, քրեակատարողական իրավունքի և մարդու իրավունքների պաշտպանության մոտեցումները՝ պայմանական վաղաժամկետ ազատման արդյունավետ, իրավաչափ և կանխատեսելի կիրառման իրավական հիմքերը բացահայտելու նպատակով։

Աշխատությունը նվիրված է վերազգային կորպորացիաների գործունեության տնտեսական առանձնահատկությունների և զարգացող երկրների ազգային տնտեսությունների վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի առանձնացված դիտարկմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում միջազգային խոշոր ընկերությունների կողմից կապիտալի, տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի և արտադրական ռեսուրսների միջպետական շարժի գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ընդունող երկրների տնտեսական համակարգերի հետ։ Քննվում են վերազգային կորպորացիաների ձևավորման և զարգացման տեսական հիմքերը, միջազգային արտադրության կազմակերպման մեխանիզմները, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների դերը և համաշխարհային տնտեսության տարբեր հատվածներում կորպորատիվ գործունեության ընդլայնման հիմնական շարժառիթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զարգացող տնտեսություններում նման ընկերությունների գործունեության հնարավոր ազդեցություններին՝ ներդրումային ակտիվության, զբաղվածության, արտադրողականության, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտահանման ներուժի և տեղական ձեռնարկությունների մրցակցային միջավայրի տեսանկյունից։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտաքին կապիտալից և տեխնոլոգիաներից կախվածության, շահույթի արտահոսքի, շուկայի կենտրոնացման և ազգային ընկերությունների մրցակցային դիրքերի փոփոխության հետ կապված հնարավոր խնդիրները։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով ուսումնասիրվում են ազգային տնտեսության առանձնահատկությունները, ներդրումային միջավայրի և արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև միջազգային կորպորատիվ կապիտալի ներգրավման հնարավորությունները տնտեսության տարբեր ոլորտներում։ Կարևորվում է օտարերկրյա ներդրումների ոչ միայն քանակական ծավալի, այլև դրանց կառուցվածքի և տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման վրա հնարավոր ազդեցության գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել Հայաստանի և այլ զարգացող երկրների փորձերը՝ բացահայտելու վերազգային ընկերությունների գործունեության ընդհանուր օրինաչափություններն ու ազգային առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում է նաև պետական տնտեսական քաղաքականության դերը՝ ներդրումային միջավայրի ձևավորման, մրցակցության պահպանման, ազգային տնտեսական շահերի պաշտպանության և միջազգային բիզնեսի հետ արդյունավետ համագործակցության պայմանների ստեղծման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը վերազգային կորպորացիաների գործունեությունը ներկայացնում է համաշխարհային տնտեսական ինտեգրման կարևոր բաղադրիչ՝ վերլուծելով դրա հնարավորությունները և մարտահրավերները զարգացող տնտեսությունների ու մասնավորապես Հայաստանի տնտեսական զարգացման համատեքստում։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարավային ջրավազանային կառավարման տարածքում ընտրված ստորերկրյա և մակերևութային ջրային ռեսուրսների որակական վիճակի համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնական ջրերի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի գնահատումն է, դրանց տարածական փոփոխությունների բացահայտումը և ջրի որակի վրա բնական ու մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցությունների վերլուծությունը։ Դիտարկվում են մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի հիմնական առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ջրային համակարգերի ձևավորման պայմանները, երկրաբանական միջավայրը, ջրահավաք ավազանների առանձնահատկությունները, բնակավայրերի և տնտեսական գործունեության ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել ջրի թթվահիմնային վիճակը, հանքայնացումը, էլեկտրահաղորդականությունը, հիմնական իոնների և կենսածին տարրերի պարունակությունը, ինչպես նաև ջրի էկոլոգիական ու օգտագործման որակը բնութագրող այլ ցուցանիշներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր ջրային աղբյուրներից ստացված տվյալների համեմատությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ստորերկրյա և մակերևութային ջրերի քիմիական կազմի ու որակական վիճակի տարբերությունները։ Կարևորվում է նաև ցուցանիշների տարածական բաշխման ուսումնասիրությունը՝ հնարավոր աղտոտման կամ բնական հանքայնացման առավել արտահայտված հատվածները որոշելու և դրանց ձևավորման պատճառները գնահատելու նպատակով։ Ստացված տվյալների համադրումը ջրի որակի համապատասխան չափանիշների հետ հնարավորություն է տալիս բնութագրելու ուսումնասիրված ջրային ռեսուրսների վիճակը և դրանց հնարավոր օգտագործման սահմանափակումները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև ջրային էկոհամակարգերի պահպանության տեսանկյունից, քանի որ ջրի որակի պարբերական գնահատումը թույլ է տալիս ժամանակին արձանագրել շրջակա միջավայրում տեղի ունեցող փոփոխությունները և տարբերակել բնական գործընթացների ու մարդածին ազդեցությունների դերը։ Մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի միասնական դիտարկումը նպաստում է տարածքի ջրային համակարգերի փոխկապակցվածության առավել ամբողջական ընկալմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը կարող է ծառայել որպես գիտական հիմք ջրային ռեսուրսների վիճակի գնահատման, բնապահպանական մոնիթորինգի կատարելագործման և ջրավազանային սկզբունքով դրանց կայուն կառավարման համար։

Աշխատությունը նվիրված է սիբիրախտի հարուցչի նկատմամբ իմունային պատասխանի ձևավորման տեսանկյունից նշանակություն ունեցող արտաբջջային հակածնային բաղադրիչների ուսումնասիրմանը և դրանց իմունածին հատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում հարուցչի կողմից արտաբջջային միջավայր արտազատվող կենսաբանական բաղադրիչների հակածնային առանձնահատկություններն են, դրանց ճանաչումը իմունային համակարգի կողմից և պաշտպանական իմունային պատասխանի ձևավորման հնարավորությունը։ Քննարկվում են համապատասխան հակածնային նյութի ընդհանուր կենսաքիմիական և իմունաբանական բնութագրերը, ինչպես նաև դրա մաքրության, կայունության և կենսաբանական հատկությունների նշանակությունը հետագա հետազոտությունների համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իմունածին ակտիվության հասկացությանը՝ որպես օրգանիզմում առանձնահատուկ իմունային պատասխան առաջացնելու կարողության ցուցանիշի։ Դիտարկվում են հակածնի նկատմամբ հակամարմնային պատասխանի և իմունաբանական հիշողության ձևավորման ընդհանուր օրինաչափությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել իմունային արձագանքի ուժգնության և տևողության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հակածնային հատկությունների և հնարավոր պաշտպանական նշանակության միջև փոխկապակցվածության գնահատումը, ինչը թույլ է տալիս բնութագրել ուսումնասիրվող նյութի հեռանկարայնությունը կանխարգելիչ իմունաբանության և ախտորոշման ոլորտներում։ Կարևորվում է նաև ստացված տվյալների համադրումը սիբիրախտի իմունաբանության վերաբերյալ գոյություն ունեցող գիտական պատկերացումների հետ՝ բացահայտելու համար արտաբջջային հակածինների դերը հարուցչի և օրգանիզմի իմունային համակարգի փոխազդեցության ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է մանրէաբանության, իմունաբանության և կենսաքիմիայի տեսական ու փորձարարական ուղղությունները՝ նպաստելով սիբիրախտի նկատմամբ իմունային պաշտպանության մեխանիզմների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը և հակածնային բաղադրիչների կենսաբանական նշանակության գնահատմանը։

Աշխատությունը նվիրված է երկչափ կառուցվածք ունեցող անագի օքսիդային նոր նյութերի տեսական և հաշվարկային որոնմանը, դրանց կառուցվածքային ու էլեկտրոնային հատկությունների ուսումնասիրմանը և կիսահաղորդչային գազային սենսորներում կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ցածրաչափ նյութերի կայուն կառուցվածքների կանխատեսումն է՝ ժամանակակից հաշվարկային նյութագիտության և քվանտաքիմիական մոդելավորման մոտեցումների կիրառմամբ։ Քննվում են հնարավոր բյուրեղային կառուցվածքները, դրանց էներգետիկ և դինամիկական կայունությունը, էլեկտրոնային գոտիական կառուցվածքը, լիցքերի բաշխումը և մակերևութային հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նյութի կառուցվածքի և կիսահաղորդչային բնութագրերի միջև փոխկապակցվածությանը, քանի որ երկչափ համակարգերում մակերևութային ատոմների մեծ մասնաբաժինը կարող է զգալիորեն փոփոխել նյութի փոխազդեցությունը շրջակա գազային միջավայրի հետ։ Ուսումնասիրվում է տարբեր գազային մոլեկուլների ադսորբցիայի ազդեցությունը նյութի էլեկտրոնային հատկությունների վրա՝ գնահատելով, թե մոլեկուլի և զգայուն մակերևույթի փոխազդեցությունը որքանով կարող է փոփոխել լիցքային վիճակը, հաղորդականությունը կամ այլ չափելի բնութագրեր։ Նման հաշվարկները հնարավորություն են տալիս տեսականորեն գնահատելու հնարավոր սենսորային արձագանքը, ընտրողականությունը և տարբեր նյութական կառուցվածքների համեմատական հեռանկարայնությունը։ Կարևորվում է նաև գազային մոլեկուլների կլանման և մակերևույթից հեռացման գործընթացների ընդհանուր էներգետիկ նկարագրությունը, քանի որ սենսորային նյութի գործնական արժեքը կապված է ոչ միայն գազի հայտնաբերման հնարավորության, այլև զգայուն տարրի վերականգնելիության հետ։ Հաշվարկային որոնման մոտեցումը թույլ է տալիս նախապես ուսումնասիրել մեծ թվով հավանական կառուցվածքներ և առանձնացնել առավել հետաքրքիր թեկնածուները հետագա փորձարարական հետազոտությունների համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև անագի օքսիդների հայտնի ծավալային ձևերից դեպի ատոմային հաստությամբ համակարգեր անցման արդյունքում առաջացող նոր ֆիզիկական հատկությունների բացահայտման հնարավորությամբ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հաշվարկային նյութագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիայի և կիսահաղորդչային սենսորիկայի մոտեցումները՝ նոր երկչափ նյութերի կանխատեսման և գազերի հայտնաբերման տեխնոլոգիաներում դրանց կիրառական ներուժի գնահատման նպատակով։

Աշխատությունը նվիրված է 1877–1930 թվականների սիրիական արաբական պարբերական մամուլում Հայոց ցեղասպանությանը նախորդած բռնությունների, հայ բնակչության տեղահանությունների, 1915 թվականի ցեղասպանության և դրա հետևանքների լուսաբանման, ինչպես նաև այդ իրադարձությունների վերաբերյալ սիրիացի մտավորականների դիրքորոշումների պատմագիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում արաբալեզու մամուլը դիտարկվում է որպես կարևոր պատմական սկզբնաղբյուր, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե ժամանակակից արաբ լրագրողները, գրողները և հասարակական գործիչներն ինչպես են ընկալել ու ներկայացրել Օսմանյան կայսրությունում հայերի վիճակը։ Ժամանակագրական լայն շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու թեմայի զարգացմանը՝ XIX դարի վերջին տասնամյակների հայկական հարցին վերաբերող հրապարակումներից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների իրադարձությունների և հետպատերազմյան շրջանում Սիրիայում հաստատված հայ տարագիրների խնդիրների քննարկումը։ Ուսումնասիրվում են Դամասկոսում, Հալեպում և սիրիական մտավոր ու հասարակական շրջանակների հետ կապված այլ կենտրոններում հրատարակված պարբերականների նյութերը, ինչպես նաև սիրիական սփյուռքի մամուլի արձագանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հրապարակումների բովանդակությանը, օգտագործված եզրաբանությանը, տեղեկատվության աղբյուրներին և հեղինակների մեկնաբանություններին՝ մամուլի նյութերը համադրելով ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների հետ։ Քննվում են նաև սիրիացի մտավորականների, լրագրողների և հասարակական գործիչների վկայություններն ու գնահատականները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հայկական հարցի ընկալումը արաբական հասարակական մտքում։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ Սիրիայի տարածքը դարձավ բռնի տեղահանված հայ բնակչության հիմնական հանգրվաններից մեկը, ինչի հետևանքով տեղի հասարակությունը և մամուլը անմիջականորեն առնչվեցին հայ տարագիրների վիճակին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայ գաղթականների հետպատերազմյան բնակեցմանը, տեղական բնակչության հետ հարաբերություններին և այդ գործընթացների մամուլի արձագանքներին։ Մամուլի հրապարակումների համեմատական և աղբյուրագիտական քննությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց տեղեկատվական արժեքը, հեղինակային դիրքորոշումները և ժամանակաշրջանի հասարակական միջավայրի ազդեցությունը ներկայացվող նյութերի վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ցեղասպանագիտության, արաբագիտության, մամուլի պատմության և աղբյուրագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայոց ցեղասպանության և դրա հետևանքների ընկալումը սիրիական արաբական տեղեկատվական ու մտավոր միջավայրում XIX դարի վերջից մինչև XX դարի առաջին տասնամյակները։